Dạy học hình học cho học sinh lớp 3 theo hướng tích hợp (KLTN k41)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC************** NGUYỄN THỊ DUNG DẠY HỌC HÌNH HỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 THEO HƯỚNG TÍCH HỢP KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành: Ph

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

**************

NGUYỄN THỊ DUNG

DẠY HỌC HÌNH HỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học

HÀ NỘI - 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

**************

NGUYỄN THỊ DUNG

DẠY HỌC HÌNH HỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học

Người hướng dẫn khoa học

PGS.TS NGUYỄN NĂNG TÂM

HÀ NỘI - 2019

Em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu trường Đạihọc Sư phạm Hà Nội 2, các thầy cô trong Khoa Giáo dục Tiểu học, các cán

bộ giáo viên đang công tác tại trường Tiểu học Liên Mạc A đã hết lòngchỉ bảo, giúp đỡ và truyền cho em tình yêu với nghề

Em xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã luôn sát cánh độngviên, cổ vũ giúp em hoàn thành tốt đề tài nghiên cứu luận án tốt nghiệp của mình

Hà Nội, tháng 5 năm

2019

Tác giả

Nguyễn ThịDung

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Dạy học hình học cho học sinh lớp 3 theo

hướng tích hợp” là kết quả mà tôi đã trực tiếp tìm hiểu, nghiên cứu thông

qua đợt thực tập Sư phạm đợt 2 và dưới sự hướng dẫn của PGS.TS NguyễnNăng Tâm Trong quá trình nghiên cứu tôi có tham khảo tài liệu của một sốnhà nghiên cứu, một số tác giả khác Tuy nhiên, đó chỉ là cơ sở để tôi rút rađược những vấn đề cần tìm hiểu ở đề tài của mình Đây là kết quả củariêng cá nhân tôi, hoàn toàn không trùng với kết quả của tác giả khác

Hà Nội, tháng 5 năm 2019

Tác giả

Nguyễn ThịDung

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Bộ GD & ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3

4 Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu

3

5 Phạm vi nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Giả thuyết khoa học 4

8 Bố cục khoá luận 4

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC

TIỄN 5

1.1 Cơ sở lý luận 5

1.1.1 Đặc điểm nhận thức của học sinh lớp

3 5

1.1.2 Khái quát về dạy học nội dung hình học ở lớp

3 5

1.1.3 Một số vấn đề chung về dạy học tích hợp 12

1.2 Cơ sở thực tiễn 15

1.2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng 15

1.2.2 Kết quả điều tra 16

Kết luận Chương 1 22

Chương 2 ĐỀ XUẤT QUY TRÌNH THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG, TỔCHỨC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP HÌNH HỌC 23

2.1 Nội dung hình học lớp 3 23

2.2 Nguyên tắc thiết kế 24

2.2.1 Đảm bảo tính khoa học và tiếp cận những thành tựu của khoa học kĩthuật, đồng thời vừa sức với học sinh 24

2.2.2 Đảm bảo tính thực tiễn 24

2.2.3 Đảm bảo mục tiêu giáo dục và phát triển năng lực học sinh Tiểu học 24

2.2.4 Đảm bảo mối liên hệ giữa các bài học tích hợp 25

2.3 Đề xuất quy trình thiết kế nội dung hình học cho học sinh lớp 3 thôngqua tích hợp một số nội dung dạy học

26

2.4 Tổ chức dạy học một số chủ đề hình học cho học sinh lớp 3 theo hướng tích

hợp 30Chủ đề 1: Hình chữ nhật 30

Chủ đề 2: Hình tròn 38

Kết luận chương 2 46

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 47

TÀI LIỆU THAM KHẢO

và hội nhập quốc tế [15]” Mặt khác, thời gian học ở trường lại có hạnđòi hỏi các chuyên gia giáo dục cần phải nghiên cứu, tìm ra một địnhhướng mới, một quan điểm dạy học mới để đáp ứng nhu cầu của ngườihọc Và dạy học theo quan điểm tích hợp là một giải pháp tối ưu chovấn đề

này

Tích hợp là một trào lưu dạy học và giáo dục phổ biến trên thế giớitrong những năm gần đây Do đó, việc vận dụng quan điểm tích hợp vàoxây dựng chương trình phổ thông và sách giáo khoa mới ở nước ta hiệnnay là hợp lý và bắt kịp xu thế

