Giáo dục thói quen văn hóa bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non là một trong những nhiệm vụ giáo dục toàn diện có ý nghĩa lớn đối với sự hình thành phát triển nhân cách của trẻ sau này. Bởi đây là giai đoạn đánh dấu sự tự lập dần dần trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Từ đó hình thành cho trẻ thói quen thực hiện hành vi văn hóa bảo vệ môi trường, để trẻ có thể tự bảo vệ mình, được sống thỏi mái về thể chất và tinh thần sống khỏe mạnh.
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cơ sở huyện Phú Ninh
Tên đề tài sáng kiến (SK): Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi tại lớp nhỡ 2, trường mẫu giáo Họa Mi.
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác giảng dạy tại lớp 4-5 tuổi ở
trường mẫu giáo Họa Mi
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử
Bắt đầu từ tháng 9 năm học 2019 - 2020
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết.
Từ xưa ông cha ta đã quan tâm đến vấn đề môi trường sống qua câu tục ngữ,thơ ca “Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm” Giáo dục ý tức bảo vệ môi trường làgiáo dục có mục đích nhằm giúp cho mọi người, mọi nhà, mọi tầng lớp trong xãhội cộng đồng nhận thức và quan tâm đến vấn đề của môi trường, giúp cho conngười có những hiểu biết và thái độ tích cực, có khả năng và những hành vi tốt đốivới việc bảo vệ môi trường
Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thìviệc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm, từlứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống củabản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết Từ đó biết cách sốngtích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ
Giáo dục thói quen văn hóa bảo vệ môi trường cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầmnon là một trong những nhiệm vụ giáo dục toàn diện có ý nghĩa lớn đối với sự hìnhthành phát triển nhân cách của trẻ sau này Bởi đây là giai đoạn đánh dấu sự tự lậpdần dần trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ Từ đó hình thành cho trẻ thói quen thựchiện hành vi văn hóa bảo vệ môi trường, để trẻ có thể tự bảo vệ mình, được sốngthỏi mái về thể chất và tinh thần - sống khỏe mạnh
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất có quan hệ mật
Mẫu 3
Trang 2thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồntại, phát triển của con người và thiên nhiên Mặc khác, hiện nay môi trường trênthế giới và ở Việt Nam đang bị ô nhiễm nặng nề do gia tăng dân số quá nhanh,nghèo khổ và lạc hậu ở các nước đang phát triển, đô thị hóa ở nhiều nơi, khí thảicông trình, nhà máy, do sự tàn phá rừng, và lượng rác thải trong sinh hoạt hàngngày quá nhiều nhưng không được xử lý tốt Một trong những nguyên nhân cơ bảngây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người Vì vậyhiểu biết về môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường trở thành vấn đề hết sức cầnthiết, cấp bách, có tính chiến lược toàn cầu.
Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo 4-5 tuổi, người trực tiếp giảng dạy vàchăm lo cho các cháu từng bữa ăn, giấc ngủ tôi nhận thức sâu sắc về trách nhiệm củamình cũng như tầm quan trọng của việc rằng thói quen bảo vệ môi trường, xuất phát
từ lý do trên, tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 4-5 tuổi tại lớp nhỡ 2, trường mẫu giáo Họa Mi” để làm đề tài nghiên cứu.
