ĐỀ ÁN NHÂN RỘNG MÔ HÌNH THÀNH PHỐ THÔNG MINH THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 2018 - 2022

Hiện tại việc quản lý lưu trú cho khách trong nước vẫn đang triển khai thủ công - Lĩnh vực quản lý và quy hoạch đô thị: Thành phố đang chủ động triển khai lập dự án hệ thống chiếu sáng c

UBND THÀNH PHỐ CẨM PHẢ

ĐỀ ÁN NHÂN RỘNG MÔ HÌNH THÀNH PHỐ THÔNG MINH THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH

GIAI ĐOẠN 2018 - 2022

Cẩm Phả, Tháng 11/2018

MỤC LỤC

MỤC LỤC 2

PHẦN THỨ NHẤT: 4

SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG MÔ HÌNH THÀNH PHỐ THÔNG MINH CHO THÀNH PHỐ CẨM PHẢ 4

I CƠ SỞ PHÁP LÝ 4

1 Các văn bản của Trung ương 4

2 Các văn bản của tỉnh Quảng Ninh 5

3 Các văn bản của Thành phố Cẩm Phả 6

II TỔNG QUAN VỀ TPTM 6

1 Khái niệm về TPTM 6

2 Lợi ích của TPTM 7

III THỰC TIỄN XÂY DỰNG TPTM 10

1 Thực tiễn xây dựng TPTM 10

2 Bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tiễn xây dựng TPTM 12

IV TỔNG QUAN VỀ ĐỀ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH TPTM CỦA TỈNH QUẢNG NINH 12

V MỘT SỐ CHỈ SỐ VÀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT CỦA TP CẨM PHẢ 13

1 Thông tin chung về Thành phố 13

2 Mục tiêu phát triển của Thành phố 14

3 Sự sẵn sàng về hạ tầng kỹ thuật đô thị và hạ tầng xã hội – dịch vụ 15

4 Tiềm năng phát triển của Thành phố 17

3 Các vấn đề cần ưu tiên cần giải quyết của Thành phố 21

VI KẾT LUẬN VỀ SỰ CẦN THIẾT 23

PHẦN THỨ HAI: 24

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG, NHU CẦU ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI TP CẨM PHẢ 24

I HIỆN TRẠNG HẠ TẦNG, ỨNG DỤNG CNTT 24

II CÁC CHƯƠNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐANG TRIỂN KHAI 27

III ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HIỆN TRẠNG, NHU CẦU PHÁT SINH VỀ ỨNG DỤNG CNTT 28

IV PHÂN TÍCH ĐIỂM MẠNH, ĐIỂM YẾU, CƠ HỘI, THÁCH THỨC 31

PHẦN THỨ BA: 32

TRIỂN KHAI XÂY DỰNG MÔ HÌNH TPTM CHO TP CẨM PHẢ 32

I QUAN ĐIỂM TRIỂN KHAI 32

II NGUYÊN TẮC TRIỂN KHAI 32

III PHẠM VI TRIỂN KHAI 34

IV MỤC TIÊU XÂY DỰNG TPTM 34

1 Mục tiêu tổng quát 34

2 Mục tiêu cụ thể khi triển khai TPTM cho các lĩnh vực 34

V TIÊU CHÍ XÂY DỰNG TPTM CẨM PHẢ GIAI ĐOẠN 2018-2022 37

VI CÁC NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ ÁN 41

1 Tuân thủ mô hìnhTPTM tỉnh Quảng Ninh 41

2 Xác định mô hình triển khai TPTM cho Tp Cẩm Phả 42

3 Xây dựng và hình thành Trung tâm điều hành TPTM Cẩm Phả 45

4 Các nhiệm vụ chuyên ngành và lộ trình 47

VII KINH PHÍ DỰ KIẾN GIAI ĐOẠN 2018 – 2022 53

GIẢI PHÁP THỰC HIỆN 53

I GIẢI PHÁP VỀ TỔ CHỨC, NHÂN SỰ 53

1 Về tổ chức 53

2 Về nhân sự 54

II NHÓM GIẢI PHÁP VỀ CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH 55

III NHÓM GIẢI PHÁP VỀ TÀI CHÍNH 56

IV CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN THÔNG, ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG, HỖ TRỢ NGƯỜI DÂN 58

PHẦN THỨ NĂM: 60

TỔ CHỨC THỰC HIỆN 60

1 Sở Thông tin và Truyền thông 60

2 Sở Kế hoạch và Đầu tư 60

3 Sở Tài chính 61

4 Các Sở ban ngành khác 61

5 Uỷ ban nhân dân thành phố Cẩm Phả 61

PHẦN THỨ SÁU: 62

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH KHẢ THI CỦA ĐỀ ÁN 62

I ĐÁNH GIÁ VỀ HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ ÁN 62

1 Về quản lý 62

2 Về kinh tế 62

3 Về xã hội 63

4 Hiệu quả với các đối tượng tham gia vào mô hình TPTM 63

II ĐÁNH GIÁ VỀ RỦI RO VÀ CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ RỦI RO 64

1 Về công nghệ 64

2 Về tài chính 64

3 Về nhân lực 64

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 65

I KẾT LUẬN 65

II KHUYẾN NGHỊ 66

CÁC PHỤ LỤC KÈM THEO 67

PHỤ LỤC 1: LỢI ÍCH CÁC NHIỆM VỤ/DỰ ÁN TRIỂN KHAI MỚI TRONG GIAI ĐOẠN 2018 – 2022 67

PHỤ LỤC 2: KINH PHÍ DỰ KIẾN CÁC NHIỆM VỤ/DỰ ÁN TRIỂN KHAI MỚI TRONG GIAI ĐOẠN 2018– 2022 75

PHẦN THỨ NHẤT:

SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG MÔ HÌNH THÀNH PHỐ THÔNG MINH

THÀNH PHỐ CẨM PHẢ

I CƠ SỞ PHÁP LÝ

1 Các văn bản của Trung ương

- Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30/10/2016 của Bộ Chính trị đã chỉ rõ: “Sớm triển khai xây dựng một số khu hành chính - kinh tế đặc biệt; ưu tiên phát triển một số thành phố thông minh”;

- Nghị quyết số 05/NQ-TW ngày 01/11/2016 Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương khóa XII về “Một số chủ trương, chính sách lớn nhằm tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế” đề cập đến một nội dung “ưu tiên phát triển một số thành phố thông minh”;

- Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế;

- Nghị quyết số 36ª/NQ-CP ngày 14/10/2015 của Chính phủ về Chính phủ điện

tử xác định mục tiêu “Đẩy mạnh phát triển Chính phủ điện tử, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn” đã định hướng chính phủ hướng tới người dân, lấy người dân là trọng tâm;

- Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình Tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2020;

- Quyết định số 1819/QĐ-TTg ngày 26/10/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc “Phê duyệt Chương trình quốc gia về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2016-2020”, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện “triển khai TPTM ít nhất tại 3 địa điểm theo tiêu chí do Bộ Thông tin và Truyền thông hướng dẫn”;

- Quyết định số 2622/QĐ-TTg ngày 31/12/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, định hướng đến năm 2030;

- Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04/05/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4;Văn bản số 1178/BTTTT-THH ngày 21/4/2015 của Bộ Thông tin vàTruyền thông ban hành Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam phiên bản1.0;

- Quyết định số 153/QĐ-TTg ngày 30/1/2018 của Thủ tướng chính phủ về phê duyệt chương trình mục tiêu CNTT giai đoạn 2016-2020;

- Quyết định số 950/QĐ-TTg ngày 01 tháng 8 năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018 -

2025 định hướng đến năm 2030;

- Công văn số 58/BTTT-KHCN ngày 11/01/2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc hướng dẫn các nguyên tắc định hướng về Công nghệ thông tin và Truyền thông trong xây dựng TPTM ở Việt Nam

2 Các văn bản của tỉnh Quảng Ninh

- Chương trình hành động số 33/CT-TU ngày 27/1/2015 của Tỉnh ủy Quảng Ninh về việc thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế;Quyết định số 1418/QĐ-UBND ngày 04/7/2014 của UBND Tỉnh về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030;

- Quyết định số 1799/QĐ-UBND ngày 18/8/2014 của UBND Tỉnh về việc phê duyệt Quy hoạch môi trường tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030;

- Quyết định số 2099/QĐ-UBND ngày 23/7/2015 của UBND Tỉnh về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030;

- Quyết định số 4183/QĐ-UBND ngày 22/12/2015 của UBND Tỉnh về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030;