Theo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể công bố vào ngày 26 tháng

12 năm 2018 của Bộ GD & ĐT: “môn Toán ở trường phổ thông là mộtmôn học bắt buộc, chiếm thời lượng đáng kể và có một vị trí rất quantrọng bởi nó không chỉ giúp học sinh hiểu được một cách có hệ thốngnhững khái niệm, nguyên lý, quy tắc Toán học cần thiết nhất cho tất cả

mọi người mà còn góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu,các năng lực chung và năng lực toán học cho học sinh, tạo cơ hội để họcsinh được trải nghiệm, vận dụng

toán học vào thực tiễn, tạo lập sự kết nối giữa các ý tưởng toán học,giữa nó với các môn học và hoạt động giáo dục khác” “Chương trìnhmôn Toán ở Tiểu học được cấu trúc theo kiểu tuyến tính kết hợp vớiđồng tâm xoáy ốc, xoay quanh và tích hợp ba mạch kiến thức: Số vàPhép tính; Hình học và Đo lường; Thống kê và Xác suất [2]”

Hình học là một trong những thành phần quan trọng của giáo dụcToán học Khi trẻ bước chân vào thế giới hình học, trí não của các em sẽđược kích thích với vô số sự tò mò khiến cho các em suy nghĩ và tìm cách

để giải quyết từ đó phát triển tư duy logic, khả năng sáng tạo, trí tưởngtượng không gian và tính trực giác, rèn luyện được các kĩ năng cơ bản vànăng lực thiết yếu Đồng thời, Hình học còn góp phần giáo dục tính thẩm

mĩ và nâng cao văn hoá toán học cho học sinh Đây cũng là nền tảng giúptrẻ thuận lợi học tập ở các cấp độ nâng cao hơn Vì vậy, để dạy học nộidung hình học nhằm mang lại hiệu quả một cách tối ưu và đầy hứng thúthì nhất thiết cần đổi mới phương pháp dạy

học

Tuy nhiên, ở cấp Tiểu học hiện nay, việc vận dụng phương pháp dạyhọc tích hợp trong giảng dạy hình học còn chưa phổ biến do các nguyênnhân khách quan và nguyên nhân xuất phát từ bản thân giáo viên Bêncạnh việc thành thạo nghiệp vụ sư phạm, người giáo viên cũng cần phảitrau dồi vốn hiểu biết ở nhiều môn học, nhiều lĩnh vực và trang bị các kĩnăng mềm thiết yếu Hơn nữa, đối với học sinh lớp 3, trình độ hiểu biết

và kinh nghiệm của các em còn chưa phong phú, khả năng tư duy tổnghợp chưa cao

Xuất phát từ những lí do trên, việc nghiên cứu đề tài “Dạy học hình học

cho học sinh lớp 3 theo hướng tích hợp” là thiết thực.