* Thuận lợi:
Được sự chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Ninh, sựquan tâm chỉ đạo của BGH nhà trường, ngay từ đầu năm học tôi và các đồngnghiệp đã được học tập các lớp chuyên đề, dự nhiều hoạt đông bổ ích rút ra đượcnhiều kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ
Trang thiết bị ở trường, lớp được đầu tư mua sắm bổ sung nhằm nâng caochất lượng dạy và học của cô và trẻ
Được hội cha mẹ nhiệt tình ủng hộ, phối kết hợp với giáo viên trong côngtác chăm sóc giáo dục trẻ
Các cháu ở lớp hầu hết đều ngoan, đi học đều, được bán trú 100%
Giáo viên ở lớp gần gũi, thân thiện dành nhiều thời gian trò chuyện với trẻgiúp trẻ không có cảm giác buồn chán khi đến lớp
Việc giáo dục môi trường đối với các lớp tiến hành chưa khoa học, thườngxuyên, thiếu tính chủ động, thiếu tính tập trung
Trang 3Theo kết quả khảo sát đầu năm ở tháng 9 năm 2019
SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ
01 Biết giữ gìn vệ sinh trường, lớp, nơi công cộng 09/27 33,3% 18/27 66,7%
02 Biết giữ gìn vệ sinh trong ăn uống, sinh hoạt ở trường 09/27 33,3% 18/27 66,7%
04 Biết phân biệt hành vi đúng, sai với môi trường 14/27 51,9% 13/27 48,1%
4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Với những thực trạng và mong muốn góp phần giúp trẻ có thói quen, hành
vi, ý thức bảo vệ môi trường, tôi đã áp dụng các biện pháp sau:
Biện pháp 1: Chuẩn bị môi trường và điều kiện vật chất tối thiểu cần thiếtcho hoạt động bảo vệ môi trường
Biện pháp 2: Tự học tập, bồi dưỡng về kỹ năng thực hiện thao tác bảo vệmôi trường cho trẻ
Biện pháp 3: Sưu tầm, vận dụng các bài thơ, truyện, bài hát và trò chơi vàohoạt động bảo vệ môi trường
Biện pháp 4: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt độnggiáo dục
Biện pháp 5: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt độngtrong ngày
Biện pháp 6: Phát động phong trào thi đua, khen thưởng, động viên, khích lệ trẻ.
Biện pháp 7: Tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền và phối hợp với phụhuynh trong công tác rèn thói quen bảo vệ môi trường cho trẻ
4.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:
Để áp dụng sáng kiến cần có những điều kiện sau:
- Có đủ cơ sở vật chất, phòng học sạch sẽ và thoáng mát, đồ dùng, đồ chơiphục vụ cho công tác giáo dục bảo vệ môi trường
- Phương tiện nghe, nhìn: video về hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường,tranh ảnh, bảng tuyên truyền, máy vi tính, loa
- Các thông tin, tài liệu bồi dưỡng chuyên môn hè về việc giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường
- Giáo viên trực tiếp giảng dạy vững về chuyên môn, có kiến thức, kỹ năngtrong việc giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường
- Sự phối hợp của giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh trong công tác chăm sóc
- Phương pháp giáo dục phải phù hợp:
Trang 4+ Phương pháp quan sát.
+ Phương pháp điều tra, khảo sát
+ Phương pháp trực quan: Làm mẫu, thực hành
+ Phương pháp dùng lời: Đàm thoại, giảng giải
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu
+ Phương pháp đối chiếu, so sánh
+ Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm
4.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp: Biện pháp 1: Chuẩn bị môi trường và điều kiện vật chất tối thiểu cần thiết cho hoạt động bảo vệ môi trường .
