Ví dụ 2: Đồ thị vận tốc của một vật dao động điều hòa có dạng như hình vẽ... Ví dụ 5: THPT Lê Thánh Tông – Gia Lai năm 2015 Đồ thị nào sau đây thể hiện đúng sự thay đổi của gia tốc a th
Trang 1x (cm)
t (s)1
12
x v
↓
A 2
A 2 3
π
−
↑
A 2
Đồ thị dao động điều hoà của một
vật như hình vẽ Phương trình dao
Đến đây loại ngay C và D
Tìm pha ban đầu:
Tại t = 0 ta có
=Ax2
)
Trang 2Lưu ý: các bài toán liên quan đến đồ thị thì nên kết hợp với vòng
tròn lượng giác ta sẽ dễ dàng giải quyết bài toán hơn so với dùng phương trình lượng giác.
Ví dụ 2: Đồ thị vận tốc của một vật dao động điều hòa có dạng
như hình vẽ Lấy π2 ≈ 10 Phương trình li độ dao động của vậtnặng là:
A.x = 25cos
3 t2
Trang 3v (cm/s)
O
t (s)5
12-4π
Ví dụ 3: (THPT Đông Hà – Quảng Trị lần 2/2015) Một chất điểm
dao động điều hòa có ly độ phụ thuộc thời gian theo hàm cosin như
mô tả trên đồ thị Tần số góc là ω Phương trình dao động của chấtđiểm là
Trang 4x v
↓
max
v 2
5 6
50 100
2nên vật thuộc
vùng III được biểu diễn bởi điểm M trên
vòng tròn vì thế pha ban đầu của vật là
Ví dụ 4: Gia tốc theo thời gian của một vật dao động điều hòa có đồ
thị như hình vẽ Phương trình dao động của vật là
Trang 52π φ 3
Trang 62 3•
4•
v
t
Chọn đáp án A
Ví dụ 5: (THPT Lê Thánh Tông – Gia Lai năm 2015)
Đồ thị nào sau đây thể hiện đúng sự thay đổi của gia tốc a theo li độ
x của một vật dao động điều hoà với biên độ (A)
là hằng số âm nên đồ thị liên hệ giữa biến x
và hàm a là đoạn thẳng đi qua gốc tọa độ Vì hệ số góc −ω <2 0nên hàm số luôn nghịch biến
Chọn đáp án D
Ví dụ 6: Đồ thị vận tốc – thời gian của một vật dao động điều hòa được cho trên hình vẽ Chọn câu đúng
A Tại vị trí 1 li độ của vật có thể âm hoặc dương.
B Tại vị trí 2 li độ của vật âm.
C Tại vị trí 3 gia tốc của vật âm.
D Tại vị trí 4 gia tốc của vật dương.
Phân tích và hướng dẫn giải
Trang 7xa
I 1
32
v4
II
IV III
O
•a (cm/s2)
•
F(N)4.10-2
-4.10-2-2.10-2
7 6
Ví dụ 7: Một vật có khối lượng m = 100g, dao động điêu hòa theo
phương trình có dạng x = Acos(ωt +φ) Biết đồ thị lức kéo về thờigian F(t) như hình vẽ Lấy π2 = 10 Phương trình dao động của vật là
A x = 4cos(πt +
π 3
) cm
B x = 4cos(πt +
π 2
) cm
C x = 2cos(πt +
π 3
) cm
D x = 4cos(πt +
π 6
) cm
Phân tích và hướng dẫn giải
Trang 8xF
M
max F
2
= − ↑
được biểu diễn bởi điểm M trên vòng tròn vì thế
pha ban đầu của vật là
π φ 3
=
.(ta xét về giá trị)
Trang 9F(N)0,8-0,8
0,2
- 0,2
Fđh(N) 4
–2
2
Vậy phương trình dao động: x = 4cos
Chọn C
Ví dụ 9: (Sở GD&ĐT Yên Bái
2016) Một con lắc lò xo đang dao
động điều hòa mà lực đàn hồi và
chiều dài của lò xo có mối liên hệ
được cho bởi đồ thị hình vẽ Cho g
= 10 m/s2 Biên độ và chu kỳ dao
Trang 10W0 = 1/2 KA2
W0/2
t(s) 0
Ví dụ 10: Một con lắc lò xo đang dao động điều hòa với phương
trình x = Acosωt Sau đây là đồ thị biểu diễn động năng Wđ vàthế năng Wt của con lắc theo thời gian Người ta thấy cứ sau0,5(s) động năng lại bằng thế năng thì tần số dao động con lắc
Khoảng thời gian
giữa hai lần liên
tiếp động năng
bằng thế năng là
Trang 11Chọn đáp án B
Ví dụ 11: Đồ thị của hai dao động điều hòa cùng tần số được vẽ
như sau Phương trình nào sau đây là phương trình dao động tổnghợp của chúng:
Trang 12-3-5
x (cm)
0,10,2
0,30,4
Ví dụ 12: Cho hai chất điểm dao động điều hòa trên 2 đường thẳng
song song với nhau và cùng song song với trục tọa độ Ox Vị trí cânbằng của chúng nằm gần O nhất Đồ thị biểu diễn sự biến thiên của li
độ theo thời gian biểu diễn như hình bên Thời điểm đầu tiên lúc haichất điểm cách xa nhau nhất là
A 0,0756s B 0,0656s C 0,0856s.
