Xin chia sẻ với các anh chị bộ tài liệu gồm câu hỏi và đáp án mới nhất, hay nhất, chuẩn nhất môn học Truyền thông đại chúng. Truyền thông đại chúng là hoạt động trao đổi thông điệp có tính phổ biến giữa nguồn phát với công chúng xã hội rộng rãi. Trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, truyền thông đại chúng có vai trò hết sức quan trọng trên mặt trận tư tưởngvăn hóa, đóng góp tích cực vào thành tựu chung của đất nước. Trong giai đoạn hiện nay, để thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cần phải nâng cao chất lượng công tác truyền thông đại chúng , làm cho hoạt động của các phương tiện truyền thông đại chúng luôn luôn bảo đảm định hướng chính trị đúng đắn của Đảng và xu hướng lành mạnh trong dư luận xã hội; ủng hộ, biểu dương cái mới, cái tích cực, cái tiến bộ; chống mọi tiêu cực và các tệ nạn xã hội. Vai trò của truyền thông đại chúng được thể hiện qua các chức năng sau đây :1 Chức năng tư tưởng: chức năng giũ vị trí hàng đầu trong các chức năng của truyền thông đại chúng, có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, vì mục đích của nó là nhằm tác động vào ý thức xã hội, hình thành và củng cố một hệ tư tưởng chính trị lãnh đạo xã hội.
Trang 1Câu 1 Phân tích vai trò của truyền thông đại chúng trong công tác lãnh đạo quản lý, tầm quan trọng của truyền thông đại chúng.
-Truyền thông đại chúng là hoạt động trao đổi thông điệp có tính phổ biến giữa nguồnphát với công chúng xã hội rộng rãi Trong sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, truyền thôngđại chúng có vai trò hết sức quan trọng trên mặt trận tư tưởng-văn hóa, đóng góp tích cực vàothành tựu chung của đất nước Trong giai đoạn hiện nay, để thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiếnlược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước cần phải nâng cao chất lượng công tác truyền thông đại chúng , làm cho hoạt độngcủa các phương tiện truyền thông đại chúng luôn luôn bảo đảm định hướng chính trị đúng đắncủa Đảng và xu hướng lành mạnh trong dư luận xã hội; ủng hộ, biểu dương cái mới, cái tíchcực, cái tiến bộ; chống mọi tiêu cực và các tệ nạn xã hội Vai trò của truyền thông đại chúngđược thể hiện qua các chức năng sau đây :
1- Chức năng tư tưởng: chức năng giũ vị trí hàng đầu trong các chức năng của truyềnthông đại chúng, có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, vì mục đích của nó lànhằm tác động vào ý thức xã hội, hình thành và củng cố một hệ tư tưởng chính trị lãnh đạo xãhội
Đối với các đảng chính trị đây là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu cần phải tác độngvào đời sống tinh thần của con người hình thành một ý thức xã hội tiến bộ, tích cực, là một yếutố tiên quyết bảo đảm phát huy quyền lực trong các lĩnh vực xã hội
Nhiệm vụ đặt ra cho công tác tư tưởng của truyền thông đại chúng là liên kết các thànhviên xã hội thành một khối đoàn kết thống nhất trên cơ sở lập trường thái độ chính trị chungnhằm vào một mục tiêu tổng thể xây dựng chế độ xã hội mới theo những tiêu chuẩn mới Khi
Trang 2nhận thức rõ bản chất tính ưu việt của mục tiêu xã hội, nhân dân sẽ tự ý thức được vai trò tráchnhiệm của mình trong việc tham gia giải quyết các việc to lớn trong xã hội.
Chức năng tư tưởng của truyền thông đại chúng thể hiện trên các phương diện nhưsau:
- Hình thành dư luận xã hội lành mạnh mang tính tích cực Dư luận đó có ý nghĩaquan trọng là tạo ra điều kiện hình thành hành lang vận động cho các tiến trình của xãhội Đặc biệt trong những thời điểm phức tạp, gay cấn thì dư luận xã hội trở thành yếutố hàng đầu chi phối qui mô, tính chất các hiệu ứng xã hội, các phong trào thực tế Dưluận xã hội luôn là một vấn đề được quan tâm chú ý đặc biệt trong lĩnh vực công tác tưtưởng đối với bất cứ quốc gia nào
- Định hướng chính trị tư tưởng cho xã hội, nó phân tích, xét luận bản chất khuynhhướng của hiện thực, giúp cho công chúng xã hội hiểu các sự kiện, hiện tượng xã hộimột cách đúng đắn, đồng thời chuẩn bị các điều kiện, nền tảng của trí thức để giúp xãhội chủ động tiếp nhận xử lý thông tin một cách thích đáng
Nói đến định hướng chính trị tư tưởng không có nghĩa là áp đặt một khuynh hướngchính trị chủ quan đòi hỏi công chúng phải theo một công thức có sẵn Bản chất củavấn đề ở đây là chỉ ra tính chất của các vấn đề, các sự kiện, vạch ra tính quy luật vàphương hướng vận động của nó giúp cho công chúng nhận thức và hành động một cáchđúng đắn
Mặt khác hoạt động truyền thông đại chúng còn có chức năng dự đoán các tiếntrình kinh tế-xã hội và hướng dẫn công chúng chuẩn bị đón nhận với thái độ chính trịphù hợp Như vậy các phương tiện truyền thông đại chúng trở thành công cụ bảo đảmsự ổn định chính trị xã hội cho mỗi quốc gia