Môi trường xã hội:
Muốn trẻ hứng thú với hoạt động bảo vệ môi trường thì việc đầu tiên phảigây được hứng thú cho trẻ khi đến lớp Trẻ có thích đến lớp thì mới hứng thú thamgia vào các hoạt động khác Chính vì vậy chúng ta cần xây dựng môi trường thânthiệt giúp trẻ tích cực, hứng thú với các hoạt động bảo vệ môi trường Môi trườngchăm sóc- giáo dục trong trường mầm non cần đảm bảo an toàn về tâm lý, tạo điềukiện thuận lợi cho việc giáo dục các kỹ năng xã hội cho trẻ Hành vi, cử chỉ, lời nói,thái độ của giáo viên đối với trẻ và những người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo
Môi trường vật chất:
Môi trường cho trẻ hoạt động trong phòng, nhóm lớp: Giáo viên xây dựng
góc “Rèn kỹ năng sống cho trẻ” với những hình ảnh mang nội dung giáo dục bảo
vệ môi trường dưới dạng mở để trẻ được thỏa sức lưạ chọn những hình ảnh đúng,sai theo khả năng nhận thức của trẻ
Làm tốt công tác vệ sinh bảo vệ môi trường nề nếp của lớp Tùy theo tìnhhình mỗi lớp có thời gian khác nhau, nếu cô sắp xếp đồ dùng gọn gàng, sạch sẽ,mọi sinh hoạt của lớp có nề nếp làm cho lớp vui tươi đầm ấm Tất cả những cái đóảnh hưởng rất lớn hình thành thói quen cho trẻ Lớp học sạch đẹp cháu không nỡvứt rác bừa bãi, cháu không vứt đồ chơi lung tung, khi mọi thứ trong lớp điều đượcsắp xếp theo đúng chỗ quy định
Ngoài ra giáo viên cần làm một số sách, tranh có nội dung giáo dục bảo vệmôi trường ở góc thư viện Các hình ảnh trong sách, tranh phải rõ ràng, màu sắctươi sáng, ngộ nghĩnh hấp dẫn vớ trẻ
Cô cần tạo môi trường gần gũi, phong phú bằng các hình ảnh ngộ nghĩnh tạithùng rác hay trang trí góc vệ sinh tất cả các góc trong và ngoài lớp cho trẻ
Đồ dùng, dụng cụ bảo vệ môi trường:
Trang 5Trong tất cả các hoạt động trong trường mầm non đặc biệt là hoạt động bảo
vệ môi trường thì đồ dùng trực quan đóng vai trò quan trọng, góp phần không nhỏvào việc nâng cao kết quả và ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ
Giáo dục vệ sinh mọi lúc mọi nơi, gắng liền học mà chơi, chơi mà học
Ví dụ: Cô dạy cháu khi uống sữa xong là phải cầm vỏ sữa bỏ vào thùng ráccủa lớp, nơi công cộng khi đi ngoài đường tạo được thói quen vệ sinh bảo vệmôi trường cho trẻ Cô cùng gia đình kết hợp dạy trẻ mọi lúc mọi nơi, nếu có điềukiện để rèn luyện những kỹ năng thực hành bảo vệ môi trường cho trẻ
Ví dụ: Cô hướng dẫn trẻ bỏ rác đúng nơi quy định ở lớp tạo môi trườngtrong lớp học cũng như ngoài lớp được sạch sẽ thoáng mát
Biện pháp 2: Tự học tập, bồi dưỡng về kỹ năng thực hiện thao tác bảo vệ môi trường cho trẻ.
Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện cho trẻ mẫu giáo nhỡ có thóiquen trong việc bảo vệ môi trường cá nhân cũng như bảo vệ môi trường xungquanh thì việc làm đầu tiên là cô giáo phải có kiến thức chuẩn xác về kỹ năng thựchành, chính vì điều đó mà bản thân tôi luôn tìm tòi các tài liệu có liên quan đến vấn
đề bảo vệ môi trường để áp dụng vào dạy trẻ Giáo viên phải nắm được yêu cầu rènluyện kỹ năng thực hành cho trẻ, thói quen bảo vệ môi trường cần rèn luyện
Trong mùa dịch COVID-19 cô giáo dục trẻ luôn đeo khẩu trang và thườngxuyên rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh bằng xà phòng và nước sát khuẩn,súc miệng bằng nước muối, luôn ở yên trong nhà không được đi ra ngoài, khi ởnhà với người thân trong gia đình, luôn ăn chín uống xôi, thường xuyên giữ gìn vệsinh cá nhân và vệ sinh môi trường (Hình 3) Trẻ thường xuyên rửa tay bằng xàphòng cũng như sát khuẩn thường xuyên để phòng chống dịch COVID-19, có ýthức bảo vệ môi trường nơi công cộng, tôn trọng người khác như: không khạc nhổbậy, không vứt rác ra lớp học, nơi công cộng, biết sử dụng nước sạch (Hình 1)
