Nghiên cứu, đề xuất giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về chất lượng_unprotected

Hình 1.2 Sơ đồ yếu tố tạo nên chất lượng công trình Hình 1.3 Mới sử dụng hơn 1 năm nhưng Bảo tàng Phú Yên xuống cấp Hình 1.4 Một “ổ gà” trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, Thủ Dầu Một Hình

Trang 1

LUẬN VĂN THẠC SĨ

TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN NGHIÊN CỨU, ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT

THUỘC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH THUẬN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ XÂY DỰNG

Trang 2

Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này, tác giả đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của các thầy, cô giáo, chuyên gia, đồng nghiệp Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành

Tác giải xin chân thành cảm ơn Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Lượng, người thầy kính yêu đã hết lòng giúp đỡ, chỉ dẫn, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi tốt nhất để cho tác giả có thể hoàn thành luận văn này

Tác giả xin chân thành cảm ơn Trường Đại học Thủy lợi, Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng Miền Trung

Thời gian qua, tác giả đã tích cực phấn đấu và cố gắng hoàn thành luận văn thạc sĩ Do nhận thức, kinh nghiệm và thời gian nghiên cứu có hạn nên vấn đề nghiên cứu của đề tài còn một số thiếu sót Tác giả rất cần có sự đóng góp, bổ sung ý kiến của Quý thầy, cô giáo, chuyên gia, đồng nghiệp

để hoàn thiện và nghiên cứu sâu hơn khi có điều kiện./

Trang 3

BẢN CAM KẾT

Đề tài luận văn cao học “Nghiên cứu, đề xuất giải pháp tăng cường quản lý Nhà nước về chất lượng công trình Hạ tầng kỹ thuật thuộc Dự án đầu

tư xây dựng Khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận’’ đã được nhà

trường giao nhiệm vụ nghiên cứu theo Quyết định số 1322/QĐ-ĐHTL ngày 10/8/2015 của Hiệu trưởng Trường Đại học Thủy lợi

Trong thời gian học tập tại trường với sự định hướng của các giảng viên, kinh nghiệm làm việc tại cơ quan và sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của Phó Giáo

sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Lượng, tôi đã tự tìm hiểu, nghiên cứu và thực hiện đề tài trên Đây là thành quả lao động của tác giả, sự tổ hợp các yếu tố mang tính nghề nghiệp của tác giả

Tôi xin chân thành cảm ơn

Tác giả luận văn

Lê Quốc Đạt

Trang 4

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 3

3 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 3

4 Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu 4

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

6 Kết quả đạt được……… 5

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG NÓI CHUNG VÀ KHU ĐÔ THỊ MỚI NÓI RIÊNG……… 6

1.1 CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM ……… 6

1.1.1 Chất lượng sản phẩm ……… 6

1.1.1.1 Khái niệm về chất lượng sản phẩm và chất lượng sản phẩm XD 6

1.1.1.2 Phân loại chất lượng sản phẩm 8

1.1.2 QLCL sản phẩm 8

1.1.2.1 Khái nhiệm về QLCL 9

1.1.2.2 Thực chất và vai trò của QLCL 10

1.2 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH Ở VIỆT NAM VÀ NINH THUẬN 11

1.2.1 Tổng quan về QLCL XD công trình ở Việt Nam……… 11

1.2.2 Tổng quan về QLCL công trình XD ở Ninh Thuận……… 15

1.3 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH KHU ĐÔ THỊ MỚI 21

1.3.1 Khái niệm QLCL công trình khu ĐTM……… 21

1.3.2 Nội dung QLCL công trình XD khu ĐTM……… 22

1.3.3 Những tồn tại trong QLCL công trình XD tại các khu ĐTM…… 22

1.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 23

Chương 2: NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI……… 25

2.1 CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 25

2.1.1 Các cơ sở khoa học về QLCL công trình XD……… 25

Trang 5

2.1.2 Các cơ sở pháp lý về QLCL công trình XD 26

2.2 CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT THUỘC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI 28

2.2.1 Quản lý Nhà nước về khu ĐTM 28

2.2.1.1 Khái niệm quản lý Nhà nước 28

2.2.1.2 Quản lý Nhà nước đối với dự án ĐTXD khu ĐTM 29

2.2.2 Đầu tư phát triển các khu ĐTM 30

2.2.2.1 Khái niệm dự án ĐTXD khu ĐTM 30

2.2.2.2 Hình thức đầu tư dự án khu ĐTM 31

2.2.3 Quản lý Nhà nước về chất lượng công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 32

2.2.3.1 Khái niệm quản lý Nhà nước về chất lượng công trình khu ĐTM 32

2.2.3.2 Sự cần thiết của quản lý Nhà nước đối với chất lượng công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 33

2.2.3.3 Vai trò và hiệu quả quản lý Nhà nước về chất lượng công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 34

2.2.3.4 Trình tự và trách nhiệm thực hiện công tác QLCL công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 38

2.2.3.5 Thủ tục hoàn thành, chuyển giao đưa công trình vào khai thác sử dụng 40

2.2.3.6 Các vấn đề liên quan QLCL công trình HTKT thuộc dự án khu ĐTM 42

2.2.3.7 XD tiêu chí đánh giá chất lượng công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 51

2.3 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VÀ ƯU NHƯỢC ĐIỂM TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT TẠI MỘT SỐ KHU ĐÔ THỊ MỚI

59 2.3.1 Những bất cập của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan công tác quản lý Nhà nước về chất lượng công trình HTKT khu ĐTM 59

2.3.2 Một số mô hình thực tế quản lý Nhà nước về chất lượng công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM 60

2.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 62

Chương 3: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT THUỘC CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH THUẬN, ÁP DỤNG VÀO DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1

64

Trang 6

3.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH NINH

THUẬN 64

3.1.1 Vị trí địa lý 64

3.1.2 Đặc điểm tự nhiên 65

3.1.3 Đặc điểm KT-XH và phương hướng phát triển 65

3.2 TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH THUẬN 67

3.2.1 Tình hình đầu tư xây dựng nói chung và các khu ĐTM 67

3.2.2 Những kết quả đạt được trong lĩnh vực XD khu ĐTM 68

3.3 QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG TẠI NINH THUẬN 69

3.3.1 Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về XD trên địa bàn tỉnh 69

3.3.2 Quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD HTKT khu ĐTM 71

3.4 NGHIÊN CỨU, ĐỀ XUẤT GIẤI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT TẠI DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1, NINH THUẬN

72 3.4.1 GIỚI THIỆU VỀ DỰ ÁN KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1 72

3.4.1.1 Vị trí, mục tiêu, quy mô dự án 72

3.4.1.2 Hình thức đầu tư dự án 75

3.4.1.3 Tổng mức đầu tư HTKT 75

3.4.2 NĂNG LỰC VÀ BỘ MÁY TỔ CHỨC CỦA NHÀ ĐẦU TƯ 76

3.4.2.1 Kinh nghiệm của Nhà đầu tư 76

3.4.2.2 Năng lực tổ chức thực hiện dự án của Nhà đầu tư 77

3.4.3 ĐẶC ĐIỂM KẾT CẤU CÁC CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1 78

3.4.3.1 Công trình giao thông và vỉa hè 78

3.4.3.2 Công trình cấp thoát nước 79

3.4.3.3 Công trình hào kỹ thuật 80

3.4.3.4 Công trình cấp điện chiếu sáng 80

3.4.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1 80 3.4.5 ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ MỚI TÍNH TOÁN THEO PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA

81 3.4.6 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH HẠ TẦNG KỸ THUẬT TRONG KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐÔNG BẮC K1 85