2 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng quan điểm tích hợp vào dạy học toán hình học ở lớp 3,qua đó đề xuất quy trình thiết kế chủ đề tích hợp đồng thời xây dựng, tổchức một số

nội dung hình học theo hướng tích hợp góp phần nâng cao hiệu quả dạyhọc yếu tố hình học nói riêng và chất lượng, hiệu quả dạy học môn Toánnói chung cho HSTH

5 Phạm vi nghiên

cứu

- Phạm vi nội dung: nội dung hình học ở lớp 3 theo chương trình sáchgiáo khoa hiện hành và Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể do Bộ

GD & ĐT ban hành ngày 26 tháng 12 năm 2018

- Phạm vi đối tượng khảo sát: 20 cán bộ GV của trường Tiểu học Liên

Mạc A, xã Liên Mạc, huyện Mê Linh, TP Hà

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu thực tiễn (phương pháp quansát, phương pháp phỏng vấn, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi) đểkhảo sát thực trạng dạy học nội dung hình học cho học sinh lớp 3 theohướng tích hợp ở trường Tiểu học Liên Mạc A

- Sử dụng phương pháp thống kê và xử lí số liệu để tiến hành phântích số liệu khảo sát thực trạng dạy học nội dung hình học cho học sinhlớp 3 theo hướng tích hợp ở trường Tiểu học Liên Mạc A

7 Giả thuyết khoa học

Nếu giáo viên ở các trường Tiểu học nắm được nội dung hình học,biết khai thác, thiết kế nội dung đó theo hướng tích hợp và vận dụng vàodạy học thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học yếu tố hình học ở lớp 3cho học sinh

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

Trong chương 1, tôi sẽ đi tìm hiểu và hệ thống hóa một số vấn đề líluận về dạy học tích hợp, phân tích mục tiêu, nội dung chương trình hìnhhọc ở lớp

3 đồng thời tiến hành điều tra thực trạng của việc vận dụng quan điểm tíchhợp

trong quá trình dạy học nội dung này ở trường Tiểu học Liên Mạc

A

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Đặc điểm nhận thức của học sinh lớp 3

“HS lớp 3 là một thực thể đang hình thành và phát triển cả về mặtsinh lý, tâm lý và nhận thức, các em đang từng bước gia nhập vào xã hội -thế giới của mọi mối quan hệ Vì lý do đó, các em còn chưa đủ ý thức,chưa đủ phẩm chất và năng lực như một công dân trong xã hội mà các emluôn cần sự bảo trợ, giúp đỡ của người lớn, của gia đình, nhà trường vàcộng đồng Học sinh ở giai đoạn này có khả năng ghi nhớ, tập trung vàchú ý có chủ định chưa phát triển mạnh, khả năng tự chủ và kiềm chế cảmxúc cũng chưa cao [9]” Sự phát triển của quá trình nhận thức (sự pháttriển trí tuệ) của HSTH bao gồm nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính

Vì vậy, khi xây dựng bất cứ chương trình dạy học nào chúng ta cũngcần phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp với đặc điểm nhận thức của đốitượng học sinh, từ đó giúp giáo viên đẩy nhanh gia tốc phát triển của trẻ,đưa các em vào “vùng phát triển gần nhất” để có thể phát triển cao nhất vềtrí tuệ

1.1.2 Khái quát về dạy học nội dung hình học ở lớp 3

a Mục tiêu dạy học toán hình học lớp 3

- Nhận biết, gọi đúng tên góc vuông, góc không vuông

- Biết dùng ê ke để xác định góc vuông, góc không vuông

- Nhận biết hình chữ nhật và một số đặc điểm của hình chữ nhật

- Nhận biết hình vuông và một số đặc điểm của hình vuông

- Biết tính chu vi hình chữ nhật (theo quy tắc)

- Biết tính chu vi hình vuông (theo quy tắc)

- Nhận biết điểm ở giữa và trung điểm của một đoạn thẳng

- Xác định được trung điểm của một đoạn thẳng cho trước trongtrường hợp đơn giản

- Nhận biết tâm, đường kính, bán kính của hình tròn

- Biết dùng com-pa vẽ hình tròn

- Biết vẽ bán kính, đường kính của một hình tròn cho trước

- Biết tính diện tích hình chữ nhật, hình vuông (theo quy tắc) [16]