Trang 3- Hoạt động truyền thông đại chúng có chức năng giáo dục chính trị tưtưởng, biến tri thức cụ thể mà mỗi thành viên xã hội thu nhận được thành chất lượngnội tại, thành các quan điểm lập trường chính trị
xã hội tính chất tiến bộ Đó là hình thành một ý thức giai cấp tạo lập một thế giớiquan, nhân sinh quan khoa học, có ý thức đầy đủ về sứ mệnh lịch sử, trách nhiệm củagiai cấp công nhân, của toàn thể nhân dân lao động Hiệu quả của giáo dục chính trị tưtưởng là mang lại cho nhân dân một tình cảm cách mạng tự giác sâu sắc, thúc đẩy mỗithành viên xã hội tham gia vào tiến trình cách mạng
2- Chức năng dân trí, văn hóa: Chức năng này đề cập đến vai trò của truyền thôngđại chúng trong việc nâng cao trình độ hiểu biết mọi mặt của nhân dân, hình thành lốisống tích cực và khẳng định những giá trị văn hóa chuẩn mực trong đời sống xã hội.Nội dung chức năng dân trí, văn hóa trước hết là việc xã hội hóa các hiểu biết, cáckinh nghiệm sống biến chúng từ cái riêng thành cái chung phổ biến của xã hội Đây làđiều kiện quan trọng thúc đẩy sự phát triển của xã hội
Nâng cao trình độ tri thức đây là nấc thang tiếp theo của việc xã hội hóa các kinhnghiệm Thực tiễn cuộc sống hiện nay đòi hỏi vấn đề này càng phát triển cao, có nhưvậy mới phát triển được kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của mọi người.Việc này được tiến hành trên nhiều hình thức truyền thông
Thực tế hiện nay do điều kiện kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, do đó lối sốngchịu ảnh hưởng nhiều mặt tiêu cực Yêu cầu đặt ra cho cuộc sống bây giờ là phải nângcao giáo dục lối sống, phải được tiến hành thường xuyên trong xã hội Từ đó mà dẫndắt lôi kéo tạo thành môi trường dư luận xã hội định hướng những lối sống tốt đẹp chomọi người, nhất là lớp trẻ Nội dung này còn bao hàm cả việc giáo dục củng cố nhữnggiá trị văn hóa của dân tộc, phổ biến, khẳng định và làm rõ các giá trị văn hóa truyền
Trang 4thống, những thành tựu văn hóa hiện đại mang tính tích cực cũng như những giá trị tốtđẹp của các nền văn hóa tiên tiến trên thế giới được chọn lọc.
Hiện nay, trong điều kiện toàn cầu hóa truyền thông đại chúng đang có khuynhhướng xóa nhòa ranh giới của sự đặc thù, tích cực của nền văn hóa truyền thống, đây lànguy cơ, vì sự nghiệp phát triển bền vững không thể tách rời giá trị văn hóa đặc thù,tích cực Phải nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của văn hóa trong tiến trình xây dựngđất nước như đảng ta chỉ rõ: “xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu vănhóa vì xã hội công bằng, văn minh, con người phát triển toàn diện”
3- Chức năng giám sát và quản lý xã hội: Giám sát là bao gồm sự theo dõi pháthiện, phản ảnh những vấn đề, những mâu thuẫn mới nảy sinh, cảnh báo cho xã hội đểđề phòng hoặc xử lý một cách có hiệu quả
Quản lý xã hội là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý vào các tiến trình xãhội làm cho chúng vận động có hiệu quả phù hợp với mục tiêu đề ra
Mục tiêu chung cần đạt được của chức năng này của truyền thông đại chúng là gópphần ổn định chính trị-xã hội giúp cho cả xã hội vận hành một cách nhịp nhàng vượtqua những khó khăn, phát triển theo hướng tích cực tiến bộ
Nói chung chức năng này bao gồm hai nội dung sau:
- Một là giám sát cảnh báo đối với cơ quan quyền lực, các cá nhân có trách nhiệm,các cộng đồng đơn vị địa phương về những khó khăn phức tạp những hạn chế và nguy
cơ đã, đang và sẽ có thể xảy ra Đồng thời phát hiện, ngăn chặn những hành vi, nhữngbiểu hiện sai trái của những cá nhân có trách nhiệm, các cơ quan quyền lực Nhà nước
- Hai là, sự tác động có chủ ý vào các tiến trình xã hội làm cho chúng vận hànhtheo mục tiêu đã định
Trang 5- Ba là phát huy tính chất dân chủ chế độ, động viên nhân dân tham gia quản lý xãhội Thực chất là giúp cho mọi công dân có điều kiện phát huy mặt tích cực Cần phảidân chủ hóa đời sống xã hội Nếu đạt được, truyền thông đại chúng có ý nghĩa là quyềnlực xã hội, quyền lực công luận.
Tóm lại, các chức năng của truyền thông đại chúng luôn luôn quan hệ chặt chẽ,quan hệ thống nhất biện chứng với nhau Bản thân các chức năng cùng tạo điều kiệnthúc đẩy lẫn nhau Một sản phẩm truyền thông bao giờ cũng thực hiện nhiều chứcnăng Vì thế vai trò truyền thông đại chúng chỉ thực hiện đầy đủ khi thống nhất các cơcấu chức năng Vấn đề này người cán bộ lãnh đạo quản lý cần phải thấy được một cáchđúng đắn, sâu sắc và thực hiện theo định hướng đo
Câu 2 phân tích hoạt động truyền thông đại chúng có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế-xã hội của nước ta ?