Trang 7

3.4.6.1 XD mô hình tổ chức quản lý 85

3.4.6.2 XD hoàn thiện văn bản pháp quy tại địa phương 87

3.4.6.3 Chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị, cá nhân tham gia QLCL công trình HTKT tại dự án 88

3.4.6.4 Công tác tập huấn và triển khai thực hiện 96

3.4.7 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 97

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC 103

PHỤ LỤC 1 104

PHỤ LỤC 2 110

Trang 8

Học viên Lê Quốc Đạt Lớp cao học 22QLXD11-NT

Trang 9

Học viên Lê Quốc Đạt Lớp cao học 22QLXD11-NT

Trang 10

Hình 1.2 Sơ đồ yếu tố tạo nên chất lượng công trình

Hình 1.3 Mới sử dụng hơn 1 năm nhưng Bảo tàng Phú Yên xuống cấp Hình 1.4 Một “ổ gà” trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, Thủ Dầu Một Hình 1.5 Sụp đổ giàn giáo tại Lotte Mart Bình Dương

Hình 1.6 Hệ thống văn bản pháp lý về QLCL công trình xây dựng

Hình 1.7 Trụ đèn chiếu sáng nằm dưới lòng đường 21 Tháng 8

Hình 1.8 Dùng cây để cảnh báo nguy hiểm đường Nguyễn Thị Minh Khai Hình 1.9 Cao trình không đồng bộ 2 dự án thoát nước thị trấn Khánh Hải Hình 1.10 Nền bị sụt lún Khu ĐTM công viên biển Bình Sơn

Hình 1.11 Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng phát biểu tại buổi làm việc

Hình 1.12 Chủ tịch UBND tỉnh Lưu Xuân Vĩnh làm việc với Sở XD Hình 2.1 Hình thức ĐTXD khu ĐTM

Hình 2.2 Quốc lộ 1 Bình Định xuất hiện các điểm hư hại

Hình 2.3 Mô hình QLCL công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM Hình 2.4 Mô hình QLCL khu ĐTM tại Thành phố Hồ Chí Minh

Hình 2.5 Mô hình QLCL khu ĐTM tại tỉnh Lào Cai

Hình 2.6 Mô hình QLCL khu ĐTM tại tỉnh Bắc Giang

Hình 3.1 Vị trí địa lý tỉnh Ninh Thuận

Hình 3.2 Tốc độ tăng GDP và cơ cấu kinh tế

Trang 11

Hình 3.10 Hệ thống cáp điện khu ĐTM Đông Bắc K1

Hình 3.11 Mô hình quản lý về chất lượng công trình khu ĐTM Đông Bắc K1 Hình 3.12 Hiện trạng chất lượng công trình khu ĐTM Đông Bắc K1

Hình 3.13 Mô hình đề xuất QLCL công trình HTKT khu ĐTM

Trang 12

Bảng 1.2 QLCL công trình XD theo nguồn vốn đầu tư

Bảng 2.1 Các cơ sở khoa học về QLCL công trình XD

Bảng 2.2 Các văn bản liên quan đến công tác QLCL công trình XD

Bảng 2.3 Xác định CĐT theo nguồn vốn đầu tư

Bảng 2.4 Đầu vào và đầu ra công trình HTKT thuộc dự án khu ĐTM Bảng 2.5 TMĐT dự án BOT cầu Phú Mỹ

Bảng 2.6 TMĐT phần HTKT khu ĐTM Công viên biển Bình Sơn

Bảng 2.7 Thành phần hồ sơ, tài liệu của công trình chuyển giao

Bảng 2.8 Các nhân tố quyết định tới sự thành công của dự án

Bảng 2.9 Tiêu chí chất lượng công trình HTKT

Bảng 2.10 Trình tự các bước khảo sát câu hỏi

Bảng 2.11 Kết quả khảo sát

Bảng 2.12 Tầm quan trọng từng nội dung tiêu chí

Bảng 3.1 Danh mục các dự án ĐTXD khu ĐTM giai đoạn năm 2011 - năm

2020 Bảng 3.2 Danh mục các dự án ĐTXD khu ĐTM đã chấp thuận đầu tư Bảng 3.3 Tổng mức đầu tư HTKT khu ĐTM Đông Bắc K1

Bảng 3.4 Một số dự án làm CĐT cấp 1 và CĐT cấp 2

Bảng 3.5 Số lượng cán bộ chuyên môn

Bảng 3.6 Đánh giá năng lực cán bộ quản lý dự án

Bảng 3.7 Đánh giá công tác đấu thầu

Bảng 3.8 Bảng kết quả tính toán chất lượng công trình HTKT thuộc dự án Bảng 3.9 Kết quả chất lượng công trình HTKT (MQ)

Bảng 3.10 Các văn bản pháp quy cần thiết ban hành

Bảng 3.11 Yêu cầu trình tự, nội dung nghiệm thu

Trang 13

Học viên: Lê Quốc Đạt Lớp 22QLXD11-NT Luận văn Thạc sĩ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong 10 năm trở lại đây, quá trình đô thị hoá diễn ra khá nhanh, đô thị phát

triển cả về quy mô dân số, diện tích đất đai và ĐTXD công trình HTKT như: Hệ

thống giao thông, cấp nước, thoát nước, chiếu sáng, cây xanh, thu gom và xử lý chất

thải rắn, nâng cao chất lượng đô thị, cải thiện môi trường sống của người dân và

tạo nền tảng phát triển đô thị bền vững đạt các tiêu chuẩn, tiêu chí theo phân loại đô

thị Nhiều đô thị loại I, II, III đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận Như vậy,

XD phát triển dự án ĐTXD khu ĐTM theo hình thức kêu gọi các Nhà đầu tư khu

vực tư nhân tham gia thực hiện dự án là một hướng đi tất yếu, cần thiết trong tình

hình nhu cầu vốn đầu tư hệ thống HTKT đô thị của Việt Nam nói chung và mỗi địa

phương nói riêng là rất lớn, trong khi ngân sách Nhà nước thì hạn hẹp Việc ĐTXD

khu ĐTM, trong đó cơ sở HTKT được xem là bước đột phá quan trọng, là nhân tố

tạo đà thúc đẩy phát triển KT - XH Để dự án thành công đòi hỏi các chủ thể liên

quan phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ và nghiêm túc từ giai đoạn chuẩn bị dự

án, giai đoạn thực hiện dự án và nghiệm thu, kết thúc XD đưa công trình của dự án

vào khai thác sử dụng thì mới đạt được kết quả mong đợi, điều này thật sự là mong

muốn của các nhà quản lý cơ quan Nhà nước và Nhà đầu tư Khi ĐTXD công trình,

việc QLCL là trách nhiệm của các bên tham gia XD, nhưng do công trình XD là sản

phẩm đơn chiếc, ảnh hưởng nhiều tới cộng đồng, đòi hỏi tính an toàn cao nên chất

lượng XD phải được kiểm tra bởi một bên khác, ngoài các bên trực tiếp XD Từ khi

có Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày 12/5/2015 của Chính phủ, công tác QLCL

công trình được siết chặt hơn Tuy nhiên, thực tế đối với trường hợp dự án ĐTXD

khu ĐTM đầu tư từ vốn ngoài ngân sách sau khi công trình hoàn thành chuyển

giao cho Nhà nước quản lý sử dụng, mặc dù quy trình thủ tục QLCL thực hiện theo

quy định nhưng vai trò của Nhà nước trong QLCL gần như “ủy thác”, trao quyền

cho Nhà đầu tư quá nhiều, kể cả quyền quyết định chọn các nhà thầu tham gia thực

hiện các gói thầu của công trình sẽ chuyển giao cho Nhà nước Mặt khác, bản thân

người được cử tham gia QLCL và nghiệm thu công trình không thực hiện trọn vẹn

Trang 14

trong trách nhiệm đại diện bên nhận chuyển giao công trình, trách nhiệm phối hợp

không rõ ràng

Thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TU của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh

Thuận khóa XII về XD TP PR - TC đạt chuẩn đô thị loại II, Tỉnh Ninh Thuận đã

triển khai nhiều chương trình, kế hoạch hành động, đề ra nhiều giải pháp đồng bộ,

ban hành cơ chế chính sách thu hút đầu tư, trọng tâm là các dự án khu ĐTM Đến

nay, Tỉnh Ninh Thuận đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận TP PR -

TC đạt chuẩn đô thị loại II Hiện có một số dự án khu ĐTM đã thực hiện kêu gọi

đầu tư và đang TCXD do Nhà đầu tư cấp I trực tiếp thực hiện, có khu đã hoàn thành

hệ thống công trình HTKT và chuyển giao cho Nhà nước tiếp nhận, quản lý và khai

thác sử dụng, nhưng trên thực tế còn một số vấn đề về chất lượng công trình buộc

Nhà đầu tư phải khắc phục [24]

Chất lượng công trình khu ĐTM Công viên biển Bình Sơn - Ninh Chữ

Tác giả cho rằng: Đối với một dự án khu ĐTM, Nhà nước QLCL công trình XD

thông qua đánh giá thủ tục, hồ sơ hoàn công trước khi chuyển giao công trình

HTKT theo kiểu kiểm tra thủ tục hành chính là chủ yếu ở công tác hậu kiểm và sự

việc đã rồi, đây là hạn chế vai trò của cơ quan Nhà nước trong khâu quản lý, kiểm

tra Nhà đầu tư (CĐT cấp 1) việc tuân thủ quy định QLCL và đảm bảo chất lượng

công trình trong quá trình thực hiện dự án, nhất là việc kiểm soát, nghiệm thu chất

lượng - khối lượng phần khuất trước khi thi công chuyển bước Suy cho cùng kinh

Trang 15

phí đầu tư công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD khu ĐTM do Nhà đầu tư ứng vốn

trước TCXD và sau khi công trình hoàn thành chuyển giao cho Nhà nước trở thành

dự án công thì bản chất vẫn là vốn Nhà nước, vì Nhà đầu tư được hoàn vốn khấu

trừ tiền sử dụng đất thương mại trong dự án khu ĐTM

Từ thực trạng nêu trên để khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong công tác

quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD HTKT thuộc dự án ĐTXD khu

ĐTM; Tác giả chọn đề tài: “Nghiên cứu, đề xuất giải pháp tăng cường quản lý

Nhà nước về chất lượng công trình Hạ tầng kỹ thuật thuộc Dự án đầu tư xây

dựng Khu đô thị mới trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận’’

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu các cơ sở khoa học và thực tiễn để đề xuất giải pháp nhằm tăng

cường công tác quản lý Nhà nước về chất lượng các công trình HTKT thuộc dự án

ĐTXD khu ĐTM trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, góp phần nâng cao chất lượng công

trình XD, phát huy hiệu quả vốn đầu tư

3 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

3.1 Cách tiếp cận

- Tổng hợp, kế thừa các kết quả nghiên cứu từ trước đến nay trong lĩnh vực

QLCL công trình

- Điều tra khảo sát, đánh giá thực tế các công trình đã XD nói chung và các

khu ĐTM nói riêng

- Khảo sát bằng bảng câu hỏi thông qua ý kiến các chuyên gia có kinh

nghiệm, các nhà quản lý và các nhà đầu tư các khu ĐTM

3.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê, phân tích dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật

về lĩnh vực XD; Quy chuẩn kỹ thuật, kết hợp với phân tích số liệu từ thực tế và

các báo cáo của dự án khu ĐTM đã thực hiện

- Phương pháp điều tra khảo sát tại thực địa, thu thập số liệu qua khảo sát

thực tế bằng bảng câu hỏi và văn bản pháp luật trong việc áp dụng vào dự án các

khu ĐTM trên địa bàn TP PR - TC, tỉnh Ninh Thuận

Trang 16

- Phương pháp Chuyên gia

- Phương pháp kế thừa (các kết quả nghiên cứu, giải pháp quản lý)

4 Đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý Nhà nước về chất lượng công trình

XD tại các khu ĐTM

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu chủ yếu tập trung vào công tác quản lý Nhà nước về chất

lượng công trình HTKT khu ĐTM do Nhà đầu tư thực hiện ĐTXD trên địa bàn tỉnh

Ninh Thuận

4.3 Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học và thực tiễn về công tác QLCL

công trình khu ĐTM:

- Rà soát văn bản pháp lý liên quan trong ĐTXD khu ĐTM; Quy chuẩn,

Tiêu chuẩn, quy trình, quy phạm kỹ thuật nghiệm thu; một số vấn đề vướng mắc

hạn chế; hoàn thiện khung chính sách nhằm tăng cường thể chế và công tác QLCL

theo hướng minh bạch, thống nhất và chịu trách nhiệm đối với công trình HTKT

thuộc dự án khu ĐTM trước khi chuyển giao cho Nhà nước tiếp nhận công trình,

quản lý và khai thác sử dụng trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

- Khảo sát, đánh giá và phân tích thực trạng

- Đề xuất giải pháp quản lý cho dự án cụ thể

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

5.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài mang tính thực tế gắn với thực trạng của dự án XD khu ĐTM đang

trong quá trình TCXD Đề tài nghiên cứu góp phần hệ thống, cập nhật và hoàn thiện

những vấn đề lý luận cơ bản về công tác quản lý Nhà nước về chất lượng công trình

XD HTKT của khu ĐTM, đồng thời làm rõ nhiệm vụ, thẩm quyền, vai trò và tăng

trách nhiệm kiểm tra, giám sát của các chủ thể và cơ quan Nhà nước trong công tác

ĐTXD công trình trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận: cấp tỉnh, cấp thành phố (huyện), Sở

Trang 17

XD và Nhà đầu tư (CĐT cấp 1), TVGS, nhà thầu TCXD, tăng tính ràng buộc chặt

chẽ về pháp luật và thực hiện nghiêm túc chế độ QLCL công trình

5.2 Ý nghĩa thực tiễn

Nội dung nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo có giá trị đặt vấn đề trên

cơ sở thực trạng và đề xuất, gợi ý trong việc bổ sung góp phần hoàn thiện công tác

quản lý Nhà nước về chất lượng công trình HTKT trong dự án ĐTXD khu ĐTM

trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

6 Kết quả đạt được

(1) Tổng quan về công tác QLCL công trình nói chung và HTKT thuộc dự án

ĐTXD khu ĐTM nói riêng và làm rõ vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước đối với

hình thức ĐTXD khu ĐTM trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

(2) Đề xuất bộ tiêu chí đánh giá chất lượng công trình HTKT thuộc dự án

ĐTXD khu ĐTM trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận

(3) Xây dựng mô hình tổ chức QLCL công trình HTKT thuộc dự án ĐTXD

khu ĐTM và giám sát việc thực hiện thống nhất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận Tạo

quy chế quản lý, cơ chế giám sát và chế tài cụ thể giữa Nhà đầu tư và cơ quan Nhà

nước trong QLCL công trình theo hướng minh bạch, thống nhất và chịu trách

nhiệm

Trang 18

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH

XÂY DỰNG NÓI CHUNG VÀ KHU ĐÔ THỊ MỚI NÓI RIÊNG

1.1 CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG SẢN PHẨM

1.1.1 C hất lượng sản phẩm

1.1.1.1 Khái niệm về chất lượng sản phẩm và chất lượng sản phẩm XD

Theo quan điểm của một nhà quản lý người Mỹ, W.A.Shemart cho rằng [5]:

“chất lượng sản phẩm trong sản xuất kinh doanh công nghiệp là một tập hợp những

đặc tính của sản phẩm phản ánh giá trị sử dụng của nó” Theo Bill Conway, người

Mỹ: “chất lượng phụ thuộc vào cách thức quản lý đúng đắn”

Cho tới nay, Tiêu chuẩn ISO đã đưa ra thuật ngữ và định nghĩa chất lượng

sản phẩm được đông đảo các quốc gia chấp nhận, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho

việc thông hiểu lẫn nhau trong thương mại quốc gia và quốc tế Hiện nay, Tiêu

chuẩn Việt Nam đã chấp nhận định nghĩa của Tổ chức Tiêu chuẩn hoá quốc tế

(ISO); theo Tiêu chuẩn Quốc gia * National Standard TCVN ISO 9001 : 2008 thay

thế cho TCVN ISO 9001 : 2000, định nghĩa [9]: Chất lượng là mức độ của một tập

hợp các đặc trưng để phân biệt vốn có của một sản phẩm, hệ thống hoặc quá trình

để đáp ứng các nhu cầu đã được công bố, ngầm hiểu chung hay bắt buộc

Tóm lại: Yêu cầu chất lượng là điều quan trọng nhất để đánh giá chất lượng

sản phẩm Chất lượng sản phẩm có thể được hiểu chung nhất, đó là: Chất lượng sản

phẩm là tổng hợp những chỉ tiêu, kỹ mỹ thuật, đặc tính của chúng thể hiện khả năng

đáp ứng nhu cầu của xã hội

Đối với chất lượng sản phẩm XD thì:

- Những đặc tính của sản phẩm XD thường được xác định bằng các chỉ tiêu,

những thông số kinh tế - kỹ thuật - thẩm mỹ,… có thể cân, đo, tính toán, đánh giá

được

- Theo Luật XD năm 2014 [19]:Công trình XD là sản phẩm được tạo thành

bởi sức lao động của con người, vật liệu XD, thiết bị lắp đặt vào công trình, được

Trang 19

liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần

dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được XD theo thiết kế Như vậy, sản phẩm

XD chính là các loại công trình XD hoàn thành theo ý tưởng thiết kế đã chấp thuận

với sự tham gia của nhiều chủ thể, nhà cung ứng vật tư, cơ quan nhà nước, lao động

kết hợp với tư liệu sản xuất và việc bỏ vốn đầu tư Sản phẩm XD phụ thuộc vào

nhiều yếu tố tác động của quá trình dự án, bởi thế công trình có tính chất đơn chiếc,

độc đáo, có những đặc điểm riêng biệt như sau:

2 Tính chất, công năng Thông số kỹ thuật khác nhau, loại công trình và hình

thức kiến trúc có tính đặc thù, đa dạng

3 Đơn vị thực hiện

Liên quan đến nhiều ngành, công đoạn thực hiện từ khảo sát, thiết kế, chấp thuận, sản xuất, đầu vào đến việc sử dụng sản phẩm XD; các cơ quan quản lý Nhà nước trên địa bàn xây dựng

4 Môi trường

Liên quan đến môi trường tự nhiên, môi trường xã hội, lợi ích cộng đồng tại nơi XD công trình và điều kiện kinh tế - xã hội tại nơi đặt công trình

thời tiết của khu vực XD

7 Giá sản phẩm

Có tính chất đơn chiếc Quá trình sản xuất có kiểm tra chất lượng và điều chỉnh thiết kế cho phù hợp, giá sản phẩm càng về sau trở nên đúng dần

sản phẩm XD theo yêu cầu

Trang 20

Tóm lại: Dựa trên các đặc điểm cơ bản của sản phẩm XD, có thể khái niệm

chất lượng sản phẩm XD là những yêu cầu về độ bền vững, vận hành an toàn, ổn

định, đảm bảo kỹ mỹ thuật, gắn với văn hoá địa phương, phù hợp với QH, Quy

chuẩn, Tiêu chuẩn XD, các văn bản pháp lý của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền

và hợp đồng kinh tế trong XD

Phân loại chất lượng theo hệ thống ISO 9000 Chất lượng sản phẩm được

chia thành các loại sau [5]:

- Chất lượng thiết kế

Chất lượng thiết kế của sản phẩm là bảo đảm đúng các thông số trong thiết

kế được ghi lại bằng văn bản trên cơ sở nghiên cứu nhu cầu thị trường, các đặc

điểm của sản xuất, tiêu dùng và tham khảo các chỉ tiêu chất lượng cả các mặt hàng

cùng loại

- Chất lượng tiêu chuẩn

Là mức chất lượng bảo đảm đúng các chỉ tiêu đặc trưng của sản phẩm do

các tổ chức quốc tế, nhà nước hay các cơ quan có thẩm quyền quy định

- Chất lượng thực tế: Là mức chất lượng sản phẩm thực tế đạt được do các

yếu tố nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, phương pháp quản lý chi phối

- Chất lượng cho phép: Là mức chất lượng có thể chấp nhận được giữa chất

lượng thực tế và chất lượng tiêu chuẩn, phụ thuộc vào điều kiện kinh tế- kỹ thuật,

trình độ lành nghề của công nhân, phương pháp quản lý của doanh nghiệp

- Chất lượng tối ưu: Là mức chất lượng mà tại đó lợi nhuận đạt được do

nâng cao chất lượng lớn hơn chi phí đạt mức chất lượng đó

Tóm lại: Chất lượng sản phẩm không phải tự nhiên sinh ra mà phải được

quản lý thông qua các hoạt động liên quan hữu cơ trong toàn bộ quá trình tạo ra sản

phẩm có chất lượng với phương pháp khoa học, quy định của Nhà nước và tổng kết

rút kinh nghiệm từ thực tế, phù hợp với Tiêu chuẩn quốc tế

1.1.2 QLCL sản phẩm

1.1.2.1 Khái niệm về QLCL

Trang 21

Quản lý và chất lượng là một khái niệm rộng hơn xét từ góc độ quản lý

Dưới đây tác giả nghiên cứu nội dung QLCL và xem xét vai trò của QLCL

Theo Tiêu chuẩn Quốc gia * National Standard TCVN ISO 9001 : 2008 định

nghĩa [9]: QLCL là các hoạt động có phối hợp để định hướng và kiểm soát một tổ

chức về chất lượng

Hình 1.1: Sơ đồ QLCL sản phẩm

Tóm lại: Quản lý có sự tác động định hướng để đạt tới mục tiêu nhất định

Mô hình QLCL ra đời nhằm đáp ứng các yêu cầu về chất lượng sản phẩm

Đối với chất lượng sản phẩm XD thì:

Hình 1.2: Sơ đồ yếu tố tạo nên chất lượng công trình

Trang 22

Theo quan điểm của PGS.TS Trần Chủng, Trưởng Ban chất lượng - Tổng

Hội Xây dựng Việt Nam [43]: Nhìn vào sơ đồ các yếu tố tạo nên chất lượng công

trình được mô tả trên hình 1.2, chất lượng công trình XD không chỉ đảm bảo sự an

toàn về mặt kỹ thuật mà còn phải thỏa mãn các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa

đựng yếu tố xã hội và kinh tế Có được chất lượng công trình XD như mong muốn,

có nhiều yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố cơ bản nhất là năng lực quản lý

(của chính quyền, của CĐT) và năng lực của các nhà thầu tham gia các quá trình

hình thành sản phẩm XD Xuất phát từ sơ đồ này, việc phân công quản lý cũng

được các quốc gia luật hóa với nguyên tắc: Những nội dung “phù hợp” (tức là vì lợi

