Đường thẳng và đường tròn có hai điểm chung Đường thẳng và đường tròn có một điểm chung Đường thẳng và đường tròn không có điểm chung Quan sát và cho biết đường tròn và đường thẳng c
Trang 2của điểm M với đường tròn (O; R) ?
Điểm M nằm bên ngoài đường tròn (O; R) OM > R
. M
. M
. M
R
R
Trang 3Đường thẳng
và đường tròn
có hai điểm chung
Đường thẳng
và đường tròn
có một điểm chung
Đường thẳng và đường tròn không
có điểm chung
Quan sát và cho biết đường tròn và đường thẳng có thể có bao nhiêu điểm chung?
Đường thẳng và đường tròn có thể có nhiều hơn hai điểm chung không ? Vì sao ?
Trả lời: Giã sử đường thẳng và đường tròn có nhiều hơn 2 điểm chung thì khi đó đường tròn sẽ đi qua ít nhất 3 điểm thẳng hàng Điều này vô lí Vậy đường thẳng và đường tròn chỉ có
một điểm chung , hai điểm chung hoặc không có điểm chung.
Trang 4- Xét đường tròn (O; R) và đường thẳng a Gọi H là chân đường vuông góc
hạ từ O đến đường thẳng a
a
O
H
Trang 5Tiết 25
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
A
B
H
R
* Đường thẳng a đi qua O thì
OH = 0 => OH < R
* Đường thẳng a không đi qua O thì
OH < OB hay OH < R
Hãy tính HB ?
Vì OH AB nên AH = HB =⊥ R2 −OH2
Trang 6OH < R và HB = HA = R2 −OH2
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
a
O
C
Khi đường thẳng a và đường tròn (O; R) chỉ có một điểm chung C, ta nói đường thẳng a và đường tròn (O) tiếp xúc nhau Đường thẳng a gọi là tiếp tuyến của đường tròn (O), điểm C gọi là tiếp điểm.
Khi đường thẳng a và đường tròn (O; R) tiếp xúc nhau thì điểm H nằm ở vị trí nào?
≡ H
Trang 7Tiết 25
OH < R và HB = HA = R2 −OH2
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
a
O
C ≡ H Chứng minh
Giã sử H không trùng với C
OH là đường trung trực của CD nên OD = OC = R => D truộc đường tròn (O; R)
H D
a
O
C
Lấy D thuộc a sao cho H là trung điểm của CD
Như vậy, ngoài điểm C còn có điểm D thuộc đường thẳng a và đường tròn (O), điều
này mâu thuẩn với giã thiết Vậy H phải trùng với C
Do đó OC a và OH = R⊥
Trang 8OH < R và HB = HA = R2 −OH2
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
góc với bán kính đi qua tiếp điểm.
OC a và OH = R⊥
c) Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
a
O
H
Khi đường thẳng a và đường tròn (O; R)
không có điểm chung, ta nói đường thẳng a và
đường tròn (O) không giao nhau.
Hãy so sánh OH và R ?
* Nếu đường thẳng và đường tròn cắt nhau thì điểm H nằm ở đâu?
* Nếu đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau thì điểm H nằm ở đâu?
* Nếu đường thẳng và đường tròn không giao nhau thì điểm H nằm ở đâu?
Em có nhận xét gì về tiếp tuyến và bán kính của đường tròn ?
Trang 9Tiết 25
OH < R và HB = HA = R2 −OH2
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
với bán kính đi qua tiếp điểm.
OC a và OH = R⊥
c) Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
OH > R
Đặt OH = d Ta có kết luận sau:
- Nếu đường thẳng a và đường tròn (O) cắt nhau thì d < R
- Nếu đường thẳng a và đường tròn (O) tiếp xúc nhau thì d = R
- Nếu đường thẳng a và đường tròn (O) không giao nhau thì d > R
- Nếu d < R thì đường thẳng a và đường tròn (O) cắt nhau
- Nếu d = R thì đường thẳng a và đường tròn (O) tiếp xúc nhau
Đảo lại, ta cũng chứng minh được
Trang 10OH < R và HB = HA = R2 −OH2
a) Đường thẳng và đường tròn cắt nhau
b) Đường thẳng và đường tròn tiếp xúc nhau
với bán kính đi qua tiếp điểm.
OC a và OH = R⊥
c) Đường thẳng và đường tròn không giao nhau
OH > R
Hãy điển vào chổ trống ?
1.
2
3.
Đường thẳng a và đường tròn cắt nhau 2 d < R Đường thẳng a và đường tròn tiếp xúc nhau 1 d = R Đường thẳng a và đường tròn không giao nhau 0 d > R
Trang 11Tiết 25
?3 Cho đường thẳng a và một điểm O cách a là 3 cm Vẽ đường tròn (O;5cm)
a) Đường thẳng a có vị trí như thế nào với đường tròn (O)? Vì sao?
b) Gọi B và C là các giao điểm của đường thẳng a với đường tròn (O) Tính độ dài BC?
Bài làm
a) Đường thẳng a cắt đường tròn (O) vì: d = 3cm
R = 5 cm d < R
O
H
5 cm
b) Xét BOH (H = 90 ) theo định lí Pitago ta có:0
) ( 4 3
5 2 2 2
2
mà OH AB => AB = 2.HA = 2.4 = 8 (cm) ⊥
Trang 12Bài tõp 17 Điền vào chổ trống (…) trong bảng sau:
R d Vị trí tương đối của đường thẳng với đường tròn
5 cm 3 cm
4 cm 7 cm
Đường thẳng và đường trũn tiếp xỳc nhau Đường thẳng và đường trũn khụng giao nhau
6 cm
Trang 13Tiết 25
Bài tâp 39 (SBT)
Bài làm
Cho hình thang vuông ABCD (A = D = 900), AB = 4cm, BC = 12cm, CD = 9cm a) Tính độ dài AD
b) Chứng minh rằng đường thẳng AD tiếp xúc với đường tròn có đường kính BC
a) Từ B vẽ BH CD (H CD)⊥ ∈
Ta có DH = AB = 4cm CH = 9 – 4 =5 cm⇒
Theo định lí Pitago ta có HB= BC2 −CH2 = 13 2 − 5 2 = 10
AD = 12 cm
⇒
2
1
C D
H
4 cm
9 cm
13 cm
I
K
b) Gọi I là trung điểm của BCM
cm CD
AB
5 , 6 9 4
=
+
=
+
d = IK = Đường tròn đường kính BC có bán kính R = BC = 6,5cm 21
Kẻ IK AD Khoảng cách từ I đến AD bằng IK, ta có ⊥