SKKN phương pháp sử dụng đồ dùng dạy học trong bộ môn giáo dục công dân khối 6

Đứngtrước tình hình đó đòi hỏi người giáo viên phải có lòng say mê nghề nghiệp, cótrình độ nghịêp vụ cao, trình độ chuyên môn vững vàng đặc biệt là khả năng thaotác, vận dụng và sử dụng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ TRÀ VINH

TRƯỜNG THCS NGUYỄN THỊ MINH KHAI

Phương pháp sử dụng đồ dùng dạy học trong bộ môn giáo dục công dân khối 6

và khối 7

Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: GDCD

Họ và tên người thực hiện: Lê Văn Có Chức vụ: Giáo viên

Sinh hoạt tổ chuyên môn: Tổ :Văn, Sử, Địa,GDCD

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PGD&ĐT-T P TRÀ VINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG THCS Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

NGUYỄN THỊ MINH KHAI

PHIẾU NHẬN XÉT, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN CỦA

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC Tên sáng kiến : Phương pháp sử dụng đồ dung dạy học trong bộ môn môn giáo

dục công dân khối 6 và khối 7

Thời gian thực hiện: Tháng 9 năm 2018 đến tháng 04 năm 2019

Tác giả: Lê Văn Có - Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai

TỔ CHUYÊN MÔN

Nhận xét:

………

………

………

Xếp loại ………

Ngày… tháng… năm2019 Tổ Trưởng HỘI ĐỒNG KHGD TRƯỜNG Nhận xét: ………

………

………

Xếp loại :………

Ngày… tháng… năm 2019 Hiệu Trưởng PHÒNG GD & ĐT TP TRÀ VINH Nhận xét: ………

………

………

Xếp loại:……….

Ngày … tháng ….năm 2019

IV Đề xuất kiến nghị 14 Tài liệu tham khảo

Qua đó cho thấy việc giảng dạy môn GDCD trong các trường THCS phảigắn kết chặt chẽ với việc sử dụng ĐDDH (đồ dùng dạy học) Mặt khác việc sửdụng ĐDDH môn GDCD có tác dụng to lớn trong việc tạo ra trực quan sinh độngcho quá trình phát triển tư duy của học sinh Từ khi thực hiện đổi mới chương trình,sách giáo khoa kéo theo sự đổi mới dạy học, môn GDCD cần được đáp ứng tươngđối đầy đủ, đồng bộ đến từng tiết, từng bài mang tính chính xác hiện đại Đứngtrước tình hình đó đòi hỏi người giáo viên phải có lòng say mê nghề nghiệp, cótrình độ nghịêp vụ cao, trình độ chuyên môn vững vàng đặc biệt là khả năng thaotác, vận dụng và sử dụng đồ dùng dạy học thành thạo khoa học để tiết dạy đạt hiệuquả, tạo hứng thú học tập cho học sinh, theo quan điểm:“ Học mà chơi, chơi đểhọc” đáp ứng yêu cầu phương pháp dạy học mới “ Thầy chủ đạo, trò chủ động” Làmột giáo viên được đào tạo chuyên môn GDCD, đã tham gia giảng dạy nhiều năm

tại trường THCS, tôi luôn trăn trở việc sử dụng ĐDDH trong giảng dạy nhằm pháthuy hiệu quả nhận thức của học sinh bổ sung cho học sinh những kĩ năng vận dụngtrong thực tế cuộc sống diễn ra hằng ngày và rèn luyện kĩ năng thao tác cho ngườihọc sinh Qua quá trình giảng dạy tôi đã rút ra một số giải pháp khi sử dụng đồdùng dạy học trong môn GDCD cấp THCS để đạt hiệu quả cao nên tôi đã chọnvấn đề này làm đề tài nghiên cứu.