Nhằm tăng cường sự phát triển hợp lý và có hiệu quả của hệ thống truyền thông đạichúng phục vụ đắc lực cho việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội Kế thừa vàphát triển những tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng vàphát triển truyền thông cách mạng, Đảng và Nhà nước thường xuyên đánh giá và chỉ raphương hướng hoạt động cho hệ thống truyền thông đại chúng trong các giai đoạn cách mạng,đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới Nhờ đó, truyền thông đại chúng nước ta hiện nay đã có bướcphát triển khá nhanh chóng về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ
Trong thời đại bùng nổ thông tin, nhờ các phương tiện truyền thông đại chúng phát triểnmà con người trên khắp hành tinh chúng ta cảm thấy gần gũi hơn Các sự kiện xảy ra nơi nàyhay nơi khác, gần như lập tức được thông tin, thông báo đến mọi nơi Điều đó làm cho conngười cảm nhận được sự giao tiếp ngày càng mật thiết hơn Có những việc làm tốt hoặc xấu ở
Trang 6nơi này, nhờ thông tin kịp thời của báo chí nên đã kêu gọi được sự đồng tình ủng hộ hoặc phảnđối của đông đảo dư luận thế giới Do vậy, ngày nay, truyền thông đại chúng đang thật sự làđộng lực phát triển xã hội Truyền thông đại chúng ngày càng có vai trò tích cực Ở nước ta nólà động lực cách mạng của công cuộc đổi mới và phát triển
Trên cơ sở kế thừa và phát triển những tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lê nin về xây dựngvà phát triển truyền thông cách mạng, Đảng ta thường xuyên đánh giá và chỉ ra phương hướnghoạt động cho hệ thống truyền thông đại chúng, trong các giai đoạn cách mạng, đặc biệt trongthời kỳ đổi mới Nhờ đó, truyền thông đại chúng nước ta hiện nay đã có bước phát triển khánhanh về chất lượng, số lượng và cơ cấu đội ngũ
Cho đến tháng 8 năm 1997, cả nước có gần 600 tờ báo, tạp chí và bản tin,trong đó báo chítrung ương có 284 tờ, báo chí địa phương 156 tờ Báo chính trị-xã hội 144 tờ; báo kinh tế khoahọc kỹ thuật 138 tờ,; báo chí khoa học xã hội và nhân văn có 27 tờ; báo văn hóa văn nghệ, thểdục thể thao, báo giáo dục có 104 tờ; báo dành cho thiếu niên nhi đồng có 6 tờ; báo chí bằngtiếng nước ngoài có 20 tờ Về phát thanh và truyền hình có Đài phát thanh Việt Nam, Đàitruyền hình Việt Nam, 61 Đài phát thanh truyền hình tỉnh, thành phố Khoản 70% dân số nước
ta có thể thu được sóng của Đài truyền hình Việt Nam Trong cả nước có 38 nhà xuất bản đanghoạt động, mỗi xuất bản hơn 8.000 tên sách với gần 170 triệu bản Nền điện ảnh non trẻ củađất nước cũng có những bước phát triển mới, mỗi năm cho ra đời hàng trăm phim nhựa, phimVideo … Phần quảng cáo phát triển nhanh chóng cả qui mô và chất lượng
Sự phát triển có hiệu quả của hệ thống truyền thông đại chúng đã phục vụ đắc lực cácnhiệm vụ chính trị, kinh tế-xã hội của Đảng và Nhà nước ta
1/- Aûnh hưởng đối với chính trị: Thực tế hơn 15 năm thực hiện chính sách đổi mới, hệthống truyền thông đại chúng nước ta đã nỗ lực phấn đấu đi đúng định hướng của Đảng, truyềnthông đại chúng đã thông tin nhanh, phong phú, đa dạng nhiều chiều theo định hướng chính trị
Trang 7của Đảng và Nhà nước, đồng thời phản ánh ý kiến xây dựng và nguyện vọng chính đang củanhân dân Báo chí đã giới thiệu những nhân tố tích cực, khẳng định những thành tựu đổi mới vàcon đường xã hội chủ nghĩa đã lựa chọn, chống những biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, buônlậu, những hành vi ức hiếp nhân dân, phê phán những quan điểm sai trái, chống những luậnđiểm thù địch
2/- Aûnh hưởng đối với sự phát triển kinh tế: Công cuộc đổi mới đất nước bắt đầu từ đổimới kinh tế Quá trình đổi mớkinh tế ở Việt Nam lại được khởi đầu bằng những đổi mới ở các
cơ sở, trong các hợp tác xã Nông nghiệp và các doanh nghiệp của các lĩnh vực Công nghiệp,thương mại dịch vụ Trong quá trình đó truyền thông đại chúng đã góp phần phát hiện, tìmkiếm và phổ biến mô hình đổi mới ra phạm vi toàn quốc Truyền thông đại chúng đã kiến thứcphản ánh các vấn đề và kiến nghị của các doanh nghiệp để các cơ quan hoạch định chính sách
vĩ mô của Đảng và Nhà nước xem xét điều chỉnh và đổi mới hệ thống chính sách và cơ chếquản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà doanh nghiệp; đồng thời truyền thông đại chúngcũng phổ biến kiến thức các quyết sách của các cơ quan quản lý tới doanh nghiệp, góp phầnhướng dẫn hoạt động của các doanh nghiệp và trở thành một kênh thông tin không thể thiếutrong hoạt động của các doanh nghiệp
Truyền thông đại chúng kiên trì góp tiếng nói của mình vào việc đấu tranh xóa bỏ cơ chếtập trung quan liêu bao cấp, từng bước xây dựng cơ chế quản lý kinh tế mới, kinh doanh xã hộichủ nghĩa Truyền thông đại chúng cũng tập trung truyền bá, cổ vũ cho chính sách lâu dài củaĐảng về kinh tế nhiều thành phần, phát huy mọi tiềm lực để phát triển lực lượng sản xuất, kếthợp hài hòa tăng trưởng kinh tế với bảo đảm công bằng xã hội, kinh tế với quốc phòng an ninh,phát triển các vùng trọng điểm với các vùng khác, tạo điều kiện cho các vùng đều phát triển
Trang 8Truyền thông đại chúng cũng đẩy mạnh tuyên truyền sự nghiệp mở rộng và hợp tác kinhtế nhiều mặt của nước ta với nước ngoài, tạo môi trường thuận lợi cho công cuộc xây dựng đấtnước.
