Bài giảng Tin học đại cương: Chương 1 - Nguyễn Quang Tuyến

Bài giảng Tin học đại cương: Chương 1 trình bày về Cơ bản về công nghệ thông tin và máy tính. Nội dung cụ thể của chương này gồm có: Các khái niệm cơ bản; Các giai đoạn phát triễn của máy tính; Thông tin và biểu diễn thông tin trong máy tính; Cấu trúc cơ bản của máy tính;...Mời các bạn cùng tham khảo!

Giáo viên: Nguyễn Quang Tuyến Thời lượng: 60 tiết (lý thuyết)

BÀI GIẢNG TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG

q Tin học căn bản (20 tiết)

ü Sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản MS Word (16 tiết)

NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH

Chương 1:

CƠ BẢN VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ MÁY TÍNH

1/ Khái niệm về tin học: Tin học là ngành khoa học

công nghệ nghiên cứu các phương pháp, các quá trình

xử lý thông tin một cách tự động dựa trên phương tiện

kỹ thuật là máy tính điện tử

2/ Máy tính điện tử (Computer): Là một thiết bị điện tử dùng để lưu trữ và xử lý thông tin theo các chương trình định trước do con người định ra

I/ Các khái niệm cơ bản

II/ Các giai đoạn phát triễn của máy tính

Ø Thế hệ thứ nhất (1945-1955) máy tính dùng đèn

điện tử: Máy tính đầu tiên có tên ENIAC (Electronic

Numerical Integrator and Computer) nặng khoảng 30 tấn (1946) ở Mỹ

Ø Thế hệ thứ hai (1955-1965) máy tính dúng thiết bị bán dẫn: Dùng linh kiện mới là Transistor (được phòng thí nghiệm Bell phát triển năm 1948) Bộ nhớ máy tính được tăng lên đáng kể và trở nên nhỏ gọn hơn

Ø Thế hệ thứ ba (1965-1980) dùng mạch hợp tích

hợp IC: Công nghệ điện tử giờ đã phát triển rất nhanh cho phép đặt hàng chục Transistor vào một vỏ chung gọi là con chip

Ø Thế hệ thứ tư (1980-199x) sử dụng công nghệ

(VLSI): Vào những năm 80 công nghệ (VLSI Very

Large Scale Integrator) ra đời cho phép tích hợp trong một con chip hàng triệu Transitor khiến cho máy tính trở nên nhỏ hơn, nhanh hơn với tốc độ hàng triệu

phép tính một giây là nền tảng cho chiếc máy tính PC (Personal Computer) ngày nay

(Personal Computer) đầu tiên

II/ Các giai đoạn phát triễn của máy tính (tiep)

1/ Khái niệm về thông tin: Bất cứ thông báo hay một tín hiệu gì đều được coi là một thông tin Việc trao đổi

hay tiếp nhận thông tin theo nghĩa thông thường được con người trao đổi theo nhiều cách khác nhau (thính

giác, thị giác, khứu giác …)

2/ Biểu diễn thông tin trong máy tính: Do máy tính

được chế tạo dựa trên các thiết bị điện tử chỉ có hai

trạng thái đóng và mở, tương ứng với hai số 0 và 1 Nên

để lưu trữ thông tin trong máy, máy tính dùng hệ đếm

nhị phân (Binary) tức là hệ đếm được biểu diễn với hai chữ số 0 và 1

3/ Các đơn vị đo thông tin:

Ø Đơn vị cơ sở: Bit (0 hoặc 1)

III/ Thông tin và biểu diễn thông tin trong máy tính

Ø Đơn vị cơ bản: Byte: 1 Byte = 8 Bit

Ø Các bội số của Byte:

Ø Hệ 10 sang hệ 2: Thực hiện liên tiếp các phép chia cho 2 cho đến khi thương số bằng 0 Số nhị phân

tương ứng là các kết quả của phép dư chia cho 2 lấy

Hệ thống máy tính bao gồm hai hệ thống con:

1/ Phần cứng: Bao gồm toàn bộ máy và các thiết bị

ngoại vi là các thiết bị điện tử được kết hợp với

nhau Nó thực hiện chức năng xử lý thông tin ở mức thấp nhất tức là các tín hiệu nhị phân

2/ Phần mềm: Là các chương trình (Programs) do

người sử dụng tạo ra điều khiển các hoạt động phần cứng của máy tính để thực hiện các nhiệm vụ phức tạp theo yêu cầu của người sử dụng Phần mềm của máy tính được phân làm 2 loại: Phần mềm hệ thống (System Software) và phần mềm ứng dụng

(Applications Software)

IV/ Cấu trúc cơ bản của máy tính

1/ Máy tính lớn (Mainframe): Là loại máy tính có kích

thước vật lý lớn, mạnh, phục vụ tính toán phức tạp

V/ Các loại máy tính

V/ Các loại máy tính (tt)

2/ Siêu máy tính (Super Computer): Là một hệ thống gồm nhiều máy lớn ghép song song có tốc độ tính toán cực kỳ lớn và thường dùng trong các lĩnh vực đặc biệt, chủ yếu trong quân sự và vũ trụ Siêu máy tính Deep Blue là một trong những chiếc thuộc loại này

V/ Các loại máy tính (tt)

3/ Máy tính cá nhân PC ( Personal Computer): Còn

được sử dụng trong các văn phòng, gia đình

V/ Các loại máy tính (tt)

S1

S5

5/ Máy tính bỏ túi (Pocket PC): Hiện nay, thiết bị kỹ

thuật số cá nhân (PDA) có chức năng rất phong phú,

như kiểm tra e-mail, ghi chú ngắn gọn, xem phim, lướt Internet, nghe nhạc hay soạn tài liệu văn phòng… nhiều máy hiện nay được tích hợp chức năng điện thoại di