1 Cĩ lí luận:

Hiện nay, đất nước ta đang “Đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, thực hiện cơngnghiệp hĩa hiện đại hĩa đất nước, tích cực chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, pháttriển theo con đường xã hội chủ nghĩa” (NQ -TW Đảng Khóa IX), cùng với sựkiện trên, hệ thống giáo dục nĩi chung , từng bậc học nĩi riêng, ra sức phấn đấuthực hiện cĩ hiệu quả việc đổi mới chương trình sách giáo khoa , đổi mới phươngpháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục theo chủ trương của Đảng và Nhànước, nhằm mục đích nâng cao trình độ hiểu biết của học sinh về mọi mặt, đáp ứng

“ mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển tồn diện” (luât GD)

-Vì vậy, để phát huy tính tích cực của học sinh thì việc sử dụng cĩ hiệu quả

đồ dùng dạy học là điều kiện hết sức quan trọng giúp học sinh chiếm lĩnh các giá trịtri thức, các chuẩn mực đạo đức, pháp luật thơng qua việc nắm tri thức, thực hành

và rèn luyện trong và ngồi giờ học Đây là vấn đề quan trọng hết sức cấp bách củanghành và của bộ mơn

2 Cĩ thực tiễn:

Mơn học giáo dục cơng dân cung cấp cho học sinh một hệ thống chuẩn mực

lối sống phù hợp với yêu cầu của xã hội ở mức độ phù hợp với lứa tuổi, giúp họcsinh biết sống hồ nhập với cuộc sống hiện tại với tư cách là một cơng dân tích cực

và năng động; gĩp phần quan trọng để hình thành những phẩm chất cần thiết vềnhân cách con người Việt Nam nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐHđất nước và tăng cường khả năng hội nhập trong xu thế phát triển và tiến bộ củathời đại Tuy nhiên có một số học sinh chưa ngoan cĩ thĩi quen lười biếng, quaycĩp trong học tập, lừa dối cha mẹ, thầy cơ, dọa nạt bạn bè, hay trốn học và lảngtránh các hoạt động tập thể

Như vậy, mơn GDCD cần phải đảm bảo cung cấp cho học sinh nhữngphương thức ứng xử về đạo đức, pháp luật, văn hố trong cuộc sống, hình thành ở

mỗi học sinh sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, hướng học sinh vào việcthực hành trong cuộc sống hàng ngày các chuẩn mực và mẫu mực hành vi tích cực

mà bài học đặt ra; khơi dậy trong học sinh ý chí thể hiện sự thống nhất đó

Cùng với những môn học khác, môn GDCD góp phần đào tạo những ngườicông dân mới vừa có tri thức khoa học vừa có năng lực hoạt động thực tiễn, có ýthức trách nhiệm với bản thân, gia đình và đất nước Từ đó các em thấy rõ tráchnhiệm của mình: Luôn luôn có ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp , Pháp luật,biết tự rèn luyện bản thân để trở thành người công dân hữu ích cho quê hương, đấtnước

II Mục đích và phương pháp nghiên cứu:

Môn giáo dục công dân, nhằm giáo dục học sinh ,các chuẩn mực đạo đứcphù hợp với quy định xã hội, qua đó hình thành nhân cách con người Trong giảngdạy, từng bước phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, học sinhtham gia tích cực quá trình học tập, để tự phát hiện và chiếm lĩnh tri thức, hìnhthành kĩ năng và thái độ của học sinh

Giúp học sinh nhận thức được: “học đi đôi với hành”; “Lí luận gắn liền vớithực tiễn”, giúp học sinh hứng thú trong học tập môn giáo dục công dân

Người giáo viên phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo học tập củahọc sinh Bao gồm phương pháp mới sử dụng đồ dùng dạy học kết hợp với phươngpháp cổ truyền

Đưa ra được số liệu ,sự kiện, bài tập tình huống , Xây dựng các tình huốngsắm vai sát với thực tế cuộc sống, Để tạo sự chú ý và thu hút học sinh, người giáoviên phải thường xuyên cập nhật tin tức thời sự, nắm bắt những thông tin, sự kiện

đã diễn ra ở địa phương ,trong nước và cả trên thế giới … , sự đổi mới đi lên củaquê hương đất nước

Áp dụng các trò chơi gây hứng thú học sinh trong tiết học như: Thực hiệncác trò chơi qua chương trình dạy Với phương pháp dạy học phát huy tính tíchcực, lấy học sinh làm trung tâm là phương pháp phù hợp với mục tiêu giáo dụcnhân cách, giúp người học khi tiếp thu tri thức, không bao giờ thụ động nhồi nhéttri thức, mà luôn tự mình suy nghĩ , tiếp cận tri thức, rèn luyện phẩm chất năng lực,phát huy được tính năng động sáng tạo của học sinh.