ích của xã hội, lợi ích cộng đồng) do Nhà nước kiểm soát và các nội dung “đảm

bảo” do các chủ thể trực tiếp tham gia vào quá trình ĐTXD (CĐT và các nhà thầu)

phải có nghĩa vụ kiểm soát

Tóm lại: Chất lượng công trình XD cần phải được quản lý gồm các hoạt

động liên quan Ngoài việc công trình đảm bảo yêu cầu an toàn, bền vững, kỹ thuật,

mỹ thuật, giảm thiểu chi phí còn phải phù hợp với các văn bản pháp luật của Nhà

nước, hợp đồng giao thầu QLCL phải được xem xét dựa trên chu trình quản lý,

cách thức thực hiện có hệ thống, liên hệ chặt chẽ, đúng trình tự quy định, không nên

xem nhẹ một khâu nào

1.1.2.2 Thực chất và vai trò của QLCL

Thời kỳ công nghiệp phát triển mạnh mẽ cùng với nhu cầu của khách hàng

đòi hỏi thỏa mãn, các vấn đề về kỹ thuật, mỹ thuật và tổ chức ngày càng phức tạp,

đòi hỏi chất lượng cần có sự quản lý, vai trò của QLCL rất quan trọng bởi vì QLCL

một mặt làm cho chất lượng sản phẩm tốt hơn và mặt khác nâng cao hiệu quả của

hoạt động quản lý Trong quá trình quản lý, nhà quản lý có trách nhiệm lên kế

hoạch, tổ chức, định hướng và kiểm soát;việc QLCL không chỉ dành cho các doanh

nghiệp, mà còn có sự tham gia kiểm tra, quản lý của cơ quan Nhà nước các cấp;

tăng cường QLCL sẽ góp phần đầu tư đạt được mục tiêu, hiệu quả dự án ĐTXD Vì

vậy: Đây là lý do vì sao QLCL luôn được các cơ quan quản lý Nhà nước về XD chú

trọng, quan tâm thảo luận, bổ sung hoàn thiện pháp lý

Trang 23

T óm lại: Quản lý Nhà nước về chất lượng sản phẩm là trách nhiệm của cơ

quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền nhằm thực thi các quy định của pháp luật,

bảo đảm lợi ích xã hội Cơ quan Nhà nước có trách nhiệm thực hiện việc kiểm tra là

cơ quan được phân công, phân cấp thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước về chất

lượng sản phẩm

1.2 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG CÔNG

TRÌNH Ở VIỆT NAM VÀ NINH THUẬN

1.2.1 Tổng quan về QLCL XD công trình ở Việt Nam

Thời gian qua, công tác QLCL công trình XD được các cơ quan quản lý Nhà

nước, các CĐT và các đơn vị liên quan quan tâm chỉ đạo và thực hiện, góp phần

nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng

Nhiều công trình XD hoàn thành, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng đã phát huy

hiệu quả đầu tư Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều công trình chất lượng thấp, cá biệt có

công trình vừa XD xong đã xuống cấp, hư hỏng gây bức xúc trong xã hội Gần đây,

báo chí có đưa tin một số công trình XD sau khi đưa vào sử dụng trong khoảng thời

gian ngắn đã có dấu hiệu xuống cấp Có thể kể đến như:

Ví dụ 1: Nhà Bảo tàng Phú Yên là công trình trọng điểm của tỉnh Phú Yên

có vốn đầu tư 97 tỷ đồng, đến nay các gói thầu đã thực hiện và đưa vào sử dụng, do

thi công vội vàng, nghiệm thu cẩu thả, nhiều hạng mục công trình hư hỏng, không

đạt chất lượng

Hình 1.3: Mới sử dụng hơn 1 năm nhưng Bảo tàng Phú Yên xuống cấp [44]

Trang 24

Ví dụ 2: Tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai đoạn qua khu vực phường

Phú Hòa, thành phố Thủ Dầu Một được mở rộng với 6 làn xe, mới đưa vào sử dụng

chưa được bao lâu thì nhiều đoạn đã xuống cấp quá nhanh, nhiều đoạn mặt đường

bị bong tróc gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông

Hình 1.4: Một “ổ gà” trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, Thủ Dầu Một [45]

Nguyên nhân dẫn đến việc đường Nguyễn Thị Minh Khai xuống cấp: Thời

gian thi công dài, 9 năm mới hoàn thiện, thi công chắp nối từng đoạn như ở tuyến

đường này đã ít nhiều ảnh hưởng đến chất lượng thi công công trình

Ví dụ 3: Vụ sụp đổ giàn giáo tại Lotte Mart Bình Dương vào tháng 8/2013

Hình 1.5: Sụp đổ giàn giáo tại Lotte Mart Bình Dương [32]

Trang 25

“Vùng trắng” trong chất lượng công trình:

Báo điện tử Pháp luật đăng ngày 27/11/2013 [32]: Đập thủy điện bị nứt, vỡ;

tháp truyền hình, phát thanh bị sập đổ; mặt đường nhựa sụt lún; cháy nổ liên tiếp

xảy ra trong thời gian qua là lời cảnh báo nghiêm khắc về chất lượng các công trình

XD hiện nay Nguyên nhân phần lớn là do sự quản lý lỏng lẻo của CĐT, của nhà

thầu và các đơn vị giám sát Thời gian qua, cả nước đã xảy ra không ít sự cố ngay

trong giai đoạn TCXD công trình, gây thiệt hại về người và tài sản

Mặc dù Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật về XD, Quy chuẩn

kỹ thuật bắt buộc tuân thủ trong hoạt động ĐTXD nhằm đảm bảo chất lượng công

trình, nhưng thực tế tại một số dự án còn nhiều tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn

công trình Một số tồn tại về QLCL công trình điển hình đã được Bộ XD phát hiện

và có nhận xét[15]:

- CĐT là các doanh nghiệp tư nhân, tự tổ chức quản lý đầu tư và TCXD

công trình trong khi kinh nghiệm còn hạn chế;

- Năng lực của một số nhà thầu tham gia XD công trình như TVTK, TVGS,

nhà thầu TCXD công trình… không đảm bảo theo quy định của pháp luật;

- Công tác QLCL trong các giai đoạn khảo sát, thiết kế, TCXD không tuân

thủ chặt chẽ theo quy định

Đánh giá về TVGS [38]: Về vai trò và hoạt động TVGS, công tác TVGS là

khâu quan trọng trong hoạt động QLCL, chất lượng công trình có được đảm bảo

phụ thuộc nhiều vào đội ngũ TVGS TVGS thay mặt Chủ đầu tư, BQL dự án để

giám sát thi công, chấp nhận khối lượng, chất lượng của nhà thầu thi công, chấp

thuận biện pháp thi công để nhà thầu thực hiện Lực lượng TVGS tuy đông về số

lượng nhưng còn thiếu nhiều chuyên gia giỏi, mặc dù đã có nhiều tiến bộ nhưng

chất lượng TVGS còn tồn tại những nét hạn chế chính sau:

- Năng lực của tổ chức cá nhân TVGS chưa đáp ứng được yêu cầu của dự

án Bởi những nguyên nhân khách quan tại một số dự án các tổ chức tư vấn đã bố trí

cán bộ TVGS yếu về chất lượng thiếu về số lượng không đủ để giám sát các hoạt

động trên công trường, trong khi hệ thống QLCL của một số nhà thầu thi công yếu

Trang 26

- Tại nhiều dự án, TVGS không đảm bảo được tính khách quan và độc lập

chưa thực hiện đúng các quy định về QLCL công trình

Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 đã điều chỉnh có nhiều điểm mới phù hợp

hơn so với Luật Xây dựng năm 2003, cụ thể:

- Tập trung vào vấn đề đổi mới kiểm soát, QLCL XD ở tất cả các khâu của

quá trình đầu tư, trong đó cơ quan chuyên môn quản lý XD thực hiện vai trò chính

quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD Đối với cá nhân để được cấp chứng

chỉ hành nghề hoạt động XD phải trải qua đợt sát hạch kiểm tra kinh nghiệm nghề

nghiệp và kiến thức pháp luật về XD

- Xác định rõ trách nhiệm quản lý Nhà nước đối với hoạt động ĐTXD, phân

công, phân cấp hợp lý giữa các Bộ, ngành, địa phương Đề ra yêu cầu đối với các

công việc như: Lập dự án, khảo sát XD, thiết kế XD công trình, khởi công XD công

trình để bảo đảm cho việc XD công trình tuân thủ các Quy chuẩn, Tiêu chuẩn kỹ

thuật, bảo đảm chất lượng công trình

Ngày 12/5/2015, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2015/NĐ-CP về

QLCL và bảo trì công trình XD, điểm nổi bật trong Nghị định này là tăng cường

chức năng quản lý Nhà nước, kiểm tra công tác nghiệm thu XD công trình của

CĐT, phân công phân cấp cho các cơ quan quản lý Nhà nước về XD, đối với cấp

tỉnh chức năng tập trung cho 4 Sở là Sở XD, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông

thôn, Sở Giao thông vận tải, Sở Công thương theo lĩnh vực quản lý có chuyên

ngành XD; đối với cấp huyện (thành phố) giao cho Phòng có chức năng quản lý XD

thuộc UBND cấp huyện thực hiện công việc chuyên môn QLCL các dự án do cấp

huyện phê duyệt; đối với các nhà thầu thực hiện các công việc đã được thẩm định,

phê duyệt nhưng không thay thế và không làm giảm trách nhiệm của các nhà thầu

về chất lượng các công việc do mình thực hiện

Tóm lại: Chất lượng công trình XD là yếu tố hàng đầu trong hoạt động

ĐTXD, các “khoảng trống” trong QLCL công trình từng bước được bổ sung củng

cố bằng hệ thống quy định pháp luật, tạo hành lang pháp lý để thực hiện từ khâu

khảo sát, thiết kế, TCXD cho đến nghiệm thu, hoàn thành công trình bàn giao; bên

Trang 27

cạnh đó, quy định về trách nhiệm, trình tự, thủ tục, nội dung, công tác lập, thẩm

định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, công tác giám sát TCXD,

đây là những yếu tố có tác động trực tiếp đến chất lượng công trình

Hình 1.6: Hệ thống văn bản pháp lý về QLCL công trình XD

1.2.2 Tổng quan về QLCL công trình XD ở Ninh Thuận

Tác giả chỉ đề cập công tác QLCL ở góc độ quản lý Nhà nước UBND tỉnh

Ninh Thuận thường xuyên quan tâm chỉ đạo các Sở, ngành và UBND các huyện

(thành phố) triển khai phổ biến pháp luật, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra và đánh

giá tình hình hoạt động XD trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận, qua đó có biện pháp chấn

chỉnh và rút kinh nghiệm trong hoạt động XD Sở XD và các Sở quản lý công trình

XD chuyên ngành đã tổ chức nhiều hội nghị triển khai các văn bản quy phạm pháp

Trang 28

luật về QLCL công trình XD; tăng cường kiểm tra công tác nghiệm thu của CĐT

đối với các công trình, hạng mục công trình bắt buộc phải được cơ quan quản lý

Nhà nước về XD thẩm tra hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở theo quy định;

kiểm tra, giám sát việc tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia bắt buộc thực hiện,

Tiêu chuẩn được phép áp dụng trong hoạt động XD theo chỉ đạo của Bộ XD tại

công văn số 3497/BXD-KHCN ngày 31/12/2014

Những tồn tại trong hoạt động xây dựng [29]: Các chủ thể tham gia gồm

CĐT, nhà thầu TVTK, nhà thầu TVGS, nhà thầu TCXD công trình hiện nay chưa

đảm bảo chất lượng và hiệu quả công việc trước tình hình tỉnh nhà đang ngày càng

phát triển và đỏi hỏi lực lượng chuyên môn kỹ thuật có trình độ chuyên nghiệp, cụ

thể CĐT, BQL dự án, nhà thầu TVTK, nhà thầu TVGS chưa đáp ứng điều kiện

năng lực, chưa chặt chẽ từ khâu lựa chọn nhà thầu đến kiểm soát chất lượng công

trình, nghiệm thu, đối với nhà thầu TCXD công trình lập hệ thống và hồ sơ QLCL

chưa tuân thủ theo quy định

Thực tế một số dự án HTKT đô thị sau khi hoàn thành vẫn còn tình trạng

chắp vá, chất lượng công trình còn thấp, điển hình một số dự án:

Ví dụ 1: Dự án thoát nước và nâng cấp mở rộng lòng đường, bó vỉa hè

đường 21 Tháng 8 là đường trung tâm của TP PR - TC, hiện tuyến đường này đang

trở thành nỗi bức xúc của người dân

Hình 1.7:Trụ đèn chiếu sáng nằm dưới lòng đường 21 Tháng 8

Trang 29

Nguyên nhân: Trách nhiệm của CĐT và TVGS tác giả, TVGS thi công thiếu

kiểm soát trong quá trình định vị công trình, vẫn cho tiến hành TCXD và nghiệm

thu, bên cạnh đó thiếu sự kiểm tra của cơ quan quản lý Nhà nước về XD

Ví dụ 2: Dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP

PR - TC, mặc dù mới được nâng cấp, nhưng cuối tuyến đường Nguyễn Thị Minh

Khai xuất hiện “ổ gà” giữa đường

Hình 1.8:Dùng cây để cảnh báo nguy hiểm đường Nguyễn Thị Minh Khai

Nguyên nhân: Thi công nắp đan hào kỹ thuật không đảm bảo khả năng chịu

lực bị sụp bể

Ví dụ 3: Dự án hệ thống thoát nước đô thị tại thị trấn Khánh Hải, huyện

Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận có nhiệm vụ kết nối hệ thống, tuy nhiên khi công trình

hoàn thành thì bị chênh lệch cao độ đáy cống, cao hơn 0,5m so với hệ thống thoát

nước khác để kết nối, hiện tại chấp nhận hệ thống bị bán ngập trong cống

Hình 1.9: Cao trình không đồng bộ 2 dự án thoát nước thị trấn Khánh Hải

Trang 30

Nguyên nhân: Đơn vị tư vấn khảo sát, thiết kế còn thiếu trách nhiệm trong

việc đánh giá hiện trạng khu vực xây dựng, cơ quan chuyên môn về xây dựng khi

thẩm định dự án cũng không nắm rõ cao trình quy hoạch xây dựng

Ví dụ 4: Khu ĐTM công viên biển Bình Sơn, TP PR - TC được làm theo

hình thức đổi đất lấy hạ tầng Sau một năm bàn giao công trình xảy ra hiện tượng

xuống cấp, đường đi bị phồng rộp, sân đài quan sát sụt lún Mái taluy bị sạt lở Hệ

thống chiếu sáng, đường dây điện còn tạm bợ

Hình 1.10:Nền bị sụt lún Khu ĐTM công viên biển Bình Sơn Nguyên nhân:

- Thiếu sự quản lý của cơ quan Nhà nước trong giai đoạn thi công XD;

- TVGS do Nhà đầu tư (CĐT cấp 1) chỉ định thầu, thuê thực hiện công việc

giám sát đã thiếu trách nhiệm bám sát công trường, ghi chép nhật ký còn sơ sài

không phù hợp với nội dung công việc và thời gian TCXD, các công tác thể hiện

thực tế chưa phù hợp với biên bản nghiệm thu; không kiểm tra chứng chỉ xuất xứ

vật liệu và hồ sơ QLCL của nhà thầu TCXD; không kiểm tra năng lực cá nhân của

nhà thầu TCXD tại thời điểm thực hiện hợp đồng;