3/- Ảnh hưởng truyền thông đại chúng đối với xã hội: Trong thực tế, truyền thông đạichúng là kênh thông tin quan trọng phản ánh tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân;phát hiện và phản ánh các vấn đề bức xúc trong đời sống xã hội, giúp các cơ quan lãnh đạonắm bắt và giải quyết kịp thời Không thể kể hết những vấn đề mà nhờ có thông tin đại chúngvà đôi khi cũng chỉ có thông tin đại chúng mới nêu lên được, để hướng sự chú ý của Đảng, củaNhà nước, cùng sự quan tâm của nhân dân, cùng tìm biện pháp giải quyết các tệ nạn xã hội,đặc biệt là nạn ma túy trong học đường mà truyền thông đại chúng phát hiện là một ví dụ tiêubiểu
Cuộc đấu tranh chống tham nhũng tiêu cực và các tệ nạn xã hội có nguồn sinh khí và huyđộng được sức mạnh của dư luận như nó hiện có và là có phần tham gia của truyền thông đạichúng Phải thừa nhận rằng trong cuộc đấu tranh này, truyền thông đại chúng là lực lượngxung kích, luôn luôn đi đầu, không những đã góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh mà còn pháthiện, đưa ra công luận nhiều vụ việc cần xử lý, góp phần làm lành mạnh xã hội, củng cố niềmtin của quần chúng vào sự lãnh đạo của Đảng, giữ gìn kỷ cương phép nước
Trong quá trình đổi mới, truyền thông đại chúng có sự giao lưu và hợp tác có hiệu quả vềnhiều mặt với truyền thông đại chúng các nước trong khu vực, trên thế giới và các tổ chứcquốc tế Điều quan trọng là truyền thông đại chúng đã tích cực đưa thông tin ra nước ngoàigiúp nhân dân tôn giáo, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có được những thông tinđúng đắn về tình hình đất nước, tranh thủ ngày càng rộng rãi sự đồng tình, ủng hộ của họ đốivới công cuộc đổi mới và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta, kịp thờivạch trần phê phán các luận điệu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch
Trang 9Vấn đề quan trọng hàng đầu đặt ra cho truyền thông đại chúng trong sự nghiệp côngnghiệp hóa–hiện đại hóa là bảo đảm được định hướng tư tưởng, giữ gìn ổn định chính trị-xãhội Ngày nay, để xây dựng và phát triển đất nước thì ngoài vốn, công nghệ và lao động ra, sựổn định chính trị-xã hội là một điều kiện cực kỳ quan trọng Thực tiễn xã hội luôn luôn vậnđộng thì tính ổn định của trạng thái chính trị-xã hội cũng mang tính lịch sử cụ thể, nó bị chiphối bởi một loạt các yếu tố cả bên trong lẫn bên ngoài, trong đó yếu tố quan trọng nhất là sựvữngmạnh của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Truyền thông đại chúng là một yếu tố, một phương tiện có sức mạnh to lớn trong việchướng dẫn nhận thức, hình thành dư luận xã hội tích cực Dư luận xã hội tích cực là tiền đề,điều kiện cho trạng thái chính trị-xã hội ổn định
Tóm lại, truyền thông đại chúng có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển kinh tế-xã hội.Thông qua các chức năng của mình như chức năng tư tưởng, chức năng dân trí, văn hóa, chứcnăng giám sát và quản lý xã hội… Truyền thông đại chúng đã trở thành động lực cách mạngcủa công cuộc đổi mới và phát triển Vì thế Đảng ta luôn luôn đánh giá cao vai trò của truyềnthông đại chúng trong xã hội, trong hoạt động cách mạng của mình, cũng như trong sự nghiệpđấu tranh giành độc lập, tự do xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc Đặc biệt trong giai đoạnhiện nay khi mà công cuộc đổi mới đang có những bước tiến mạnh mẽ, thu được những thànhtựu quan trọng, khi mà đất nước đang đứng trước những thời cơ vận hội và cả những thử tháchlớn thì Đảng ta cần quan tâm đến truyền thông đại chúng, đánh giá cao vai trò của các phươngtiện truyền thông đại chúng trong việc thúc đẩy tiến trình đổi mới phát triển đúng hướng, đưađất nước vượt qua khó khăn, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội
Câu 3 Trình bày sự lãnh đạo quản lý các phương tiện truyền thông đại chúng của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay
Trang 10Nhằm tăng cường sự phát triển hợp lý và có hiệu quả của hệ thống truyền thông đạichúng phục vụ đắc lực cho việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị-kinh tế-xã hội Kế thừa vàphát triển những tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng vàphát triển truyền thông cách mạng, Đảng và Nhà nước thường xuyên đánh giá và chỉ raphương hướng hoạt động cho hệ thống truyền thông đại chúng trong các giai đoạn cách mạng,đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới Nhờ đó, truyền thông đại chúng nước ta hiện nay đã có bướcphát triển khá nhanh chóng về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ.
