Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi tại lớp nhỡ 1

Tình trạng trẻ em thụ động, không biết ứng phó với nguy cấp, không biết cách tự bảo vệ bản thân trước những nguy hiểm, luôn luôn ỷ lại vào người lớn, tìm sự giúp đỡ, chưa có nhiều kỹ năng trong giao tiếp ứng xử, trẻ chưa biết làm một số công việc tự phục vụ bản thân, trẻ tự động làm theo ý mình, chưa biết hợp tác chia sẻ… đang diễn ra khá phổ biến. Hằng ngày tiếp xúc với trẻ tôi nhận thấy không phải trẻ nhỏ nào cũng tự đi vào lớp, vẫn còn nhiều trẻ được cha mẹ bế trên tay, vẫn còn quá nhút nhát và quấy khóc.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở huyện Phú Ninh

Tên đề tài sáng kiến:

Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ mẫu giáo

4-5 tuổi tại lớp nhỡ 1, trường mẫu giáo Họa Mi.

1- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (trường hợp tác giả không đồng thời là chủ đầu tư tạo ra sáng kiến): Phan Thị Nguyệt.

2- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản

thân cho trẻ tại lớp 4- 5 tuổi ở trường mẫu giáo Họa Mi

3- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử (bắt buộc phải ghi để làm cơ sở đánh giá tính khả thi, hiệu quả của sáng kiến): Từ đầu

tháng 9 năm học 2019- 2020 đến giữa tháng 2/2020

4- Mô tả bản chất của sáng kiến (đề nghị ghi rõ để làm cơ sở xét sáng

kiến, nếu bỏ qua các bước này thì sáng kiến có thể không đề nghị công nhận)

4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (phân tích ưu điểm, nhược điểm của nó)”:

Xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con người, nhiều vấn

đề phức tạp liên tục nảy sinh Bên cạnh những tác động tích cực, còn có những tácđộng tiêu cực, gây nguy hại cho con người, một số bệnh nguy hiểm đến tính mạngdiễn ra phức tạp như “Chân tay miệng, bệnh da lạ” cụ thể như là dịch bệnh viêmđường hô hấp cấp do vi rút corona đang diễn ra trong thời gian vừa qua và hiện tạirất nguy hiểm cho mọi người đặc biệt ở lứa tuổi trẻ em

Tình trạng trẻ em thụ động, không biết ứng phó với nguy cấp, không biếtcách tự bảo vệ bản thân trước những nguy hiểm, luôn luôn ỷ lại vào người lớn, tìm

sự giúp đỡ, chưa có nhiều kỹ năng trong giao tiếp ứng xử, trẻ chưa biết làm một sốcông việc tự phục vụ bản thân, trẻ tự động làm theo ý mình, chưa biết hợp tác chiasẻ… đang diễn ra khá phổ biến Hằng ngày tiếp xúc với trẻ tôi nhận thấy không

phải trẻ nhỏ nào cũng tự đi vào lớp, vẫn còn nhiều trẻ được cha mẹ bế trên tay, vẫncòn quá nhút nhát và quấy khóc Ở lớp, trẻ rất ít vận động và chưa biết làm nhữngcông việc tự phục vụ bản thân như: lấy và cất đồ dùng cá nhân, vệ sinh cá nhân trẻ,chưa biết tự thay quần áo khi bẩn, vẫn còn trẻ khi ăn cơm còn chờ cô giáo xúc cơmgiúp, nhiều trẻ tự xúc cơm thì quá rơi vãi cơm,… muốn làm được việc này trẻ cầncó sự giúp đỡ của người lớn đặc biệt vai trò của cô giáo là hết sức quan trọng.Nhưng quan trọng hơn là việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ nhưthế nào để có hiệu nhất đó mới mà điều quan trọng?

Chính vì rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân quan trọng đối với việc bảo

vệ, chăm sóc sức khỏe trẻ, tạo cho trẻ tính tự giác, tự lập, tự tin, tinh thần tập thể,đây là một trong những kỹ năng quan trọng thúc đẩy hoàn thiện nhân cách trẻ mộtcách tốt nhất, giúp trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống, nên

bản thân tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi tại lớp nhỡ 1, trường mẫu giáo Họa Mi” làm đề tài

nghiên cứu

Đặc điểm của lớp:

Năm học 2019-2020 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4-5 tuổi tại cơ sở chính

An Thiện với số lượng học sinh 28 cháu Có 70% số cháu chưa qua lớp bé 3-4 tuổi

Hầu hết các cháu chưa có thói quen tự phục vụ bản thân, vệ sinh cá nhân.Trong khi thực hiện rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ tôi đã gặp một sốthuận lợi và khó khăn:

100% trẻ ở lại bán trú, học cả ngày

Các cháu cùng một độ tuổi, không có ghép

Có phong phú các loại tranh tuyên truyền về kỹ năng tự phục vụ bản thân,rửa tay bằng xà phòng và vệ sinh môi trường

BGH thường xuyên kiểm tra việc rèn các kỹ năng tự phục vụ bản thân chotrẻ có đánh giá rút kinh nghiệm

Đa số các bậc phụ huynh quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe của trẻ

Bản thân giáo viên khỏe mạnh, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, được đào tạochuyên môn hệ chính quy, biết lắng nghe ý kiến của mọi người, tích cực học hỏi từcác đồng nghiệp, nắm vững được phương pháp rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bảnthân, đặc biệt là các bước rửa tay bằng xà phòng.

