Bài giảng Giáo dục công dân lớp 11 – Bài 2: Hàng hóa, tiền tệ, thị trường (Tiết 2)

Bài giảng Giáo dục công dân lớp 11 – Bài 2: Hàng hóa, tiền tệ, thị trường (Tiết 2) tìm hiểu nguồn gốc và bản chất tiền tệ, ý nghĩa của tiền tệ, hình thái tiền tệ, bản chất tiền tệ; các chức năng của tiền tệ.

(Tiết 2)

Kiểm tra bài cũ

Giá trị sử dụng của hàng hóa là ……… của

sản phẩm có thể………của con người.

Câu 1: Hàng hóa có mấy thuộc tính?

Câu 2:

công dụng thỏa mãn nhu cầu nào đó

Giá trị hàng hóa là ………của người sản xuất hàng hóa ………trong sản phẩm

Giá trị hàng hóa là………, ………của giá trị trao đổi.

Câu 3:

lao động xã hội kết tinh

nội dung cơ sở

Có phải ngay từ

khi xã hội loài

người xuất hiện đã

trao đổi bằng tiền

a Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ

Thời nguyên thủy con người đã

trao đổi hàng hóa

bằng tiền chưa

Người nguyên thủy

Tiền tệ

Các hình thái giá trị

Lịch sử phát triển của các hình thái giá trị

Hình thái giá tr  gi n đ n hay ng u nhiên ị ả ơ ẫ

Hình thái giá tr  đ y đ  hay m  r ng ị ầ ủ ở ộ

Hình thái giá tr  chung ị

Hình thái ti n t ề ệ

HTGT : là hình thức biểu hiện giá trị của hàng hoá này bằng giá trị sử dụng của hàng hóa khác trong những giai đoạn phát triển khác nhau của sản xuất hàng hoá và trao đổi hàng hóa.

- Tiền tệ là hình thái giá trị cao nhất của trao đổi hàng hóa.

* Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên

Xét ví dụ:

Trao đổi trực tiếp H - H.

Tỉ lệ trao đổi 1-2 có chuẩn nào quy định không

Ví dụ

Giá tr  c a v i đ ị ủ ả ượ c bi u hi n   g o, còn g o  ể ệ ở ạ ạ

là

  ph ươ ng ti n bi u giá tr  c a v i ệ ể ị ủ ả

Hình thái tương đ iố Hình thái ngang giá

Ý nghĩa

Đánh dấu bước phát triển của nhân loại, bắt đầu có sản phẩm dư

Góp phần phát triển kinh tế Bước đầu thoả mãn nhu cầu người tiêu dùng

Khi sản phẩm dư xuất hiện nhiều hơn thì hình thái ban đầu có thể tồn tại mãi được không

Khi sản phẩm dư nhiều hơn thì hình thái mới cao hơn hình thái giá trị giản đơn xuất hiện Đó là

hình thái giá trị mở rộng hay đầy đủ.

* Hình thái giá trị mở rộng hay đầy đủ

Hình thái giá trị mở rộng là gì

HTGTMR: là hình thức biểu hiện trực tiếp giá trị của một hàng hóa này bằng giá trị sử dụng của nhiều hàng hóa khác.

Vậy hình thái này xuất hiện khi nào

Sản xuất hàng hóa đã phát triển hơn

Hàng hóa đem trao đổi nhiều hơn

1 hàng hóa trao đổi với nhiều

hàng hóa khác nhau

Ý nghĩa

Vật ngang giá chung

Ý nghĩa

Trao đổi được nhiều hàng hóa hơn

Thúc đẩy sự ra đời của một hàng hóa đóng vai trò vật ngang giá chung

* Hình thái giá tr  chung ị

Là sự biểu hiện giá trị của nhiều hàng hóa ở giá trị sử dụng của một hàng hóa nhất định (Trao đổi gián tiếp thông qua một hàng hóa làm vật ngang giá chung)

Hình thái giá trị chung là gì?

      ví d  trên thì hàng hóa nào đóng vai trò là v t  Ở ụ ậ

ngang giá chung? Gi i thích quá trình trao đ i hàng  ả ổ

hóa v i v t ngang giá chung ớ ậ

- Hàng hoá đóng vai trò vật ngang giá chung là vải

- Mọi người mang hàng hóa đổi lấy vật ngang giá chung ( vải ), sau đó dùng vật ngang giá chúng đổi lấy hàng hóa mình cần Và các nơi khác nhau, thời điểm khác nhau thì vật ngang giá chung cũng khác nhau.

Em hãy cho ví dụ những vật hay được sử dụng làm vật ngang giá chung

• Một số HH được sử dụng làm vật ngang giá chung.

Ý nghĩa c a hình thái giá tr  chung là gì ủ ị

Ý 

nghĩa

N n kinh t  phát tri n cao h nề ế ể ơ

Trao đ i trong ổ đ aị  phương d  dàng,ễ

 nh ng trao đ i gi a ư ổ ữ các đ aị  phương 

và trong nước thì khó khăn

Ví dụ

Trao đ i trong đ a phổ ị ương d  dàngễ

Đ a ph ị ươ ng A Đ a ph ị ươ ng B

Khó khăn

Khó khăn

Khó  khăn

- Việc xuất hiện nhiều hàng hóa đóng vai trò vật ngang giá chung làm cho việc trao đổi giữa các vùng với nhau gặp khó khăn

- Chính vì vậy đòi hỏi phải có hàng hóa tách ra đóng vai trò làm vật ngang giá chung thống nhất Lúc đó, hình thái tiền xuất hiện.

