Bài giảng Xén tóc đục thân và sâu đục cành cây xoài

Bài giảng với mục tiêu giúp học sinh nắm được đặc điểm hình thái và sinh học của xén tóc và sâu đục cành gây hại cây xoài. Hiểu được cách gây hại, ảnh hưởng đến quá trình phát sinh và phát triển của chúng. Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng để nắm chi tiết nội dung kiến thức.

SÂU H I CÂY XOÀI Ạ

 Xén tóc đ c thân  ụ Plocaederus ruficornis 

 Sâu đ c cành  ụ Chlumetia transversa 

 Ru i đ c trái  ồ ụ Dacus dorsalis

 Câu c u xanh  ấ Hypomeces squamosus 

 B  c t lá   ọ ắ Deporaus marginatus 

 R y bông xoài   ầ Idiocerus niveosparsus 

 Sâu đ c (h t) trái   ụ ộ Noorda albizonalis

 ĐBSCL  hi n  có  307.000  ha  tr ng  CAQ,  chi m  40%  DT  tr ng  ệ ồ ế ồ CAQ c a c  n ủ ả ướ c, 

 Các t nh có DT tr ng l n là Ti n Giang, Vĩnh Long, H u Giang,  ỉ ồ ớ ề ậ Sóc Trăng, B n Tre, Đ ng Tháp…  ế ồ

 ĐBSCL không ch  cung c p cho nhi u t nh, thành trong n ỉ ấ ề ỉ ướ c mà  còn cung c p trái cây nguyên li u cho xu t kh u t ấ ệ ấ ẩ ươ i và ch  bi n.  ế ế

    Hi n vùng xoài t i  ệ ạ An Giang đã đ c c p mã code đ t tiêu  ượ ấ ạ

chu n XK v i t ng di n tích g n  ẩ ớ ổ ệ ầ 244ha.

 Qu n lý sâu h i là 1 trong nh ng y u t   ả ạ ữ ế ố

góp ph n thành công trong vi c canh tác!!! ầ ệ

XÉN TÓC Đ C THÂN VÀ  Ụ

SÂU Đ C CÀNH CÂY XOÀI Ụ

Mục tiêu

Kiến thức ?

Kỹ năng ? Thái độ ?

N i dung  ộ

1. Đ c đi m hình thái và sinh h c  ặ ể ọ

2. T p quán sinh s ng và cách gây h i  ậ ố ạ

3. Bi n pháp phòng tr ệ ừ

1 Đặc điểm hình thái và sinh học

Thành trùng xén tóc

 Thân nâu đen, dài 2,5 - 4 cm Râu đỏ, rất dài.

 Chân màu đỏ với đốm nâu đậm

ở cuối đùi và cẳng chân.

 Cánh có đốm gồ màu đen hoặc nâu.

Trứng và ấu trùng xén tóc

 Trứng ?

 Ấu trùng ?

 Làm nhộng ?

Trứng và ấu trùng xén tóc

 Trứng tròn, trắng được đẻ trong vết nứt vỏ cây;

 AT vàng nhạt, đầu rất nhỏ, chân thoái hoá Sống bên trong thân cây,

 Mới nở rất mềm yếu, 1 tuần sau trở nên cứng và rất linh động.

 Trước làm nhộng, AT đục 1 lỗ để sau TT chui ra

 a. V  trí đ  tr ng; b,c. Cây b  xén tóc h i ị ẻ ứ ị ạ

Vòng đời của Xén tóc đục thân Plocaederus ruficornis

Vòng đời của Xén tóc đục thân Plocaederus ruficornis

Trứng 2-3 ngày

Ấu trùng 7-8 tháng

Nhộng

1 - 3 tháng

Thành trùng sống nhiều tháng

2 1 Tập quán - gây hại của xén tóc

 Thành trùng ?.

 Đẻ trứng ?

 Ấu tr

2 1 Tập quán - gây hại của xén tóc

 TT bị thu hút bởi ánh sáng đèn vào đầu mùa mưa sau khi vừa

trưởng thành.

 TT đẻ trứng trong

cháng ba, vết nứt hay vết thương ở thân cây

 AT sau nở ăn vỏ cây thành đường ngoằn nghoèo không đều nhau.

 Càng lớn ăn càng nhiều và gây ra tiếng động rất

dễ nghe thấy.

 Sau đó đục vào thân dần lên.

 Không có điểm thích

hợp, AT di chuyển xuống dưới gốc, chui vào đục thành đường hầm ngoằn ngoèo

 Các đường này chứa

phân do chúng thải ra

 Nấm mốc sẽ xâm nhập tiếp theo sau

 Đường đục có thể dọc bên ngoài thân hay thẳng vào trung tâm, đường đục lớn dần với tuổi của AT.

 Mạch dẫn nhựa của cây bị tắt nghẽn, cành bị khô héo và rụng lá,

 Các lổ đục bị chảy nhựa, cành dễ gãy.