D 0,0556s
Phân tích và hướng dẫn giải
Gọi đồ thị nét liền là của chất điểm 1 và nét đứt là của chất điểm 2.Dựa vào đồ thị ta có:
Trang 13O xv
(2)
(1)Chất điểm 1:
Ví dụ 13: (Đề thi THPTQG 2016) Cho hai vật dao động điều hòa
dọc theo hai đường thẳng cùng song song với trục Ox Vị trí cân bằngcủa mỗi vật nằm trên đường thẳng vuông góc với trục Ox tại O Trong
hệ trục vuông góc xOv, đường (1) là đồ thị biểu diễn mối quan hệ giữa vận tốc và li độ của vật 1, đường (2) la đồ thị biểu diễn mối quan
hệ giữa vận tốc và li độ của vật 2 (hình vẽ) Biết các lực kéo về cực đại tác dụng lên hai vật trong quá trình dao động là bằng nhau Tỉ số giữa khối lượng của vật 2 với khối lượng của vật 1 là
Phân tích và hướng dẫn giải
Trang 14x(cm)
(2) (1)
6
-6
Từ đồ thị, ta nhận thấy
( )1max 1
m 27.
Chọn đáp án C.
Ví dụ 14: (Trích đề thi THPT Quốc Gia năm 2015) Đồ thi li độ
theo thời gian của chất điểm 1 (đường 1) và của chất điểm 2 (đường2) như hình vẽ, tốc độ cực đại của chất điểm 2 là 4π (cm/s) Không kểthời điểm t=0, thời điểm hai chất điểm có cùng li độ lần thứ 5 là:
A 4,0 s B 3,25 s C 3,75 s
D 3,5 s
Phân tích và hướng dẫn giải
Trang 152 1
2
3T
2
32
3
12
Trang 165 6
3 2
t (s)
x (cm)
O
x12x23
5 lần hai vật có cùng toạ độ không kể thời điểm ban đầu được thểhiện trên hình vẽ Tại lần gặp thứ 5 ta có:
Ví dụ 15: (Chuyên đại học Vinh lần 2 năm 2015) Cho 3 dao
động điều hòa cùng phương cùng tần số có phương trình lần lượt
A.A2 ≈ 3,17 cm B.A2 ≈ 6,15 cm C A2 ≈ 4,87 cm D A2
≈ 8,25 cm
Trang 17Câu 1: Một dao động điều hòa có đồ thị như hình vẽ Vận tốc cực đại
và gia tốc cực đại có giá trị nào sau đây:
Trang 18x(cm)10 10
−
0,5
t(s)
x(cm)8
Trang 19x(cm)10
1 6
t(s)
1 8
B x = 4cos(2π
t 4π)cm
-C x = 4cos(2π
t +3π)cm
D x = 4cos(2π
t 3π)cm
-Câu 6: Đồ thị của một
vật dao động điều
hoà có dạng như
hình vẽ:
Trang 20Biên độ, và pha ban
Câu 7: Đồ thị hình dưới biểu diễn sự biến thiên của li độ u theo thời
gian t của 1 vật dao động điều hòa Tại điểm nào, trong các điểm
M, N, K và H gia tốc và vận tốc của vật có hướng ngược nhau
A Điểm H
B Điểm K
C Điểm M
D Điểm N
Câu 8: Một chất điểm dao động điều hoà dọc theo trục Ox, với O
trùng với vị trí cân bằng của chất điểm Đường biểu diễn sự phụthuộc li độ chất điểm theo thời gian t cho ở hình vẽ
Phương trình vận tốc của chất điểm là
A
π v=60π.cos(10πt - )(cm/s).
Trang 21điều hoà như hình vẽ Phát biểu nào sau đây là đúng ?
A Tại thời điểm t2, gia tốc của vật có giá trị âm
B Tại thời điểm t1, gia tốc của vật có giá trị dương
C Tại thời điểm t4, vật ở biên dương
D Tại thời điểm t3, vật ở biên dương
Câu 10: Một chất điểm dao động điều hoà hàm cosin có gia tốc biểu
diễn như hình vẽ Phương trình dao động của vật là:
Câu 11: Một con lắc lò xo đang dao động điều hòa mà lực đàn hồi và
chiều dài của lò xo có mối liên hệ được cho bởi đồ thị hình vẽ Độ cứngcủa lò xo bằng:
A 100 (N/m)
Trang 22Et(mJ)O
gian giữa hai thời điểm
liên tiếp động năng bằng thế năng là 0,2s Chu kì dao động củacon lắc là
A 0,2s B 0,6s C 0,8s D 0,4s
Câu 14: Động năng dao động của một con lắc lò
xo được mô tả theo thế năng dao động của nóbằng đồ thị (hình vẽ) Cho biết khối lượng củavật bằng 100g, vật dao động giữa hai vị trí cáchnhau 8 cm Tính chu kì dao động của vật
A 0,4π s B 0,2π s.
