Sáng kiến kinh nghiệm THPT: Một số biện pháp quản lý phòng máy tính trong nhà trường

Sáng kiến kinh nghiệm THPT: Một số biện pháp quản lý phòng máy tính trong nhà trường được nghiên cứu với mong muốn góp phần nào giúp cho giáo viên thực hiện tốt việc giảng dạy bộ môn Tin học trong nhà trường, đồng thời có thể bảo quản được máy tính tài sản của nhà trường một cách tốt nhất. Mời các bạn tham khảo nội dung chi tiết tài liệu.

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài :

Với tiến bộ nhảy vọt trong vài chục năm trở lại đây, cuộc cách mạng côngnghệ thông tin đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực hoạt động của con người Hiệnnay, trên phạm vi toàn cầu, các công cụ của công nghệ thông tin đang dần dầnthay thế những công cụ truyền thống, góp phần thúc đẩy sự phát triển trên tất cảcác lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, giáo dục, kinh tế, xã hội Cũng giống như cuộccách mạng công nghiệp, cuộc cách mạng công nghệ thông tin đang dẫn đếnnhững thay đổi quan trọng trong cách sống và ngay cả cách suy nghĩ của chúng

ta Ngoài sự tò mò, ham hiểu biết, càng sớm càng tốt mỗi người phải ý thức rằngnếu không có hiểu biết nhất định về máy tính nói riêng và Tin học nói chung thìkhó có thể hòa nhập vào cuộc sống hiện đại Vì vậy, việc đưa tin học vào giảngdạy trong các trường phổ thông là việc làm rất cần thiết, giúp các em nắm đượccác kiến thức cơ bản, những lợi ích của tin học để áp dụng vào đời sống và gópphần làm nền tảng kiến thức để học tập cao hơn

Để đáp ứng yêu cầu xã hội, hòa nhập toàn cầu, ngành giáo dục thực hiện

mục tiêu: “Xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa; đào tạo nguồn nhân lực

và bồi dưỡng nhân tài; đào tạo con người đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội” Trong những năm gần đây nhà nước đã rất quan tâm về việc giảng dạy Tin

học trong nhà trường Trong nhà trường thì việc đào tạo Tin học cho học sinhsao có chất và lượng đó là nhiệm vụ hàng đầu Giúp cho học sinh bước đầu làmquen với Tin học, có kiến thức cơ bản, kỹ năng sơ đẳng từ đó tạo nền móng chocác em học và tự học nâng cao kiến thức sau này

Giảng dạy bộ môn Tin học có những đặc thù riêng và luôn có sự hỗ trợcủa thiết bị dạy học hiện đại là phòng máy vi tính, tuy nhiên để minh họa chohọc sinh các thao tác trong môn học cần có máy chiếu hỗ trợ, trong khi đó máychiếu là thiết bị đắt tiền, số lượng có hạn trong khi đó các môn học khác cũng

cần máy chiếu Mặt khác trong việc giảng dạy Tin học ở phòng máy vi tính cónhiều hoạt động mà máy chiếu không thể đáp ứng được ví dụ như: Quan sát hoạtđộng của máy học sinh, khóa máy hay hạn chế truy cập internet, copy dữ liệu vàgiao bài tập đến từng máy con, thu bài thi bài thực hành về máy giáo viên, khởiđộng lại hoặc tắt toàn bộ hệ thống máy học sinh…đặc biệt là tạo ra một phònghọc đa phương tiện công nghệ cao Ngoài ra, đối với các phòng máy tính đốitượng sử dụng là học sinh, nên sự tò mò, ham “khám phá” là điều khó tránhkhỏi, vì thế mà việc hư hỏng máy tính là điều hiển nhiên Đối với trường phổthông thì việc quản lý phòng máy, phương pháp tổ chức quản lí học sinh họctập ở phòng máy vi tính sao cho có hiệu quả là vô cùng quan trọng, áp dụngphần mềm nào để trợ giúp quản lí, trợ giúp giảng dạy học sinh tại phòng máymột cách tối ưu nhất và làm như thế nào để có thể bảo quản và bảo trì máy tínhmột cách tốt nhất, tối ưu nhất

