Người làm kế toán cũ phải chịu trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình làm kế toán.” - Theo quy định của Luật Kế toán này thì bà Lan Anh sẽ không chịu trách nhiệm về sự sai
Trang 1CÂU HỎI TÌNH HUỐNG Câu 1: Bà Lan Anh mới vào làm kế toán cho công ty và thấy số liệu trên máy tính không đúng với số liệu quyết toán năm từ năm 2017 đến năm 2018 Vậy bà Lan Anh có chịu trách nhiệm về sự sai sót đó không? Vì sao? Thể hiện ở điều nào của Luật Kế toán Việt Nam 2015, hãy trình bày khoản có liên quan thuộc điều luật đó.
- Bà Lan Anh sẽ không chịu trách nhiệm về sự sai sót đó
- Vì theo điều 51 Luật Kế toán Việt Nam 2015 quy định:
“ - Người làm kế toán có quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán
- Người làm kế toán có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán, thực hiện các công việc được phân công và chịu trách nhiệm về chuyên môn, nghiệp vụ của mình Khi thay đổi người làm kế toán, người làm kế toán cũ có trách nhiệm bàn giao công việc kế toán và tài liệu kế toán cho người làm kế toán mới Người làm kế toán cũ phải chịu trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình làm kế toán.”
- Theo quy định của Luật Kế toán này thì bà Lan Anh sẽ không chịu trách nhiệm về sự sai sót đó Số liệu sai sót do người làm trước để lại, người làm kế toán cũ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình làm kế toán
Câu 2: Một công ty cá nhân thì công ty đó có chứng từ chi không ký theo từng liên có được không?
- Công ty cá nhân này không được phép ký một liên, phải ký theo từng liên đối với chứng từ chi
- Chứng từ chi không ký theo từng liên là vi phạm điều 19 Luật Kế toán VN 2015:
“ Chứng từ kế toán chi tiền phải do người có thẩm quyền duyệt chi và Kế toán trưởng hoặc người ủy quyền ký trước khi thực hiện Chữ ký trên chứng từ kế toán dùng để chi tiền phải
ký theo từng liên”
- Theo điều 19, đối với chứng từ chi tiền phải bắt buộc ký theo từng liên, các chứng từ khác không bắt buộc ký theo từng liên Chứng từ chi tiền liên quan đến tiền mặt trong DN, mà tiền mặt thì phát sinh thường xuyên, có đặc điểm dễ mất cắp, biển quỹ, tham ô, => Công
ty cần thận trọng tuân thủ theo quy định của pháp luật để ngăn chặn tham ô
Câu 3: Người tốt nghiệp CĐ Kế toán sau 2 năm công tác, có chứng chỉ kinh doanh được bổ nhiệm làm Kế toán trưởng Người này có quyền làm Kế toán trưởng được không? Vì sao?
- Người này không có quyền làm Kế toán trưởng
- Vì theo điều 54 Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“ Kế toán trưởng phải có các tiêu chuẩn và điều kiện sau đây:
- Các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 51 của Luật này;
- Có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ trung cấp trở lên;
Trang 2- Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng;
- Có thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là 02 năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại học trở lên và thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là 03 năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán trình độ trung cấp, cao đẳng
Chính phủ quy định cụ thể tiêu chuẩn và điều kiện của kế toán trưởng phù hợp với từng loại đơn vị kế toán.”
- Vậy theo điều 54 thì người này đạt tiêu chuẩn làm Kế toán quy định tại điều 51 Luật Kế toán VN 2015 như sau:
“- Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật;
- Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán.”
Tuy nhiên, để làm Kế toán trưởng, số năm công tác của người này phải từ 3 năm trở lên
Câu 4: BCTC của năm 2016-2017 đã kiểm tra, Kế toán trưởng của công ty đã cho rằng
đã được kiểm tra và không cần sử dụng nên đề xuất tiêu hủy để dọn dẹp phòng kế toán cho rộng rãi, để lưu trữ cái mới.
Giải thích
- Đề xuất của Kế toán trưởng là sai, vì theo điều 41 của Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“ - Tài liệu kế toán phải được lưu trữ theo thời hạn sau đây:
+ Ít nhất là 05 năm đối với tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành của đơn vị kế toán, gồm cả chứng từ kế toán không sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính; + Ít nhất là 10 năm đối với chứng từ kế toán sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính, sổ kế toán và báo cáo tài chính năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
+ Lưu trữ vĩnh viễn đối với tài liệu kế toán có tính sử liệu, có ý nghĩa quan trọng về kinh tế,
an ninh, quốc phòng.”