* Hình thái tiền tệ

Hình thái tiền xuất hiện khi nào?

Khi lực lượng sản xuất và

phân công lao động xã hội phát

triển

Sản xuất hàng hóa và thị trường ngày càng mở rộng, có nhiều hàng hóa làm vật ngang giá chung làm trao đổi giữa các địa phương khó khăn, đòi hỏi phải có một vật ngang giá chung thống nhất.

Em hãy cho ví dụ khi vàng làm vật ngang giá

chung cho sự trao đổi?

GẠO

Tại sao vàng lại được chọn là vật ngang giá đóng vai trò là tiền tệ

Khi tiền tệ xuất hiện thì thế giới hàng hoá phân thành mấy cực? Hãy phân tích các

đặc điểm của các cực đó

+ Hàng hoá thông thường: có giá trị sử dụng đặc thù, yêu cầu cần được chuyển hoá thành giá trị + Hàng hoá đóng vai trò tiền tệ: có thể đại biểu cho giá trị của bất cứ loại hàng hoá nào.

Phân thành 2 cực:

Vậy bản chất của tiền tệ là gì

Bản chất:

- Tiền tệ là hàng hoá đặc biệt được tách ra làm vật ngang giá chung cho tất cả các hàng hóa, là sự thể hiện chung của giá trị.

- Tiền tệ biểu hiện mối quan hệ giữa những người sản xuất hàng hoá.

Hình thái tiền ngoài vàng ra còn có gì

Hình thái tiền không

minh cho sự phát triển

của hình thái tiền tệ.

* Sự ra đời tiền giấy

Vàng thỏi

Đồng xu

Tiền giấy

b Các chức năng của tiền tệ

Các chức năng tiền tệ

Thước đo

giá trị

Phương tiện lưu thông

Phương tiện Cất trữ

Phương tiện thanh toán

Tiền tệ thế giới

    b/ Chức năng của tiền tệ

SX 1m vải hplđ là 10g (giá trị của nĩ là 10g)

Giá của 1g lđ 2000đVậy giá của 1 m vải 20.000đ

?Vậy tiền tệ thực hiện chức năng thước đo giá trị khi nào

Tiền dùng để đo lường và biểu hiện giá trị của hàng hố

Thước đo giá trị

Giá trị của hàng hóa được biểu hiện bằng

một lượng tiền nhất định gọi là giá cả hàng hóa.

b/ Chức năng của tiền tệ

325.000 dvn 2.500 000 dvn

b/ Chức năng của tiền tệ

• Giá cả của hàng hóa được quyết định bởi

các yếu tố:

– Giá trị hàng hóa

– Giá trị của tiền tệ

– Quan hệ cung - cầu hàng hóa

• Em hãy cho ví dụ minh hoạ?

Trời! Sao hôm nay mắc

giữ vậy

Trời! Sao hôm nay mắc

giữ vậy

• Tiền làm môi giới trong quá trình trao đổi hàng

hóa theo công thức : H – T – H

• Lưu thông hàng hóa H – T – H gồm hai giai đọan:

– Giai đọan 1: H – T ( hàng – tiền ) là quá trình bán

– Giai đọan 2: T – H ( tiền – hàng ) là quá trình mua

b Chức năng của tiền tệ

Phương tiện lưu thông

b/ Chức năng của tiền tệ

Hàng hóa trao đổi theo công thức H - T - H

Quá trình bán Quá trình mua

b/ Chức năng của tiền tệ

Phương tiện cất trữ

b Các chức năng của tiền tệ

b Các chức năng của tiền tệ

Phương tiện thanh toán

Tiền tệ được dùng để chi trả sau khi giao dịch

mua bán (như trả tiền mua chịu hàng hóa, trả nợ, nộp thuế

Cách thanh toán:

-Tiền mặt

-Séc, chuyển khoản tại ngân hàng

-Thẻ ATM( ngân hàng đầu tư và phát triển

b Các chức năng của tiền tệ

Lấy tiền mua hàng Thực hiện nghĩa vụ

đóng thuế

b Các chức năng của tiền tệ

­  Khi trao đổi hàng hóa vượt ra khỏi biên giới quốc gia thì tiền làm chức năng tiền tệ thế giới

- Tiền làm nhiệm vụ di chuyển của cải từ nước này sang nước khác, nên phải là tiền vàng hoặc tiền tín dụng được công nhận là phương tiện thanh toán quốc tế

- Việc trao đổi tiền của nước này với tiền của nước khácđược tiến hành theo tỷ giá hối đoái Đây là giá cả của đồng tiền nước nàyđược tính bằng đồng tiền của nước khác

Tiền tệ thế giới

b/ Chức năng của tiền tệ

• Tỷ giá hối đoái của USD so với các đồng tiền

mạnh

(Năm 2009)

• 1 USD = 17.200 ĐVN

• 100 Tệ Trung Quốc = 190.000 ĐVN

b/ Chức năng của tiền tệ

• Tóm lại, năm chức năng của tiền tệ có

quan hệ mật thiết với nhau Sự phát triển các chức năng của tiền tệ phản ánh sự phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hóa Nắm được nguồn gốc, bản chất và chức năng của tiền tệ cho

ta thấy tiền tệ là sự thể hiện chung của giá trị xã hội, do đó tiền rất quý.

Câu 2: Tiền tệ có mấy chức năng ?

Sai