Tất cả các bài học Địa lí ở cấp THPT đều có khảnăng hướng nghiệp, điều quan trọng là giáo viên phải kết nối được nội dunggiảng dạy với ngành nghề cụ thể, cung cấp cho học sinh những kiến
Trang 1I MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục hướng nghiệp (GDHN) là một trong những hoạt động giáo dụcnhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục phổ thông Việt Nam.GDHN giúp cho HS hiểu về bản thân, hiểu về thế giới nghề nghiệp, hiểu về nhucầu lao động của địa phương và của đất nước, …
Qua đó, giúp cho HS có những quyết định lựa chọn nghề phù hợp với bảnthân, với gia đình và với sự phát triển của xã hội, góp phần tăng năng suất laođộng, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế - xã hội, rút ngắn khoảng cách về kinh
tế - xã hội giữa Việt Nam và các nước trên thế giới
“Ngày 17/8/1981, Bộ GD&ĐT ra thông tư 31/TT hướng dẫn thực hiệnquyết định 126/CP Mục 2 Thông tư đã quy định các hình thức GDHN trong nhà
trường phổ thông: Hướng nghiệp qua các môn học; Hướng nghiệp qua hoạt động lao động sản xuất; Hướng nghiệp qua việc giới thiệu các ngành nghề; Hướng nghiệp qua các hoạt động ngoại khóa”[ 1 ] Như vậy, GDHN qua môn
học là một trong bốn hình thức GDHN trong trường phổ thông Trong các mônhọc ở phổ thông, môn học có nội dung chứa nhiều kiến thức liên quan đến Giáodục hướng nghiệp là môn Địa lí Nhằm giúp cho học sinh tích hợp hoạt độnghướng nghiệp quamôn địa lí nói chung và địa lí 12 nói riêng nên tôi đã thực hiện
đề tài: “Tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong môn địa lý 12”
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Kiến thức: HS hiểu được nghĩa, tầm quan trọng của việc lựa chọn nghềnghiệp tương lai; Biết được một số thông tin cơ bản về định hướng phát triểnkinh tế - xã hội của địa phương, đất nước và khu vực; về thế giới nghề nghiệp,thị trường lao động, hệ thống giáo dục nghề nghiệp (trung cấp chuyên nghiệp vàdạy nghề), cao đẳng, đại học ở địa phương và cả nước
- Kĩ năng: Tự đánh giá được bản thân, truyền thống nghề nghiệp và hoàncảnh gia đình trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai; Tìm kiếm đượcnhững thông tin nghề và thông tin cơ sở đào tạo cần thiết cho bản than trongviệc chọn nghề; Định hướng và lựa chọn được nghề nghiệp tương lai của bảnthân
- Thái độ: HS chủ động và tự tin trong việc chọn nghề phù hợp; có hứngthú và khuynh hướng chọn nghề đúng đắn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Thông tin cơ bản về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đấtnước; về thị trường lao động; về thế giới nghề nghiệp và những cơ sở đào tạo,ngoài ra các em còn tự đánh giá năng lực bản thân, truyền thông nghề nghiệp vàhoàn cảnh gia đình để lựa chọn nghề phù hợp
Trang 21.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong chương trình Địa lí cấp trung học phổ thông hiện hành, toàn bộchương trình Địa lí THPT được thể hiện trong sách giao khoa gồm 140 tiết,trong đó: lớp 10 là 52 tiết, lớp 11 là 35 tiết, lớp 12 là 52 tiết ứng với 35 tuần củanăm học Các bài học Địa lí trong SGK tương đối độc lập, phần lớn mỗi bài họctương ứng với một tiết học, cũng có những đơn vị kiến thức khó chia tiết thì cóthể để trong những bài tiếp theo Mỗi bài học đều có cả kênh chữ, kênh hình và