- Quyết định số 985/QĐ-UBND ngày 04/4/2016 của UBND Tỉnh về việc ban hành Kế hoạch cải cách hành chính tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2016-2020;

- Kế hoạch số 4879/KH-UBND ngày 17/8/2015 của UBND Tỉnh về việc thực hiện chương trình hành động số 33-CTr/TU ngày 27/01/2015 của Tỉnh ủy Quảng Ninh

về việc thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 01/7/2014 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế;

- Quyết định số 1399/QĐ-UBND ngày 25/5/2015 của UBND tỉnh Quảng Ninh

về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thành phố Cẩm Phả đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030

- Quyết định số 3645/QĐ-UBND ngày 31/10/2016 của UBND tỉnh Quảng Ninh

về việc phê duyệt Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020;

- Kế hoạch số 3817/KH-UBND ngày 29/5/2017 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020;

- Quyết định số 3142/QĐ-UBND ngày 15/8/2018 của Ủy ban nhân dân Tỉnh về việc điều chỉnh quyết định phê duyệt Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020;

- Chương trình hành động số 68/CTr-UBND ngày 12/4/2018 của UBND tỉnh thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12/3/2018 của Ban chấp hành Đảng bộ Tỉnh

về bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2018-2022, trong đó có nội dung: Triển khai nhân rộng mô hình thành phố thông minh tại các thành phố Uông Bí, Móng Cái, Cẩm Phả;

- Văn bản số 6878/UBND-XD6 của UBND Tỉnh Quảng Ninh ngày 19 tháng 9 năm 2018 về việc triển khai thực hiện Quyết định số 950/QĐ-TTg ngày 01/8/2018 của Thủ tướng Chính phủ

3 Các văn bản của Thành phố Cẩm Phả

- Thông báo số 585-TB/TU ngày 19/6/2018 kết luận của Thường trực Thành

Ủy tại cuộc họp ngày 18/6/2018 về Đề án nhân rộng mô hình thành phố thông minh;

- Nghị quyết số 16- NQ/TU ngày 20/7/2018 của BCH Đảng bộ Thành phố về

“Xây dựng Thành phố Cẩm Phả giàu đẹp- văn minh- nghĩa tình”;

- Kế hoạch số 162- KH/UBND ngày 17/9/2018 của UBND Thành phố Cẩm Phả

về việc triển khai Nghị quyết số 16- NQ/TU ngày 20/7/2018 của BCH Đảng bộ Thành phố về “Xây dựng Thành phố Cẩm Phả giàu đẹp- văn minh- nghĩa tình”

II TỔNG QUAN VỀ TPTM

1 Khái niệm về TPTM

Hiện nay, quá nửa dân số thế giới đang sống tại các đô thị Theo đánh giá dự báo của Liên Hợp Quốc, đến năm 2050, hai phần ba dân số toàn cầu và 64% dân số tại các nước Châu Á sẽ tập trung sinh sống tại các đô thị.1 Vấn đề tập trung dân số đang đặt gánh nặng lớn lên hệ thống cơ sở hạ tầng công cộng hiện hữu của các đô thị vốn đã đạt đến hoặc vượt xa tuổi thọ thiết kế Sự quá tải về kết cấu hạ tầng cũng kéo theo hàng loạt các vấn đề về môi trường, giao thông, y tế, v.v gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người dân trong khi nhu cầu của người dân ngày càng cao Thêm vào đó, quá trình toàn cầu hóa và hội nhập cũng đặt ra yêu cầu cho các đô thị phải nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh để thu hút các nguồn đầu tư nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững Từ những vấn đề này, trên thế giới đang diễn ra đồng loạt các xu hướng hình thành các thành phố thông minh (TPTM), gắn liền với xu hướng của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (Industry 4.0)

Hiện nay trên thế giới đang có rất nhiều cách hiểu và định nghĩa về TPTM (đô thị thông minh) Theovăn bản số 58/BTTT-KHCN ngày 11/01/2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc hướng dẫn các nguyên tắc định hướng về Công nghệ thông tin

và Truyền thông trong xây dựng đô thị thông minh ở Việt Nam thì đô thị thông minh được định nghĩa như sau:

“Đô thị thông minh là đô thị hoặc khu vực cư dân ứng dụng công nghệ thông tin

và truyền thông phù hợp, tin cậy, có tính đổi mới, sáng tạo và các phương thức khác

1 “World Urbanization Prospects - The 2014 Revision Highlights” 2014 United Nations, Department of Economic and Social Affairs (DESA), Population Division Trang 1

nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phân tích, dự báo, quản lý các nguồn lực của đô thị có sự tham gia của người dân; nâng cao chất lượng cuộc sống và làm việc của cộng đồng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, phát triển kinh tế; đồng thời bảo vệ môi trường trên cơ sở tăng cường liên thông, chia sẻ dữ liệu, an toàn, an ninh thông tin giữa các hệ thống và dịch vụ”

Từ đây có thể dễ dàng nhận ra điều quan trọng nhất của một TPTM là dữ liệu Khi triển khai xây dựng TPTM, dữ liệu sẽ được hình thành từ các ứng dụng hiện hữu

và từ các ứng dụng thông minh mới Dữ liệu này sẽ được sử dụng và khai thác qua nhiều sức mạnh công nghệ về phân tích dữ liệu lớn (Big Data Analytics), máy học (Machine Learning), ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra khả năng dự báo (Prediction)

2 Lợi ích của TPTM

Bản chất của TPTM là việc thu thập, kết nối và tận dụng thông tin dữ liệu để giúp cho người dân, doanh nghiệp và chính quyền có thể ra quyết định một cách chính xác nhất Với một hạ tầng dùng chung có thể được tận dụng tối đa giữa các lĩnh vực, TPTM sẽ cho phép sự chia sẻ đầy đủ về thông tin dữ liệu giữa các ngành, giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền, đáp ứng và hỗ trợ các nhu cầu hiện nay của Tp Cẩm Phả

Qua đó, người dân và doanh nghiệp sẽ đạt được những lợi ích sau:

- Các dịch vụ công tích hợp giữa các cơ quan nhà nước giúp người dân, doanh nghiệp thuận tiện trong việc tiếp cận các thông tin thời gian thực và tương tác với chính quyền trong các hoạt động của cuộc sống

- Người dân và doanh nghiệp được cung cấp đầy đủ các thông tin và công cụ tiện ích để thực hiện các thủ tục đăng ký, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và có thể theo dõi tiến trình xử lý hồ sơ, yêu cầu, kiến nghị theo thời gian thực

- Người dân sẽ được cung cấp các dịch vụ chất lượng cao về du lịch, giao thông,

y tế, giáo dục, môi trường được đảm bảo qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống

- Tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp giám sát và tham gia vào quá trình xây dựng đô thị, phát huy vai trò làm chủ của người dân, sự đóng góp của doanh nghiệp trong việc phát triển kinh tế, đặc biệt là với lĩnh vực nông nghiệp và du lịch

- Cải thiện môi trường kinh doanh thông qua các biện pháp cải cách hành chính hiệu quả, giảm thủ tục, hồ sơ giấy, tăng cường đăng ký kiểm tra, cấp phép giám sát điện tử, có sự phối hợp liên ngành và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp

- Người dân, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp có thể sử dụng dữ liệu mở

để cùng hợp tác xây dựng các giải pháp thông minh giúp giải quyết những vấn đề chung của đô thị

Với chính quyền, dưới đây là bảng so sánh lợi ích giữa việc quản trị đô thị theo hướng thông minh so với truyền thống:

Vấn đề Quản trị đô thị theo hướng

truyền thống

Quản trị đô thị theo hướng

thông minh Quy hoạch - Mang tính phân tán

- Chưa tiết kiệm được chi phí

- Khả năng đầu tư mở rộng hạn chế

- Mang tính tổng thể và có định hướng

- Chia sẻ nguồn lực

- Tiết kiệm chi phí

- Có khả năng đầu tư mở rộng

- Nâng cao khả năng quy hoạch

và dự báo

Cơ sở hạ tầng

ứng dụng

- Hoạt động hiệu quả chưa cao

- Tốn nhiều tài nguyên và chi phí

để vận hành

- Được tối ưu bởi các công nghệ tiên tiến

- Tiết kiệm tài nguyên và chi phí

- Nâng cao các cam kết về chất lượng dịch vụ cung cấp cho người dân, doanh nghiệp