Cũng có một số cháu được cha mẹ cưng chiều, muốn gì được nấy, một vàicháu sống trong môi trường không lành mạnh từ gia đình

Vào đầu năm tôi đã khảo sát tình hình trẻ trong các giờ hoạt động của trẻ

01 Trẻ hứng thú tham gia vào công việc tự phục vụ bản thân 8/28 28,3%

02 Trẻ ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh công cộng 6/28 21,4%

4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:

Nội dung sáng kiến: Với những thực trạng và mong muốn góp phần giúp trẻcó sức khỏe, có được một số kỹ năng tự phục vụ bản thân tôi đã áp dụng các biệnpháp sau:

Biện pháp 1: Tự học để bồi dưỡng kiến thức về kỹ năng tự phục vụ bản thâncho trẻ

Biện pháp 2: Lập kế hoạch rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ

Biện pháp 3: Cụ thể hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản mà giáo viên

cần dạy tự phục vụ bản thân cho trẻ

Biện pháp 4: Giúp trẻ phát triển kỹ năng tự phục vụ bản thân trong các hoạtđộng và ở mọi lúc mọi nơi

Biện pháp 5: Tuyên truyền với các bậc phụ huynh

Biện pháp 6: Phát động phong trào thi đua - khen thưởng đối với trẻ.

Tính mới của sáng kiến: Giúp giáo viên có những biện pháp phù hợp nhưchuẩn bị đồ dùng, tạo môi trường trải nghiệm cho trẻ, tạo hứng thú cho trẻ khitham gia vào hoạt động, ứng dụng công nghệ thông tin để giúp trẻ tiếp thu bàinhanh và ghi nhớ sâu hơn Qua các trò chơi, bài thơ, câu chuyện càng giúp trẻ dễghi nhớ khắc sâu hơn các kỹ năng tự phục vụ bản thân với phương châm “Xâydựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm”, “Dạy người”…

4.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp:

Để áp dụng sáng kiến cần có những điều kiện sau:

- Giáo viên phải có trình độ chuyên môn vững vàng, có kiến thức kỹ năng đểrèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ

- Có đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi cho trẻ

- Có sự phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên

Các phương pháp:

* Phương pháp nghiên cứu sử dụng tài liệu

* Phương pháp quan sát

* Phương pháp điều tra

* Phương pháp đàm thoại nêu gương

* Phương pháp dùng tình cảm khích lệ

* Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tài liệu tham khảo Nhà xuất bản

Năm xuất bản

2015, 2016, 2017, 2018,

Hoàng Đức Minh, Nguyễn Thị Mỹ Trinh ( đồng chủ biên)

2019 Thông tư 28/2016/TT-

BGDDT

NXBGD Việt

Nguyễn Thị Hồng Hạnh Hoàng Bích Trà

Dương Minh Tâm Tâm lý học trẻ em lứa tuổi

2013

Nguyễn Thị Ánh Tuyết Hướng dẫn thực hiện chương

trình mầm non 4-5 tuổi NXBGD Việt

Nam 2017 TS Lê Thu Hương

4.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp (nhằm để giải quyết các vấn đề đã nêu trên):

Biện pháp 1: Tự học để bồi dưỡng kiến thức về kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ

- Bản thân tôi luôn xác định muốn rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thâncho trẻ 4- 5 tuổi thì việc làm đầu tiên là tự bồi dưỡng kiến thức, tích cực tham giacác lớp học bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về giáo dục mầm non, dự giờ, hộigiảng, trao đổi chuyên môn với bạn bè, đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ Tôi đã tự tìm tòi một số tài liệu có liên quan đến chuyên đề tựphục vụ bản thân để nghiên cứu, nắm vững các biện pháp, kỹ năng tốt nhất chămsóc giáo dục trẻ, có những hiểu biết cần thiết để rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bảnthân cho trẻ

Được sự hỗ trợ của Ban giám hiệu nhà trường cấp phát một số tài liệu như:

Bé giữ vệ sinh, bé tự cất đồ dùng, thực hành kỹ năng sống, lô tô vệ sinh Bêncạnh đó tôi được vinh dự tham gia lớp tập huấn về trường học hạnh phúc do SởGiáo dục Đào tạo tỉnh Quảng Nam tổ chức và tôi cũng được xem cách hướng dẫnrửa tay của các bạn nước ngoài đến từ tổ chức AOG trong một lần tổ chức này về

thăm trường (hình ảnh minh họa 1.1, 1.2).

Và bản thân cũng có tham khảo một số tiết dạy mẫu có lồng ghép những nộidung dạy trẻ thực hành kỹ năng tự phục vụ bản thân và thực hành thực tế dưới hoạtđộng vui chơi, hoạt động lao động tự phục vụ, giúp trẻ ghi nhớ nhanh qua các bàithơ, bài hát, câu chuyện tạo nề nếp thói quen cho trẻ bằng cách theo dõi, sửa sai,thực hành thường xuyên cho trẻ hằng ngày Mặt khác tôi sưu tầm thơ, truyện, làm

sách tranh có nội dung kỹ năng tự phục vụ, giáo dục vệ sinh, giáo dục kỹ năngsống ở góc thư viện, đọc cho trẻ nghe, cho trẻ xem để trẻ biết các công việc tự

phục vụ bản thân mình (hình ảnh minh họa 1.3).