- BQL dự án của CĐT cấp 1 đã không kiểm soát thủ tục, điều kiện trước khi

giao thầu dẫn đến thiếu hồ sơ năng lực các nhà thầu TVGS, TCXD

Trang 31

- Nhà thầu TCXD trình Chứng chỉ xuất xứ vật liệu không phù hợp với thực

tế thi công Không ban hành QĐ cử chỉ huy trưởng công trường, cán bộ kỹ thuật và

tổ chức QLCL (kiểm tra chất lượng sản phẩm) của nhà thầu TCXD

Ngày 16/4/2015, Bộ Trưởng Bộ XD Trịnh Đình Dũng đã làm việc với tỉnh

Ninh Thuận [34]:

Hình 1.11:Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng phát biểu tại buổi làm việc

Bộ Trưởng đề nghị tỉnh Ninh Thuận tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý

ĐTXD, nâng cao vai trò quản lý Nhà nước trong công tác QLCL công trình XD,

HTKT thực hiện đảm bảo đúng các văn bản pháp luật về XD

Công tác QLCL công trình XD trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận:

- Trước đây thực hiện theo Luật XD năm 2003 và Nghị định

209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004, Nghị định 15/2013/NĐ-209/2004/NĐ-CP ngày 06/02/2013 của Chính phủ:

Cơ quan quản lý nhà nước về XD thực hiện công tác thẩm định dự án (chủ yếu kiểm

tra tính pháp lý dự án và hiệu quả kinh tế - xã hội); CĐT hoặc đơn vị tư vấn XD

thực hiện công việc thẩm tra thiết kế - dự toán, CĐT phê duyệt thiết kế bản vẽ thi

công - dự toán Thanh tra Xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, thanh tra công trình

XD

- Sau khi có Luật XD năm 2014 và Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày

12/5/2015 của Chính phủ:

Trang 32

+ Sở XD và các Sở quản lý có chuyên ngành XD triển khai hiệu quả trong

công tác kiểm tra, thẩm định dự án và kiểm tra công tác nghiệm thu của CĐT đối

với dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, trước khi đưa công trình vào sử dụng

+ Công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Sở XD đã chủ động

nghiên cứu cụ thể hoá quy định của Trung ương phù hợp với điều kiện thực tế và

trình UBND tỉnh Ninh Thuận ký ban hành Quyết định số 72/2015/QĐ-UBND ngày

15/10/2015 phân công, phân cấp quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD

trên địa bàn tỉnh, quy định này có bổ sung bảo trì công trình XD sau đầu tư

+ CĐT có trách nhiệm tổ chức QLCL công trình phù hợp với hình thức đầu

tư, hình thức quản lý dự án, hình thức giao thầu, quy mô và nguồn vốn ĐTXD

Bảng 1.2: QLCL công trình XD theo nguồn vốn đầu tư

Nguồn vốn Phạm vi quản lý của Nhà nước

Vốn ngân sách Nhà

nước

Quản lý chặt chẽ, toàn diện, đúng trình tự để bảo đảm chất lượng

Đối tác công - tư (PPP)

Quản lý về chủ trương đầu tư, mục tiêu, quy mô đầu

tư, chi phí thực hiện, các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng, quốc phòng, an ninh và hiệu quả của dự án

Vốn Nhà nước ngoài

ngân sách

Quản lý về chủ trương đầu tư, mục tiêu, quy mô đầu

tư, chi phí thực hiện, các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng, quốc phòng, an ninh và hiệu quả của dự án

Vốn khác

Quản lý về mục tiêu, quy mô đầu tư và các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng và quốc phòng, an ninh

Trang 33

Tại cuộc họp ngày 07/10/2015 [30]: CT UBND tỉnh Lưu Xuân Vĩnh chỉ đạo

Sở XD tăng cường vai trò công tác kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật về XD,

quan tâm ở giai đoạn tiền kiểm chất lượng công trình, công tác nghiệm thu công

trình của CĐT và xử lý nghiêm các sai phạm, kịp thời chấn chỉnh

Hình 1.12:Chủ tịch UBND tỉnh Lưu Xuân Vĩnh làm việc với Sở XD

Tóm lại: Công tác quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD trên địa

bàn tỉnh Ninh Thuận, Sở XD đóng vai trò trung tâm, làm đầu mối giúp UBND tỉnh

triển khai công tác quản lý Nhà nước về chất lượng công trình, các Sở có công trình

XD chuyên ngành thực hiện quản lý theo loại công trình

1.3 QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH KHU ĐÔ THỊ MỚI

1.3.1 Khái niệm QLCL công trình khu ĐTM

Khái niệm QLCL công trình XD, tại Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày 12

tháng 5 năm 2015 của Chính phủ [25]: Là hoạt động quản lý của các chủ thể

tham gia các hoạt động XD theo quy định của Nghị định này và pháp luật khác

có liên quan trong quá trình chuẩn bị, thực hiện ĐTXD công trình và khai thác,

sử dụng công trình nhằm đảm bảo các yêu cầu về chất lượng và an toàn của công

trình

Khái niệm QLCL công trình Khu ĐTM: là các hoạt động quản lý đảm bảo

công trình đạt yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, bền vững và an toàn theo hồ sơ thiết

Trang 34

kế được duyệt, phù hợp với QHXD chi tiết khu ĐTM, Quy chuẩn, Tiêu chuẩn kỹ

thuật, các văn bản pháp luật về XD liên quan

1.3.2 Nội dung QLCL công trình XD khu ĐTM

Nội dung QLCL công trình XD khu ĐTM [14]: Việc nghiệm thu hoàn thành

công trình được thực hiện theo quy định của pháp luật về QLCL công trình XD

CĐT phải chịu trách nhiệm về chất lượng các công trình và phải bảo hành đối với

công trình chuyển giao theo quy định của pháp luật Đối với công trình đã qua sử

dụng, trước khi chuyển giao phải tiến hành đánh giá chất lượng, giá trị và hoàn

thành các công tác bảo trì cần thiết

Tóm lại: Tùy theo nguồn vốn đầu tư sẽ có nội dung, hình thức và phương

thức quản lý khác nhau, nhưng bắt buộc CĐT phải đạt yêu cầu chung là đảm bảo

chất lượng công trình XD Ðối với các công trình XD có chuyển giao cho Nhà

nước, phải được tổ chức nghiệm thu theo quy định Nghị định số 46/2015/NĐ-CP

ngày 12/5/2015 của Chính phủ về QLCL và bảo trì công trình XD

1.3.3 Những tồn tại trong QLCL công trình XD tại các khu ĐTM

Theo Ông Trần Ngọc Hùng - CT Tổng Hội XD Việt Nam [42]: Những tồn

tại, bất cập xung quanh các dự án khu ĐTM hiện nay là do quản lý của ta còn nhiều

hạn chế Tôi thấy chúng ta đã có Quy chế Khu ĐTM, Tôi cho rằng, chúng ta giao

nhiệm vụ cho CĐT không rõ ràng, để tồn tại những điều này hoàn toàn thuộc về

trách nhiệm của quản lý Nhà nước Rất nhiều dự án khu ĐTM thiếu đồng bộ, chất

lượng công trình kém, chưa có cơ chế nào kiểm soát Một điểm chung của các loại

hình khu ĐTM là chưa có mô hình quản lý thích hợp, mặc dù đã có quy chế khu

ĐTM

Hình thức ĐTXD trong khu ĐTM đối với công trình có chuyển giao cho

Nhà nước cũng tương tự với hình thức đầu tư Xây dựng - Chuyển giao (Hợp đồng

BT) Nhà đầu tư có trách nhiệm tự kiểm soát chất lượng, tổ chức lựa chọn các nhà

thầu TVTK, TVTT, TVGS, nhà thầu TCXD, vì vậy vai trò cơ quan Nhà nước có

hạn chế trong kiểm soát chất lượng công trình

Trang 35

Tại Ninh Thuận, do điều kiện của tỉnh Ninh Thuận và tình hình đầu tư các

dự án khu ĐTM chưa thật sự nhiều, cho nên tỉnh Ninh Thuận chưa quyết định thành

lập BQL khu vực phát triển đô thị để thực hiện nhiệm vụ quản lý phát triển dự án, vì