III Giới hạn của đề tài:

Đề tài này được nghiên cứu và ứng dụng trong phạm vi môn giáo dục côngdân lớp 6, 7 chương trình Trung học cơ sở tại Trường trung học cơ sở Nguyễn ThịMinh Khai, thành phố Trà Vinh Phần chưa nghiên cứu kĩ là công dân 8 và côngdân 9

IV Kế hoạch thực hiện:

Chọn đề tài, lên kế hoạch: Tháng 8 năm 2018

Thực hiện nghiên cứu và triển khai: Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019

B Phần nội dung:

I Cơ sở lí luận:

Đáp ứng yêu cầu mục tiêu giáo dục của Đảng và Nhà nước, nâng cao chấtlượng giáo dục, đổi mới phương pháp dạy và học là nhiệm vụ trọng tâm của ngành.Trong giảng dạy môn giáo dục công dân không chỉ đơn giản truyền thụ kiến thứccho học sinh, mà phải tổ chức cho học sinh có nhiều hoạt động trong học tập thamgia các trò chơi để tạo sự hứng thú cho các em

Môn GDCD ở trường THCS trước đây thường bị coi là môn học phụ nên cácgiờ học thường diễn ra một cách đơn điệu, khô khan, phương pháp chủ yếu làphương pháp thuyết trình Trong giờ học, học sinh được hoạt động ít, thụ động, giờhọc không gây hứng thú, đồ dùng dạy học ít được sử dụng hoặc sử dụng một cáchhình thức Nên đó chưa phải là phương pháp tích cực vì học sinh chưa thực sự có

cơ hội để thể hiện thái độ, lập trường của cá nhân mình Những giờ học như vậy,

học sinh ít có khả năng sáng tạo Kiến thức học tập của học sinh ngày càng nặng

nề, việc dạy học không thu hút được học sinh học tập dẫn đến kết quả học tập giảmsút Sử dụng đồ dung dạy học giúp bài giảng sinh động, khắc sâu được kiến thức đãhọc, các em tự do thể hiện năng lực hiểu biết của mình mà không bị gò bó Các embiết lên án những hành vi sai trái, noi theo những tấm gương tốt, thực hiện tốt đạođức và tuân theo pháp luật

Rèn luyện kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử và xử lí tình huống trong thực tếcuộc sống

II Cơ sở thực tiễn:

Như chúng ta thấy, đạo đức xã hội đang bị xuống cấp, tội phạm của nhữngngười chưa thành niên có chiều hướng gia tăng, một trong những nguyên nhân dẫnđến các em có lối sống buông thả, thiếu văn hoá, phạm tội là thiếu hiểu biết về cácgiá trị đạo đức, truyền thống tốt đẹp của dân tộc và sự hiểu biết của các em còn hạnchế Vì vậy giáo dục đạo đức, pháp luật trong nhà trường có ý nghĩa đặc biệt quantrọng góp phần quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện con người ý thức tuântheo những chuẩn mực của đạo đức xã hội và tuân theo pháp luật là hết sức cầnthiết

Trước đây, phần lớn giáo viên dạy bộ môn này là giáo viên chủ nhiệm hoặcnhững giáo viên những bộ môn khác được phân công giảng dạy nên họ không cóđiều kiện và ít quan tâm đến việc đầu tư cho bài giảng, chưa có kiến thức sâu rộng

và kinh nghiệm khai thác và sử dụng đồ dùng dạy các tiết học Do đó hiệu quả giờdạy chưa cao, các em hiểu biết về các chuẩn mực đạo đức, pháp luật còn mơ hồ