Vai trò của truyền thông đại chúng trong xã hội, nhất là trong xã hội hiện đại rất to lớn,quan trọng trong việc thúc đẩy xã hội phát triển Đảng và nhà nước ta rất quan tâm đến côngtác lãnh đạo quản lý các phương tiện truyền thông đại chúng
Hiện nay, truyền thông đại chúng nước ta đã có bước phát triển khá nhanh về chất lượng,số lượng và cơ cấu đội ngũ Cho đến tháng 8 năm 1997, cả nước có gần 600 tờ báo, tạp chí vàbản tin, trong đó báo chí trung ương có 284 tờ, báo chí địa phương 156 tờ Báo chính trị-xã hội
144 tờ; báo kinh tế khoa học kỹ thuật 138 tờ,; báo chí khoa học xã hội và nhân văn có 27 tờ;báo văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, báo giáo dục có 104 tờ; báo dành cho thiếu niên nhiđồng có 6 tờ; báo chí bằng tiếng nước ngoài có 20 tờ Về phát thanh và truyền hình có Đài phátthanh Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam, 61 Đài phát thanh truyền hình tỉnh, thành phố.Khoản 70% dân số nước ta có thể thu được sóng của Đài truyền hình Việt Nam Trong cả nướccó 38 nhà xuất bản đang hoạt động, mỗi xuất bản hơn 8.000 tên sách với gần 170 triệu bản.Nền điện ảnh non trẻ của đất nước cũng có những bước phát triển mới, mỗi năm cho ra đờihàng trăm phim nhựa, phim Video … Phần quảng cáo phát triển nhanh chóng cả qui mô vàchất lượng
Sự phát triển có hiệu quả của hệ thống truyền thông đại chúng đã phục vụ đắc lực cácnhiệm vụ chính trị, kinh tế-xã hội của Đảng và Nhà nước ta Truyền thông đại chúng của nước
Trang 11ta đã đi đầu trong việc tuyên truyền giải thích đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng vànhà nước một cách nhanh chóng kịp thời đáp ứng được nhu cầu của công chúng Mọi chínhsách của đảng và Nhà nước đều được cơ quan truyền thông đăng tải đến công chúng.
Truyền thông đại chúng đã góp phần vào cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tệ nạn xã hội.Ngoài ra truyền thông đại chúng góp phần vào việc giao lưu hợp tác quốc tế, đưa tin từ nướcmình ra cho bạn bè quốc tế biết và ngược lại, từ đó đã lợi dụng được nhiều nguồn lực từ phíanước ngoài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và việc vạch trầnnhững luận điệu diễn biến hòa bình chống phá lại cách mạng nước ta
Toàn cầu hóa truyền thông đại chúng đem lại những mặt thuận lợi, thời cơ cho nước taphát triển, nhưng đồng thời cũng đem lại những hiện tượng tiêu cực vào, những luận điệu diễnbiến hòa bình chống phá lại cách mạng nước ta Do vậy Đảng và nhà nước ta rất quan tâm đếncông tác lãnh đạo quản lý các phương tiện truyền thông đại chúng
Đảng lãnh đạo truyền thông đại chúng là nguyên tắc hàng đầu bất di bất dịch Trước đây,Đảng lãnh đạo truyền thông đại chúng góp phần vào việc giải phóng dân tộc và điều đó đã trởthành hiện thực Trong thời kỳ này truyền thông đại chúng góp phần to lớn trong cuộc cáchmạng giải phóng dân tộc, dân chủ Nhưng ngày nay với nền kinh tế nhiều thành phần địnhhướng xã hội chủ nghĩa càng đòi hỏi sự lãnh đạo của Đảng đối với truyền thông đại chúng cấpthiết hơn bao giờ hết Bởi vì để bảo đảm được nội dung có định hướng đúng đắn, chân thật, cósức thuyết phục thì truyền thông đại chúng có khả năng hình thành dư nhà nước, nhân dân đòihỏi rất cao về khả năng của các nhà làm truyền thông Vì thế Đảng phải quy hoạch, sắp xếpcán bộ có đủ tài năng, phẩm chất chính trị, bản lĩnh để chủ trì các cơ quan truyền thông theođúng định hướng của Đảng và nhà nước cũng như việc bảo vệ lợi ích và thành quả của nhândân
Vì vậy, hoạt động của truyền thông đại chúng phải bảo đảm các nguyên tắc sau:
Trang 12-Tính đảng, là nguyên tắc vô cùng quan trọng của truyền thông đại chúng vô sản,nó thể hiện mọi hoạt động của truyền thông đại chúng phục vụ cho sự nghiệp của đảngvà đặt dưới sự lãnh đạo của đảng Người làm công tác truyền thông phải đứng trên lậptrường giai cấp công nhân, bảo vệ cái đúng chống lại cái sai, đấu tranh cho sự thắng lợicủa lý tưởng cộng sản và chứng minh sự đúng đắn của đảng.
-Tính khoa học, là truyền thông đại chúng phải lý giải thực tiễn một cách trungthực với thế giới quan và phương pháp luận đúng đắn, phản ảnh sự kiện, hiện tượngđúng với bản chất, quy luật phát triển của nó Truyền thông đại chúng phải có sức tuyếtphục và giáo dục cao hướng công chúng đến với chân-thiện-mỹ
-Tính nhân dân, là truyền thông đại chúng phải là một diễn đàn rộng rãi của quầnchúng nhân dân phục vụ lợi ích của nhân dân chứ không phục vụ lợi ích của một giaicấp nào khác Sự tham gia tích cực và thường xuyên của nhân dân vào hoạt độngtruyền thông đại chúng và ngược lại truyền thông đại chúng phải phục vụ nhu cầu củanhân dân
-Tính đa dạng, bởi vì cuộc sống của con người rất đa dạng và phong phú, côngchúng thì nhiều trình độ, tâm lý, sở thích, tính cách khác nhau, vì thế truyền thông đạichúng phải đáp ứng được nhu cầu đa dạng này
-Tính chân thực, là vì “Sự chân thực đó chính là sức mạnh của báo chí chúng ta”(Lenin), tính chân thực phải được phản ánh một cách khách quan, đúng lúc và đúngthời lượng cần thiết Như cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá đokhẳng định:
“phát triển phương tiện truyền thông đại chúng thông tin đa dạng nhiều chiều, kịp thờichân thực và bổ ích”
Tóm lại, xuất phát từ mối quan hệ biện chứng giữa Đảng , Nhà nước, công tác truyềnthông đại chúng cần phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước đối với
Trang 13hoạt động của truyền thông đại chúng đồng thời truyền thông đại chúng phải là nhân tố tíchcực đi đầu trong việc phát huy các tính chất trong nguyên tắc hoạt động của truyền thông đạichúng nhằm không ngừng phát huy mối quan hệ biện chứng đó hoạt động truyền thông đạichúng CM sẽ đạt kết quả cao nhất đi tới góp phần xây dựng đất nước Việt Nam dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Câu 4 Đồng chí hiểu như thế nào về chiến lược diễn biến hòa bình và nguy cơ xâm lược chính trị qua hoạt động truyền thông đại chúng ?