Biện pháp 2: Lập kế hoạch rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ.

Tháng 9: Đầu năm nhà trường cấp phát đầy đủ đồ dùng, dụng cụ cá nhâncho trẻ Đồ dùng cá nhân trẻ đều được kí hiệu riêng và hướng dẫn trẻ nhận biết lấyđúng kí hiệu của mình Việc nhận biết kí hiệu riêng của trẻ 4- 5 tuổi cũng gặpkhông ít khó khăn vì trẻ nhỏ, mới đến trường lớp nên tôi phải quan sát thườngxuyên hướng dẫn trẻ nhận biết và làm quen kí hiệu bằng cách tôi tự phân loại kíhiệu theo tổ như: tổ Táo đỏ, tổ Cam vàng, tổ Cà rốt Đồ dùng được để theo tổ vừagiúp cô dễ nhớ kí hiệu vừa giúp trẻ có thói quen ngay từ dầu Kí hiệu của trẻ dùngcùng một chủng loại từ sổ bé ngoan, khám sức khỏe, tủ đựng đồ dùng cá nhân đến đồ dùng cá nhân Tôi thường xuyên hỏi trẻ về kí hiệu của mình để trẻ khắc sâuhơn, nếu trẻ nhớ nhầm tôi sẽ nhắc lại cho trẻ nhớ

Tháng 10: Tiếp tục hướng dẫn trẻ nhận biết kí hiệu về đồ dùng của trẻ,hướng dẫn trẻ lấy cất đồ dùng cá nhân, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở các góc gọngàng, ngăn nắp sau mỗi lần chơi

Tháng 11: Trẻ biết tự cất đồ dùng cá nhân, sắp xếp đồ dùng đồ chơi ngănnắp, tự thay quần áo khi bẩn, làm vệ sinh như rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệsinh, khi chơi đồ chơi xong, hay những lúc tay bẩn

Tháng 12: Tiếp tục rèn luyện thói quen ăn uống, tự xúc cơm, biết cùng bạn

kê bàn ăn, xếp ghế đúng nơi quy định

Biện pháp 3: Cụ thể hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản mà giáo viên cần dạy tự phục vụ bản thân cho trẻ.

Rèn luyện cho trẻ kỹ năng tự phục vụ giúp trẻ có những kỹ năng đơn giảnnhư: biết tự cất đồ dùng cá nhân khi đến lớp, tự biết lấy và cất đồ dùng đồ chơi khimuốn chơi, tự rửa tay trước và sau khi ăn cơm, kê bàn ghế chuẩn bị bàn ăn, chuẩn

bị khăn lau, tự xúc cơm ăn, biết giữ gìn vệ sinh trong khi ăn (không nói chuyệntrong khi ăn, ăn không rơi vãi, không vứt bỏ thức ăn) khi ăn xong biết lau, dọn bàn

ăn, để bát thìa đúng quy định, biết vệ sinh cá nhân,… Khi trẻ đến lớp mẫu giáo thìcác trẻ vẫn đang học cách tự chăm sóc mình vì vậy giáo viên cần theo dõi sát saotừng hoạt động của trẻ để kịp thời khuyến khích và chỉ dạy Bất cứ lúc nào trẻ thửlàm một việc gì, cho dù trẻ có làm được hay không, giáo viên cũng nên biểu dương

sự cố gắng của trẻ và khuyên trẻ thử làm lại một lần nữa Giáo viên không nên vộigiúp trẻ mà điều cần thiết là hướng dẫn trẻ tự làm và cho trẻ có đủ thời gian để tự

mình làm những điều này, việc nhanh hay chậm tuỳ thuộc vào mỗi đứa trẻ.Vì thếđừng tạo áp lực với trẻ mà hãy cử xử khéo léo và rèn kỹ năng tự phục vụ bản thâncho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, trong mọi thời điểm, hình thành cả hành động và thóiquen cho trẻ trong sinh hoạt.

- Rèn luyện cho trẻ kỹ năng hợp tác: giáo viên tổ chức và khuyến khích trẻcùng tham gia các công việc ở lớp theo từng nhóm hoặc theo nhóm đôi như: haibạn hoặc bốn bạn cùng khiêng một bàn để kê bàn ăn, hợp tác cùng cô giáo và bạnkhiêng sạp ngủ, xếp mền gối bỏ vào tủ, thu dọn bàn ăn,… Việc hợp tác trong côngviệc này, giúp hình thành ở trẻ tinh thần đồng đội cao, trẻ đoàn kết với nhau để

thực hiện tốt công việc (Hình ảnh minh họa 2.1, 2.2)

- Rèn luyện cho trẻ kỹ năng thể hiện bản thân: Một trong những kỹ năng đầutiên mà giáo viên cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ Nghĩa làgiúp trẻ tự thể hiện bản thân, luôn luôn tự tin trong công việc và có suy nghĩ mình

sẽ làm được việc Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tìnhhuống và ở mọi lúc mọi nơi Khi trẻ thấy rằng mình có thể tự làm việc nào đó, trẻ

sẽ trở nên tin tưởng vào khả năng của mình hơn, sẽ cố gắng vượt mọi khó khăn ở mức