- Vậy theo điều 41, toàn bộ chứng từ, tài liệu và BCTC của công ty phải được lưu trữ (những chứng từ không được ghi sổ phải lưu trữ ít nhất 5 năm, chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ thì lưu trữ, bảo quản 10 năm)
Câu 5: Người đang làm Kế toán trưởng của một hãng hàng không nước ngoài tại Việt Nam, hỏi văn phòng này có được áp dụng Luật Kế toán VN không? Căn cứ điều nào?
- Người đang làm Kế toán trưởng của một hãng hàng không nước ngoài tại Việt Nam, văn phòng này được áp dụng Luật Kế toán VN
- Theo điều 2 Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“- Cơ quan có nhiệm vụ thu, chi ngân sách nhà nước các cấp
Trang 3- Cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước.
- Tổ chức, đơn vị sự nghiệp không sử dụng ngân sách nhà nước
- Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam
- Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
- Hộ kinh doanh, tổ hợp tác
- Người làm công tác kế toán
- Kế toán viên hành nghề; doanh nghiệp và hộ kinh doanh dịch vụ kế toán
- Tổ chức nghề nghiệp về kế toán
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến kế toán và hoạt động kinh doanh dịch vụ
kế toán tại Việt Nam.”
- Văn phòng của hãng hàng không này là văn phòng đại diện của DN nước ngoài hoạt động tại VN nên cũng áp dụng Luật Kế toán VN 2015 quy định chung: “ Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam; chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.”
Câu 6: DN chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/1/2019, vậy DN có thể lấy kỳ kế toán năm đầu tiên được không? Tính từ ngày này được không?
- Không thể lấy kỳ kế toán năm đầu tiên là ngày 1/1/2019 làm kỳ kế toán năm đầu tiên Theo điều 12 Luật Kế toán VN 2015 quy định như sau:
“- Kỳ kế toán đầu tiên của doanh nghiệp mới được thành lập tính từ đầu ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định tại khoản 1 Điều này;
- Kỳ kế toán đầu tiên của đơn vị kế toán khác tính từ đầu ngày quyết định thành lập đơn vị
kế toán có hiệu lực đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định tại khoản 1 Điều này
Đơn vị kế toán khi bị chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động, phá sản thì kỳ kế toán cuối cùng tính từ đầu ngày kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định tại khoản 1 Điều này đến hết ngày trước ngày quyết định chia, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình hoặc hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động, phá sản đơn vị kế toán có hiệu lực
Trường hợp kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng có thời gian ngắn hơn
90 ngày thì được phép cộng với kỳ kế toán năm tiếp theo hoặc cộng với kỳ kế toán năm trước đó để tính thành một kỳ kế toán năm; kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng phải ngắn hơn 15 tháng.”
- Theo khoản 1 điều 12, kỳ kế toán năm là 12 tháng tính từ đầu ngày 1/1 đến hết ngày 31/12 năm dương lịch
Trang 4- Nhưng kỳ kế toán năm đầu tiên phải được tính từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc ngày có hiệu lực trên quyết định thành lập
- Kỳ kế toán năm đầu tiên không tính từ ngày chính thức đi vào hoạt động nên DN căn cứ vào ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc ngày đi vào hoạt động, để xác định
kỳ kế toán năm đầu tiên
Câu 7: Phiếu chi tại DN chỉ lập 1 liên vì kế toán cho rằng phiếu chi được in từ máy vi tính sẽ được phần mềm lưu trữ, do vậy, chỉ cần 1 liên lưu trữ trong nội bộ, người nhận tiền thường không cần chứng từ Việc làm này có tuân thủ Luật Kế toán hay không?
Vì sao?
- Phiếu chi tại DN chỉ lập 1 liên vì kế toán cho rằng phiếu chi được in từ máy vi tính sẽ được phần mềm lưu trữ, do vậy, chỉ cần 1 liên lưu trữ trong nội bộ, người nhận tiền thường không cần chứng từ Việc làm này là sai so với quy định của Luật Kế toán Điều này thể hiện tại điều 18 của Luật Kế toán về lập và lưu trữ chứng từ kế toán, và điều 41 của Luật Kế toán về bảo quản và lưu trữ tài liệu kế toán
- Theo điều 18 Luật Kế toán VN 2015 quy định: “Chứng từ kế toán phải được lập đủ số liên quy định Trường hợp phải lập nhiều liên chứng từ kế toán cho một nghiệp vụ kinh tế, tài chính thì nội dung các liên phải giống nhau.”