số liệu minh họa; Có câu hỏi giữa bài và câu hỏi cuối bài So với các môn họckhác trong trường THPT thì môn Địa lí là một môn học có nhiều thế mạnh vềhướng nghiệp cho học sinh Tuy nhiên hiện nay, việc hướng nghiệp cho học sinhchủ yếu được thực hiện thông qua các tiết dạy hướng nghiệp theo phân chươngtrình vì thế nên thế mạnh của hướng nghiệp của môn Địa lí chưa được phát huytốt
Đến chương trình giáo dục phổ thông mới, dạy học phân hóa là xu thế tấtyếu kèm theo đó là việc tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp qua môn học
sẽ được chú trọng hơn với những giải pháp đồng bộ, có tính hệ thống hơn trongđịnh hướng dạy học bộ môn Tất cả các bài học Địa lí ở cấp THPT đều có khảnăng hướng nghiệp, điều quan trọng là giáo viên phải kết nối được nội dunggiảng dạy với ngành nghề cụ thể, cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản,tổng quát nhất về các ngành nghề trong xã hội, hình thành sở thích, đam mê vàham muốn nghề nghiệp trong tương lai của học sinh Thông qua quá trình họctập, dưới sự định hướng và cung cấp kiến thức của giáo viên, học sinh có thểphát huy được năng khiếu, sở trường của bản thân cũng như nhu cầu lao độngcủa xã hội để đưa ra quyết định lựa chọn ngành nghề phù hợp ở năm cuối cấp
Trong điều kiện hiện nay việc tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệptrong môn Địa lí ở trường phổ thông được tiến hành theo hai hình thức gồm: tíchhợp qua các bài dạy/tiết dạy trên lớp và tích hợp qua hình thức trải nghiệm sángtạo Việc lựa chọn hình thức tích hợp nào cho phù hợp phụ thuộc vào tình hìnhthực tiễn của các nhà trường, địa phương và đối tượng học sinh Tuy nhiên, hoàntoàn không thể chỉ sử dụng một phương pháp hay hình thức nào đó quá chútrọng vào nội dung mà bỏ qua giá trị cốt lõi trung tâm hoạt động dạy học là đánhthức tiềm năng và định hướng phát triển năng lực của người học Bên cạnh đó,trong quá trình tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp qua môn học, giáo viêncần đặc biệt chú trọng đến tính vừa sức của học sinh, tránh gây quá tải cho họcsinh trong việc lĩnh hội thông tin, tiếp nhận kiến thức và gặp khó khăn khi thực
hiện các nhiệm vụ học tập[ 4]
Trang 3II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận
Có nhiều cách đưa khái niệm tích hợp, các khái niệm có những điểm chung trongquan niệm về tích hợp: Tích hợp là một quá trình kết hợp các đối tượng khác nhau vàomột chỉnh thể thống nhất Kết quả quá trình kết hợp đó là sự hình thành một hệ thốngmới hoặc có thể bao gồm chính các phần có ít nhiều liên hệ với các hệ thống trước đó,chúng có mối liên hệ với nhau chặt ch hơn và có sự thay đổi về chất trong bản thânthuộc tính của mỗi bộ phận
Có thể hiểu, dạy học tích hợp Giáo dục hướng nghiệp trong môn Địa lí có