độ cao nhất có thể hoàn thành nhiệm vụ mà không cần sự can thiệp của người lớn

Biện pháp 4: Giúp trẻ phát triển kỹ năng tự phục vụ bản thân trong các hoạt động và ở mọi lúc mọi nơi

Hoạt động học: Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo là rất thích

đọc thơ, hát, nghe kể chuyện Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng chotrẻ khó phai mờ Chính vì vậy, tôi thường kể chuyện cho trẻ nghe và thông qua nộidung các câu chuyện để rèn kỹ kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Giúp trẻ tiếp nhận mộtcách hứng thú, tự nguyện

Ví dụ: khi kể chuyện: “Gấu con bị sâu răng” tôi có thể gợi mở hỏi trẻ như: vìsao gấu con bị sâu răng? Gấu con đã làm gì? thông qua câu chuyện giáo dục trẻbiết giữ gìn vệ sinh, đánh răng hàng ngày Với việc dạy trẻ đánh răng thì tôi thựchành trên mô hình cho tất cả các trẻ được quan sát, vừa làm tôi vừa giải thích,

hướng dẫn cho trẻ hiểu và thao tác theo (Hình ảnh minh họa 3.1, 3.2).

Dùng một lượng kem nhỏ, nhỏ bằng hạt đậu là tốt nhất, vì nó không tạo quánhiều bọt

Dùng lực vừa phải, không chà răng quá mạnh Tuyệt đối không chà theochiều ngang sẽ có nguy cơ làm tụt lợi Chải răng theo chiều dọc, từ trên xuốngdưới cho hàm răng trên và từ dưới lên trên cho hàm răng dưới, chỉ chà ngang đốivới mặt nhai Đánh răng xong, rửa bàn chải thật sạch, vẩy thật khô vào cắm bàn

chải vào cốc đầu bàn chải quay lên trên Súc miệng thật sạch, súc nước cho kêusùng sục rồi nhổ đi Khi nhổ phải cúi người xuống bồn không để nước bắn vào

mình và người khác (hình ảnh minh họa 3.3).

Tôi cũng sưu tầm câu chuyện, bài hát, bài vè ngộ nghĩnh về đánh răng để trẻghi nhớ lâu hơn và khắc sâu hơn

Bài hát “Bé tập đánh răng”:

Từ trên xuống dưới

Từ dưới lên trênĐừng quên răng nàoMình tập đánh răngRồi mình xoay xoay xoayMình làm thật nhẹ tayMình làm thật khéo tayHàm răng trắng tinh

Nụ cười thật xinh

Bài vè “Đánh răng”:

Nghe vẻ nghe veNghe vè đánh răngChăm chỉ sáng tốiCác bạn nhỏ ơiĐừng quên ai nhéBởi vì răng miệngQuan trọng hàng đầuNếu không bảo vệSâu răng nó ănLàm toàn răng đauXấu xa xấu xíKhông ai giúp cho

Cùng nhau sử dụngP/s trà xanh

Có cô tiên giúpTên là trà xanhCùng với một anhCanxi khoa họcBảo vệ răng xinhCủa các bạn nhỏHãy nhớ, hãy nhớ

Vệ sinh răng miệngMỗi ngày bạn nhé

Ví dụ: Bài thơ “Rửa tay trước khi ăn”

Mẹ ơi mẹ! Cô giáo dạyTrước khi ăn phải rửa tay

Cô ơi cô, mẹ cháu dặnTrước khi ăn phải rửa tayHay! Hay! Hay!

Tôi dặt câu hỏi gợi mở để trẻ trả lời

+ Vì sao trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, tay bẩn phải rửa tay?

+ Vì sao phải rửa tay bằng xà phòng?

Tôi cho trẻ nói lên những suy nghĩ của mình để trẻ ý thức và biết được tầmquan trọng của việc rửa tay với xà phòng Sau đó tôi hướng dẫn trẻ thực hiện thaotác tay, rửa đúng quy trình, rửa thật sạch nhưng không làm bắn nước ra ngoài vàtiết kiệm nước

Bước 1: Làm ướt đôi bàn tay dưới vòi nước và xoa xà phòng

Bước 2: Rửa cổ tay và mu bàn tay, dùng bàn tay này xoa cổ tay kia, chà lòngbàn tay này lên mu của bàn tay kia và ngược lại

Bước 3: Rửa kẽ ngón tay, ngón của bàn tay này chà sát vào kẽ của bàn taykia và ngược lại

Bước 4: Rửa đầu ngón tay, chụm 5 đầu ngón tay của bàn tay này xoay tronglòng của bàn tay kia và ngược lại

Bước 5: Rửa sạch xà phòng dưới vòi nước chảy

Bước 6: Lau khô tay bằng khăn (Hình ảnh minh họa 4.1).

Sau đó tôi cho trẻ lần lượt ra rửa tay, tôi theo dõi nhắc nhở trẻ dù trẻ ở đâuchúng ta cũng phải luôn nhắc nhở trẻ, nhắc nhở trẻ ở mọi lúc mọi nơi hình thành

nề nếp và thói quen cho trẻ Từ đó trẻ tự giác biết cách rửa tay và giữ vệ sinh

(Hình ảnh minh họa 4.2, 4.3).