Chứng từ điện tử được in ra giấy và lưu trữ theo quy định tại điều 41 của Luật này
- Theo điều 41 Luật Kế toán VN 2015 quy định: “Tài liệu kế toán phải đưa vào lưu trữ trong thời hạn 12 tháng, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm hoặc kết thúc công việc kế toán.” Vậy theo Luật Kế toán thì DN cần in phiếu chi ra giấy thành 3 liên: 1 liên để lưu trữ, 1 liên luân chuyển trong nội bộ, 1 liên để chuyển cho người nhận tiền
Câu 8: Công ty Cổ phần có duy nhất 1 kế toán kiêm thủ quỹ có được không? Vì sao?
- Công ty Cổ phần có duy nhất 1 kế toán kiêm thủ quỹ là không được
- Vì theo điều 52 Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“ Người đang là người quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người mua, bán tài sản trong cùng một đơn vị kế toán, trừ trong doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ sở hữu và các trường hợp khác do Chính phủ quy định.”
- Vậy theo quy định, chỉ có công ty tư nhân, công ty TNHH MTV, kế toán có thể kiêm thủ quỹ, còn công ty liên danh thì không Nếu kiêm nhiệm kế toán và thủ quỹ thì dễ dẫn đến hành vi gian lận, biển thủ tài sản của DN
Câu 9: Ông A tốt nghiệp CĐ Kế toán, làm Kế toán trưởng của công ty, có quyết định
bổ nhiệm và bằng cấp đạt tiêu chuẩn, nhưng để có thêm thu nhập, ông A có được làm
ở công ty khác không? Vì sao?
Trang 5- Người này tốt nghiệp CĐ Kế toán và nếu chỉ có chứng chỉ Kế toán trưởng, người này chỉ
đủ tiêu chuẩn làm Kế toán trưởng tại một công ty duy nhất Vì theo điều 58 Luật Kế toán
VN 2015 quy định:
“ - Người có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên theo quy định của Luật kiểm toán độc lập được đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán qua doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán hoặc hộ kinh doanh dịch vụ kế toán khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Có năng lực hành vi dân sự;
+ Có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán từ 36 tháng trở lên kể từ thời điểm tốt nghiệp đại học;
+ Tham gia đầy đủ chương trình cập nhật kiến thức theo quy định.”
- Vậy theo quy định, người này nếu muốn làm thêm ở công ty khác phải có chứng chỉ Kế toán viên hoặc chứng chỉ Kiểm toán viên để được đăng ký hành nghề đối với kế toán qua một tổ chức chuyên kinh doanh dịch vụ kế toán nào đó Nhưng để có được chứng chỉ này thì người này phải tốt nghiệp đại học Kế toán, Kiểm toán, có kinh nghiệm thực tế về Kế toán, Kiểm toán từ 3 năm trở lên
Câu 10: Những người là bố, mẹ (kể cả bố vợ, mẹ vợ, bố chồng, mẹ chồng),vợ, chồng, anh chị em (kể cả anh chị em nuôi), con (kể cả con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng), của người lãnh đạo đơn vị (kể cả Kế toán trưởng) có được cùng làm kế toán trong một đơn vị kế toán (trừ DN tư nhân, công ty TNHH do 1 cá nhân làm chủ) không? Vì sao?
- Những người là bố, mẹ (kể cả bố vợ, mẹ vợ, bố chồng, mẹ chồng),vợ, chồng, anh chị em (kể cả anh chị em nuôi), con (kể cả con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng), của người lãnh đạo đơn vị (kể cả Kế toán trưởng) không được cùng làm kế toán trong một đơn vị kế toán
- Vì theo điều 52 Luật Kế toán VN 2015 quy định: “Cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người đại diện theo pháp luật, của người đứng đầu, của giám đốc, tổng giám đốc và của cấp phó của người đứng đầu, phó giám đốc, phó tổng giám đốc phụ trách công tác tài chính - kế toán, kế toán trưởng trong cùng một đơn
vị kế toán, trừ doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn do một cá nhân làm chủ
sở hữu và các trường hợp khác do Chính phủ quy định.”
- Vậy theo quy định, chỉ có cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của người lãnh đạo là không được làm kế toán trong cùng một đơn vị kế toán
- Vậy theo quy định, bố vợ, mẹ vợ, bố chồng, mẹ chồng, anh chị em nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng của người lãnh đạo là được làm kế toán trong cùng một đơn vị kế toán
Câu 11: Một người tốt nghiệp CĐ Kế toán được 2 năm và đang làm việc tại một DN Người này đã học xong lớp bồi dưỡng Kế toán trưởng và thi đạt chứng chỉ bồi dưỡng
Trang 6Kế toán trưởng Vậy người này có được bổ nhiệm là Kế toán trưởng được không? Vì sao?