Diễn biến hòa bình là việc sử dụng các biện pháp, hình thức để tạo ra diễn biến từtừ, bên trong,diễn biến nội bộ bên trong các nước xã hội chủ nghĩa theo hướng có lợiphù hợp với mục đích của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động Diễn biến hòabình ở nhiều phương diện và nhiều hình thức như ngoại giao, du lịch, giao lưu văn hóa,thể thao, đầu tư KT, hợp tác giáo dục đào tạo, trao đổi phim ảnh và các phương tiệntruyền thông Trong đó hình thức diễn biến hòa bình trên phương diện truyền thông đạichúng giữ vị trí quan trọng nhất, ít tốn kém, tác động nhanh, qui mô rộng, dễ chấpnhận, tránh được các rào cản hữu hình Vì thế thế giới thù địch lợi dụng triệt để phươngtiện truyền thông đại chúng phục vụ cho âm mưu diễn biến hòa bình của mình Vì thế,từ những năm 70 cho đến những năm 80 chi phí cho truyền thông đại chúng của Mỹtăng 15 lần
Chiến lược diễn biến hòa bình là một âm mưu, thủ đoạn của đấu tranh chính trị vôcùng nguy hiểm và thâm độc, vì kẻ thù không lộ mặt, xuất hiện dưới diện mạo kháchquan, hữu nghị, hợp tác, từ thiện và được bao phủ bởi nhiều tầng lớp và thời gian lâudài mới lộ rõ bộ mặt thật của nó
Trong diễn biến hòa bình có chiến thuật đổi màu:
Trang 14Mục đính các nước xã hội chủ nghĩa là xây dựng một chế độ xã hội công bằng, tự
do và thịnh vượng tạo điều kiện để mọi cá nhân phát triển toàn diện, vì thế nó đã lôikéo được hàng triệu người vào cuộc đấu tranh tự giải phóng mình, phong trào này ngàycàng mở rộng trên phạm vi toàn cầu Cho nên việc dùng sức mạnh quân sự và kinh tếđơn thuần không thể nào khuất phục được ý chí của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới,
vì thế các nhà chiến lược phương tây đặc biệt là Mỹ cho rằng để có thể chiến thắngcầÀn phải có một sự chuyển biến dần dần về các khía cạnh văn hóa, lối sống, nhận thức,thái độ chính trị… nói chungđây là sự đổi màu về tư tưởng Sự đổi màu về tư tưởng làđiều kiện để dẫn đến những thay đổi quyết định về chế độ khi có thời cơ
Đối tượng chủ yếu của chiến thuật đổi màu là thế hệ trẻ, vì họ sẽ là người chủ xãhội trong tương lai Chiến lược đổi màu được thể hiện dưới nhiều hình thức, nhưngquan trọng nhất, chủ yếu nhất là lối sống và văn hóa Chiến thuật đổi màu về thực chấtlà sự biến tướng của cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tưbản
Vũ khí của diễn biến hòa bình là thông tin, tuyên truyền chính trị
Trong điều kiện toàn cầu hóa thông tin ngày nay, thông tin tuyên truyền chính trịtrở thành một công cụ, một loại vũ khí vô cùng quan trọng trong chiến lược diễn biếnhòa bình
Diễn biến hòa bình vạch ra lộ trình xâm lược chính trị đối với các nước xã hội chủnghĩa cụ thể Lộ trình này là một bộ phận chiến lược diễn biến hòa bình của phươngtây, đặc biệt là Mỹ, lộ tình này được ghi rõ trong chiến lược diễn biến hòa bình và đãđược áp dụng thực hiện ở Liên xô và Đông Aâu vào những năm 80, nó trải qua bốn giaiđoạn:
-Giai đoạn 1: giai đoạn diễn biến chậm:
Trang 15Đây là giai đoạn đầu tiên và lâu dài nhất Thế giới thù địch dùng phương tiện, hìnhthức nghệ thuật, thủ đoạn và nội dung thông điệp để tác động vào đời sống xã hội củacác nước xã hội chủ nghĩa, từ đó tạo ra thay đổi về nhận thức và từ từ làm thay đổi vềquan điểm dẫn đến thay đổi lập trường chính trị Trong thực tế đối tượng tập trung đó làthanh thiếu niên, vì đây là thế hệ trẻ, là người chủ tương lai của đất nước, hơn nữa đốitượng này dễ làm thay đổi nhận thức.
Chiến lược này tập trung vào việc nuôi dưỡng các nhân vật nổi tiếng làm nòng cốtdẫn lối kêu gọi lực lượng Họ thường là những người bất mãn hay sa sút về phẩm chất,đối tượng này có thể trong hoặc ngoài nước
Ở giai đoạn này lực lượng thù địch đưa ra những thông tin thông thường không liênquan đến chính trị, tạo nên cảm giác dễ chịu, dễ chấp nhận và dễ mất cảnh giác, vớilượng thông tin ngày càng ồ ạt và thường xuyên, từ đó tác động hình thành hiệu ứngtruyền thông Nhưng những hiệu ứng này, với qui mô chưa lớn, chưa làm xuất hiệnnhững tiền đề cho nhiễu loạn
-Giai đoạn 2: giai đoạn nhiễu loạn:
Đây là giai đoạn tiếp theo của giai đoạn một, lúc này tư tưởng, tâm lý, lối sống củangười dân bắt đầu thay đổi dần, những hiệu ứng xã hội nối tiếp nhau dồn tụ lại thànhnhững vấn đề nổi cộm trong xã hội, đây là giai đoạn nhiễu loạn bắt đầu
Thực chất giai đoạn này, những hiệu ứng xã hội trở thành những vụ rắc rối khógiải quyết, xuất hiện những đụng độ về quan hệ xã hội, về quan điểm chính trị, kinh tế
Ở giai đoạn này chính quyền bị suy yếu, các thế lực thù địch bắt đầu ngoi lên tìm cáchbám trụ tồn tại công khai tập hợp lực lượng, vai trò của đảng suy yếu, mất dần lòng tincủa quần chúng, trong nội bộ đảng xuất hiện những bất đồng, các thế lực đế quốc phản
Trang 16động tìm mọi cách tăng cường viện trợ cho các lực lượng tay chân của nó để làm tăngthêm sự rối loạn, từ đó lấy cớ để can thiệp.