b Nội dung hình học trong Toán lớp 3

Nội dung hình học trong Toán lớp 3 gồm ba nội dung

- Hình thành các biểu tượng hình học mới

+ Giới thiệu góc vuông và góc không vuông

+ Giới thiệu tâm, bán kính, đường kính của hình tròn

- Tính chu vi, diện tích một số hình học

+ Giới thiệu diện tích của một hình

+ Hình thành công thức, kỹ năng tính chu vi và diện tích hình chữnhật, hình vuông

c Một số vấn đề về phương pháp giảng dạy toán hình học cho học sinh lớp 3

��1 Giảng dạy cách dùng chữ để ghi hình

(i) Dạy HS lớp 3 dùng chữ ghi hình là sự nối tiếp hợp lý cách dùngchữ để ghi âm ở lớp 1, cách dùng chữ thay số ở lớp 2 Khi đó, GV giớithiệu cho các em biết:

- Đối với đoạn thẳng thì ta ghi hai điểm đầu mút của nó

- Đối với tam giác (tứ giác) thì ta ghi các đỉnh của

nó (ii) Có thể dạy bài “Ghi hình bằng chữ” như

sau

Bước 1: Đặt vấn đề:

GV nêu: “Trong cuộc sống, ai cũng có một tên gọi Trong Toán học,mỗi số cũng có một tên riêng như số “một (1)”, số “hai (2)”, số “ba (3)”,

…; mỗi điểm cũng cần có một cái tên để phân biệt với nhau”

Bước 2: Giới thiệu cách ghi điểm bằng chữ

- GV vẽ, chẳng hạn bốn điểm trên bảng, nêu: “Muốn phân biệt điểmnày với điểm kia ta cho mỗi điểm một tên gọi Ta ghi một chữ in hoa vàocạnh một điểm Ví dụ, trên bảng ta có bốn điểm A, B, C, D (đọc là “a”,

“bê”, “xê”, “đê”)

- GV chỉ bảng cho cả lớp đọc: “Điểm a (A), điểm bê (B), điểm xê (C),

điểm đê (D)”

- GV lưu ý HS: Không dùng chữ Đ để ghi các điểm mà dùng chữ D (đọc

theo quy ước Quốc tế là “đê”

Bước 3: Giới thiệu cách ghi đoạn thẳng bằng chữ

- GV yêu cầu HS vẽ 2 điểm A và B vào bảng con và nối hai điểm đóbằng một đoạn thẳng GV hướng dẫn: “Nối 2 điểm A, B ta được đoạn

thẳng AB” sau đó cho cả lớp tô ngón tay theo đoạn thẳng và nói: “Đoạnthẳng AB” GV lưu ý các em: “Có thể gọi đoạn thẳng AB là đoạn thẳng

BA cũng được”

- GV vẽ lên bảng đường gấp khúc MNPQ rồi cho HS

đọc Bước 4: Giới thiệu cách ghi hình bằng chữ

- GV vẽ lên bảng hình tam giác ABC, hình chữ nhật MNPQ rồi cho HS

đọc: “Hình tam giác a-bê-xê, hình chữ nhật em-en-pê-quy”

- GV nêu: “Để khi lớn lên các em học Toán và các môn khoa họckhác một cách dễ dàng thì ngay từ bây giờ, các em cần tập đọc tên cáchình theo cách nêu trên

Bước 5: Luyện tập vẽ hình, ghi tên hình, đọc tên hình, đọc độ dài đoạn

thẳng (dạng AB  7cm)

��2 Giảng dạy về đỉnh, cạnh, góc của một hình

* Giới thiệu đỉnh, cạnh, góc của tam giác

- GV cầm mô hình tam giác bằng bìa cho HS quan sát và giới thiệu ba

đỉnh, ba cạnh của hình tam giác

- GV yêu cầu HS sử dụng bút chì chỉ vào các đỉnh lần lượt là: đỉnh A, đỉnh

��3 Giảng dạy về góc vuông, góc không vuông và ê ke

- GV giới thiệu thước ê ke

- GV chỉ vào góc vuông của cái ê ke, nói: “Đây là góc vuông”