nghĩa là trong các bài Địa lí, GV giảng dạy sử dụng các phương pháp dạy họcthích hợp khai thác các kiến thức của Hướng nghiệp sao cho không biến tiết họcĐịa lí thành tiết học GDHN, vẫn đảm bảo được các kiến thức, kĩ năng, thái độtheo yêu cầu của bài Địa lí, nhưng bên cạnh đó vẫn hình thành các kiến thức, kĩnăng, thái độ của GDHN cho HS đáp ứng các giai đoạn hướng nghiệp ở trên
Và tùy theo nội dung từng bài học mà GV có thể tích hợp ở các mức độkhác nhau như mức độ liên hệ, mức độ bộ phận hay mức độ toàn phần Khi tíchhợp, GV sử dụng ngôn từ kết nối sao cho lôgic và hài hòa,…đảm bảo khai thácđúng kiến thức Địa lí, mà vẫn uyển chuyển dẫn dắt HS khám phá bản thân hoặckhám phá thế giới nghề nghiệp theo các kiến thức trong bài Địa lí
So với các môn học khác trong trường THPT thì môn Địa lí là một mônhọc có nhiều thế mạnh về hướng nghiệp cho học sinh Việc tích hợp nội dunghướng nghiệp qua môn học là một hoạt động giáo dục trong nhà trường phổthông nhằm giúp học sinh có những hiểu biết thông thường về hướng nghiệp để
có thể định hướng phát triển, lựa chọn nghề phù hợp với hứng thú cá nhân, nănglực bản thân và nhu cầu nhân lực của xã hội Trên cơ sở đó, các em tiếp tục họctập, rèn luyện để có thể phát triển trong hoạt động nghề nghiệp tương lai Tíchhợp nội dung giáo dục hướng nghiệp trong quá trình dạy học được tổ chức tốt sẽgóp phần trang bị cho học những kiến thức cơ bản về ngành nghề, nhu cầu laođộng của xã hội, yêu cầu của việc làm đối với nguồn lao động, thị trường laođộng…từ đó sinh có định hướng tương lai, luôn nỗ lực trong quá trình học tập
để đưa ra những lựa chọn đúng, hướng đến cuộc sống tốt đẹp, môi trường laođộng lành mạnh; không đưa ra lựa chọn ngành nghề theo phong trào, đảm bảo
đủ thông tin, có định hướng cụ thể trong quyết định lựa chọn ngành nghề Nhưvậy, tích hợp nội dung giáo dục còn hướng đến hoàn thành mục tiêu giáo dụctoàn diện; góp phần vào việc phân luồng HS cấp THPT, là bước khởi đầu quantrọng của quá trình phát triển nguồn nhân lực xã hội
Xuyên suốt quá trình dạy học, để hoàn thành nhiệm vụ “nâng cao dân trí,bồi dưỡng nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực” cho đất nươc Ngành Giáo dục
Trang 4đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức giáo dục, tăng cường ứng dụngcông nghệ công nghệ thông tin, tăng cường các hoạt động hướng nghiệp, trảinghiệm sáng tạo, dạy học gắn với thực tiễn đời sống sản xuất, kinh doanh tại địaphương, dạy học gắn với các di tích lịch sử… với nhiều hình thức dạy học sángtạo, thiết thực phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương và thay đổi linh hoạttheo xu thế phát triển của nền kinh tế trong nước cũng như thế giới Trong các
mô hình giáo dục tích cực ấy, giáo viên xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết cụthể theo các chuỗi hoạt động; học sinh được chủ động làm việc, quan sát, traođổi và lĩnh hội kiến thức, phát triển tư duy và năng lực cũng như bộc lộ năng
khiếu sở thích của bản thân[ 2 ]
2.2 Thực trạng vấn đề