- Người này không được phép bổ nhiệm làm Kế toán trưởng, vì chỉ mới làm việc thực tế về
kế toán được 2 năm sau khi tốt nghiệp CĐ Kế toán Người này không đạt tiêu chuẩn và điều kiện làm Kế toán trưởng quy định tại điều 54 Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“ Kế toán trưởng phải có các tiêu chuẩn và điều kiện sau đây:
- Các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 51 của Luật này;
- Có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ trung cấp trở lên;
- Có chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng;
- Có thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là 02 năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại học trở lên và thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là 03 năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán trình độ trung cấp, cao đẳng.”
Câu 12: Công ty Cổ phần bổ nhiệm thành viên Hội đồng Quản trị làm phụ trách kế toán được không? Vì sao?
- Công ty Cổ phần được phép bổ nhiệm thành viên Hội đồng Quản trị làm phụ trách kế toán
vì không có Luật Kế toán nào nghiêm cấm
- Tuy nhiên, người được bổ nhiệm làm phụ trách kế toán phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện làm kế toán
- Điều 51 Luật Kế toán VN 2015 quy định:
“ - Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật;
- Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán.”
- Vậy theo quy định, người này được bổ nhiệm làm kế toán phải được đào tạo đúng chuyên ngành kế toán, có bằng cấp về ngành kế toán, đồng thời có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp
về kế toán, trung thực và luôn chấp hành luật pháp
Câu 13: Công ty TNHH khi lập chứng từ bị sai với giá trị nhỏ, kế toán dùng bút xóa để sửa sai có được không? Vì sao?
- Công ty TNHH khi lập chứng từ bị sai với giá trị nhỏ, kế toán dùng bút xóa để sửa sai là không được
- Vì theo điều 18 Luật Kế toán VN 2015 quy định: “Nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính trên chứng từ kế toán không được viết tắt, không được tẩy xóa, sửa chữa; khi viết phải dùng bút mực, số và chữ viết phải liên tục, không ngắt quãng, chỗ trống phải gạch chéo Chứng từ
bị tẩy xóa, sửa chữa không có giá trị thanh toán và ghi sổ kế toán Khi viết sai chứng từ kế toán thì phải hủy bỏ bằng cách gạch chéo vào chứng từ viết sai.”
Trang 7- Nếu bị sai, dù bị sai với giá trị nhỏ, phải hủy bỏ bằng cách gạch chéo vào chứng từ viết sai
và lập lại chứng từ khác cho đúng
Câu 14: Một DN được thành lập ngày 1/9/2019, DN hoàn tất tất cả thủ tục pháp lý liên quan, có một số vấn đề về kế toán như sau:
- Do cuối năm, NVKT phát sinh nhiều nên kế toán không lập BCTC năm 2019 mà cố tình để sang năm sau (năm 2020), dồn số liệu của 2 năm và sẽ lập BCTC năm 2020 Kế toán cho rằng chỉ cần giải trình trong thuyết minh BCTC thì người sử dụng thông tin
có thể đọc hiểu nên vẫn đảm bảo tính trung thực của kế toán, vậy DN này có vi phạm pháp luật kế toán không? Vì sao?
- Kế toán DN này không lập BCTC năm 2019 mà để sang năm 2020, dồn số liệu 2 năm và lập BCTC cuối năm 2020 là vi phạm Luật Kế toán Vn 2015 Vì theo điều 12 Luật Kế toán
VN 2015 quy định: “Trường hợp kỳ kế toán năm đầu tiên có thời gian ngắn hơn 90 ngày thì được phép cộng với kỳ kế toán năm tiếp theo để tính thành một kỳ kế toán năm; kỳ kế toán năm đầu tiên phải ngắn hơn 15 tháng.”
- Như vậy, theo quy định của Luật Kế toán, DN này phải lập BCTC năm 2019 (ngày 1/9/1019 đến ngày 31/12/2019) và BCTC năm 2020 (ngày 1/1/2020 đến ngày 31/12/2020)
Vì tính từ ngày 1/9/2019 đến ngày 31/12/2019 thì dài hơn 90 ngày, trong khi Luật Kế toán quy định kỳ kế toán năm đầu tiên phải ngắn hơn 90 ngày thì mới được cộng với kỳ kế toán năm tiếp theo để tính thành kỳ kế toán năm Nếu cộng dồn sang năm 2020 mới lập BCTC (tính từ ngày 1/9/2019 đến ngày 31/12/2020) kỳ kế toán năm đầu tiên dài hơn 15 tháng là vi phạm Luật Kế toán