Việc dạy cho trẻ biết vệ sinh mặt mũi cũng rất quan trọng Trẻ biết cách rửamặt cho sạch sẽ và đúng quy trình

Với bài thơ “Bé và mèo”:

Mèo ơi rửa mặtSao chỉ dùng tayKhăn vắt trên dâySao mèo không lấyMèo quên rồi đấy

Bé chẳng thế đâuPhải có khăn lauVừa mau vừa sạch./

Đàm thoại với trẻ:

Đố các con vì sao phải rửa mặt?

Rửa mặt khi nào?

Nếu mặt bẩn thì trông rất xấu… Vì vây chúng mình phải rửa mặt cho sạch sẽ

để được cô yêu, bạn mến Chúng mình phải rửa mặt khi bẩn, lúc ngủ dậy, khi đi

chơi về, sau bữa ăn… (hình ảnh minh họa 5).

Với bài thơ “Bé và mèo” tôi lồng ghép hướng dẫn trẻ cách rửa mặt cho sạch

Bước 4: Dịch khăn lau miệng

Bước 5: Dịch khăn lau cằm

Bước 6: Dịch khăn lau trán má bên trái, bên phải

Bước 6: Gấp khăn lau gáy cổ

Bước 7: Gấp khăn lau vành tai

Bước 8: Dùng góc khăn ngoáy lỗ mũi, lỗ tai

Lưu ý: Luôn để da mặt được tiếp xúc với khăn sạch

Thông qua hoạt động đón trả trẻ: Trong hoạt động đón, trả trẻ tôi vừa

giao tiếp với trẻ, với phụ huynh, đồng thời cũng quan sát những hành động, kỹnăng của trẻ từ đó có những uốn nắn kịp thời cho trẻ

Ví dụ: Trong giờ đón trẻ, lớp tôi có trẻ đến lớp cất dép và cất ba lô vào tủnhưng không đúng, ba lô để xộc xệch trong tủ, giày dép chiếc trái chiếc phải trôngkhông đẹp mắt chút nào Đối với trường hợp này tôi đã xử lý như sau: Tôi lại gầnnhắc nhỡ trẻ: con để chưa đẹp rồi, con hãy để lại đi Sau đó tôi hỏi thêm con cho côbiết các bước cất dép, ba lô đúng quy định nào! Sau khi trẻ nói xong thì tôi bổ sung

và nhắc lại các bước để trẻ nhớ và cho trẻ làm lại Tôi giải thích cho trẻ về việc cất

đồ dùng không đúng sẽ làm cho lớp học của mình không được đẹp (Hình ảnh minh họa 6.1 hình 6.2)

Các bước cất dép đúng quy định:

Bước 1: Bé cởi dép

Bước 2: Bé cầm dép

Bước 3: Bé cất dép

Các bước cất ba lô đúng quy định:

Bước 1: Tay cầm nắm tủ mở cánh tủ nhẹ nhàng

Các bước cất ba lô đúng quy định:

Bước 1: Tay cầm nắm tủ mở cánh tủ nhẹ nhàng

Bước 2: Tháo ba lô

Bước 3: Cất ba lô vào tủ

Bước 4: đóng cánh tủ nhẹ nhàng

Trả trẻ: Tôi cho trẻ thực hiện các kĩ năng rửa tay, rửa mặt, sửa lại quần áo,đầu tóc gọn gàng trong thời gian chờ ba mẹ đến đón

Thông qua hoạt động góc: là hoạt động mà trẻ mẫu giáo rất thích Ở các

góc chơi trẻ thể hiện các vai chơi đóng làm người lớn bắt chước những công việccủa người lớn, cũng chính tại hoạt động góc này trẻ bộc lộ sự sáng tạo được nhữngkinh nghiệm bản thân Được đóng vai ba mẹ bế em bé, chải tóc cho em, cài cúc áo,cho em ăn… bên cạnh đó trẻ còn được thao tác lại cách rửa tay, đánh răng, rửa

mặt, lau mặt cho búp bê, giúp trẻ khác sâu kiến thức hơn (Hình ảnh minh họa 7)

Thông qua hoạt động ngoài trời: Là một hoạt động trẻ được tự do hòa

mình với thiên nhiên, với môi trường xung quanh Thông qua hoạt động ngoài trờitôi sẽ cung cấp cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ Trong khi trẻ tham gia hoạtđộng có chủ đích cùng cô có thể dễ dàng lồng ghép giáo dục và cùng cô thực hiệncác kỹ năng tự phục vụ vào quá trình hoạt động của trẻ như nhặt lá, tưới cây, háirau trong vườn trường Từ đó giúp tôi đánh giá được việc ứng dụng kỹ năng mà côdạy vào thực tế của trẻ đến đâu Trong quá trình chơi và hoạt động tự chọn nhắcnhở trẻ biết bảo quản, giữ gìn đồ chơi, tự rửa đồ chơi sau khi chơi xong, thu dọncất đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy định Khi trẻ hoạt động ngoài trời xong, trước

khi vào lớp cho trẻ tự điểm danh, cho trẻ chơi một số trò chơi dân gian như “Xỉa

cá mè, nu na nung nống” mục đích là để kiểm tra vệ sinh trẻ trước khi vào lớp, nếu tay bẩn thì trẻ phải đi rửa tay ngay (Hình ảnh minh họa 8.1, 8.2).