- Xây dựng trên các nền tảng mở

Vận hành hệ

thống

- Chỉ phỏng đoán được về tình trạng cơ sở hạ tầng

- Bị động khi sự cố xảy ra

- Không thể triển khai nguồn lực một cách hiệu quả để giải quyết vấn đề

- Nắm bắt tình trạng cơ sở hạ tầng theo thời gian thực

- Dự đoán và phòng tránh sự cố

- Sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả

- Tự động hóa công tác bảo trì

- Tiết kiệm chi phí

Đầu tư công

nghệ

- Rải rác và tách biệt trong từng lĩnh vực

- Chưa tối ưu về lợi ích

- Không vận dụng được lợi thế quy mô khi đầu tư lớn

- Quy hoạch tập trung

- Triển khai xuyên suốt giữa các

cơ quan quản lý và giữa các dự

án

- Tối ưu lợi ích mang lại

- Giá trị và tiết kiệm chi phí đạt mức tối đa

Sự tham gia

của người dân

- Các kênh kết nối trực tuyến đến người dân rất hạn chế và rải rác

- Người dân không thể sử dụng

- Kênh giao diện hoàn chỉnh phục vụ cả số đông và thiểu số

- Người dân tiếp cận và sử dụng

(hoặc không dễ dàng tiếp cận) các dịch vụ công một cách tốt nhất

- Người dân có thể vừa đóng góp vừa truy cập vào dữ liệu theo thời gian thực, và xây dựng các ứng dụng sử dụng dữ liệu

Chia sẻ dữ

liệu

- Các đơn vịvà chức năng bị tách biệt

- Các đơn vị hiếm khi chia sẻ dữ liệu và phối hợp để đề xuất các sáng kiến

- Các đơn vịvà các chức năng được tích hợp và chia sẻ

- Dữ liệu được chia sẻ giữa các đơn vị và có liên kết với các dịch

vụ cung cấp dữ liệu ngoài thông qua các tiêu chuẩn mở

- Các kết quả tính toán chính xác hơn

Mô hình quản lý theo hướng tích hợp: đích đến của các TPTM 2

2 PAS 181:2014 “Smart city framework – Guide to establishing strategies for smart cities and communities”.2014 British Standards Insitution Trang 15

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay của các đô thị là hoạt động kém hiệu quả với mô hình quản trị truyền thống Mô hình quản trị truyền thống được xây dựng xung quanh các nhà cung cấp dịch vụ, hoạt động một cách độc lập, và được phát triển theo các chuỗi giá trị chiều dọc theo các lĩnh vực Trong mô hình này, người dân phải

tự tương tác với từng lĩnh vực và thông tin dữ liệu không được chia sẻ, gây giới hạn khả năng phối hợp và hợp tác giữa các lĩnh vực, cũng như giữa chính quyền và xã hội, tạo ra một hệ thống cồng kềnh và chậm chạp, khó thay đổi Trong thực tế, khi các đô thị đang ngày càng mở rộng về quy mô, tạo ra một kết cấu quản lý với độ phức tạp và

sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các lĩnh vực ngày càng cao, thì mô hình này thực sự không còn hiệu quả

Với mô hình quản lý hiện đại theo hướng tích hợp, giờ đây các đô thị có thể cung cấp cho công chúng các nguồn dữ liệu theo thời gian thực trên một nền tảng mở và đa tương thích, cho phép tích hợp các dịch vụ và tối ưu các nguồn lực Dữ liệu (bao gồm

dữ liệu mở và của các doanh nghiệp được chia sẻ) sẽ trở thành tài sản được sử dụng để khuyến khích các hoạt động đổi mới xuất phát từ nhu cầu của người dân và doanh nghiệp cũng như từ nhu cầu nội tại của các đơn vị cung cấp dịch vụ (bao gồm các cơ quan chính quyền và các doanh nghiệp) Thay bằng việc người dân, doanh nghiệp phải giao tiếp với chính quyền theo từng lĩnh vực ngành dọc thì theo cách quản trị thông minh, người dân doanh nghiệp sẽ tiếp cận thông tin và tương tác dễ dàng hơn với chính quyền thông qua nền tảng chung về quản lý dịch vụ, quản lý vận hành và quản

lý dữ liệu Qua đó vừa giúp nâng cao chất lượng các dịch vụ công hiện hữu, vừa góp phần tạo ra các dịch vụ và giá trị mới Lãnh đạo các cấp chính quyền cũng có thể cân đối ngân sách một cách tổng thể và linh hoạt hơn để hướng đến các giá trị kinh tế chung thay vì gói gọn trong một lĩnh vực nhất định Mô hình này cũng cho phép thiết lập hệ thống quản trị xuyên suốt để hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các thay đổi ở mức độ

đầu thế giới và của các tổ chức uy tín lớn như ISO, SCC, ITU, BSI

Tại Việt Nam, đến năm 2025, diện tích đô thị khoảng 10% diện tích cả nước, tỷ

lệ đô thị hóa khoảng 50% dân số, tạo ra khoảng 75% GDP Quản lý đô thị phải khác với quản lý nông thôn, cần phải quản lý nhanh, kịp thời, với cường độ cao Do đó xây dựng TPTM là một điều tất yếu

Nhìn chung, phát triển TPTM ở nước ta đang ở trong các giai đoạn ban đầu Một

số đô thị ở Việt Nam cũng đã quan tâm bắt tay vào việc xây dựng và phê duyệt các đề

án, quy hoạch phát triển TPTM, điển hình như Quảng Ninh, TPHCM, Đà Nẵng, Bình Dương, Hà Nội…như:

- Thành phố Đà Nẵng: UBND thành phố đã phê duyệt đề án xây dựng thành phố thông minh hơn tại Quyết định số 1797/QĐ-UBND ngày 25/3/2014 Đề án xác định 5 lĩnh vực ưu tiên triển khai là: Giao thông thông minh, cấp nước thông minh, thoát nước thông minh, kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm Hiện nay việc xây dựng thành phố thông minh ở Đà Nẵng đã phát huy hiệu quả ở một số lĩnh vực như giao thông, an ninh trật tự, giám sát môi trường, tạo lập CSDL tập trung ngành y tế, giáo dục

- Huyện đảo Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang): với vị thế đặc biệt và cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ, Phú Quốc là địa điểm rất thích hợp để trở thành thành phố thông minh Ngày 29/9/2016, UBND tỉnh Kiên Giang và VNPT đã tổ chức hội nghị xây dựng và triển khai đề án thành phố thông minh Phú Quốc Trong lộ trình xây dựng Phú Quốc trở thành thành phố thông minh, có 4 giai đoạn Cụ thể: bước đầu triển khai hạ tầng mạng, công nghệ thông tin và triển khai các dịch vụ cơ bản Sau đó, Phú Quốc sẽ tập trung xây dựng trung tâm vận hành tập trung, triển khai thêm các dịch vụ thông minh và cuối cùng là xây dựng thành phố ngày càng thông minh theo xu hướng trên thế giới và Việt Nam Trong năm 2017, VNPT đã triển khai và khai trương các dịch vụ

cơ bản nhất, phục vụ nhu cầu thiết yếu của Phú Quốc như xây dựng chính quyền điện

tử, an ninh an toàn, hệ thống Smart Wifi và xây dựng hệ thống giám sát môi trường,

du lịch thông minh Ngày 27/10/2017, UBND Tỉnh Kiên Giang và VNPT đã chính thức công bố hoàn thành giai đoạn 1 Đề án xây dựng thành phố thông minh Phú Quốc

- Thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng): Với thế mạnh là du lịch và nông nghiệp, Thành phố Đà Lạt cũng được tỉnh Lâm Đồng ưu tiên xây dựng đề án “ Xây dựng Đà Lạt trở thành thành phố thông minh, giai đoạn 2017-2025”với mục tiêu đến năm 2025, thành phố Đà Lạt cơ bản trở thành thành phố thông minh, hiện đại của Việt Nam và đạt đẳng cấp quốc tế Trong đó giai đoạn ngắn hạn tập trung xây dựng chính quyền thông minh gắn với quản lý quy hoạch đô thị Đà Lạt, ngoài ra triển khai các giải pháp liên quan đến du lịch, nông nghiệp, y tế trong giai đoạn ngắn hạn 2018 - 2020

- Thành phố Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh): Đây là đơn vị thụ hưởng đầu tiên của

Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020, trong đó mục tiêu hướng đến là năm 2020, Thành phố Hạ Long trở thành Thành phố

du lịch thông minh của Việt Nam Ngoài việc triển khai ưu tiên lĩnh vực du lịch, Thành phố Hạ Long cũng sẽ được triển khai nhiều giải pháp về y tế thông minh, giáo

dục thông minh, quản lý và điều hành hệ thống giao thông, các giải pháp đảm bảo an toàn an ninh, quản lý môi trường, chiếu sáng thông minh Các hạng mục được ưu tiên triển khai cho Tp Hạ Long cũng là một sở cứ quan trọng để các thành phố khác của tỉnh, nhất là đối với Thành phố Cẩm Phả cũng là các sở cứ quan trọng để có thể kế thừa triển khai, nhất là khi thành phố cũng có nhiều lợi thế về du lịch

2 Bài học rút ra từ kinh nghiệm thực tiễn xây dựng TPTM

- Người dân là thành phần tham gia tất yếu và là trung tâm của TPTM Mọi tiện ích thông minh đều cần được cung cấp một cách thuận tiện, dễ dàng sử dụng, mang lại lợi ích cao nhất và gắn liền với các nhu cầu của người dân

- Mỗi đô thị tùy theo những nhu cầu và điều kiện cụ thể sẽ lựa chọn cách đi và lộ trình phù hợp để xây dựng mô hình TPTM

- Việc xây dựng TPTM không phải là phong trào mà là chiến lược để giải quyết bài toán xây dựng và quản lý đô thị hiện đại, phát triển bền vững trước quá trình đô thị hóa nhanh, dân cư tăng nhanh, các nhu cầu về y tế giáo dục và đời sống văn hóa xã hội ngày càng cao

- Xây dựng và phát triển TPTM là một quá trình vừa làm vừa tổng kết rút kinh nghiệm nên cần có trọng tâm, trọng điểm và bước đi phù hợp Cần giành một giai đoạn ngắn hạn (thường từ 2-3 năm) để xây dựng lộ trình tổng thể và triển khai các dự án thí điểm (quy mô không quá lớn và cũng không quá nhỏ), đánh giá hiệu quả trước khi triển khai nhân rộng

- Các kế hoạch, lộ trình triển khai cần có tính mở, có thể điều chỉnh trong quá trình thực hiện cho phù hợp

- Xây dựng TPTM phải kế thừa và phát huy được những kết quả đã đạt được trong triển khai ứng dụng CNTT trước đây, lấy đó làm cơ sở để xây dựng TPTM, đặc biệt là vấn đề tích hợp, kế thừa và khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu hiện có

- Xây dựng TPTM cần huy động được sự đồng thuận của toàn bộ hệ thống chính trị của địa phương, và huy động được nhiều thành phần xã hội tham gia từ người dân, doanh nghiệp, các tổ chức,

IV TỔNG QUAN VỀ ĐỀ ÁN XÂY DỰNG MÔ HÌNH TPTM CỦA TỈNH QUẢNG NINH

Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh được xây dựng cho Tỉnh Quảng Ninh tập trung vào giai đoạn 2017-2020 triển khai tại thành phố Hạ Long Các lĩnh vực ưu tiên triển khai:

- Chính quyền điện tử

- Giáo dục

- Y tế

- Du lịch

- Tài nguyên Môi trường

- Giao thông vận tải

- An ninh an toàn

- Xây dựng vườn ươm khởi nghiệp

Các mục tiêu tổng quát hướng đến khi triển khai đề án này bao gồm:

- Xây dựng tỉnh Quảng Ninh trở thành TPTM là ứng dụng CNTT và các giải pháp đồng bộ vào các ngành kinh tế - xã hội của Tỉnh để nâng cao năng lực quản lý, nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động kinh tế - xã hội, tạo ra môi trường, cuộc sống tươi đẹp, phục vụ tốt cho người dân, doanh nghiệp và khách du lịch

- Đến năm 2020, Thành phố Hạ Long trở thành Thành phố du lịch thông minh của Việt Nam

- Đến năm 2030, Quảng Ninh trở thành một TPTM hiện đại đứng trong trong Top đầu các TPTM của khu vực ASEAN

Có thể thấy rằng đề án trong giai đoạn 2017-2020 Tỉnh Quảng Ninh tập trung các nguồn lực cho Thành phố Hạ Long, chưa có nguồn lực cho các thành phố và thị xã khác, trong đó có thành phố Cẩm Phả

Đề án cũng xác định các quan điểm và nguyên tắc triển khai, mô hình kiến trúc tổng thể TPTM, khung ứng dụng phát triển và mô hình triển khai TPTM Đây là các căn cứ quan trọng để Đề án này tham chiếu đảm bảo phù hợp với Đề án tổng thể về TPTM của Tỉnh

V MỘT SỐ CHỈ SỐ VÀ CÁC VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT CỦA THÀNH PHỐ CẨM PHẢ

1 Thông tin chung về Thành phố

Cẩm Phả là một thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, nằm ở vùng Đông Bắc

Bộ Việt Nam Cẩm Phả là thành phố lớn thứ hai (xét về dân số) của tỉnh Quảng Ninh Cẩm Phả nằm cách thủ đô Hà Nội khoảng 200 km về phía đông bắc, cách trung tâm thành phố Hạ Long 30 km, có toạ độ địa lý từ 20o58'10 - 21o12' vĩ độ bắc, 107o10' -

107o23'50 kinh độ đông Phía đông của thành phố giáp với huyện Vân Đồn, phía tây giáp huyện Hoành Bồ và thành phố Hạ Long, phía nam giáp thành phố Hạ Long và huyện Vân Đồn, và phía bắc giáp huyện Ba Chẽ và huyện Tiên Yên

Cẩm Phả có diện tích tự nhiên 486,45 km², địa hình chủ yếu đồi núi Đồi núi chiếm 55,4% diện tích, vùng trung du 16,29%, đồng bằng 15,01% và vùng biển chiếm 13,3% Ngoài biển là hàng trăm hòn đảo nhỏ, phần lớn là đảo đá vôi Nhiệt độ trung bình năm khoảng 23oC, độ ẩm trung bình 84,6%, lượng mưa hàng năm 2.307 mm, mùa đông thường có sương mù

Về dân cư

Dân số tại thành phố Cẩm Phả (tính đến năm 2017) có trên 20 vạn người, với mật

độ dân số đạt 405 người/km², dân số nam chiếm 59% dân số nữ chiếm 47% Hầu hết dân số ở đây là người Kinh chiếm 95,2% dân số, còn lại đáng kể là người Sán Dìu với 3,9%, các dân tộc khác sống xen kẽ rải rác trong địa bàn toàn thành phố Người Cẩm Phả phần lớn là công nhân ngành than, có nguồn gốc từ vùng đồng bắc Bắc Bộ

Về giao thông

Quốc lộ 18 từ thành phố Hạ Long qua đèo Bụt chạy suốt lòng thành phố đến cực đông là cầu Ba Chẽ và đường nội thành kéo dài từ phường Cẩm Thạch tới phường Cẩm Đông là tuyến đường song song trục giao thông chính của Cẩm Phả Đường 326 thường gọi là đường 18B từ Ngã Hai đến Mông Dương chạy ở phía tây dài 25 km chủ yếu dùng cho lâm nghiệp và vận tải mỏ Tuyến xe buýt 01 chạy xuyên suốt thành phố Cẩm Phả cũng có đặc thu đường sắt để vận chuyển than rất riêng biệt Cẩm Phả trước kia có bến phà Vần Đồn nhưng sau khi xây cầu Vân Đồn bến ngừng hoạt động Cẩm Phả có cảng Cửa Ông phục vụ các tàu lớn chủ yếu là tàu than và các bến tàu nhỏ phục

vụ cho du lịch, tham quan vịnh Bái Tử Long

2 Mục tiêu phát triển của Thành phố

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thành phố Cẩm Phả đến năm

2020, tầm nhìn 2030, mục tiêu tổng quát hướng đến là:

Phấn đấu đến năm 2020, trở thành đô thị phát triển công nghiệp (than, nhiệt điện, công nghiệp phụ trợ,…), dịch vụ theo hướng hiện đại, bền vững; là đô thị điển hình trong việc thực hiện cụ thể hóa chuyển đổi theo phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” bền vững, với hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, hạ tầng kỹ thuật

đô thị đồng bộ, hiện đại đảm bảo cảnh quan, môi trường; giảm nghèo bền vững, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; giữ gìn và phát huy tối đa bản sắc văn hóa truyền thống công nhân vùng mỏ; vững chắc về quốc phòng, an ninh, ổn định chính trị, trật tự và an toàn xã hội Đến năm 2030 trở thành thành phố công nghiệp – dịch vụ xanh và hiện đại, đi đầu toàn tỉnh về khai thác than, sản xuất điện, dịch vụ cảng biển; trở thành trung tâm chính cho các ngành công nghiệp chế tạo – xuất khẩu tiên tiến, hậu cần kho vận, cảng biển và Thương mại, du lịch sinh thái, tâm linh và nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe

Một số chỉ tiêu Thành phố cần đạt được là:

Về kinh tế

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2016-2020 đạt 13,3%, giai đoạn

2020-2030 đạt khoảng 7,1%

- Cơ cấu giá trị kinh tế tăng thêm

+ Năm 2020: nông nghiệp chiếm 0,5%, công nghiệp – xây dựng chiếm 62,6%; dịch vụ chiếm 36,9%

+ Năm 2030: nông nghiệp chiếm 0,5%, công nghiệp – xây dựng chiếm 61,5%; dịch vụ chiếm 38%

- Giá trị tăng bình quân đầu người: năm 2020 đạt khoảng 9.500 USD; năm 2030 đạt khoảng 24.000 USD

- Phấn đấu mức thu ngân sách trên địa bàn tăng bình quân 12%/năm

Về văn hóa xã hội, giáo dục đào tạo

- Dân số đạt 220.000 người vào năm 2020 và đạt 250.000 người vào năm 2030

Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 90% vào năm 2020

- Năm 2020: 13 bác sỹ/vạn dân; 47 giường bệnh/vạn dân; tỷ lệ trẻ em được tiêm phòng đầy đủ đạt trên 98%

- Đến năm 2020: Phấn đấu 85% giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông trên chuẩn; 100% các trường học đạt chuẩn quốc gia

- Đến năm 2025: 90% giáo viên đạt trình độ chuyên môn trên chuẩn

- Đến năm 2030: 97% giáo viên đạt trình độ chuyên môn trên chuẩn

Về bảo vệ môi trường

- Đến 2020, tỷ lệ chất thải sinh hoạt được thugom và xử lý đạt trên 95%; 100% các cơ sở sản xuất mới xây dựng có hệ thống xử lý chất thải đạt tiêu chuân; 100% chất thải y tế và chất thải rắnđược thu gom và xử lý; 30% chất thải thu gom được tái chế

3 Sự sẵn sàng về hạ tầng kỹ thuật đô thị và hạ tầng xã hội – dịch vụ

- Số, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo: Số lao động đã qua đào tạo: 56.872 người; Tỷ

lệ lao động đã qua đào tạo 42%

3.2 Về cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị

Điện: Về ngành sản xuất điện với công suất 1.200MW như hiện nay, Cẩm Phả là

một trong những nguồn cung ứng điện chủ yếu của Quảng Ninh và miền Bắc Việt Nam Sự tăng trưởng của ngành sản xuất điện có động lực từ việc xây dựng các nhà máy điện mới, như: Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả I & II (600 MW), Nhà máy nhiệt điện Mông Dương I (1.100 MW), Nhà máy nhiệt điện Mông Dương II (1.200 MW)

Nước: Nguồn nước mặt sử dụng chủ yếu là nguồn nước hồ Cao Vân với công

suất khai thác là 6.000m3/ngđ.Nguồn nước ngầm bao gồm 9 giếng khoan nước ngầm với tổng công suất là 5.080 m3/ngđ.Nhà máy nước Diễn Vọng là nguồn nước chính đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng nước cho Cẩm Phả, Hòn Gai và Vân Đồn với công nghệ

xử lý tương đối hiện đại, tổng công suất dự kiến 120.000m3/ngđ Nguồn nước ngầm vẫn được khai thác sử dụng nhưng chủ yếu phục vụ phòng cháy chữa cháy (PCCC) và

vệ sinh môi trường

Hạ tầng thông tin viễn thông: Mạng lưới viễn thông hiện tại của Thành phố

đang hoạt động tốt với ngày càng nhiều người dân sử dụng điện thoại di động hơn so với điện thoại cố định Tuy số thuê bao đăng kí sử dụng internet tương đối thấp, hầu hết người dân có thể tiếp cận internet Mạng lưới bưu chính được xây dựng hợp lý với

sáu địa điểm nhằm tạo điều kiện dễ dàng cho người dân tiếp cận

Hệ thống thu gom xử lý nước thải/rác thải: Hiện Cẩm Phả mới chỉ có hệ thống

cống, rãnh thu gom nước thải thông thường

Hệ thống phòng cháy, chữa cháy: Cơ quan phòng cháy chữa cháy số 2 Nằm tại

phường Cẩm Bình, thành phố Cẩm Phả

3.3 Về cơ sở hạ tầng xã hội – dịch vụ, hỗ trợ

Trường học/Cơ sở đào tạo:

- Trung tâm giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên

- Trường cao đẳng Nghề Than Khoáng sản Việt Nam

- Trường Cao đẳng công nghiệp Cẩm Phả

Bệnh viện/Trung tâm y tế: Thành phố có 02 bệnh viện đa khoa: gồm Bệnh viện

đa khoa Cẩm Phả và bệnh viện đa khoa khu vực Cẩm Phả và 02 bệnh viện chuyên ngành là Bệnh viện phục hồi chức năng và Bệnh viện bảo vệ sức khỏe tâm thần.Ngoài

ra, có 01 Trung tâm y tế thành phố và trạm y tế các phường, xã đều đạt chuẩn quốc gia

về y tế, công trình và thiết bị y tế; liên tục cải thiện chất lượng bệnh viện, trạm y tế, bác sĩ và cán bộ y tế

Tài chính – ngân hàng – bảo hiểm: Các lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo

hiểm phát triển nhanh về số lượng mạng lưới, đa dạng về loại hình Với sự góp mặt của hơn 20 chi ngánh, 49 điểm giao dịch của các ngân hàng uy tín Dịch vụ rút tiền ATM do các ngân hàng được bố trí đều tại các xã phường, việc thanh toán bằng thẻ

đã áp dụng và ngày một phổ biến hỗ trợ tốt cho khách du lịch và các tổ chức kinh

tế tại địa phương

Hệ thống logistics – vận tải: Lĩnh vực vận tải kho bãi của thành phố Cẩm Phả

bao gồm dịch vụ vận chuyển đường bộ, đường sắt và đường thủy, Cẩm Phả không có dịch vụ vận chuyển đường hàng không Vận chuyển than chiếm tỷ trọng quan trọng trong dịch vụ vận tải kho bãi đường bộ và đường sắt Nhìn chung, vận tải kho bãi là lĩnh vực dịch vụ then chốt, chiếm 3% tổng giá trị sản xuất, 13% giá trị dịch vụ và 7% việc làm năm 2013 Vận tải kho bãi dành cho kinh doanh bán buôn chủ yếu thông qua đường biển và đường bộ Cảng biển của Cẩm Phả đã đáp ứng phục vụ cho 1,7 tỷ đô la Mỹ hàng hóa thương mại, chủ yếu là xuất khẩu than Cùng với thành phố

Hạ Long, lĩnh vực vận tải kho bãi và vận chuyển của Cẩm Phả đã đóng góp 500 tỷ đồng vào GDP của Tỉnh Cảng Cửa Ông và cảng Km6 Quang Hanh với khả năng đón nhận tàu có trọng tải lên tới 70.000 DWT hiện là những cảng lớn nhất ở Cẩm

Phả, chủ yếu phục vụ cho ngành than

4 Tiềm năng phát triển của Thành phố

4.1 Tiềm năng chung

Thành phố Cẩm Phả có rất nhiều tiềm năng về phát triển kinh tế như công nghiệp khai thác chế biến than, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, chế tạo thiết bị điện, máy

mỏ, xe tải nặng, công nghiệp đóng tàu, thương mại dịch vụ, du lịch Tốc độ tăng trưởng kinh kế bình quân hàng năm đạt 13,15% (giai đoạn 2015 – 2017), đạt mức tăng trưởng cao so với bình quân chung của cả nước và của Tỉnh GRDP bình quân đầu người năm 2017 đạt 6554 USD/ người

Trữ lượng khoáng sản chủ yếu của Cẩm Phả là than đá, với tổng tiềm năng ước tính trên 3 tỷ tấn trong tổng số 8,4 tỷ tấn trữ lượng than của toàn tỉnh Quảng Ninh Cẩm Phả có hệ thống đường sắt dùng chuyên chở than chạy dọc thành phố chở than đến Nhà máy Tuyển Than Cửa Ông Các mỏ than lớn như Cọc Sáu, Ðèo Nai, Cao Sơn, Mông Dương, Khe Chàm, Dương Huy, Thống Nhất Ngoài ra, các khoáng sản khác như antimon, đá vôi, nước khoáng đều là những tài nguyên quý hiếm Vùng núi đá vôi