Biết giữ nhà cửa, đồ dùng đồ chơi gọn gàng sạch sẽ Biết giúp cô lau bànghế, rửa đồ chơi, xếp lại giá đồ chơi gọn gàng ngăn nắp, trẻ bắt đầu hình thànhvững chắc các quy tắc bảo vệ môi trường và nếp sống văn minh Bản thân luôn tìmtòi tài liệu liên quan để nghiên cứu sau đó trao đổi với phụ trách chuyên môn, các
tổ trưởng và giáo viên cùng thực hiện Mạnh dạn đăng ký hoạt động bảo vệ môitrường cho trẻ để đồng nghiệp tham khảo và góp ý nhằm mục đích công tác tốttrong công tác giữ gìn vệ sinh bảo vệ môi trường ở trường lớp cũng như giáo dụctrẻ bảo vệ môi trường mọi lúc mọi nơi tạo thói quen cần thiết cho trẻ
Nghiên cứu một số tài liệu: Bé giữ gìn vệ sinh bảo vệ môi trường, bé sạch,
Trang 6thực hành bảo vệ môi trường và các lô tô bảo vệ môi trường để tham khảo vàhướng dẫn phụ huynh thực hành các thao tác bảo vệ môi trường cho trẻ.
Đặc điểm của trẻ là bắt chước, có thể bắt chước cái đúng, cái tốt, nhưngcũng có thể bắt chước cái sai, cái xấu Vì vậy cô giáo và mọi người xung quanhcần phải tự rèn bản thân và tuân thủ những yêu cầu bảo vệ môi trường của nhàtrường, thực hiện triệt để lời nói phải đi đôi với việc làm để thực sự là tấm gươngsáng cho các cháu noi theo
Biện pháp 3: Sưu tầm, vận dụng các bài thơ, truyện, bài hát và trò chơi vào hoạt động bảo vệ môi trường.
Bên cạnh những biện pháp vừa kể trên tôi kết hợp với giáo viên cùng lớp,cùng khối suy nghĩ, tìm kiếm, lựa chọn những mẫu đồ dùng, đồ chơi đơn giảnđược tận dụng từ nguyên vật liệu thải bỏ để hướng dẫn trẻ cùng thực hiện Sưu tầmthêm các mẫu đồ chơi trên mạng internet, sách báo, tạp chí nước ngoài để làmphong phú hơn ngân hàng đồ chơi tại lớp cho trẻ, tạo sự hứng thú cho trẻ khi đượckhám phá các loại nguyên vật liệu ấy và tự tay mình làm những món đồ chơi mìnhthích Tôi cho rằng làm tốt công tác này thì hiệu quả giờ học được tăng cao
Ví dụ: Ồ! lạ quá Bình nước xả vải cũng làm thành cái bàn ủi ngộ nghĩnh,chai nước suối thì trở thành những chiếc ly xinh xắn, hệ thống lọc nước bằng chainước suối, còn chậu hoa đáng yêu này được làm từ chai nước lau sàn nhà đấy! Khi
tổ chức các hoạt động nên để trẻ trải nghiệm, trao đổi và giáo viên lắng nghe ý kiếncủa trẻ, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho trẻ được thể hiện ý tưởng củamình Tận dụng thời gian của giờ sinh hoạt chiều để giáo dục trẻ thói quen trựcnhật cuối ngày theo nhóm hoặc cá nhân Chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắpxếp, lau dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện
Tổ chức các hoạt động vui chơi chứa đựng nội dung giáo dục thói quen vănhóa bảo vệ môi trường Chơi là quá trình trẻ học làm người, trải nghiệm những xúccảm, tình cảm, hành vi của con người qua các vai khác nhau Với các chủ đề chơi
về “gia đình”, “cửa hàng bách hóa”, “trường mầm non”, “bác sĩ”, “công nhân xâydựng” Khi trẻ tham gia vào trò chơi cũng chính là quá trình trẻ tiếp nhận trí thức,
kỹ năng, hình thành xúc cảm, tình cảm tự nhiên không ép buộc