Hiện nay không chỉ phần đông HS mà giáo viên phổ thông đều nhận địnhlà: Việc tích hợp nội dung Giáo dục hướng nghiệm vào các môn học là việc rấtkhó, thiếu tính khả thi, trong đó có môn địa lý dẫn đến tình trạng việc giáo viênlên lớp chỉ đơn thuần là truyền tải kiến thức đặc thù bộ môn, thiếu đi sự tíchhợp với nhiều hoạt động khác trong đó có giáo dục hướng nghiệp Từ đó, làmgiảm đi sự hứng thú trong giờ dạy cũng như chưa phát huy được tầm giá trịngoại hàm của bộ môn
Tại trường THPT Thạch Thành 3 mà tôi đang công tác thì HS chủ yếu làcon em dân tộc mường, điều kiện kinh tế còn khó khăn, học sinh phần lớn họcxong là đi làm nhưng chưa có tư duy, định hướng đúng đẵn trong quá trình lựachọn nghề nghề nghiệp
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong môn Địa lí
a Tích hợp qua các tiết dạy/bài dạy trên lớp
Thực tế là, nền kinh tế - xã hội càng phát triển thì các ngành nghề càng trởnên phong phú đa dạng một mặt vừa tạo điều kiện thuận lợi cũng như mở ranhiều cơ hội hơn cho học sinh trong việc lựa chọn ngành nghề Tuy nhiên đâycũng là một khó khăn cho học sinh trong việc đưa ra lực chọn quyết định Nếuhọc sinh không được trang bị đầy đủ thông tin, kiến thức cơ bản về nghànhnghề; không nhận rõ được năng lực, sở thích và ham muốn của bản thân thì dễđưa ra lựa chọn có tính phong trào, theo xu hướng đám đông Như vậy cơ sở đểhọc sinh lập kế hoạch và quyết định lựa chọn ngành nghề cho tương lai sao chovừa phù hợp với khả năng, học lực của bản thân; vừa phù hợp với nhu cầu laođộng của xã hội; vừa đáp ứng yêu cầu của công việc chủ yếu dựa vào hoạt độnghướng nghiệp của giáo viên trong quá trình giảng dạy các môn văn hóa
Tích hợp các nội dung hoạt động hướng nghiệp qua các tiết dạy/bài dạytrên lớp trong môn Địa lí ở trường phổ thông được tiến hành thường xuyên qua
Trang 5mỗi bài học thích hợp chính là phương pháp chủ yếu để định hướng nghề nghiệpcho học sinh Do đó việc lựa chọn bài dạy/tiết dạy để tích hợp nội dung giáo dụchướng nghiệp cho học sinh cần phải được nghiên cứu cẩn trọng để vừa khônglàm thay đổi đặc trưng bộ môn, vừa đảm bảo kiến thưc cơ bản theo chuẩn kiếnthức kĩ năng, vừa tạo ra được hiệu quả cao nhất và quan trọng hơn cả là gợiđược hứng thú học tập của học sinh Trong khuôn khổ của bài viết này, chúngtôi đưa ra bảng thống kê nội dung tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong chuongtrình Địa lí lớp 12 như một gợi ý cho quá trình tìm địa chỉ tích hợp nội dunggiáo dục hướng nghiệp với giáo viên Địa lí cấp THPT.
1 Việt Nam trên
đường đổi mới
và hội nhập
Trang bị kiến thức nềntảng cho nhiều lĩnhvực ngành nghề và nhucầu lao động của đấtnước trong quá trìnhđổi mới Định hướngnghề nghiệp
- Công cuộc Đổi mới ởnước ta là một cuộc cảicách toàn diện về kinh tế -
xã hội
- Một số định hướngchính để đẩy mạnh côngcuộc Đổi mới
- Bối cảnh và công cuộchội nhập quốc tế và khuvực của nước ta
- Những khó khăn, thửthách của nước ta trên conđường đỏi mới và hộinhập
an ninh quốc phòng,nông nghiệp, côngnghiệp và các ngànhdịch vụ
- Trình bày vị trí địa lí,giới hạn, phạm vi lãnh thổViệt Nam
- Phân tích được ảnhhưởng của vị trí địa lí,phạm vi lãnh thổ đối với
tự nhiên, kinh tế - xã hội
- Phân tích các thành phần
tự nhiên để thấy được cácđặc điểm cơ bản của tựnhiên Việt Nam:
+ Đặc điểm điểm địa hình
và thế mạnh của các khu
Trang 6phát triển kinh tế - xãhội cũng như thế mạnh
và hạn chế về tự nhiêntrong phát triển kinh tế
xã hộ của các vùng địa
lí tự nhiên
=> Tìm hiểu năng lựcbản thân; định hướngviệc lựa chọn ngànhnghề cho tương lai
vực địa hình đối với pháttriển kinh tế - xã hội
+ Thiên nhiên chịu ảnhhưởng sâu sắc của biển.+ Thiên nhiên nhiệt đới
ẩm gió mùa và ảnh hưởngcủa thiên nhiên nhiệt đới
ẩm gió mùa đối với pháttriển kinh tế - xã hội
+ Thiên nhiên phân hóa đadạng
1.2 Phân tích và giải thíchđược đặc điểm cảnh quan
ba miền tự nhiên nước ta
4 Đặc điểm dân
số và phân bố
dân cư
Trang bị kiến thức nềntảng cho nhiều lĩnhvực sản xuất kinhdoanh, ngành nghề
- Dân số còn tăng nhanh,
cơ cấu dân số trẻ (dẫnchứng)
- Phân bố dân cư chưa hợplí: giữa các đồng bằng vớitrung du, miền núí ; giữathành thị và nông thôn Sựthay đổi trong phân bốdân cư
- Nguyên nhân: tự nhiên,kinh tế - xã hội, lịch sử
5 Lao động và
việc làm
- Trang bị kiến thứcnền tảng về bức tranhlao động của đất nước(So sánh được thếmạnh và hạn chế củanguồn lao động nước
ta với các nước trênthế giới và trong khuvực); nhu cầu vềnguồn lao động của xã
- Đặc điểm nguồn laođộng (Thế mạnh và hạnchế)
- Cơ cấu sử dụng laođộng đang có sự thay đổi:
- Năng suất lao động chưacao
- Tình trạng thất nghiệp,thiếu việc làm là vấn đềgay gắt của nước ta (dẫn
Trang 7hội; thị trường laođộng, cơ cấu sử dụnglao động trong các khuvực ngành nghề vàthực trạng việc làmcủa nước ta.
chứng), nguyên nhân.Quan hệ dân số-lao động-việc làm
- Hướng giải quyết việclàm của nước ta Chínhsách dân số, phân bố lạilao động, phát triển sảnxuất
6 Chuyển dịch cơ
cấu kinh tế
Trang bị kiến thức nềntảng cho nhiều lĩnhvực sản xuất kinhdoanh, ngành nghề
=> Định hướng ngànhnghề
- Chuyển dịch cơ cấungành kinh tế: Chuyểndịch cơ cấu GDP, Chuyểndịch cơ cấu trong nội bộngành; nguyên nhân
- Chuyển dịch cơ cấu theothành phần kinh tế,nguyên nhân
- Chuyển dịch cơ cấu lãnhthổ kinh tế, nguyên nhân
- Đặc điểm nền nôngnghiệp
- Xu hướng chuyển dịch
cơ cấu nông nghiệp
- Điều kiện, tình hình pháttriển, phân bố ngành thuỷsản và một số phươnghướng phát triển ngànhthuỷ sản của nước ta
- Những thuận lợi và khókhăn trong khai thác vànuôi trồng thủy sản:
- Đặc điểm của 7 vùngnông nghiệp của nước ta:điều kiện sinh thái nôngnghiệp, điều kiện kinh tế -
xã hội, trình độ thâmcanh, chuyên môn hoá sảnxuất của 7 vùng nôngnghiệp
Trang 8- Đặc điểm cơ cấu côngnghiệp theo ngành, theothành phần kinh tế và theolãnh thổ Nêu một sốnguyên nhân dẫn đến sựthay đổi cơ cấu ngành côngnghiệp
- Tình hình phát triển vàphân bố của một số ngànhcông nghiệp trọng điểm ởnước ta
- Giao thông vận tải
+ Thông tin liên lạc+ Bưu chính viễnthông
+ Thương mại
+ Du lịch
- Vai trò, tình hình pháttriển và sự thay đổi trong
cơ cấu nội thương vàngoại thương
- Tài nguyên du lịch nướcta
Tài nguyên du lịch nước
ta phong phú, đa dạng,gồm hai nhóm: tài nguyên
tự nhiên và tài nguyênnhân văn
10 Các vùng kinh
tế - Hình thành cơ sở
quan trọng trong quátrình định hướng pháttriển nghề và thái độcủa các em với nghề