vậy Sở XD có trách nhiệm trực tiếp thực hiện theo dõi, giám sát các dự án ĐTXD

khu ĐTM Tuy nhiên, Sở XD là cơ quan quản lý Nhà nước, số lượng công chức làm

lĩnh vực này có hạn và làm việc theo kiểu kiêm nhiệm, hơn nữa đa số họ chưa có

tham gia và thiếu kinh nghiệm thực tế làm công tác quản lý dự án ĐTXD, TCXD,

giám sát công trình Về phía CĐT sau khi được UBND tỉnh QĐ phê duyệt chấp

thuận nội dung dự án đầu tư khu ĐTM (ở bước thiết kế cơ sở) thì CĐT có quyền

hạn trực tiếp quản lý toàn bộ công việc dự án, quyền được lựa chọn các nhà thầu tư

vấn, nhà thầu TCXD đối với những công trình có chuyển giao cho Nhà nước Với

hình thức huy động nguồn lực khu vực tư nhân đầu tư dự án này phạm vi quản của

Nhà nước chủ yếu quản lý về chủ trương đầu tư, mục tiêu, quy mô đầu tư, các tác

động đến cảnh quan và môi trường; thiếu sót giao nhiệm vụ cho CĐT là trong công

tác QLCL công trình HTKT có chuyển giao không có cơ chế phối hợp, kiểm soát

của phía cơ quan quản lý Nhà nước ở giai đoạn thực hiện đầu tư XD (giai đoạn 2),

dẫn đến cơ quan quản lý Nhà nước về XD và chính quyền đô thị bị chạy theo CĐT

Tóm lại: Quyền hạn của CĐT dự án khu ĐTM có phạm vi khá rộng; về

nguyên tắc Nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư, có trách nhiệm triển khai dự án Tuy nhiên,

điều đáng quan tâm ở đây đối với những công trình có chuyển giao cho Nhà nước,

nghĩa là CĐT ứng vốn trước để thi công thì toàn bộ công việc QLCL giao hẳn cho

Nhà đầu tư tự kiểm soát, nếu chất lượng tốt từ khâu thiết kế, thẩm tra đến chọn nhà

thầu TVGS, nhà thầu TCXD thì sẽ được sản phẩm XD có chất lượng và chi phí đầu

tư hợp lý khi Nhà nước hoàn vốn cho Nhà đầu tư (CĐT cấp 1), ngược lại thiết kế

phải thay đổi và điều chỉnh dự toán sẽ có chi phí đầu tư cao hơn

1.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1:

Tác giả nêu được tổng quan về QLCL công trình XD và hình thành khái

niệm QLCL công trình khu ĐTM Một số tồn tại công tác QLCL công trình khu

ĐTM như vai trò giám sát của Nhà nước còn hạn chế, trách nhiệm các bên liên

Trang 36

quan, thiếu cơ chế thực hiện, phối hợp cần được nghiên cứu bổ sung văn bản pháp

quy trong công tác quản lý

Chương 2, tác giả sẽ nghiên cứu làm rõ thực trạng công tác quản lý Nhà

nước và những bất cập của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến

công tác QLCL công trình HTKT khu ĐTM, và sẽ đề xuất những tiêu chí đánh giá

chất lượng công trình HTKT bằng phương pháp Chuyên gia

Trang 37

Chương 2 NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI

2.1 CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

2.1.1 Các cơ sở khoa học về QLCL công trình XD

Khoa học [3]: Là hệ thống những tri thức được hệ thống hoá, khái quát hoá

từ thực tiễn kiểm nghiệm Khoa học phản ánh dưới dạng lôgic, trừu tượng và khái

quát những thuộc tính, những cấu trúc, những mối liên hệ bản chất, những quy luật

tự nhiên, xã hội và tư duy

Bảng 2.1: Các cơ sở khoa học về QLCL công trình XD

Cơ sở lý luận (lý thuyết) Cơ sở thực tiễn

- Cơ sở lý thuyết nghiên cứu quy

định về QLCL công trình XD đều có kế

thừa các nội dung ưu việt của luật cũ, dựa

trên những nguyên tắc cơ bản, thống nhất

bảo đảm sự phù hợp giữa ý chí chủ quan

với thực tế khách quan

- Nghiên cứu XD và ban hành pháp

luật về QLCL công trình là hoạt động

khoa học và ra quyết định mang tính

dự án, đòi hỏi các yêu cầu sau:

- Cơ quan quản lý Nhà nước chuyên môn về XD cần tăng cường vai trò giám sát và đánh giá dự án

- CĐT phải chọn được các nhà thầu

có năng lực hoạt động XD, năng lực hành nghề XD theo đúng trình tự, quy định của pháp luật đảm bảo minh bạch, khách quan

và cạnh tranh;

- Kiểm tra của cơ quan quản lý Nhà nước về chất lượng công trình trong quá trình tổ chức TCXD

Trang 38

Cơ sở khoa học trong QLCL công trình XD: Là những dữ liệu, tài liệu biện

chứng của kết quả nghiên cứu thực tiễn, có kế thừa ưu việt, được tích lũy một cách

có hệ thống trong hoạt động nghiên cứu khoa học ngành XD Khía cạnh của khoa

học có liên quan đến kiến thức, sự hiểu biết, kinh nghiệm đúc kết để ứng dụng khéo

léo cho quá trình QLCL, đây là một quá trình ra quyết định tập thể với sự tham gia

của rất nhiều chủ thể biểu quyết thông qua

2.1.2 Các cơ sở pháp lý về QLCL công trình XD

Quản lý Nhà nước về chất lượng công trình XD của dự án khu ĐTM thông

qua các văn bản pháp lý như ở bảng 2.2 sau:

Bảng 2.2:Các văn bản liên quan đến công tác QLCL công trình XD

STT Tên các văn bản Ngày

ban hành

Ngày hiệu lực

Cơ quan ban hành

Trang 39

III Các Thông tư

1

Thông tư số 18/2010/TT-BXD

quy định việc áp dụng Quy

chuẩn, Tiêu chuẩn trong hoạt

Quy chuẩn XD Việt Nam -

Quy hoạch xây dựng, mã số

3

TCVN 8858:2011 Lớp móng

cấp phối đá dăm trong kết cấu

áo đường ô tô - Vật liệu, thi

công và nghiệm thu

26/3/2014

Bộ Giao thông vận tải

Trang 40

bê tông và bê tông cốt thép -

Tiêu chuẩn thiết kế”

- Mạng lưới bên ngoài và công

trình - Tiêu chuẩn thiết kế”

2.2 CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT THUỘC DỰ ÁN ĐẦU

TƯ XÂY DỰNG KHU ĐÔ THỊ MỚI

2.2.1 Q uản lý Nhà nước về khu ĐTM

Khái niệm quản lý Nhà nước [37]: Quản lý Nhà nước chính là hoạt động

thực thi quyền lực Nhà nước do các cơ quan quản lý Nhà nước tiến hành đối với tất

cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các mặt của đời sống xã hội bằng

cách sử dụng quyền lực Nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu

phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì ổn định, an ninh trật tự, và thúc đẩy

xã hội phát triển theo một định hướng thống nhất của Nhà nước

Định dạng
Số trang	127
Dung lượng	3,97 MB