Ví dụ: Trong chủ đề “gia đình” giáo viên có thể tiến hành cho trẻ chơi tròchơi với búp bê, đóng vai ba mẹ, anh chị, bảo vệ môi trường cho con, em, kết hợpvới dụng cụ vệ sinh bảo vệ môi trường hoặc sử dụng các trò chơi đóng kịch bằngnhững vở kịch nội dung ngắn gọn ý nghĩa, mang tính giáo dục bảo vệ môi trườngcao cho trẻ học hỏi noi theo, những vở kịch đó cũng có thể do cô soạn thảo dựa
Trang 7trên những hành vi trẻ đã quan sát ứng xử hằng ngày, để rằng luyện cho trẻ các thóiquen văn hóa bảo vệ môi trường thông qua các bước tổ chức trò chơi như: thamquan, đóng vai, trước khi chơi cô chuẩn bị: cô cho trẻ làm quen với môi trườngxung quanh (qua dạo chơi, tham quan, trò chuyện, trao đổi với trẻ ) Trong quátrình đó cần hướng cho trẻ chú ý tới hành động của con người, tạo môi trường hoạtđộng, giúp trẻ dễ dàng sử dụng các vật liệu có sẵn và hoàn cảnh xung quanh để
chơi (Hình 2)
Khi tổ chức cho trẻ chơi: Cho trẻ đàm thoại trước khi chơi, đàm thoại giúptrẻ có cơ hội độc lập chuyển tri thức và kỹ năng đã biết để đạt mục đích chơi, lập
kế hoạch tổ chức thực hiện và xác định những điều kiện cần thiết Trong quá trình
tổ chức, điều khiển quá trình chơi của trẻ, giáo viên có thể trực tiếp vào vai trò chơivới trẻ, kịp thời giúp trẻ điều chỉnh hành vi phù hợp Sau khi kết thúc trò chơi, giáoviên với tư cách là điều khiển trò chơi đánh giá hành động của trẻ, giao nhiệm vụcho trẻ tiếp tục luyện tập trong sinh hoạt hằng ngày để cũng cố hành vi
Với mỗi đề tài tôi luôn nghiên cứu tìm hiểu kĩ trước khi dạy để xây dựng bàitheo chủ đề một câu chuyện để kích thích sự tò mò và hứng thú ở trẻ
Ví dụ: Để giúp bé ở trường, lớp hay ở nhà hay ngoài đường được sạch, đểbảo vệ môi trường sạch sẽ tôi cho trẻ đọc các bài thơ nói về bảo vệ môi trường củamọi người xung quanh để cho trẻ noi theo
Bài thơ : “Bé giữ vệ sinh môi trường”
Chăm ngoan, khỏe mạnh
Đọc bài thơ: “Chổi ngoan”.
Trang 8Sáng ra chổi đã quét nhà
Đến chiều chổi lại theo bà quét sân Ước gì bé lớn thật nhanh
Để bé cầm chổi quét sân cùng bà
Hay với bài thơ: “Bác quét rác”
Bài thơ: “Trồng cây”
Trồng cây, vun xới đêm ngày,
Bón phân, tưới nước, lá cây xanh rờn Hoa nhiều, trái cũng to hơn,
Cây kia chẳng phụ công ơn người trồng
Trang 9Ta phải bảo nhau
Tắm rửa gội đầu
Cho người sạch sẽ
Đồng thời cũng có thể kết hợp một số bài hát như “em yêu cây xanh”, “em
vẽ môi trường màu xanh”, “lý cây bông”, “thật đáng yêu” Qua đó trẻ vui vẻ mạnhdạn và hứng thú hơn trong giờ học
Biện pháp 4: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động giáo dục.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua hoạt động môi trường: Tổ
chức hoạt động bảo vệ môi trường là cách thức tác động trực tiếp đến nhận thức
và hành vi của trẻ Mục đích là trang bị cho trẻ những tri thức chủ yếu về bảo vệmôi trường, giúp trẻ nắm được các thao tác thực hiện trong từng hành động bảo
vệ môi trường một cách chính xác, đúng đắn làm cơ sở để luyện tập trong sinhhoạt hằng ngày Cho trẻ tham gia hoạt động bảo vệ môi trường theo từng nhóm từ8-10 trẻ vào các thời điểm bảo vệ môi trường mọi lúc mọi nơi, trong và ngoài xãhội, luôn giữ môi trường xanh, sạch, đẹp Trong quá trình tổ chức tiết học bảo vệmôi trường, giáo viên có thể sử dụng các dụng cụ trực quan như ảnh hành độngbảo vệ môi trường cụ thể để trẻ noi theo và các dụng cụ cần thiết để bảo vệ môitrường, để giúp trẻ dễ dàng nắm được cách thực hiện, có hứng thú với việc thực
hiện hành vi văn hóa vệ sinh (Hình 5).