động

VI/ CẤU TẠO CỦA MỘT MÁY TÍNH CÁ NHÂN

1/ Thiết bị nhập: Là thiết bị có nhiệm vụ đưa thông tin

2/ Thiết bị xử lý: Xử lý thông tin, điều khiển hoạt động

máy tính Thiết bị xử lý bao gồm: bo mạch chủ, bộ vi

xử lý

VI/ CẤU TẠO CỦA MỘT MÁY TÍNH CÁ NHÂN (tt)

q Khối xử lý trung tâm là bộ não của máy tính, điều

khiển mọi Hoạt động của máy tính bao gồm 4 thành phần chính:

@ Khối điểu khiển (Control Unit): Xác định và sắp xếp các

lệnh theo thứ tự điều khiển trong bộ nhớ.

@ Khối tính toán (Arthmetic Logical Unit): Là nơi thực hiện

hầu hết các thao tác tính toán của toàn bộ hệ thống như: +, -, *, /, >, <…

@ Đồng hồ (Clock): Không mang theo nghĩa đồng hồ thông

thường, mà là bộ phận phát xung nhịp nhằm đồng bộ hoá

sự Hoạt động của CPU.

@ Thanh ghi (Register): Là nơi lưu giữ tạm thời các chỉ thị

từ bộ nhớ trong khi chúng được xử lý Tốc độ truy xuất thông tin nơi đây là nhanh nhất.

quy định tốc độ của máy tính

Bộ xử lý trung tâm CPU (Central Processing Unit)

3/ Bộ nhớ máy tính (Thiết bị lưu trữ): Được dùng để

lưu trữ thông tin và dữ liệu Bộ nhớ máy tính được chia làm 2 loại: Bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài

3.1/ Bộ nhớ trong (bộ nhớ trong gắn trực tiếp vào bo mạch

chủ): Là nơi lưu giữ chương trình và xử lý thông tin chủ yếu

là dưới dạng nhị phân Có hai loại bộ nhớ trong là RAM và

ROM.

Ø RAM ( R andom A ccess M emory): Hay Bộ nhớ truy cập ngẫu

nhiên: Là thiết bị lưu trữ dữ liệu tạm thời trong quá trình máy tính làm việc, dữ liệu sẽ bị mất vĩnh viễn khi không còn nguồn điện cung cấp

VI/ CẤU TẠO CỦA MỘT MÁY TÍNH CÁ NHÂN (tt)

< Máy tính sẽ chạy nhanh

hơn nếu có nhiều RAM

Ø ROM ( R ead O nly M emory): Bộ nhớ chỉ đọc (ROM) là một

loại chíp nhớ đặc biệt được thiết lập từ khi sản xuất máy, nó lưu trữ các phần mềm có thể đọc nhưng không thể viết lên được Thông tin không bị mất khi tắt máy.

Bộ nhớ trong (tt)

3.2/ Bộ nhớ ngoài: Là các thiết bị lưu trữ gắn gián tiếp vào bo

mạch chủ thông qua dây cáp dữ liệu, các khe cắm mở rộng

…

ü Bộ nhớ ngoài là nơi lưu trữ hệ điều hành, phần mềm ứng

dụng, dữ liệu của máy tính.

ü Bộ nhớ ngoài bao gồm ổ cứng, đĩa mềm, CD, ổ cứng USB…

3/ Bộ nhớ máy tính (tt)

4/ Thiết bị xuất

q Các thiết bị xuất dùng để hiển thị kết quả xử lý của máy tính Một số thiết bị tiêu biểu bao gồm: Màn hình, máy in, máy chiếu, loa…

VII/ Phần mềm (Software)1/ Phần mềm hệ thống (System Software): Bao gồm Hệ điều hành (Operating System), các phần mềm đi kèm thiết bị phần cứng (Driver).

Ø Khái niệm hệ điều hành: Là một hệ thống phần mềm điều hành mọi Hoạt động cơ bản của máy tính và các thiết bị ngoại

vi Nó là nền tảng cho các ứng dụng và chuơng trình chạy trên

nó Các chức năng cơ bản của HĐH:

ü Điều khiển việc Hoạt động của máy tính và các thiết bị ngoại vi

Ø Một số HĐH thông dụng:

@ MS DOS: Hệ điều hành đơn nhiệm, làm việc với giao diện

dòng lệnh.

@ Các phiên bản của hệ điều hành Windows:

§ Windows 3.x, Windows 95, Windows 98, Windows Me.

§ Windows 2000 Pro, Windows XP, Windows Vista.

§ Windows NT, Windows 2000 Server, Windows 2003

Server: dành riêng cho máy chủ - hệ điều hành mạng.

@ Ngoài ra còn có các hệ điều hành: Linux, Unix, OS/2

1/ Phần mềm hệ thống (tt)

2/ Phần mềm ứng dụng

q Phần mềm ứng dụng: Là các chương trình được thiết kế

nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng của con người để có thể hoàn thành một hay nhiều công việc nào đó

1/ Virus máy tính là gì? Virus máy tính là một chương

trình phần mềm, và chương trình này được thiết kế

để có thể tự mình làm những việc mà người viết ra

nó đã định trước Đặc điểm đặc trưng của Virus là khả năng tự nhân bản

dữ liệu, ăn cắp mật khẩu…

VIII/ Virus máy tính

q Cài phần mềm diệt Virus BKAV, D32, Norton Anti

Virus, Symatec

2/ Phòng chống Virus