Những năm gần đây, phần lớn giáo viên dạy bộ môn này đã được đào tạochính qui nên họ rất quân tâm đến việc đầu tư cho từng tiết dạy, đặc biệt là họ rấtquan tâm đến việc sử dụng đồ dùng trực quan và áp dụng các phương tiện hiện đạitrong giảng dạy môn GDCD Chính vì lẽ đó mà chất lượng và hiệu quả giờ dạyđược nâng cao hơn trước

III Thực trạng và những mâu thuẫn:

Học sinh trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai, là con em dân tộc nên các

em còn hạn chế trong học tập Nếu giáo viên không hướng dẫn cách học ở nhàkhông dặn dò kĩ sau tiết dạy, thì chắc chắn trong tiết học sau học sinh sẽ thụ động,chỉ tiếp thu những gì mà giáo viên chỉ truyền đạt, không tham gia tích cực trong cáchoạt động, không nêu lên được nhận xét, ý kiến của mình về những vấn đề trongthực tiễn cuộc sống, những tình huống gặp trong thực tế, không đóng góp xâydựng bài, dẫn đến tiết học không hứng thú sinh động Do đó, việc giảng dạy và họctập môn GDCD phải đạt được cái đích là nắm được chính xác kiến thức đã học đếnmức làm chủ được nó và sử dụng thành thạo vào trong hoạt động nhận thức cũngnhư hoạt động thực tiễn Chỉ có như thế mới đạt đến trình độ nắm vững trí thức

IV Các biện pháp giải quyết vấn đề:

+ Đồ dùng dạy học là gì ?

Được hiểu là những phương tiện, thiết bị vật chất được sử dụng trong quátrình dạy học như Tư liệu, tranh, ảnh, bản đồ, biểu đồ, sơ đồ, bản thống kê, số liệu,phim tình huống, phim tư liệu, trò chơi, phóng sự, sắm vai…Ngoài ra, ta có thể sửdụng một số đồ dùng thông thường trong gia đình, trong sinh hoạt: Dùng để sắmvai, chơi trò chơi

+ Chức năng của đồ dùng dạy học:

Các kiểu và loại đồ dùng dạy học tuy có khác nhau nhưng chức năng củachúng là tích hợp và nhận thức Mỗi đồ dùng dạy học đều có thể thực hiện các chứcnăng sau:

- Thông báo hay trình bày thông tin

- Giới thiệu vào bài

- Minh họa, giải thích, mô tả trực quan

- Tổ chức và tiến hành các hoạt động

- Kết thúc bài học và giáo dục học sinh

+ Tác dụng của đồ dùng dạy học:

Làm tăng tính hấp dẫn đối với nội dung học tập, gây hứng thú học tập ở họcsinh

Làm cho việc học trở nên dễ dàng hơn, thuận lợi hơn Các đồ dùng dạy học

là nguồn cung cấp các chất liệu để học sinh khai thác nội dung học tập một cáchtích cực, tự giác Trong dạy học đổi mới, học sinh hoạt động dưới sự hướng dẫncủa giáo viên, nếu không có đồ dùng, thiết bị dạy học thì việc tổ chức các hoạtđộng của học sinh sẽ gặp rất nhiều khó khăn, do đó kết quả học tập không đạt yêucầu mong muốn

+ Sử dụng đồ dùng dạy học môn GDCD theo hướng đổi mới:

Việc sử dụng đồ dùng dạy học bộ môn phải tuân theo những yêu cầu nhấtđịnh Để việc sử dụng có hiệu quả, tránh xu hướng lạm dụng hoặc sử dụng mộtcách hình thức, trước hết đồ dùng và sử dụng đồ dùng phải gắn bó hữu hiệu vớiphương pháp dạy học, như một thành tố của phương pháp dạy học Mỗi hoạt độngdạy học được xây dựng trên cơ sở vận dụng một phương pháp dạy học cụ thể, cóphương tiện dạy học phù hợp để hỗ trợ cho hoạt động đó Vì vậy sử dụng phươngtiện dạy học phải đúng lúc, đúng chỗ, kịp thời, tránh đưa ra một cách tuỳ tiện