- GV chỉ vào góc không vuông của ê ke và nói: “Đây là một góc không

vuông”

- GV cầm ê ke để vẽ góc vuông

- GV yêu cầu HS cầm bút tô màu vào góc vuông vừa vẽ (hình 1.1)

- GV đính một góc vuông lên bảng rồi đặt ê ke để kiểm tra góc vuông, giới thiệu tác dụng của ê ke để kiểm tra góc vuông hay góc không vuông

Hình 1.1

- Khi dạy HS về góc, GV nên kết hợp 2 cách chỉ góc

+ Cách 1: Chỉ góc theo hai cạnh của góc

+ Cách 2: Chỉ góc bằng cách quét (đầu thước) theo một cung tròn giữahai

��4 Dạy vẽ

hình

Hình 1.3

- GV cho HS lấy thước, ê ke, bút chì và VBT GV kiểm tra thước, ê

ke, bút chì và VBT Thước và ê ke phải còn tốt, vuông thành, sắc cạnh,không được gồ ghề, răng cưa, lởm chởm, các góc của ê ke không bị mònvẹt, các vạch xen- ti-met trên thước phải rõ ràng; bút chì phải nhọn

- GV hướng dẫn HS vẽ hình chữ nhật theo các bước sau

hỏi HS phải tập trung suy nghĩ, thử chọn nhiều lần để tìm ra cách giải

Ví dụ: Hãy ghép các tấm bìa lại thành những hình sau

Ở đây HS có thể đánh số để thấy có 6 hình tam giác nhỏ

1,2,3,4,5,6 a 4 hình tam giác gồm hai tam giác nhỏ là (2,3), (3,4), (4,5), (5,2)

2 hình tam giác gồm ba tam giác nhỏ là (1,2,5), (5,4,6)

Vậy có tất cả: 6  4  2  12 (hình tam giác) b Có một hình vuông là hình (2,3,4,5)

Đáp số:

a 12 hình tam giác b 1 hình vuông

1.1.3 Một số vấn đề chung về dạy học tích hợp

a Khái niệm tích hợp

Theo Từ điển Tiếng Việt [14]: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạtđộng, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chứcnăng Tích hợp có nghĩa là sự thống nhất, hòa hợp, kết hợp”

“Dưới góc độ giáo dục, tích hợp được hiểu là sự kết hợp một cáchhữu cơ, có hệ thống các kiến thức trong một môn học hoặc giữa các mônhọc thành một nội dung thống nhất nhằm đạt được mục tiêu giáo dục [6]”

“Từ quan niệm đó về tích hợp, chúng ta có thể hiểu rằng tích hợp chính là

việc lồng ghép, đan xen tri thức thuộc nhiều lĩnh vực khoa học khác nhauvào trong cùng một chương trình, cùng một môn học, cùng một hoạt động

để dạy, tổ chức cho người học tìm hiểu, khám phá tri thức trong mộtkhoảng thời gian xác định để họ học được nhiều nhất và học một cách tựnhiên, đơn giản, nhẹ nhàng [13]”

b Khái niệm dạy học tích hợp

Khái niệm dạy học tích hợp được đưa ra dưới nhiều tiếp cận khác nhau Hội nghị phối hợp trong chương trình của UNESCO, Paris 1972

có đưa ra

định nghĩa: “Dạy học tích hợp các khoa học là một cách trình bày các

khái

niệm và nguyên lý khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của

tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau”.

Theo Từ điển Giáo dục học [3]: “Dạy học tích hợp là hành động liênkết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vựchoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”

Ngoài ra, trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể ban hành

ngày

26 tháng 12 năm 2018 [1], dạy học tích hợp được định nghĩa như sau:

“Dạy học tích hợp là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển huyđộng tổng hợp

kiến thức, kĩ năng, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giúp giải quyếthiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống được thực hiệnngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng”.