- Các thế mạnh và các hạnchế của điều kiện tựnhiên, dân cư, cơ sở vậtchất – kĩ thuật của từngvùng kinh tế ở nước ta
- Các chính sách và hướngphát triển của vùng
11 Địa lí địa
phương
- Giúp các em có địnhhướng nghề phù hợpvới năng lực, nguyệnvọng
- Các kiến thức về tựnhiên, kinh tế - xã hội củađịa phương nơi các emsinh sống
Qua bảng trên có thể thấy chương trình Địa lí lớp 12 THPT hiện hành thìhầu hết các bài đều có thể khai thác giảng dạy nội dung giáo dục hướng nghiệp.Tích hợp giáo dục hướng nghiệp qua môn Địa lí lớp 12 THPT là nhằm vào cảnhận thức, thái độ và hành vi phục vụ mục đích hướng nghiệp trong tương lai
Trang 9cho mỗi học sinh và góp phần giúp HS có được các năng lực: năng lực “nhậnthức bản thân”; năng lực “nhận thức nghề nghiệp” và góp phần hoàn thiện nănglực “xây dựng kế hoạch nghề nghiệp” Giáo viên cần khéo léo, linh hoạt trongviệc tích hợp nội dung hướng nghiệp vào các bài học để vừa đảm bảo tính chínhxác, khoa học, khắc sâu được kiến thức trọng tâm của môn học vừa hình thànhcác kiến thức, kĩ năng, thái độ của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh đáp ứngcác giai đoạn hướng nghiệp (định hướng nghề, tư vấn nghề và tuyển chọn nghề).Đặc biệt, đến năm học lớp 12 - THPT, các em phải đứng trước sự lựa chọnquan trọng, mang tính quyết định cho tương lai đó là đi làm hay đi học tiếp; Nếu
đi học tiếp thì học gì; Nếu đi làm thì làm gì,… Vào đầu học kì II của năm họclớp 12 THPT, các em phải hoàn thành bộ hồ sơ thi tốt nghiệp THPT và hồ sơ thituyển vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp Đây là bướcquan trọng để các em chọn cho mình một nghề nghiệp gắn bó lâu dài với nótrong suốt cuộc đời Nhưng do nhiều lí do, mà lựa chọn học tiếp hay làm gì làmột câu trả lời đầy khó khăn Vì thế các em học sinh rất cần đến giáo dục hướngnghiệp để giúp các em trả lời câu hỏi này
Tùy thuộc và nội dung bài dạy mà giáo viên có thể lựa chọn các mức độ
tích hợp khác nhau như: tích hợp toàn phần; tích hợp bộ phận hoặc tích hợp liên hệ Trên cơ sở xác định mục tiêu và tính chất của từng hoạt động, giáo viên
xây dựng kế hoạch, giao nhiệm vụ học tập, hướng dẫn học sinh làm việc (có thểlàm việc độc lập, làm việc theo nhóm hoặc làm việc chung cả lớp) đảm bảo mỗihọc sinh đều được tạo điều kiện để tự thực hiện nhiệm vụ học tập và trảinghiệm
Đối với các bài dạy trên lớp, giáo viên cũng có thể tổ chức cho học sinhhọc tập theo dự án (Ví dụ học chủ đề “Các ngành kinh tế” – Đia lí lớp 12; “cácvùng kinh tế” – Địa lí lớp 12; Khu vực Đông Nam Á – Địa lí 10 hay “Địa línông nghiệp” – Đia lí lớp 10 Giáo viên có thể giao nhiệm vụ cho học sinh tìmhiểu, xây dựng dự án học tập liên quan đến một số ngành nghề cụ thể) Khi giao
cho học sinh thực hiện các dự án học tập, giáo viên có thể cung cấp cho học sinh
các trang web có thể hỗ trợ dự án; hướng dẫn học sinh lên mạng Internet tìmkiếm thông tin liên quan đến dự án; học sinh có thể sử dụng mạng Internet để
lập các nhóm học tập, trao đổi các vấn đề, kết quả của dự án
b Tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Địa lí ở trường trung học phổ thông cókhả năng hướng nghiệp to lớn bởi khả năng thúc đẩy phân hóa năng lực, pháttriển năng khiếu Nói cách khác, sự nảy sinh hứng thú, thiên hướng, năng lực
của học sinh thường xuất hiện trong các hoạt động ngoại khóa Trải nghiệm sáng
Trang 10tạo là hoạt động giáo dục và dạy học được tổ chức trong môi trường học tậpbằng chính sự trải nghiệm của mỗi học sinh, góp phần hình thành phẩm chất,năng lực người học Học sinh được tham gia trực tiếp vào hoạt động để phát huynăng lực sáng tạo, thích ứng với hoàn cảnh Trải nghiệm sáng tạo gồm nhiềuhình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ, hoạt động tình nguyện, tổ chứctrò chơi, tham quan dã ngoại, sân khấu hóa, hoạt động nhân đạo… có thể diễn ratrong lớp/ngoài lớp, trong nhà trường/ngoài nhà trường Bản chất của hoạt độngnày là vận dụng nội dung môn học, các kiến thức để thực hành, vận dụng, giảiquyết các tình huống khác nhau trong cuộc sống Tích hợp nội dung giáo dụchướng nghiệp qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang tính phân hóa cao, đượcthực hiện dưới nhiều hình thức, đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực lượnggiáo dục trong và ngoài nhà trường vừa đảm bảo yêu câu chung vừa phù hợp vớiđặc điểm của từng trường, địa phương
Hình thức tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo trong nhàtrường phổ thông rất phong phú và đa dạng Cùng một chủ đề, một nội dunggiáo dục nhưng hoạt động trải nghiệm sáng tạo có thể tổ chức theo nhiều hìnhthức hoạt động khác nhau, tùy theo lứa tuổi và nhu cầu của học sinh, tùy theođiều kiện cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương Dưới đây là một sốcác hình thức tổ chức của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổthông phù hợp với quá trình đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giátheo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
* Thực địa, tham quan, dã ngoại
Thực địa, thực tế, tham quan, dã ngoại là một hình thức tổ chức học tậpthực tế hấp dẫn với học sinh Các chuyến tham quan, dã ngoại sẽ tăng cường cơhội cho học sinh được giao lưu, chia sẻ và thể hiện những khả năng vốn có củamình, đồng thời giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp của quê hương đất nước, hiểuđược các giá trị truyền thống và hiện đại
Tuy nhiên việc tổ chức tham quan dã ngoại không phải trường nào cũng có
cơ hội và khả năng thực hiện do yếu tố kinh phí, đảm bảo thời gian chươngtrình, sự đồng thuận từ phía phụ huynh, xã hội
* Giao lưu
Giao lưu là hình thức tổ chức giáo dục tạo điều kiện để học sinh được tiếpxúc, trò chuyện trao đổi thông tin với những nhân vật điển hình trong các lĩnhvực hoạt động nào đó Cụ thể trong giáo dục môn Địa lí nhân vật các em giaolưu có thể là các nhà khoa học, những cán bộ, công nhân viên tiêu biểu trong cácngành kinh tế, hay các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực này Giáo viên Địa
lí có thể kết hợp với Đoàn trường, hội cha mẹ học sinh, các cơ sở đào tạo nghề
tổ chức các buổi thảo luận về ngành nghề, hoặc tư vấn hướng nghiệp cho học