Các cháu mẫu giáo nhỡ tuy còn nhỏ nhưng cũng có khả năng tiếp thu đượckiến thức thông thường vì vậy cô cần phải hướng dẫn cho các cháu biết nhữngđiều cần thiết của từng yêu cầu bảo vệ môi trường và những tác hại của việckhông thực hiện đúng yêu cầu đó, lời hướng dẫn của cô phải đơn giản, rõ ràng,chính xác, dễ hiểu Để thực hiện tốt hoạt động bảo vệ môi trường thì cô phảichuẩn bị tốt lời hướng dẫn và động tác làm mẫu, các cháu có thể thực hiện cáccông việc tự phục vụ bản thân vì vậy đối với những việc có thể làm mẫu được côcần chuẩn bị tốt lời hưỡng dẫn và làm thành thạo động tác mẫu, vừa làm vừa giảithích, cô có thể tập trước cho một cháu để cháu đó làm mẫu cho các cháu kháclàm theo
Ví dụ: Thao tác nhặt lá vàng rơi sân trường và bỏ rác vào thùng rác đúng
nơi quy định (Hình 4)
Nhắc nhở các cháu thực hiện thường xuyên, muốn hình thành một thóiquen bảo vệ môi trường ngoài việc làm cho trẻ hiểu được ý nghĩa có kỹ năng cầnphải làm cho trẻ được thực hành thường xuyên, có như vậy mới ăn sâu vào nề nếp
Trang 10sống của trẻ Hành động sẽ trở thành thói quen khi đứa trẻ có nhu cầu từ bên trong
và thực hiện ra bên ngoài với thói quen đó
Ví dụ: Cháu Hân sau khi uống sữa xong nếu cháu không bỏ hộp sữa vàothùng rác thì cháu thấy rất khó chịu vì bỏ ra ngoài sẽ bị kiến, ô nhiễm lớp học, sântrường và cháu có ý thức bỏ rác đúng nơi quy định
Lồng ghép vào các hoạt động học có chủ đích: Trong quá trình tổ chức các
hoạt động học tập cho trẻ, thông qua môn học, bài học cụ thể như: Khám phákhoa học, Khám phá xã hội, Làm quen với tác phẩm văn học, giáo viên có thể tiếnhành tích hợp nội dung giáo dục thói quen văn hóa bảo vệ môi trường cho trẻ Tuynhiên khi tiến hành lồng ghép giáo viên phải đảm bảo tính tự nhiên, hợp lý, kháchquan của tri thức môn học, đảm bảo tính hệ thống, trộn vẹn của nội dung hoạtđộng học tập; đảm bảo tính vừa sức khỏe Để lồng ghép nội dung giáo dục hành
vi văn hóa cho trẻ thông qua các hoạt động học tập có hiệu quả, khi tiến hành tíchhợp giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung bài học, lựa chọn phương pháp,phương tiện dạy học phù hợp, từ đó xác định nội dung giáo dục thói quen hành vivăn hóa cụ thể cần lồng ghép, thời điểm lồng ghép và yêu cầu cần đạt được
Ví dụ: Qua giờ làm quen với đề tài: “cùng chung tay bảo vệ môi trường” côgiáo dục trẻ cùng nhau bảo vệ môi trường để môi trường xanh, sạch, đẹp vàkhông khí trong lành chúng ta được khỏe mạnh
Hoặc kể chuyện theo tranh “vương quốc rác”
Mục đích: Củng cố cho trẻ biết cách bảo vệ môi trường không vức rác bừa
bãi gây ô nhiễm môi trường
Chuẩn bị: Trang chữ to và màu sắc đẹp “hình ảnh vức rác”
Một số câu hỏi để hỏi khi bé xem tranh
Một búp bê để minh họa
Tiến hành: Đọc cho trẻ nghe bài thơ “bé quét rác”.