Một yêu cầu rất quan trọng là đồ dùng dạy học phải có tác dụng kích thíchhọc sinh tư duy, suy nghĩ, tìm tòi, không phải chỉ như một phương tiện minh hoạnội dung bài học Khi sử dụng thiết bị, phương tiện dạy học là giáo viên cung cấpcho học sinh những chất liệu cần thiết để học sinh tìm tòi, tự kiến tạo tri thức, kỹnăng trên cơ sở làm việc với nguồn thông tin từ các phương tiện dạy học mà giáoviên trình bày, giới thiệu, học sinh phải có ý kiến nhận xét, đánh giá về nội dung,tính chất sự việc, rút ra kết luận bài học cần thiết

Mặt khác đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là đổi mới phương tiện vàkhông có nghĩa là dùng nhiều phương tiện dạy học, mà điều quan trọng là sử dụngphương tiện dạy học một cách hợp lý, có hiệu quả, tránh lạm dụng hoặc sử dụng

một cách hình thức, cần tránh xu hướng sử dụng đồ dùng dạy học một cách trànlan, không có chủ đích, mà mỗi đồ dùng dạy học đưa ra cần được khai thác triệt để.

+ Các bước tiến hành sử dụng đồ dùng trực quan:

Đồ dùng trực quan trong các tiết dạy hiện nay rất đa dạng và phong phú,trong giai đoạn hiện nay khi khoa học công nghệ đang phát triển, mạng Intenetđang được sử dụng ngày càng rộng rãi Vì vậy trong một tiết dạy giáo viên có thể

sử dụng nhiều hình thức trực quan khác nhau vào những mục đích khác nhau nhằmlàm cho bài giảng thêm hấp dẫn, đạt hiệu quả cao Từ thực tiễn giảng dạy tôi thấy

có những hình thức trực quan như sau:

- Chuẩn bị đồ dùng dạy học:

Để sử dụng đồ dùng trực quan đạt hiệu quả cao trong mỗi bài dạy học, ngườigiáo viên dạy GDCD phải chuẩn bị đồ dùng trực quan sử dụng trong tiết dạy Donhững đồ dùng trực quan sử dụng trong các tiết dạy đạo đức, pháp luật ít có sẵn nênviệc chuẩn bị đồ dùng cho một tiết dạy khá công phu đòi hỏi giáo viên phải có sựđầu tư về mặt thời gian, công sức, trí tuệ và lòng nhiệt tình

Trước hết người giáo viên phải xác định xem trong tiết dạy này cần sử dụngloại đồ dùng gì? bảng, phấn, giấy, bút, thước; tư liệu, tranh ảnh, bản đồ, biểu đồ, sơđồ; phiếu học tập, bảng phụ…hay các loại phương tiện kỹ thuật nghe nhìn như máybăng đĩa ghi âm, máy chiếu các bản in, máy băng đĩa hình, các phương tiện đachức năng như máy tính, máy chiếu, các phần mềm dạy học trên máy vi tính… Khi đã xác định được bài dạy này cần sử dụng những loại đồ dùng nào thì ngườigiáo viên sẽ bắt tay vào công việc chuẩn bị

Ví dụ1: Khi dạy tiết ngoại khóa : “An toàn giao thông” (GDCD 6), tôi thấy ở bài

này cần sử dụng những đồ dùng sau:

- Máy vi tính

- Máy chiếu Projector

- Hình vẽ các biển báo, đèn tín hiệu…

- Phiếu học tập, bảng phụ, bút dạ.

- Băng hình, tranh ảnh về các tình huống đi đường

- Thông tin, số liệu, hình ảnh về tình hình TTATGT

Từng bài dạy giáo viên cần biết trong phòng thuyết bị của nhà trường đã cónhững đồ dùng nào, nếu thiếu thì tiến hành làm và sưu tầm, cố gắng vận động họcsinh cùng tham gia: vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh, tìm số liệu, khi cần có thể tự quayhoặc nhờ đồng nghiệp quay những đoạn phim tư liệu ngắn hoặc các tình huống

- Nghiên cứu

Biển báo nguy hiểm Biển báo cấm Biển báo chỉ dẫn