C 0,6π s D 0,8πs.
Câu 15: (THPT Bắc Yên Thành 2016) Một vật dao động điều hòa
có động năng biến đổi theo thời gian với đồ thị ( Hình vẽ) Biết vật có
phương trình dao động dạng x= A cos(
)
ϕ
ω + t
và ban đầu vật chuyển động theo chiều dương
Trang 23Et 0
E 2
5
t(s)0
Câu 16: (THPT Anh Sơn 1- Nghệ An 2016) Có hai con lắc lò xo giống nhau đều có khối lượng
vật nhỏ là m =400g Mốc thế năng tại vị trí cân bằng và X1,
X2 lần lượt là đồ thị ly độ theo thời gian của con lắc thứ nhất và thứ hai như hình vẽ Tại thời điểm t con lắc thứ nhất có động năng 0,06J
và con lắc thứ hai có thế năng 0,005J Chu kì của hai con lắc là:
A.2s B.0,5 C.0,25s D.1,1s
Câu 17: Một con lắc lò xo dao động điều hòa theo phương trình:
Câu 18: Đồ thị x(t) biểu diễn dao động của một con lắc lò xo có
dạng như hình vẽ Khối lượng của con lắc là m = 100g Lấy π2 = 10.Động năng của con lắc ở li độ x = 2 cm bằng
2 10
π ≈
Trang 24x (cm)105O
2
-10
7 36
Câu 19: (THPT Lương Ngọc Quyến – Thái Nguyên 2016) Một
vật dao động điều hòa theo quy
điểm vật qua vị trí có động năng
bằng thế năng lần thứ 41 là:
18,1s
Câu 20: Một con lắc lò xo có vật nặng khối lượng m = 0,2 kg dao
động điều hòa dọc trục Ox Đồ thị li độ và thời gian của vật như hìnhbên Tính đến thời điểm vật qua li độ x = 5 cm theo chiều âm lần thứ 3thì vật đi được quãng đường là :
Trang 25-10
x (cm)
x1 x2
•
Câu 21: Có hai chất điểm dao động điều hòa trên hai đường thẳng
song song với trục Ox và rất gần nhau và có cùng vị trí cân bằng Ovới cùng tần số f Đồ thị của hai chất điểm dao động này được biểudiễn như hình vẽ Khoảng cách xa nhất giữa chúng tính theo phương
Trang 26O 4
-4 -8
x(cm)
t(s)
Câu 24: (THPT Ngô Quyền – Hà Nội lần 1/2016) Một chất điểm
tham gia đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương có đồ thị nhưhình vẽ:
Phương trình dao động tổng hợp của chất điểm là:
của dao động thứ hai và
thứ ba Đồ thị biểu diễn
phụ thuộc theo thời gian của x12 (đường nét liền) và x23 (đường nétđứt) như hình vẽ Giá trị A3 bằng
Trang 272
A 10cm
Trang 28x(cm)8
8
t(s)
x(cm)10
1 6
nghĩa là vật đang qua VTCB
của vật là
π
ϕ =2
Trang 291 8
T 8
đang qua VTCB theo
chiều âm vì thế pha
ban đầu của vật là
Trang 30Điểm M vật đang qua VTCB theo
chiều âm vì thế tại điểm này gia
Điểm H vật đang chuyển động từ biên dương về VTCB nên gia tốc
Trang 31x v
-vmax
Từ đồ thị (vOx) ta chuyển sang vòng tròn lượng giác như sau:
khi đó tại dựa vào vòng tròn ta dễ dàng có được:
A sai vì tại thời điểm t2, gia tốc của vật có giá trị dương vì vật đang
chuyển động trong vùng II.
B sai vì tại thời điểm t1, gia tốc của vật có giá trị âm vì vật đang
chuyển động trong vùng IV.
C đúng vì tại thời điểm t4, vật ở biên dương
D sai vì tại thời điểm t3, vật qua VTCB theo chiều dương
Câu 10:
Trang 32T 2
T 2
Từ đồ thị, ta có: T = 2s
2(rad / s)T
(vật qua VTCB theo chiều âm)
Vậy phương trình dao động của vật là:
Trang 330,45
Wt (J)
t(s) 0
Eđ(mJ)
Et(mJ)O
4
Khoảng thời gian giữa hai
lần liên tiếp động năng
+ Khoảng cách 2 biên bằng 8 cm suy ra A = 4 cm
Trang 34ϕ = π
⇒ ϕ=
Theo bài ra, ban đầu vật chuyển động theo chiều dương nên
( ) rad
ϕ = π
5
t(s)0
Câu 16:
Tại thời điểm t:
Trang 35Et 0
E 2
Trang 36M N
A 2
Ax2
Trang 37x (cm)105O2-10
7 36
Trang 38-10
x (cm)
x1 x2
Trang 39Cơ năng con lắc 1 là:
Trang 414 3 2
A
A = =
cm