3.1 Biện pháp quản lý xén tóc hại xoài

Rất khó phòng trị vì ấu trùng ở sâu bên trong Có thể ngừa bằng cách sau:

 Không nên lột vỏ gốc cây để kích thích cây ra trái

 Dùng bẩy đèn bắt trưởng thành vào đầu mùa mưa

 Cắt bỏ cành bị hại, tỉa cành sau thu hoạch

 Dùng dao nhỏ khoét lổ đục, bắt sâu hoặc nhộng

 S  d ng h n h p vôi + l u hu nh + nử ụ ỗ ợ ư ỳ ước theo t  l  ỷ ệ

(10:1:40), quét quanh g c t  trên ch ng ba tr  xu ng đ  ố ừ ạ ở ố ểlàm h ng tr ng m i đ , ngăn ng a đ  tr ng.ỏ ứ ớ ẻ ừ ẻ ứ

 Dùng que sát ch c vào đ ọ ườ ng đ c di t sâu  ụ ệ

     (hình trái).

  Ho c dùng b m tiêm b m thu c vào đ ặ ơ ơ ố ườ ng đ c r i bít  ụ ồ

ch t b ng đ t sét (hình ph i) ặ ằ ấ ả

 Dùng bông gòn thấm thuốc

nhét vào lổ đục và lấy đất sét trám bít lại

 Quét thuốc gốc đồng để

phòng các loại bệnh tấn công qua lổ đục

 Cây tơ, thấp có thể đào chung quanh gốc rải thuốc hạt như Basudin 10H 50-100gram/gốc, sau đó lấp đất tưới nước

1.2 Đ c đi m hình thái và sinh h c c a sâu đ c cànhặ ể ọ ủ ụ

 TT màu nâu nh , dài 8­10 mm. Cánh r ng 17­20 mm. ỏ ộ

 Cánh trước màu b c óng ánh, c nh ngoài có nh ng s c ạ ạ ữ ọngang g y khúc và 1 hàng ch m đen   sát bìa cánh. ả ấ ở

 Cánh sau màu nh t h n.  ạ ơ

 Tr ng đứ ược đ  r i rác trên lá và ch i non; ẻ ả ồ

 AT màu h ng, dài 2­3 mm;ồ

 Nh ng màu nâu;ộ

Vòng đời của sâu đục cành Chlumetia transversa

Vòng đời của sâu đục cành Chlumetia transversa

(30 – 37 ngày)

Chlumetia transversa  3-4 ngày

11-13 ngày 4-5 ngày

2.2 T p quán sinh s ng và cách gây h i c a sâu đ c cànhậ ố ạ ủ ụ

 Bướm b  thu hút b i ánh sáng đèn, nh t là tr i t i, không có ị ở ấ ờ ốgió,  m đ  90%. ẩ ộ

 Bướm đ  tr ng vào ban đêm, r i rác trên các ch i và lá non.  ẻ ứ ả ồ

 Khi v a n , sâu đ c vào gân chính c a lá non m m nh t; ừ ở ụ ủ ề ấ

 2 ngày sau, c  th  to h n, sâu chui d n vào ch i ng n g n ơ ể ơ ầ ồ ọ ầ

đ nh sinh trỉ ưởng. 

 Thường sâu ch  ăn trong 1 lóng, n u lóng <5 cm, sâu có th  ỉ ế ể

đ c xuyên qua m t đ  sang lóng k  ụ ắ ể ế

 Thường sâu ch  ăn t  trên xu ng. Lá b  héo và r ng. ỉ ừ ố ị ụ

 Ch i non b  h i s  héo, không cho hoa. ồ ị ạ ẽ

 N u sâu t n công trên hoa s  làm r ng bông. ế ấ ẽ ụ

 Sâu làm nh ng trên v  cây, trên hoa khô, trong k  n t c a v  ộ ỏ ẻ ứ ủ ỏcây hay trong đ t. ấ

3.2 Bi n pháp qu n lý sâu đ c cànhệ ả ụ

 C t t a gom cành b  sâu h i đ t đ  di t sâu, nh ng bên trong.ắ ỉ ị ạ ố ể ệ ộ

 Ng t b  và tiêu h y các cành b  h i trắ ỏ ủ ị ạ ước khi s  d ng thu c; ử ụ ốNên s  d ng các lo i thu c  tính l u d n. ử ụ ạ ố ư ẫ

1 Nhận dạng thành trùng Xén tóc và sâu đục cành cây xoài ?

2 Nhận dạng cách gây hại của

Xén tóc và sâu đục cành cây xoài ?

•G iáo trình Côn trùng Nông nghiệp(tập 2), 1982 Chủ biên: Hồ

Khắc Tín, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 224 tr3 Bộ môn Côn

trùng, 2004

•G iáo trình Côn trùng chuyên khoa, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 280

tr4 Nguyễn Công Thuật, 1995.

•P hòng trừ tổng hợp sâu bệnh hại cây trồng: Nghiên cứu và ứng

dụng.Nxb Nông nghiệp, hà Nội,279 tr5

•P hạm Văn Lầm, 1994 Nhận dạng và bảo vệ những thiên địch

chính trên ruộng luá Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 95 tr

X

em n i dung: Côn trùng h i trên cây rau, b u bí d a ộ ạ ầ ư