Từ những cơ sở trên cùng với kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm tại

Trường THPT Lương Thế Vinh tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp quản lý phòng máy tính trong nhà trường” để phần nào giúp cho giáo viên

thực hiện tốt việc giảng dạy bộ môn Tin học trong nhà trường, đồng thời có thểbảo quản được máy tính - tài sản của nhà trường một cách tốt nhất

2 Mục đích nghiên cứu:

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, đặc biệt là giảng dạy mônTin học nhằm đem lại hiệu quả cao trong giảng dạy

Giúp học sinh có thể nắm bài một cách trực quan và dễ dàng hơn

Tạo ra một phòng học đa phương tiện, công nghệ cao đáp ứng kịp thời với

xu thế phát triển của giáo dục

Giúp học sinh có thái độ tích cực trong các giờ thực hành để rèn luyện các

kỹ năng mà chương trình yêu cầu

3 Phạm vi của đề tài:

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học được thể hiện trongnhiều khía cạnh khác nhau của ngành giáo dục Đề tài chỉ nghiên cứu các chứcnăng thông dụng của một số phần mềm và áp dụng vào các quá trình giảng dạy

cơ bản và thông dụng, chưa nghiên cứu các chức năng nâng cao của phần mềmnhằm tạo ra một phòng học đa năng, đa phương tiện do phòng học còn thiếuphương tiện và thời gian hạn chế Trong phạm vi đề tài này tôi chỉ trình bày một

số kinh nghiệm mà tôi rút kết được trong những năm đã giảng dạy tại trường, vớicác nội dung cụ thể:

 Sử dụng phần mềm NetOp School trong việc quản lý học sinh thực hành

 Tạo file Ghost cho máy trạm (Client):

 Cài đặt và sự dụng phần mềm đóng băng

 Giáo dục ý thức cho học sinh thực hiện nội qui phòng thực hành

4 Phương pháp, đối tượng và kế hoạch nghiên cứu:

 Phương pháp nghiên cứu: kết hợp thực tiễn giáo dục ở trường THPTLương Thế Vinh cùng với sự trao đổi, học hỏi từ đồng nghiệp và tham khảomột số tài liệu trên Internet

 Đối tượng nghiên cứu: học sinh các khối lớp 10, 11, 12 của Trường THPTLương Thế Vinh

 Kế hoạch nghiên cứu: thông qua các tiết dạy thực hành trên phòng máy vàcác tiết dự giờ thực hành của giáo viên khác trong năm học 2012-2013

PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG I

TỔNG QUAN

I Cơ sở lí luận:

Điều 24.2 của Luật giáo dục đã nêu rõ : “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Như vậy, chúng ta có thể thấy định

hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được khẳng định, không còn là vấn đềtranh luận

Tin học là ngành khoa học nghiên cứu và xử lý thông tin một cách tựđộng chủ yếu dựa trên máy tính điện tử Là môn học mà muốn có kết quả cao thìhọc sinh phải học lý thuyết một cách trực quan, phải được hướng dẫn, được  thựchành nhiều Bước đầu, hầu hết kiến thức truyền đạt chủ yếu từ giáo viên,  giáoviên làm mẫu rồi học sinh làm theo Học sinh khi ngồi vào máy thường hay tò

mò, có em thích sử dụng chương trình nào đó như vẽ (Paint ) hay mãi chơi gamekhông chú ý nghe giảng Vì vậy việc tổ chức và  quản lí học sinh học thực hànhmột cách hiệu quả là vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nâng cao chấtlượng học thực hành cho các em Và trên cơ sở hướng dẫn của giáo viên, họcsinh có kỷ năng khá tốt sử dụng máy vi tính để tự nghiên cứu, học tập, tự nângcao kiến thức Với một số biện pháp trong đề tài, có thể giải quyết được các vấn

đề đã nêu một cách có hiệu quả

II Cơ sở thực tiễn:

1 Thuận lợi:

a Nhà trường:

nhất có thể cho giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong giảngdạy, đặc biệt việc tìm tòi ứng dụng các phần mềm mới