ở Cẩm Phả là nguồn nguyên liệu dồi dào cho việc phát triển các ngành sản xuất xi măng, nhiệt điện và vật liệu xây dựng, với Nhà máy xi măng Cẩm Phả Thành phố Cẩm Phả có nghề khai thác hải sản với hơn 73 km bờ biển, nhưng chủ yếu là đánh bắt trong bờ, sản lượng thấp

Cẩm Phả là thành phố với nhiều cảnh thiên nhiên đẹp, nhiều di tích lịch sử văn hóa Đền Cửa Ông được công nhận Di tích Lịch sư Quốc gia đặc biệt hàng năm thường mở hội vào tháng Giêng; khu di tích lịch sử, danh thắng Vũng Đục, bãi tắm Lương Ngọc, bãi tắm Quảng Hồng, khu nghỉ dưỡng nước khoáng Quang Hanh, Cẩm Thạch thu hút hàng vạn khách tham quan Có Bến tầu Du lịch hướng tuyến kết nối du lịch biển vịnh Bái Tử Long, vịnh Hạ Long, một số các đảo của Vân Đồn chưa được khai thác Khu đảo Ông cụ, Hòn bọ Cắn, Hòn Cạp Vọ, khu Vũng Bầu đã được quy hoạch thành khu nuôi trồng thủy sản tương lai là điểm đến tham quan du lịch trải nghiệm rất lý thú cho du khách Ngoài ra có đảo Nêm, đảo Cống Đông trong vịnh Bái

Tử Long đã hình thành một khu nghỉ, ngơi của công nhân mỏ và rất nhiều hòn đảo thuộc khu vực Vân Đồn đủ điều kiện để đón khách tham quan và du lịch

4.2 Các dự án động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương đã triển khai

Trong giai đoạn 2018 – 2020, Thành phố đã và đang triển khai các dự án động lực để thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương, bao gồm:

- Khu dịch vụ du lịch và đô thị sinh thái phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả + Tổng mức đầu tư: 3.200 tỷ đồng

+ Quy mô: Diện tích đất nghiên cứu khoảng 30,0ha

- Khu dịch vụ thương mại, công cộng và nhà ở tại Cẩm Bình, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, với quy mô: 63.475,0m2 (Dự kiến dân số: 876 người; 251 căn hộ)

- Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng cao cấp Quang Hanh tại phường Quang Hanh, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

+ Tổng mức đầu tư dự kiến: 3.500 tỷ đồng

+ Quy mô: 404.984,4m2

- Dự án Sản xuất giống, nuôi thương phẩm và chế biến thức ăn cho tôm sử dụng công nghệ cao tại xã Cộng Hòa, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh

+ Tổng mức đầu tư dự kiến: 400 tỷ đồng

+ Quy mô: Diện tích đất nghiên cứu khoảng 460ha

4.3 Hiện trạng và tiềm năng phát triển du lịch Câm Phả

a Tiềm năng du lịch

Về du lịch tâm linh:

Di sản văn hóa gắn với bản sắc các dân tộc: Lễ hội truyền thống (Đền Cửa Ông,

Đình Cẩm Hải), Hát Soọng Cô (dân tộc Sán Dìu), chèo cổ, tổ tôm điếm phản ánh đầy đủ đời sống tâm linh và văn hóa của con người Cẩm Phả Trong đó tiêu biểu là Lễ hội đền Cửa Ông, hàng năm thu hút hằng trăm nghìn lượt khách đến tham quan chiêm bái Năm

2016, Lễ hội đền Cửa Ông được Bộ VHTTDL đưa vào danh mục DSVHPVT Quốc gia tại Quyết định số 4036/QĐ-BVHTTDL ngày 21/11/2016

Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thồng, Thành phố đang lên

kế hoạch, giao các phòng, ban đơn vị liên quan khôi phục, phục dựng lại lễ hội đình Quang Hanh, Hát Soọng Cô nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống đồng thời góp phần làm đa dạng sản phẩm du lịch trên địa bàn

Di tích lịch sử, văn hóa, các danh thắng: Trên địa bàn thành phố Cẩm Phả có 24

di tích, trong đó có 01 di tích Quốc gia đặc biệt (đền Cửa Ông), 03 di tích cấp quốc gia

(Ngã tư đường lên Mỏ Đèo Nai, Cầu Poóc tích - Trận địa pháo cao xạ - Hầm chỉ huy của xí nghiệp tuyển than Cửa Ông, Địa điểm Bác Hồ về thăm mỏ Đèo Nai 1959), 04 di tích cấp tỉnh (Hang núi đá Chồng, Khu di tích Vũng Đục, Lò giếng đứng Mông Dương, Đình Quang Hanh) và 16 di tích đã được kiểm kê, phân loại

Hệ thống di tích trên địa bàn hiện là các điểm thu hút khách chủ yếu của Thành phố: Đền Cửa Ông, Chùa Phả Thiên, đình nghè Cẩm Hải, Hầm chỉ huy của xí nghiệp tuyển than Cửa Ông, Hang núi đá Chồng, Khu di tích Vũng Đục

Về du lịch nghỉ dưỡng (biển, khoáng):

Nổi bật là nguồn khoáng nóng thiên nhiên tại Quang Hanh và Cẩm Thạch: Khoáng nóng ở đây có hàm lượng brôm cao kết hợp với nhiều loại vi khoáng có tác

dụng chữa các bệnh viêm khớp, viêm cơ Là điều kiện thuận lợi hình thành khu Du lịch nghỉ dưỡng hiện đại, khép kín để thu hút khách du lịch đặc biệt là khách du lịch nước ngoài Trung tâm Khoáng nóng Địa Chất (phường Cẩm Thạch) là 01 trong 05 điểm du lịch của Thành phố Hiện thành phố đang triển khai Dự án Khu nghỉ dưỡng cao cấp khoáng nóng Quang Hanh

Chiều dài bờ biển 73km, diện tích mặt biển là 150,68 km2, là một phần vịnh Bái

Tử Long với nhiều cảnh quan tuyệt đẹp như cụm hang Vũng Đục và trên 50 đảo, hòn đảo các loại Cùng với tiềm năng về đầu tư, khai thác cảng biển, bến tàu phục vụ tham quan du lịch trên vịnh Bái Tử Long (cảng Vũng Đục), là điều kiện hình thành các sản phẩm du lịch biển hấp dẫn, độc đáo Hiện, thành phố có 02 bãi tắm được UBND tỉnh công nhận là bãi tắm du lịch: Lương Ngọc và Quảng Hồng

Trong tương lai: thành phố đang kêu gọi đầu tư vào các dự án phát triển sản phẩm du lịch: Cảng tàu khách du lịch Vũng Đục, Khu du lịch sinh thái Đảo Hà Loan, Khu dịch vụ du lịch và đô thị sinh thái phường Cửa Ông với các sản phẩm du lịch: Thăm quan Đảo, du thuyền, câu cá, leo núi và trải nghiệm du lịch mỏ

- Số lượt khách 2017: 900.000 lượt, 9 tháng 2018: 850.000 lượt

- Doanh thu du lịch 2017: 680 tỷ, 9 tháng 2018: 612 tỷ, dự báo tăng trưởng: đến năm 2020 trên 1.000 tỷ

- Thời gian lưu trú trung bình trên địa bàn của khách: 0,5 ngày

- Số liệu danh sách các cơ sở lưu trú hiện tại (3 sao: 01, 2 sao: 03, 1 sao: 05, HomeStay: 05; Nhà nghỉ du lịch: 66 cơ sở)

- Dự báo tăng trưởng sau khi các dự án hoàn thành, đưa vào khai thác (KS 5 sao:

02, KS 4 sao: 02, KS 3 sao: 03, KS 2 sao: 10; KS 1 sao: 10, HomeStay: 05; Nhà nghỉ

du lịch: 70 cơ sở

- Số lượng các doanh nghiệp lữ hành:02 công ty, 01 Phòng Đăng ký du lịch;

- Số hướng dẫn viên: Tổng số hướng dẫn viên trên địa bàn Thành phố: 12 người Trong đó 01 hướng dẫn viên quốc tế, 02 hướng dẫn viên nội địa và 09 hướng dẫn viên tại điểm Các HDV đều có hợp đồng với doanh nghiệp và được cấp thẻ hành nghề theo đúng quy định

c Kế hoạch phát triển

- Phát triển tàu du lịch Bái Tử Long: Hiện Thành phố đang trình xin ý kiến của các Sở: GTVT, Du lịch; VHTT; Ban quản lý vịnh Hạ Long phương án phát triển tàu tham quan trên vịnh Bái Tử Long, bước đầu khai thác 05 tuyến tham quan