Ví dụ:

Ở lớp 3, HS được học về góc vuông, góc không vuông thông qua việc

sử dụng ê ke dùng để vẽ góc vuông và để kiểm tra góc vuông, góc khôngvuông

Ở lớp 4, HS được giới thiệu các loại góc: góc vuông, góc bẹt, gócnhọn, góc tù; đồng thời nhận biết đặc điểm của góc (mỗi góc đều có mộtđỉnh và hai cạnh); biết so sánh các góc với góc vuông (góc bẹt bằng haigóc vuông, góc nhọn bé hơn góc vuông, góc tù lớn hơn góc vuông và béhơn góc bẹt) [17]

- Tích hợp theo chiều ngang: là lồng ghép các mảng kiến thức, kĩ năng

trong môn Toán theo nguyên tắc đồng

quy

��2 Tích hợp liên môn

“Tích hợp liên môn đang được nghiên cứu triển khai trong quá trìnhdạy học nói chung, trong dạy học ở Tiểu học nói riêng Tuy vậy, hiện nay

việc dạy yếu tố hình học cho HSTH qua tích hợp liên môn còn chưađược quan tâm nhiều Nội dung này bước đầu giúp HS hình thành và rènluyện kĩ năng thực hành như: đo độ dài đoạn thẳng, vẽ hình, xếp ghéphình, bước đầu làm quen

các thao tác phân tích, tổng hợp hình, phát triển trí tưởng tượng khônggian Với các mục tiêu như vậy sẽ thấy dạy tích hợp hình học qua dạyhọc môn Mĩ thuật, môn Thủ công - Kĩ thuật là thích hợp và có khả năng[8]”.

��3 Tích hợp xuyên môn

“Giáo viên tổ chức chương trình học tập xoay quanh các vấn đề và sựquan tâm của người học, HS có thể học hoặc hình thành kiến thức, kĩnăng ở nhiều thời điểm và thời gian khác nhau, theo sự lựa chọn củangười dạy hoặc người học Tích hợp xuyên môn có thể xem là mức độcao nhất của DHTH, khi ấy, nội dung học tập được triển khai thành cácvấn đề theo kiểu các dự án học tập Trong mỗi vấn đề bao hàm rất nhiềulĩnh vực học thuật nhưng dường như ta không thể xác định và cũng khôngcần xác định ranh giới rõ ràng giữa các lĩnh vực khoa học đó [13]”

d Ưu điểm của dạy học tích hợp

- Mục tiêu được xác định cụ thể, tường minh

- Kiến thức, kĩ năng ít bị trùng lặp giữa các lĩnh vực, các môn học

- HS có động lực, tích cực và cảm thấy có ý nghĩa vì hoạt động họcnhẹ nhàng, nội dung học thiết thực với cuộc sống của bản thân Nhờ đó

mà năng lực của HS được hình thành và phát triển một cách toàn diện ởnhiều khía cạnh khác nhau

- Xã hội ngày càng phát triển kéo theo nhiều vấn đề mới trong cuộcsống nảy sinh Nhiệm vụ của nhà trường và GV là cần phải thường xuyêncập nhật, giúp HS được tiếp cận và được tham gia giải quyết những tìnhhuống đa dạng, mới mẻ đó như: “giáo dục giới tính, bảo vệ môi trường,

an toàn giao thông, chăm sóc sức khỏe”, tuy nhiên thời gian trong nhàtrường thì có hạn, không thể tăng số môn học Tích hợp nội dung một số

môn học là giải pháp hữu hiệu đáp ứng nhu cầu giáo dục của người họchiện nay.