 Những năm qua, nhà trường luôn tạo điều kiện cung cấp đầy đủtrang thiết bị hổ trợ cho dạy học, phòng máy tính của nhà trườngthường xuyên được trang bị và bảo dưỡng kịp thời Nhà trường có 2phòng máy tính đều được trang bị máy vi tính có nối mạng với nhau đểphụ vụ giảng dạy, thường 30 - 35 máy trong 1 phòng máy

Đối với học sinh, đây là môn học khá mới mẻ về kiến thức, phương pháphọc cũng khác so với môn học khác Đòi hỏi các em phải có điều kiện để rèn

luyện kỹ năng nhiều song với các em là học sinh nông thôn việc được tiếp xúcvới máy vi tính là hết sức khó khăn Một số em vì mới được tiếp xúc với máytính nên hay tò mò, muốn khám phá các chương trình trong máy nên có thể dẫnđến việc hư hỏng máy tính

Hiện nay việc giảng dạy tin học ở trường phổ thông cho thấy: Dạy học líthuyết ở lớp học thiếu minh họa trực quan bằng chương trình cụ thể, dạy họcthực hành thì giáo viên phải hướng dẫn từng học sinh, kiểm tra đánh giá thì phảilàm việc với từng máy tính riêng lẻ

Qua các năm học trước, tôi thấy phòng máy của trường được bố trí theo

sơ đồ như sau:

Ở sơ đồ như thế này, khi giảng dạy giáo viên không thể thực hiện 1 thao tácmẫu trên máy cho tất cả học sinh cùng xem được Vì vậy, khi đến lúc học sinhthực hành giáo viên rất vất vả đến hướng dẫn từng máy cho học sinh lại mộtlần nữa làm hiệu quả dạy và học không cao, mất thời gian và học sinh ít cóthời gian thực hành hơn Hơn nữa, khi giáo viên đang hướng dẫn trên bảng thìkhó có thể quan sát hết học sinh ở dưới, dẫn đến một số em không tập trungvào bài giảng của giáo viên Do đó kết quả điểm thi cuối kì rất thấp

Chính vì những điều này chúng ta cần tìm ra một giải pháp khắc phụcnhững điều trên Qua quá trình nghiên cứu, kiểm nghiệm và ứng dụng phần mềmtrong giảng dạy Tin học đã cho thấy đây là một giải pháp tốt

CHƯƠNG II NHỮNG GIẢI PHÁP CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

Qua nghiên cứu thực tiễn, quá trình giảng dạy đúc rút kinh nghiệm củabản thân và của đồng nghiệp tôi đã thực hiện một số biện pháp để giúp giáo viên

có thể sử dụng tốt các phần mềm đem lại hiệu quả cao trong các tiết dạy thựchành, giúp cho học sinh có thể lĩnh hội được kiến thức và hình thành kỹ năng,nâng cao hiệu quả quản lý giờ thực hành như sau:

I Sử dụng phần mềm NetOp School trong việc quản lý học sinh thực hành:

1 Giới thiệu:

NetOp School được phát triển nhằm giúp cho giáo viên hướng dẫn và

quản lý tốt học sinh trong tiết thực hành

NetOpSchool gồm 2 phần: Teacher (dùng cho giáo viên) và Student

(dùng cho học sinh) Phần Teacher có thể cài đặt trên máy chủ - máy dùng chogiáo viên điều khiển, và phần Student cài đặt trên các máy trạm trong mạng

2 Chuẩn bị môi trường cài đặt phần mềm.

Để cài đặt phần mềm và sử dụng nó ổn định ta cần chuẩn bị những vấn đề sau:

 Các máy tính cài hệ điều hành Windows 98 trở lên

 Các máy tính phải kết nối với nhau tạo thành mạng LAN ngan hàng

 Địa chỉ IP của các máy đều phải cùng lớp

3 Hướng dẫn cài đặt.

a Cài đặt Netop school Teacher trên máy dành cho giáo viên (Server)

- Sau khi kích hoạt file cài đặt Teacher, giao diện cài đặt xuất hiện như hình bên

dưới:

- Tại cửa sổ đầu tiên, bạn hãy nhấn NEXT  Chọn I accept the terms in the license agreement  Nháy NEXT để tiếp tục.