Tổ chức giờ ăn, ngủ:

Ngoài các hoạt động giáo dục thì hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng là cơ hộikhông thể thiếu để rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ Các hành vi ởthời điểm này được diễn ra thường xuyên tạo nên kỹ năng tự phục vụ bản thânhoàn thiện: rửa tay bằng xà phòng, đánh răng rửa mặt, vệ sinh ăn uống

Tôi đã tạo tình huống để trẻ tham gia vào các hoạt động cùng cô một cáchtích cực để rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ Như giờ ăn tôi hướngdẫn và chuẩn bị giờ ăn cùng trẻ: kê bàn, lấy khăn, đĩa sau đó cho trẻ xếp hàng rửatay khi trẻ có thói quen này đã giúp trẻ biết tự phục vụ bản thân và vệ sinh cácnhân Giờ ăn tôi cho các trẻ luôn phiên nhau lấy cơm cho mình và đem cơm chobạn để trẻ biết khả năng của mình không chỉ phục vụ bản thân mà còn phục vụ chobạn Trong khi ăn tôi rèn cho trẻ khả năng tự xúc cơn ăn hết xuất, biết xin cơm

thêm khi muốn ăn nữa, không làm rơi vãi cơm ra bàn Khi ăn xong trẻ biết cấtchén, muỗng, đĩa, cất ghế, súc miệng, lau mặt, cất bàn gọn gàng, ngăn nắp giúp cô

và lấy gối về chổ ngủ Sau khi ngủ dậy trẻ tự xếp mền gối của mình vào tủ, đi vệ

sinh, rửa tay, lau mặt (Hình ảnh minh họa 9.1, 9.2).

Thông qua hoạt động chiều: Tôi thường cho trẻ xem tranh, video, dạy trẻ

đọc những bài thơ, bài hát hay kể cho trẻ nghe những câu chuyện tôi sưu tầm cótính giáo dục và rèn luyện kỹ năng tụ phục vụ bản thân như: rửa tay sạch, bé ơi,anh tí sún,mèo con học chải răng, vì sao gấu bông bị đau bụng, bé vệ sinh đểgiáo dục ý thức tự phục vụ bản thân Mỗi hình ảnh, bài thơ, câu chuyện tôi đều chotrẻ thực hành trải nghiệm để trẻ vừa được chơi vừa được học một cách nhẹ nhàngkết hợp giáo dục trẻ giữ gìn đồ dùng vệ sinh sạch sẽ, tiết kiệm nước, tiết kiệm nănglượng

Ngoài ra, trong những lúc rảnh rỗi tôi thường sưu tầm tranh và hướng dẫntrẻ cách gấp quần áo, tự mặc và cởi quần áo, mang tất, mang giầy dép, đi vệ sinhđúng cách hay giáo dục trẻ biết dọn đồ dùng đồ chơi gọn gàng để trẻ có thể hìnhthành và khắc sâu hơn kỹ năng tự phục vụ bản thân, thói quen vệ sinh

Việc rèn luyện cho trẻ các kỹ năng tự phục vụ bản thân ở các hoạt độngtrong ngày và ở mọi lúc mọi nơi như vậy, tôi thấy trẻ lớp tôi đã có thói quen, nềnếp trong việc tự phục vụ bản thân, trẻ có ý thức tự lập hơn trong những công việcđơn giản, phù hợp với khả năng của trẻ, từ đó hình thành những kỹ năng tự phục

vụ bản thân

Biện pháp 5: Tuyên truyền với các bậc phụ huynh.

Phụ huynh là chiếc cầu nối giữa gia đình và nhà trường Để có một sức khỏetốt và hình thành thói quen tự phục vụ bản thân cho trẻ, một thói quen cơ bản nhấtcủa trẻ tôi đã mạnh dạn chia sẽ với các bậc phụ huynh cần quan tâm đến các cháu

vì các cháu còn bé việc đầu tiên là không cho trẻ mang quà đến lớp, tránh tìnhtrạng xảy ra ngộ độc thực phẩm, nên đánh răng vào buổi tối trước khi đi ngủ và saukhi ăn, cắt móng tay, móng chân, chải đầu, quần áo gọn gàng, tự cất đồ dùng, đồchơi của mình, tự mặc quần áo, xếp gọn mền gối khi ngủ dậy Trao đổi với các bậcphụ huynh để cùng thống nhất cách rửa tay, rửa mặt ở lớp cũng như ở nhà nên rửatay bằng xà phòng, rửa tay dưới vòi nước sạch Để từ đó phụ huynh nhận thứcđúng đắn và xác định vai trò của mình trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt làchăm sóc sức khỏe cho trẻ và tạo điều kiện cho trẻ tự phục vụ bản thân

Cụ thể: ngay từ đầu năm, thông qua cuộc họp phụ huynh, thông qua những

giờ đón trả trẻ (hình ảnh minh họa 10).