- Quy hoạch khoáng nóng Quang Hanh theo Quyết định số 407/QĐ-UBND ngày 31/01/2018 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt điều chỉnh (lần 2) Quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/500 dự án Khu nghỉ dưỡng suối khoáng nóng cao cấp Quang Hanh (giai đoạn 1), tại phường Quang Hanh, thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh Quy mô dự án chia làm 3 khu gồm: Khu du lịch khoáng nóng cao cấp phục vụ đông đảo người dân với diện tích 160ha; Khu nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp tiếp giáp với vịnh Bái Tử Long với diện tích 420ha; Khu khai thác bảo tồn cảnh quan thiên nhiên với diện tích 150ha Tổng vốn đầu tư dự kiến 3.500 tỷ đồng

- Khu dịch vụ du lịch và đô thị sinh thái Cửa Ông tại khu 4B, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, theo Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 đã được UBND thành phố Cẩm Phả phê duyệt tại Quyết định sô 868/QĐ-UBND ngày 17/3/2017, Diện tích 36,6ha, có tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, là khu dịch vụ du lịch sinh thái ven biển hiện đại, thân thiện với môi trường với đầy đủ cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; là một trong những tổ hợp trung tâm kinh tế về thương mại dịch

vụ, du lịch nghỉ dưỡng kết hợp dịch vụ du lịch để thu hút khách thập phương, đồng thời gắn kết góp phần hoàn thiện mạng lưới du lịch phía Đông cho thành phố Cẩm Phả

- Phát triển khu vực đảo Hà Loan, xã Cộng Hòa theo hình thức Du lịch sinh thái

- Các khu di tích trên địa bàn (Du lịch tâm linh) các di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh, danh mục di tích Đền Cả,

- Các quy hoạch về: Nâng cấp, cải tạo khu vực SVĐ thành phố; xây dựng Quảng trường Rạp hát ngoài trời; cải tạo Quảng trường 12/11

Có thể thấy, thành phố Cẩm Phả đang trong giai đoạn đầu về phát triển và khai phá các tiềm năng du lịch trên địa bàn Bên cạnh các dự án phát triển về công trình, thành phố cần tập trung ứng dụng nhanh công nghệ thông tin trong phát triển du lịch, trong đó, tạo ra giá trị tương hỗ giữa ba nhóm đối tượng chính: cơ quan quản lý Nhà nước, người dân/du khách, và doanh nghiệp tham gia vào ngành du lịch Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần quảng bá được du lịch của thành phố một cách tiết kiệm cả

về chi phí, thời gian, nguồn nhân lực Đối với người dân và du khách, có thể tra cứu các thông tin một cách thuận tiện, nhanh chóng vừa có thể trao đổi, chia sẻ thông tin,

tương tác lẫn nhau từ trước khi đến, trong khi đến và cả sau hành trình Du khách đến với thành phố không phải chỉ vì sự nổi tiếng của những điểm mà còn vì những tiện ích thành phố mang lại.Đối với các doanh nghiệp, một phần không thể tách rời trong chuỗi tương tác trong ngành du lịch, nhờ du lịch thông minh họ có thêm cơ hội mở rộng quảng bá thông tin, hoạt động của mình, gia tăng cơ hội kinh doanh, góp phần tăng nguồn thu ngân sách cho thành phố

3 Các vấn đề cần ưu tiên cần giải quyết của Thành phố

Trong quá trình phát triển các mục tiêu kinh tế xã hội, thành phố Cẩm Phả sẽ cần giải quyết các vấn đề ưu tiên sau:

a Đáp ứng kịp thời các nhu cầu của người dân: Nhìn chung, Thành phố Cẩm

Phả sẽ phải đối mặt với sự gia tăng dân số như mọi đô thị khác, đặc biệt là tỷ lệ dân số

đô thị theo dự báo sẽ chiếm tỷ lệ cao đòi hỏi thành phố cần có khả năng đáp ứng của kết cấu hạ tầng kỹ thuật để phục vụ cuộc sống người dân tốt hơn Bên cạnh đó, thu nhập bình quân đầu người của người dân thành phố tăng trưởng qua các năm, do đó nhu cầu của người dân đô thị về chất lượng sống (bao gồm an ninh; văn hóa xã hội; y tế; giáo dục; dịch vụ công; giao thông; giải trí; tiêu dùng; nhà ở; môi trường – khí hậu)

sẽ ngày càng cao đặt ra thách thức cho Thành phố trong việc nâng cao chất lượng phục

vụ người dân

b Liên quan đến lĩnh vực tài nguyên và môi trường: Hiện nay Thành phố vẫn

chưa có biện pháp quản lý hiệu quả các nguồn chất thải từ hoạt động sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, khai thác khoáng sản và các hoạt động thương mại, dịch vụ Việc giám sát chất lượng môi trường còn thiếu các cơ sở hạ tầng và việc kiểm tra xử lý các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường không khí và nguồn nước vẫn phải thực hiện một cách thủ công Ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của một bộ phận nhân dân còn hạn chế; việc thực hiện chiến dịch vệ sinh môi trường ở một số xã, phường còn mang tính đối phó, chưa hiệu quả, chưa huy động được sự vào cuộc của các đơn vị và đông đảo nhân dân tham gia Đặc biệt, với tiềm năng về tài nguyên khoáng sản trên địa bản, công tác giám sát khai thác tài nguyên, phòng ngừa các hậu quả tiêu cực còn hạn chế do chưa có công

cụ theo dõi, giám sát

c Về công tác quản lý quy hoạch đô thị và xây dựng: Công tác giải quyết các

thủ tục về quy hoạch xây dựng, giao thông đô thị, cấp giấy phép xây dựng, thẩm định

hồ sơ thiết kế thi công xây dựng công trình, quản lý trật tự xây dựng đô thị, hạ tầng kỹ thuật đô thị…cơ bản được thực hiện theo đúng quy trình, quy định, giao trả hồ sơ đúng hạn Phối hợp tốt trong công tác tham gia giải quyết, xử lý những vi phạm về đất đai, xây dựng; giải phóng mặt bằng; giải quyết đơn thư, kiến nghị, khiếu nại của công dân,

tổ chức Tuy nhiên phòng quản lý đô thị vẫn gặp phải các khó khăn như:

- Khối lượng thực hiện công tác lớn trong khi số lượng cán bộ phòng còn rất hạn chế (10 nhân sự: 03 lãnh đạo phòng + 06 chuyên viên + 01 lao động hợp đồng; trong

đó 01 chuyên viên làm việc tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm hành chính công) nên hiệu

quả công việc còn hạn chế; ngoài ra do địa bàn quản lý rộng, rất phức tạp nên sự phối hợp công tác với các phòng, ban, phường, xã và các đơn vị trên địa bàn chưa cao; việc quản lý các hoạt động xây dựng, vi phạm trật tự xây dựng, trật tự đô thị còn hạn chế

- Việc quản lý về trật tự xây dựng đô thị và môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, tuy nhiên tình trạng xây dựng sai quy định vẫn còn diễn ra; việc xử lý các vi phạm vẫn còn chưa triệt để, kiên quyết và dứt điểm

- Ý thức của người dân về việc thực hiện các quy định của pháp luật chưa cao vẫn còn những trường hợp cố tình vi phạm, tái vi phạm về trật tự đô thị

d Về tình hình giao thông và đảm bảo trật tự an toàn giao thông: Trên địa bàn

thành phố hiện tại đang quản lý 04 bến xe (Cẩm Bình – Cửa Ông – Mông Dương – Cẩm Hải ), 52 Km Quốc lộ (Từ km 135 dốc Đèo Bụt đến km 187 Cầu Ba Chẽ), có 37,39km đường đô thị chính, 126,53km tuyến đường đô thị nhánh Tình hình đảm bảo trật tự an toàn giao thông còn có những tồn tại, hạn chế sau:

- Cơ sở hạ tầng giao thông một số tuyến đường như: đường tránh Hoành Bồ - Quang Hanh, tuyến Quốc lộ 18A từ bến xe Cẩm Hải đến UBND xã Cộng Hòa có nhiều đoạn đường dốc, cua hẹp nên thường xuyên xảy ra tai nạn giao thông

- Ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông của một số bộ phận nhân dân khi tham gia giao thông, đặc biệt là trong giới trẻ còn hạn chế, như tình trạng điều khiển mô tô, xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, đi trái làn đường quy định