- Trong hộp thoại như hình trên, bạn gõ vào tên người cài đặt chương trình, tên

trường và số máy đăng kí sử dụng rồi bấm Next  Nháy vào nút lệnh TIPICAL

- Tại màn hình thiết lập tường lửa, ta đánh dấu check vào ô trống rồi nháy

NEXT  Cửa sổ cài đặt đã sẵn sàng  Nháy vào nút INSTALL

- Sau đó nháy FINISH là xong.

- Ở cửa sổ trên, bạn nháy NEXT để tinh chỉnh cấu hình mạng cho chương trình Bước 1, bạn gõ tên trường tại ô Class name, chọn Standard full – feature set và nháy NEXT

- Sang cửa sổ này, bạn chọn Computer name để sau này ta dễ theo dõi và nhậnbiết các máy của học sinh Ở bước 3, ta chọn TCP/IP như hình và tiếp tục nháy

NEXT

- Cuối cùng ta cứ để mặc định và nháy NEXT và sang cửa sổ tiếp thì nháyFINISH Lúc này, trình Netop school Teacher sẽ hiện ra

b Cài đặt Netop school Student trên máy dành cho học sinh (Client)

- Bạn thực hiện cài đặt trên tất cả các máy học sinh

- Sau khi kích hoạt file cài đặt student, giao diện cài đặt xuất hiện

- Tại cửa sổ đầu tiên, bạn hãy nhấn NEXT  Chọn I accept the terms in the license agreement  Nháy NEXT để tiếp tục.

- Trong hộp thoại như hình trên, bạn gõ vào tên người cài đặt chương trình, tên

trường và số đăng kí sử dụng  Nháy vào nút lệnh TIPICAL

- Tại màn hình thiết lập tường lửa, ta đánh dấu check vào ô trống rồi nháy

NEXT  Cửa sổ cài đặt đã sẵn sàng  Nháy vào nút INSTALL

4 Cách sử dụng các tính năng chính trong NetOp School:

a Trình diễn bài giảng:

Đây là 1 tính năng đặc biệt của Netop School Teacher cho phép học sinh quansát những gì giáo viên thực hiện trên máy Các thao tác trên máy giáo viên sẽđược hiển thị trên các màn hình của máy học sinh

b Giám sát màn hình máy học sinh: Tính năng này giúp giáo viên có thể theo

dõi các hoạt động học tập của học sinh từ máy giáo viên mà không cần đi giámsát từng máy

- Để xem tổng quát tất cả các màn hình của các máy đang hoạt động, bạn hãy

chọn Thumbnails trên thanh công cụ bên trái màn hình.

- Mỗi màn hình máy tính sẽ được hiển thị với 1 cửa sổ thu nhỏ Giáo viên có thểquan sát hoạt động của học sinh thông qua các cửa sổ thu nhỏ này và có thể canthiệp ngay vào máy của học sinh.

c Điều khiển máy học sinh:

Bạn sử dụng tính năng này để kịp thời giúp đỡ học sinh khi gặp khó khăn hoặccan thiệp vào máy của học sinh mà không cần đi đến tận nơi

- Cách đơn giản nhất và dễ dàng thực hiện là bạn có thể nhấp đúp chuột vào máy

cần điều khiển cả ở hai chế độ Details và Thumbnails.

- Để kết thúc điều khiển máy học sinh, bạn hãy nhấn nút End Session trênthanh điều khiển của Netop School Teacher

d Tắt máy đồng loạt các máy học sinh:

Khi buổi học kết thúc, để giảm thiểu thời gian đến tắt máy (shutdown) từng máy,bạn hãy sử dụng tính năng tắt máy đồng loạt các máy

- Sử dụng rê chuột và chọn tất cả các máy đang hoạt động tại cửa sổ Details  nhấn vào nút lệnh Commands  chọn biểu tượng shutdown.