Cô hỏi trẻ ở nhà khi các con uống sữa xong các con thường bỏ đâu nào?
Cô cho trẻ xem tranh “bỏ rác vào thùng rác” và hỏi trẻ: Tranh vẽ gì đây cáccon? Mẹ đang làm gì? Bé đang làm gì?
Sau đó cô kể cho cháu nghe câu chuyện theo sự sáng tạo của cô Có thể nhưsau: Hôm qua chủ nhật, bạn Trâm Anh uống sữa xong vỏ sữa không bỏ vào thùngvứt rác bừa bãi để kiến lên sau đó cắn ở chân bạn và bạn khóc sau đó mẹ chạy đến
dỗ dành bạn và giáo dục bạn ấy lần sau không được vứt rác bừa bãi như vậy
Hay ở hoạt động khám phá khoa học đề tài: “Tìm hiểu môi trường xungquanh bé” cô giáo dục trẻ trước khi ăn phải biết được cảnh quan môi trường xung
Trang 11quanh và biết bỏ rác đúng nơi quy định Việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻthông qua các hoạt động giáo dục khi áp dụng đã mang lại hiệu quả.
Biện pháp 5: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày.
Tổ chức cho trẻ lao động vệ sinh thân thể và vệ sinh trường lớp đây là quátrình trẻ trực tiếp thực hiện bảo vệ môi trường và thông qua đó giúp trẻ có ý thứcbảo vệ môi trường rất cao Trước hết, cần tổ chức và hướng dẫn trẻ biết thực hiệnnhững hành vi như vệ sinh thân thể (đánh răng, rửa mặt…), chọn chỗ sạch sẽ,thoáng mát, an toàn để chơi Rèn cho trẻ thói quen đi vệ sinh đúng giờ, đúng chỗ
và dội nước, rửa tay sau khi đi vệ sinh xong
Hướng dẫn cho trẻ thực hiện những hành vi đơn giản như: Nhặt lá, giấyvụn, vỏ hộp sữa xung quanh lớp học và sân trường bỏ vào thùng rác đúng nơi quiđịnh hay quét sân lớp học… trong đó lúc đầu chưa cần quan tâm nhiều vào kếtquả công việc mà chú trọng vào thái độ và động tác thực hiện của trẻ khi trẻ tiếnhành để qua đó giúp trẻ hình thành những thái độ và hành vi đúng Không nên vìtrẻ làm sai động tác hoặc vì trẻ làm hư hại các đồ dùng mà không để trẻ thực hiệnnhững hành vi này Có thể nói, ý thức bảo vệ môi trường được hình thành mạnh
mẽ qua những hành động tưởng chừng như hết sức đơn giản này
Tổ chức luyện tập trực tiếp, thường xuyên trong sinh hoạt hằng ngày: Trẻlứa tuổi mầm non có đặc điểm mau nhớ, chóng quên, vì vậy mỗi hành vi văn hóabảo vệ môi trường đã hình thành cho trẻ cần phải được luyện tập củng cố mộtcách thường xuyên Cho trẻ thực hành thường xuyên trong các thời điểm sinhhoạt hằng ngày (khi đón trẻ, khi tổ chức cho trẻ ăn, ngủ, chơi, học ) đó là cáchluyện tập tốt nhất để giúp trẻ biến những kỹ năng đã hình thành trở thành kỹ xảo,thói quen
Ví dụ: Lúc đón trẻ vào lớp phải chào hỏi cô, cô hướng dẫn trẻ xếp mũ nónvào giá, chải đầu, đi dép đúng chân
- Trong giờ trò chuyện cô có thể gợi hỏi: “Mỗi sáng thức dậy các conthường làm gì ?”