-Giai đoạn 3: Giai đoạn bùng nổ xã hội:
Giai đoạn này xung đột xã hội quyết liệt, quyền lực chính trị của chế độ bị lunglay, chính quyền bị tê liệt ở nhiều khâu, nhiều bộ phận, không có khả năng giải quyếtdứt điểm những xung đột xã hội Thực chất đây là giai đoạn cao trào của hiệu ứng xãhội, bên cạnh đó các phương tiện truyền thông đại chúng của thế giới thù địch canthiệp vào đời sống chính trị-xã hội một cách công khai
-Giai đoạn 4: Giai đoạn chuyển đổi quyền lực:
Đây là giai đoạn cuối của lộ trình xâm lược chính trị, chính quyền được thay đổitheo xu hướng có lợi cho phương tây, đặc biệt là Mỹ, thông thường lúc này là dùng đảochính để giành chính quyền, lập nên chính phủ thân phương tây
Để chống lại diễn biến hòa bình cần phải thực hiện các giải pháp:
-Thông tin kịp thời phong phú cho tất cả mọi người trong xã hội, về các sự kiệnhiện tượng, các vấn đề nảy sinh trong và ngoài nước, để đáp ứng nhu cầu nhận thức, thịhiếu thẩm mỹ của nhân dân Không ngừng nâng cao trình độ văn hóa, định hướng tưtưởng tạo thành dư luận xã hội tích cực nhằm giải quyết các nhiệm vụ chính trị-xã hội,thỏa mãn nhu cầu thông tin về mọi mặt cho nhân dân, để tránh được sự điều khiểnthông tin từ bên ngoài
-Truyền thông đại chúng phải có tính giáo dục một cách có hệ thống và liên tụcnhằm hình thành nền tảng ý thức tư tưởng vững chắc, tình cảm tốt đẹp trong nhân dân,loại bỏ những thông tin có ảnh hưởng không tốt hoặc những thông tin chống phá đườnglối chính sách của cách mạng
Trang 17-Tố cáo vạch trần mọi âm mưu thủ đoạn đen tối của chủ nghĩa đế quốc và bọnphản động tay sai trong và ngoài nước, vạch mặt kẻ thù, phơi bày ánh sáng những kẻdã tâm, bản chất xấu xa vô nhân đạo.
Tóm lại, Diễn biến hòa bình là một chính sách, một chiến lược có thật, được tổchức có bài bản trong khuôn khổ chính sách ngoại giao của Mỹ và các thế lực phảnđộng, nhằm thay đổi chế độ chính trị của các nước xã hội chủ nghĩa, thành lập mộtchính quyền thân Mỹ và phương tây, có lợi cho Mỹ và Phương Tây Vì vậy, xét về mặttruyền thông đại chúng, chúng taThường xuyên cảnh giác, ngăn chặn sự thâm nhậpnhững loại thông tin mang tính chất phản động đang hàng ngày hàng giờ tác động vàotâm lý tính cảm của người dân, nhất là đối tượng thanh thiếu niên Đối với người cánbộ lãnh đạo quản lý cần nhận thức vai trò to lớn của truyền thông đại chúng, đồng thờiphải biết cách xem xét đánh giá để đối xử với từng loại thông tin 1 cách hợp lý ngay ở
cơ sở địa phương đến toàn xã hội nhằm phát huy tính tích cực của truyền thông đạichúng trong mọi hoạt động, định hướng xã hội, chống diễn biến hòa bình của các thếlực thù địch
Câu 5 Trình bày nội dung, ý nghĩa của mơ hình truyền thơng và mơ hình truyền thơng đại chúng
Mơ hình truyền thơng theo các yếu tố thành phần và mối quan hệ tác động trực tiếp.Điều kiện khơng chỉ nhận thức mà cịn tìm ra phương pháp, cách thức tác động hợp lýnhằm nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thơng Trong lịch sử vận động và phát triểntruyền thơng đại chúng, xuất hiện hai loại mơ hình chính, đĩ là mơ hình truyền thơng đạichúng một chiều áp đặt và mơ hình truyền thơng đại chúng hai chiều mềm dẻo
Trang 18Mô hình truyền thông đại chúng một chiều áp đặt là mô hình trong đó thông tin đượctruyền đi từ một hướng nguồn phát đến người nhận trong mô hình này, người phát ngôngiữ vai trò quyết định, áp đặt ý chí của mình đối với công chúng Người nắm giữ cácphương tiện truyền thông đại chúng chỉ quan tâm đến cái mình muốn, để đưa ra ý muốncủa mình cho công chúng Mô hình này chỉ phù hợp với điều kiện lịch sử khi mà cácphương tiện kỹ thuật truyền thông đại chúng không có khả năng thiết lập kênh phản hồitrực tiếp Sách, báo, phim, ảnh và phát thanh truyền hình thời kỳ đầu chỉ có thể truyềnthông tin của công chúng Mặt khác, trình độ nhận thức và các tập quán xã hội trước đâyquy định sự tiếp nhận thông tin một cách thụ động của công chúng Nguồn thông tin hạnchế, phương thức quản lý xã hội thiếu dân chủ.