NetOp School Chương trình này còn rất nhiều tính năng khác (giao bài tập cho

học sinh, Khóa các kết nối Internet, hoặc giới hạn truy cập Internet , Trao đổi hai chiều giữa giáo viên và học sinh thông qua chức năng Chat hoặc Message,

Quay phim màn hình, trình diễn video hoặc Audio trên máy học sinh.…)

II Tạo file Ghost cho máy trạm (Client):

1.Giới thiệu tiện ích Ghost:

Ghost là một phần mềm dùng để sao lưu (backup) và phục hồi (restore) dữliệu Ghost có thể sao lưu cả một ổ cứng thành một file ảnh (cái này ít dùng vìdung lượng ổ cứng thường rất lớn) hoặc một phân vùng thành file ảnh để khimáy có bị trục trặc thì ta có thể phục hồi máy nhanh chóng Ngoài ra, tính năngDisk to Disk của Ghost còn cho phép bạn sao chép ổ đĩa cứng mà không cần tạothành các file ảnh Nói một cách dễ hiểu hơn thì Ghost là một phần mềm dùng đểtạo (chụp) một ảnh của một ổ đĩa C hoặc D và cũng có thể là cả ổ cứng

Từ kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm tại trường tôi nhận thấy các phòngmáy với số lượng máy khá nhiều và đối tượng sử dụng là học sinh nên ý thứcbảo quản của các em là không thực sự tốt Chính vì vậy mà máy tính rất hay lỗi

hệ điều hành, và lỗi các phần mềm ứng dụng khác Hơn nữa, nếu máy tính khôngmay bị virus nặng thì chắc là phải cài lại máy rồi Khi đó, chúng ta phải bỏ ratầm 20 đến 30 phút để cài lại Win Nhưng với Ghost thì chúng ta chỉ mất có 5đến 10 phút thôi thế là song hết tất cả và máy bạn lại Good Và còn một vài côngdụng hữu ích nữa

Hiện nay, đa số các trường sử dụng mạng máy trạm có ổ cứng riêng có ưuđiểm là máy trạm độc lập với máy chủ, nhưng một khi bị lỗi thì phải cài đặt rấtmất thời gian Tôi xin đưa ra giải pháp GHOST cho các máy trạm có chung cấuhình Giải pháp này sẽ tiết kiệm công sức và thời gian khi cài đặt lại máy trạm

Tất cả các máy trạm thường không có ổ đĩa CD, nên ta cần chương trình Ghost 11.5 (Đây là một phiên bản của Norton Ghost)

Chúng ta tiến hành chạy file ghost 11.5.exe Sau đó tiến hành GHOST máy trạm

đó lại thành một file *.GHO và chép sang các máy còn lại Sau này khi máy trạmnào bị lỗi hệ điều hành là ta chỉ việc bung file GHOST đã tạo trước đó mà khôngcần phải lắp ổ đĩa CD

2.Chuẩn bị:

 Bạn cần chuẩn một đĩa CD Hiren Boot

 Trước khi sử dụng cần thiết đặt boot cho ổ CD trong Bios

3.Tiến Trình Ghost:

a.Tạo File Ghost:

- Cho đĩa vào ổ CD và khởi động lại máy và chọn khỏi động từ CD.Khi đó mànhình xuất hiện như sau:

- Chọn 2.Disk Clone Tools

- Chọn tiếp 6 Ghost (Normal)

Màn hình xẽ hiện ra như sau:

- Nhấp vào OK Để Tạo file Image chỉ 1 Partition chứa Windows (thông

thường là vậy) thì làm như sau Chọn Local  Partition  To Image ( nghĩa là

sẽ tạo bản sao từ partition này thành 1 file image".GHO" duy nhất)

- Tiếp theo 1 hộp thoại hiện ra cho bạn lựa chọn đĩa cứng (HDD) chứa phânvùng cần ghost  chọn đĩa  OK

- Sau khi lựa chọn đĩa  xuất hiện các phân vùng (Partition)  chọn phân vùngcần Ghost  OK