- “Dạy học tích hợp không gây xáo trộn về số lượng và cơ cấu giáoviên, chỉ cần tổ chức thường xuyên các lớp bồi dưỡng GV thông qua một

b Đối tượng khảo sát

20 cán bộ giáo viên giảng dạy ở trường Tiểu học Liên Mạc A, Mê Linh,

Ngoài việc gặp gỡ trực tiếp, trao đổi, tọa đàm với giáo viên, tôicòn sử dụng phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi kết hợp với phươngpháp thống kê và xử lý số liệu.

Cụ thể như sau:

- Xây dựng phiếu điều tra (phụ lục) nhằm đánh giá thực trạng vậndụng phương pháp dạy học tích hợp trong dạy học toán hình học ở Tiểuhọc.

- Gửi phiếu đến từng GV

- Thu lại phiếu sau đó tiến hành tổng hợp và xử lý thông tin về thựctrạng vận dụng phương pháp dạy học tích hợp trong dạy học toán hìnhhọc ở Tiểu học trên cơ sở phần trả lời phiếu của giáo viên

- Đánh giá thực trạng

e Nội dung khảo sát

- Điều tra khả năng nhận thức, quan niệm của giáo viên về dạy họctích hợp trong dạy học hình học ở trường Tiểu học hiện nay

- Đánh giá của giáo viên về vai trò của việc dạy học tích hợp trongdạy học hình học ở trường Tiểu học

- Điều tra về các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tích hợphình học hiện nay ở trường Tiểu học

- Điều tra những khó khăn mà GV gặp phải trong việc thiết kế và thực

hiện bài dạy hình học lớp 3 theo hướng tích hợp

1.2.2 Kết quả điều tra

Số phiếu phát ra và thu vào là 20

Bảng 1.1: Nhận thức của giáo viên về quan niệm dạy học tích

hợp

lượng

Tỷ lệ (%)

1

“Lồng ghép các nội dung cần thiết của một

môn

học hay kiến thức của nhiều lĩnh vực khác

nhau trong cùng một kế hoạch dạy học nhằm

giúp học sinh tiếp thu, học hỏi được nhiều tri

thức trong một khoảng thời gian ngắn [6]”

2 “Là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển

huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thuộc

lĩnh vực khác nhau để giúp giải quyết hiệu quả

các

vấn đề trong học tập và trong cuộc sống được

thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức

và rèn luyện kĩ năng [1]”

3

“Là một mô hình dạy học trong đó giáo viên

tổ

chức cho học sinh giải quyết các nhiệm vụ

mang tính liên môn, đa ngành, gắn với thực

tiễn và có ý nghĩa xã hội sâu sắc Qua đó học

sinh tiếp thu được nội dung học tập, phát triển

toàn diện và đầy đủ các kĩ năng, năng lực cần

thiết phù hợp với lứa tuổi [6]”

4

“Là một phương pháp dạy học được hiểu là

dùng

để rút bớt môn học, nhằm giảm tải khối lượng

kiến thức ngày càng lớn để phù hợp với thời

mô hình dạy học”, chiếm 20% Do đó, nếu như GV chưa hiểu đúng và rõ

đặc điểm của dạy học tích hợp thì sẽ không thể tiến hành xây dựng và tổchức

các bài học theo hướng tích hợp đồng nghĩa với việc không thể đáp ứng

xu thế đổi mới của nền giáo dục hiện nay

Bảng 1.2: Quan điểm của GV về vai trò của việc dạy học hình học

Từ bảng 1.2 cho thấy hầu hết GV đều cho rằng việc dạy học Toánhình học lớp 3 theo hướng tích hợp là rất quan trọng và quan trọng, đặcbiệt là trong việc “tạo mối liên hệ giữa các kiến thức khoa học ở cácmôn học với nhau” (chiếm 60%), có số ít giáo viên cho rằng là bìnhthường và không có giáo viên nào cho rằng là không quan trọng Qua đó,

có thể thấy giáo viên đã ý thức được vai trò của việc dạy học yếu tố hìnhhọc môn Toán lớp 3 theo hướng tích hợp