Xã hội càng phát triển, trình độ hiểu biết của con người ngày càng được nâng lên,đời sống xã hội ngày càng dân chủ hóa thì mô hình truyền thông đại chúng một chiều ápđặt trước nguy cơ sụp đổ và buộc phải dần chuyển hóa theo khuynh hướng mới Đồng thời,khoa học kỹ thuật phát triển, không ngừng hoàn thiện các kỹ thuật cũ và đưa ra các loạiphương tiện mới cho phép thiết lập quan hệ hai chiều liên tục trực tiếp giữa nguồn phátthanh và công chúng
Mô hình truyền thông đại chúng hai chiều mềm dẻo là mô hình trong đó quá trìnhtruyền thông được thực hiện theo hai chiều liên tục, trực tiếp và cả nguồn phát cũng nhưngười tiếp nhận đều có khả năng lựa chọn thông điệp
Với mô hình truyền thông đại chúng hai chiều mềm dẻo, vai trò của công chúng tiếpnhận được phát thanh như một trong những yếu tố quyết định quá trình truyền thông Tíchcực của công chúng với tính chất là đối tượng tiếp nhận thông điệp không chỉ thể hiện ở sựlựa chọn thông tin tiếp nhận, sự bày tỏ mong muốn, yêu cầu về thông tin mà còn là sự bày
tỏ mong muốn, yêu cầu về thông tin mà còn là sự tham gia trực tiếp trở thành một yếu tốquy định trong quá trình vận hành và hoạt động của truyền thông đại chúng Hoạt độngtruyền thông đại chúng qua mạng Internet hầu như rất ít bị hạn chế trong việc tiếp nhận vàlựa chọn thông tin theo yêu cầu
Trang 19Mô hình truyền thông đại chúng hai chiều mềm dẻo là biểu hiện và phản ánh mộttrình độ phát triển cao của xã hội loài người trên tất cả các bình diện của đời sống kinh tế,khoa học – kỹ thuật, công nghệ, văn hóa Để đảm bảo hiệu quả hoạt động truyền thông đạichúng trong điều kiện xã hội ấy, việc nghiên cứu công chúng có vai trò rất quan trọng.
Câu 6 Trình bày cơ chế tác động của truyền thông đại chúng vào đời sống xã hội.
Hai mô hình của hoạt động truyền thông đại chúng là sự phát triển liên tục phù hợpvới điều kiện lịch sử cụ thể Thực chất mô hình nào cũng có tác động qua lại của hai chiềuthông tin Sự phân biệt chủ yếu chỉ được xem xét theo tính trội và các thức quan hệ giữahai chiều thông tin Cho dù là mô hình nào thì thông tin từ nguồn phát cũng mang tínhkhuynh hướng và khuynh hướng đó bị quy định bởi mục đích thông tin của nguồn phátnhằm tác động vào xã hội để đạt được kết quả
Việc tìm hiểu cơ chế tác động của truyền thông đại chúng vào xã hội chính là để làm
rõ tính chất, phương pháp vận hành của truyền thông đại chúng nhằm đạt hiệu quả
Chủ thể xây dựng các thông điệp hàm chứa nội dung thông tin để thông qua cácphương tiện truyền thông tải đến công chúng xã hội rộng rãi Quá trình tạo dựng thôngđiệp bao giờ cũng mang tính khuynh hướng Nói cách khác mục đích, quan điểm của chủthể phát thông điệp bao giờ cũng ảnh hưởng, quy định khuynh hướng của nội dung thôngtin Tính khuynh hướng trong nội dung thông tin được phản biện thông qua cách lựa chọn,
xử lý chi tiết, trình độ nhận thức phương pháp phân tích, đánh giá và đề ra chính kiến phátbiểu trực tiếp
Thông tin qua phương tiện tác động vào ý thức xã hội, hình thành tri thức, tháy độmới hay thay đổi nhận thức, thái độ cũ Sự thay đổi về ý thức xã hội sẽ dẫn đến hành vi xãhội và sau đó tạo ra hiệu quả xã hội Tuy nhiên, hiệu quả xã hội của sự tác động của truyền
Trang 20thông đại chúng cũng phụ thuộc vào sự tiếp nhận thông tin của công chúng, quá trình tiếpnhận thông tin của công chúng gồm 5 bước :
1- Tiền đề nhận thức của công chúng xã hội có vai trò như một yếu tố nền cho sựtiếp nhận thông tin Đó chính là trình độ hiểu biết, kinh nghiệm sống, quan điểm chỉnh trị
5- Công chúng chấp nhận và điều chỉnh hành vi xã hội của mình phù hợp với quy
mô, tính chất và khuynh hướng của nguồn thông tin từ các phương tiện truyền thông đạichúng
Nếu chỉ xét trên sự bình diện tiếp nhận thông tin thì mỗi nhóm công chúng tùy thuộctheo tiền đề nhận thức sẽ có mức độ tiếp nhận khác nhau Thông thường nhóm có tiền đềnhận thức trung bình dễ tiếp nhận thông tin từ các phương tiện thông tin đại chúng Nhóm
có tiền đề nhận thức cao và nhóm có tiền đề nhận thức hạn chế khó hơn trong việc tiếpnhận thông tin Nguyên nhân là do sự bất cẩn, chọn lọc kỹ lưỡng đối với nhóm trung bình,hoặc do thiếu hiểu biết mà hạn chế nhu cầu đối với nhận thức cao và thấp Trong bất cứtrường hợp nào, việc nghiên cứu nắm rõ tính chất, đặc điểm, nhu cầu của đối tượng tácđộng bao giờ cũng là một trong những yếu tố hàng đầu đảm bảo hiệu quả hoạt động truyềnthông đại chúng
Câu 7 Trình bày nội dung và ý nghĩa chức năng tư tưởng của truyền thông đại chúng.