Cô cùng gia đình kết hợp dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi, nếu có điều kiện để rènluyện những kỹ năng thực hành kỹ năng tự phục vụ và vệ sinh cho trẻ, đặc biệt tậndụng giờ đón trả trẻ tôi hướng phụ huynh quan tâm đến nội dung cần giáo dục tạigóc tuyên truyền để làm việc rèn thói quen tụ phục vụ này được tốt nhất

Góc tuyên truyền của lớp tôi để ngoài cửa để phụ huynh dễ nhìn, biết được

kế hoạch chăm sóc của nhà trường để có hướng nhắc nhở con cái Tôi luôn lên kếhoạch theo từng chủ điểm và đưa kế hoạch đó vào góc tuyên truyền của lớp Khiphụ huynh đến đưa đón con sẽ thấy được nội dung thông báo, điều giáo viên muốnphụ huynh cùng kết hợp lớp để giáo dục, rèn luyện thêm cho trẻ ở nhà

Ở góc này tôi sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo dán vàocho trẻ xem, kèm theo một bài thơ hay nội dung phù hợp với hình ảnh

Từng tháng tôi lên kế hoạch có yêu cầu nội dung cao hơn

Giữa giáo viên và phụ huynh luôn có thông tin hai chiều để theo dõi kết quảthực hiện những thói quen tụ phục vụ của trẻ

Từ việc kết hợp với các bậc phụ huynh tôi nhận thấy trẻ đã có nhiều thay đổihơn trong việc tự phục vụ bản thân hàng ngày Đã biết ăn mặc sạch sẽ, quần áo gọngàng đến lớp, biết giữ gìn vệ sinh ở lớp cũng như ở nhà, biết đánh răng, rửa mặtđúng cách, biết tự cất dép, ba lô gọn gàng đẹp mắt Không còn tình trạng trẻ đếnlớp mà đầu tóc rối bù, mặt mũi nhem nhuốc nữa hay phụ huynh thay trẻ làm cáccông việc như cất dép, ba lô Điều đó cho thấy phụ huynh đã thật sự quan tâm đếnvấn đề tự phục vụ bản thân của con em mình

Biện pháp 6: Phát động phong trào thi đua- khen thưởng đối với trẻ

Với phương pháp này tôi đã vận dụng hiệu quả vào việc rèn luyện thói quen

tự phục vụ cho trẻ cũng như vào các tiết dạy, hoạt động hằng ngày của trẻ Cáccháu được thỏa sức thực hiện các thao tác, công việc dưới sự hướng dẫn và sựkhích lệ, động viên của cô giáo

Khi giáo dục trẻ, ngoài những câu dạy bảo thì cô giáo nên cho trẻ những câuđộng viên, khích lệ trẻ vượt qua những khó khăn

Ví dụ như: “cố lên” hay “chúng ta hãy làm tốt việc này nhé” hoặc “cô hyvọng các con sẽ cùng nhau cố gắng làm tốt nhiệm vụ này! Cùng nhau cố gắng nhé!”

Một phương diện khác của lời động viên, khích lệ trẻ là thái độ của giáoviên khi trẻ không thực hiện được hay không đúng cách của các thao vệ sinh, cất

đồ dùng cá nhân, tự xúc cơm, tự mặc quần áo hay trong quá trình cung cấp kiếnthức trẻ không làm được Trong trường hợp này, nguyên tắc thứ nhất là cô giáo

đừng bao giờ trách móc hoặc có những hành động gây thêm áp lực cho trẻ vàngược lại, cô cũng không nên chỉ dừng lại việc con hãy cố gắng lần sau.

Khi trẻ không làm được, cô hãy bình tĩnh và kiên nhẫn động viên khích lệtrẻ chẳng hạn như: “cô tin rằng chắc chắn con sẽ làm tốt hơn, “không sao cả! việc

gì con cũng sẽ làm được cả”

Những lời động viên của cô trong lúc này rất lớn, nó là cơ sở để trẻ củng cốniềm tin, ý chí của trẻ Nó giúp trẻ lấy lại tinh thần, rủ bỏ tâm lý nặng nề vừa qua.Thế nên, hãy quan sát và chọn thời điểm để lời khen, động viên, khích lệ của cô cóhiệu quả nhất đối với trẻ

Hằng ngày tôi theo dõi trẻ làm những công việc đơn giản tôi đều ghi lại bỏvào họp điều tốt hay những khi trẻ nghịch nghợm không vâng lời cô bỏ vào họpđiều chưa tốt, cứ đến cuối tuần tôi đem những hộp này ra để đọc cho trẻ nghe vàcho trẻ đem về cho ba mẹ xem Những trẻ ngoan tôi tặng cho một hoa bé ngoan,những trẻ chưa tốt thì tôi động viên khích lệ trẻ lần sau cố gắng hơn Với hình thứcđó tôi thấy trẻ lớp tôi ngoan hơn, biết giúp cô một số công việc đơn giản, tuy đó là

những việc làm nhỏ nhoi nhưng nó mang lại cho trẻ niềm vui rất lớn (Hình ảnh minh họa 11).

Để có động lực thúc đẩy sự vui thích và tạo được nề nếp thói quen cho trẻ,tôi đã phối hợp với Đại diện ban phân hội phụ huynh của lớp phát động phong tràothi đua với các tiêu chí “bé chăm ngoan sạch đẹp” nhằm rèn luyện kỹ năng tự phục

vụ bản thân, thói quen vệ sinh cho trẻ cuối tháng trao quà nhỏ cho các cháu thựchiện tốt qua đó khuyến khích tinh thần, sự hứng thú của trẻ

* Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến

4.5 Chứng minh khả năng áp dụng của sáng kiến (đã được áp dụng, kể

cả áp dụng thử trong điều kiện kinh tế - kỹ thuật tại cơ sở; khả năng áp dụng cho những đối tượng, cơ quan, tổ chức khác):

Về khả năng áp dụng của sáng kiến:

Qua thời gian thực hiện các biện pháp và áp dụng sáng kiến vào các lớp mẫugiáo 4-5 tuổi của trường Mẫu giáo Hoạ Mi trẻ đã rất hứng thú với hoạt động “tựphục vụ bản thân”, đem lại hiệu quả đáng kể cho trẻ, chuẩn bị cho trẻ một số kĩnăng cần thiết để trẻ tự tin, sẵn sàng cho bậc học tiếp theo Sau khi áp dụng sángkiến thì trẻ có những thành tựu đáng kể như:

- 100% trẻ đều được cô giáo và cha mẹ tạo mọi điều kiện khuyến khích khơidậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng động, mạnh dạn, tự tin

- 100% trẻ có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kỹ năng tự lập

- 100% trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh công cộng

- 100% trẻ thực hiện tốt kỹ năng tự phục vụ

- 100% trẻ biết rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh

- 100% trẻ biết tự thay quần áo khi bẩn

- Trẻ đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần đạt từ 96,4% trở lên và ít gặp khókhăn khi đến lớp, có kỹ năng lao động tự phục vụ, trực nhật, sắp xếp bàn ăn, tựchuẩn bị khăn ăn, chén, bát, thìa… trong các giờ ăn, biết tự mở, tự rửa vỏ hộp sữasau khi uống sữa hoặc đường cho cô giáo làm đồ chơi, biết phân công trực nhật sắpxếp bàn ăn, tự xếp gối trước và sau khi ngủ

- 100% trẻ được giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng tốt, được bảo vệ sức khỏe,được bảo đảm an toàn, phòng bệnh, được theo dõi cân đo bằng biểu đồ phát triển

- Phụ huynh trẻ rất tin tưởng giáo viên và phối hợp tốt với giáo viên chămsóc giáo dục trẻ

5- Những thông tin cần được bảo mật (nếu có):

6- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả:

- Đối với bản thân: Qua những năm rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thâncho trẻ lúc mới bước vào rèn luyện phương pháp tôi chưa linh hoạt sáng tạo nênkết quả của việc rèn luyện kỹ năng chưa cao Từ khi sử dụng các biện pháp trênnghệ thuật lên lớp của tôi đã có một cách sáng tạo linh hoạt, bản thân không ngừngphấn đấu học hỏi ở bạn bè đồng nghiệp, qua các phương tiện thông tin đại chúng…Các biện pháp tôi đưa ra còn kích thích được sự lắng nghe, quan sát, tư duy, phântích của trẻ, và trẻ được thực hành trải nghiệm để tích lũy kiến thức

Rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ không đơn thuần là cung cấp kiếnthức về ý thức tự chăm sóc bản thân mà còn rèn luyện cho trẻ những kỹ năng sống,những thói quen nề nếp khi sử dụng đồ dùng đồ chơi và tích lũy được kiến thức cơbản về nhân cách để vận dụng vào cuộc sống thường ngày của trẻ.

Trong năm vừa qua tôi được nhà trường công nhận là lớp đạt chất lượng caorèn luyện kỹ năng tự phục vụ bản thân Bên cạnh những thành tích trên tôi cònphải cố gắng nhiều hơn nữa, trau dồi kinh nghiệm chuyên môn để phát huy và đạtđược kết quả cao hơn nữa trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Qua thực hiệnsáng kiến bản thân đã nắm vững phương pháp rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bảnthân, xây dựng môi trường giáo dục đầy đủ các thiết bị, đồ dùng đồ chơi cho trẻtrải nghiệm, vận động phụ huynh ủng hộ cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động

Sau khi tiến hành các biện pháp trên Bản thân tôi thấy các cháu lớp tôi ngàycàng hứng thú say mê với những hình thức cô đưa ra, trẻ nhận thức rất nhanh vàbiết ứng dụng trong cuộc sống thông qua việc trẻ được trải nghiệm trong hoạt độnghọc tập, vui chơi, lao động và vệ sinh Từ đó, tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin.Khoảng hơn 95% trẻ trong lớp mạnh dạn, năng động, sáng tạo và tự tin trong việcthực hành kỹ năng tự phục vụ bản thân nói riêng và tất cả các lĩnh vực khác nói chung

7- Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần

đầu, kể cả áp dụng thử (lợi ích kinh tế, xã hội so với trường hợp không áp dụng giải pháp đó; hoặc so với những giải pháp tương tự đã biết ở cơ sở hoặc số tiền làm lợi):

- Đối với giáo viên: Tất cả giáo viên ở tổ mẫu giáo bé nhỡ nói chung và tôinói riêng đều được nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động rèn luyện kỹ năng

tự phục vụ bản thân cho trẻ Đặc biệt là nắm vững nội dung phương pháp, hìnhthức tổ chức của hoạt động này Khác hẳn với trước đây, giờ hoạt động rèn luyện

kỹ năng tụ phục vụ bản thân cho trẻ bây giờ là một niềm say mê sáng tạo của giáoviên, muốn thể hiện trí tuệ năng lực của mình qua những lần trải nghiệm sinhđộng, hấp dẫn trẻ

- Đối với phụ huynh: Những năm chưa sử dụng biện pháp phối hợp kết hợpvới phụ huynh một cách tích cực dẫn đến kết quả rèn luyện kỹ năng tự phục vụ bảnthân cho trẻ chưa phong phú Nhưng từ khi phối hợp với phụ huynh bản thân tôi đã