+ Các con có thường hay phụ mẹ, bà quét nhà vào buổi sáng không ?
+ Khi ăn các con có làm rơi vãi rác thì các con làm gì ?
+ Các con có được vứt rác bừa bãi nơi công cộng không ?
- Giờ uống sữa khi các con uống xong các con bỏ rác ở đâu ?
- Trẻ giữ gìn bảo vệ môi trường trong giờ ăn (Hình 7)
- Trẻ bảo vệ môi trường trong và ngoài nhà trường, nơi công cộng tạo môi
Trang 12trường xanh - sạch - đẹp.
Mặc: Trang phục quần áo gọn gàng sạch sẽ, không mặc quần áo bẩn, rách,đứt cúc, không ngồi lê trên sàn đất hoặc bôi bẩn vào quần áo, thường xuyên tắmrửa, thay quần áo
Với bạn bè: Biết nhường nhịn bạn khi chơi và chơi không đánh cãi nhaugây gỗ bắt nạt bạn yếu
Về thiên nhiên môi trường:
Biết yêu quý bảo vệ cảnh đẹp của thiên nhiên, không hái hoa ngắt lá, bẻcành cây ở trường lớp vườn hoa Chăm tưới cây, nhổ cỏ, dọn vệ sinh, bỏ rác đúng
nơi quy định (Hình 8).
Giờ chơi phản ánh sinh hoạt
Dạy trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định, dạy trẻ biết tôn trọng yêu kính ngườilớn, trong gia đình biết giúp đỡ lẫn nhau
Giờ trả trẻ: Cô nhắc nhở phụ huynh cùng với cô, giáo dục các cháu theochủ đề yêu cầu của lớp học
Biện pháp 6: Phát động phong trào thi đua, khen thưởng, động viên, khích lệ trẻ.
Với trẻ nhỏ việc học tập, rèn luyện muốn đạt kết quả cao thì phải tạo chotrẻ một cảm giác thoải mái Trẻ yêu thích việc gì thì mới hoàn thành tốt việc đó.Hiểu tâm sinh lý của trẻ ngay từ đầu năm học tôi mạnh dạn tham mưu với nhàtrường cùng phụ huynh phát động phong trào lớp chung tay bảo vệ môi trườnggây quỹ nhỏ để giúp đỡ cháu trong diện hộ nghèo trong lớp đó là cháu “Tâm vàlập quỹ nhỏ để phát thưởng cho các cháu có thành tích xuất sắc về công tác bảo vệmôi trường
Giáo viên dùng cử chỉ điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp để khuyếnkhích và ủng hộ trẻ hoạt động khám phá tìm hiểu về môi trường xung quanh, đây
là phương pháp đặc thù của ngành học mầm non, phù hợp với đặc điểm tâm sinh
lý của trẻ thích được cô khen, nêu gương, việc tuyên dương trẻ phải được tiếnhành ngay sau khi trẻ hoàn thành nhiệm vụ của mình, vì việc ghi nhớ ở độ tuổinày chưa có tính bền vững trẻ chóng nhớ, mau quên, nếu giáo viên không tậndụng hết cơ hội, khen trẻ đúng lúc thì việc giáo dục trẻ kích thích sáng tạo, năngđộng của trẻ sẽ bị hạn chế Tuy nhiên giáo viên không nên lạm dụng việc khen trẻ,phải thể hiện đúng lúc, mức độ thì mới đạt hiệu quả cao, khi có những hành vichưa đúng (không đúng) cô giáo nhẹ nhàng nhắc nhở trẻ Phương pháp này có thể
sử dụng trong tất cả hoạt động trong ngày