- Trật tự đô thị đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng tình trạng lấn chiếm vỉa

hè, lòng đường, hành lang an toàn giao thông còn xẩy ra nhất là khi lực lượng tuần tra kiểm soát vừa đi khỏi khu vực

- Trật tự, an toàn giao thông đường thủy nội địa tuy đã được cải thiện nhiều nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ xẩy ra tai nạn; việc quản lý bến bãi, phương tiện giao thông, hoạt động vận chuyển khách đã đi vào nề nếp nhưng cũng còn nhiều phát sinh chưa lường trước được như: Số lượng phương tiện từ nơi khác đến, những người làm

ăn tự do chưa có đăng ký hộ khẩu tại địa phương

- Việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong công tác tuyên truyền chưa đồng bộ, nội dung tuyên truyền chưa tập trung vào các chuyên đề trọng tâm, trọng điểm

e Về việc nắm bắt thông tin trong thời đại công nghệ phục vụ công tác quản

lý, điều hành

Trong bối cảnh Thành phố ngày càng hội nhập sâu vào xã hội thông tin của thế giới, giờ đây người dân có thể nhanh chóng chia sẻ thông tin, ý kiến, bày tỏ suy nghĩ, bức xúc của mình về các sự kiện, vấn đề nóng của xã hội thông qua các thiết bị di động lên các mạng xã hội, kênh tin tức và diễn đàn trực tuyến Do đó, Thành phố cần phải tạo điều kiện cho người dân tham gia tích cực vào quá trình giám sát, xây dựng và phát triển đô thị để qua đó biến tiếng nói của họ thành các sản phẩm, giá trị cụ thể

Giải quyết được những thách thức trên mang ý nghĩa rất quan trọng với sự phát triển của Thành phố Tuy nhiên tất cả những thách thức trên đều không phải là những bài toán đơn giản, ngắn hạn, mà đều quy về hai bài toán: khả năng dự báo quy hoạch chính xác trong nhiều năm, qua nhiều giai đoạn, và khả năng vận hành Thành phố một cách tổng thể đạt hiệu quả cao nhất Chỉ khi dự báo chính xác hơn được số liệu phát triển của từng ngành trong tương quan với các yếu tố đầu vào từ các ngành liên quan thì Thành phố mới có thể đảm bảo có các chính sách tổng thể và phù hợp nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo đúng định hướng đã đề ra

Chính vì vậy mà nhu cầu ưu tiên hàng đầu với Thành phố chính là việc làm thế nào để nâng cao hiệu quả và độ chính xác của công tác dự báo, hỗ trợ ra quyết định để

có thể đảm bảo ban hành được các chiến lược, mục tiêu, chính sách hợp lý nhằm giải quyết được tận gốc các vấn đề và thúc đẩy thành phố phát triển bền vững Điều này phù hợp với xu hướng quản trị đô thị chung của thế giới đang ngày càng phức tạp và đòi hỏi mức độ cao hơn.Cụ thể, so với quá khứ, quá trình ra quyết định hiện nay sẽ tận dụng khối lượng dữ liệu khổng lồ không chỉ theo chiều rộng (đa lĩnh vực) mà còn theo chiều sâu (theo thời gian: thông tin hiện tại, quá khứ, thông tin thời gian thực, thông tin dự báo các yếu tố đầu vào) về môi trường và đối tượng tác động của các quyết định Do đó quá trình ra quyết định hiện nay cũng mang tính dài hạn, toàn diện và đạt

độ chính xác cao hơn (do khả năng dự báo được sự tương tác giữa các yếu tố đầu vào cũng như có tác động hồi tiếp sau nhiều vòng tương tác) Điều này cho phép các đô thị chuyển từ việc mô hình quản lý ngắn hạn (tập trung xử lý các sự vụ tình huống) sang

mô hình quản lý dài hạn (ngăn ngừa, giảm thiểu tác hại của các tình huống tiêu cực sẽ xảy ra, tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn lực)

Để giải quyết một số bất cập nêu trên, Thành phố cần phải thu thập và phân tích một khối lượng dữ liệu khổng lồ về môi trường và đối tượng tác động của các quyết định – dữ liệu không chỉ theo chiều rộng (đa lĩnh vực) mà còn theo chiều sâu (theo thời gian) Tuy nhiên, với khối lượng dữ liệu cần phải xử lý và các yêu cầu về tốc độ

xử lý như trên, sẽ gần như không khả thi khi chúng ta sử dụng năng lực tính toán hữu hạn của con người Điều này đòi hỏi vai trò không thể thiếu của việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong công tác quản lý cũng như dự báo của Thành phố

VI KẾT LUẬN VỀ SỰ CẦN THIẾT

Như vậy nếu xem xét tổng quát từ tất cả các khía cạnh:

- Bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đã hình thành xu thế phát triển mới, trong đó có xây dựng TPTM.Xây dựng TPTM là một chủ trương quan trọng của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội Việc áp dụng các tiến bộ, công nghệ mới góp phần thay đổi công tác quản lý nhà nước, đem đến hiệu quả phát triển đô thị bền vững hơn và tạo môi trường sống ổn định, lành mạnh và tiện ích hơn cho người dân Xu hướng này cũng mang tính đột phá rất cao, nếu địa phương nào chậm chân sẽ

bị bỏ rơi lại phía sau

- Tỉnh Quảng Ninh đã triển khai xây dựng mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh, trong đó tại đề án hầu hết mới tập trung nguồn lực triển khai tại Hạ Long Bên cạnh đó lãnh đạo Tỉnh cũng có chủ trương nhân rộng tại các thành phố khác của tỉnh trong đó có thành phố Cẩm Phả

- Vai trò và vị thế quan trọng của Tp Cẩm Phả với việc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh và vùng Đông Bắc Bộ cũng như các thách thức mà thành phố đang phải đối mặt: kết cấu hạ tầng không đáp ứng kịp sự gia tăng dân số đô thị, tiêu tốn năng lượng, ô nhiễm môi trường,

- Phân tích về sự sẵn sàng về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, dịch vụ tương đối đồng bộ và các tiềm năng sẵn có của Thành phố, đặc biệt là tiềm năng phát triển các loại hình du lịch thế mạnh;

- Các yêu cầu về chất lượng phục vụ của người dân ngày một cao hơn; nhu cầu tham gia vào việc góp ý, giám sát, quản lý và xây dựng của người dân;

- Nhu cầu của cơ quan quản lý trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, khả năng dự báo và điều hành tổng thể để phát triển đúng hướng và hiệu quả

Từ tất cả các khía cạnh trên có thể thấy: việc xây dựng TPTM tại Tp Cẩm Phả là hết sức cần thiết

PHẦN THỨ HAI:

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG, NHU CẦUỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ

THÔNG TIN TẠI TP CẨM PHẢ

I HIỆN TRẠNG HẠ TẦNG, ỨNG DỤNG CNTT

Về hạ tầng CNTT

- Tổng số máy tính toàn Thành phố: 636 máy

- Tỷ lệ máy tính so với tổng số cán bộ công chức, viên chức, người lao động của thành phố đảm bảo theo quy định mỗi 1 cán bộ đều đuợc bố trí máy tính đề làm việc Tuy nhiên, tỷ lệ máy tính cấu hình cao theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu Hiện tại tỷ lệ cấu hình cao trên toàn thành phố đạt 64%; máy tính cài phần mềm diệt virut đạt 49%

- Tỷ lệ băng thông đuờng truyền internet dưới 1MB/1 cán bộ công chức

- Hệ thống WIFI miễn phí trên địa bàn không có

- 08 đơn vị trực thuộc của Thành phố chưa được kết nối mạng Wan

- Hệ thống mạng Wifi đã có tuy nhiên chưa phân tách mạng khách và chủ

- Dịch vụ công trực tuyến cung cấp đầy đủ các mức độ từ 2,3,4 Tổng số thủ tục hành chính cung cấp mức độ 3 của Thành phố 303 thủ tục; cấp xã là 98 thủ tục Tuy nhiên mức độ ứng dụng, sử dụng dịch vụ công mức 3 chưa cao, mức 4 đã có hồ sơ nhưng còn rất hạn chế

- Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và xử lý qua mạng đạt 0,26% Tỷ lệ này quá thấp

- Việc ứng dụng chữ ký số chứng thư số: 100% các phòng, ban, đơn vị sự nghiệp; UBND các phường, xã đựợc cấp chữ ký số và thường xuyên sử dụng đạt100%

- Chữ ký số cá nhân của các lãnh đạo Thành phố và phòng ban chuyên môn; đơn

vị sự nghiệp; UBND các phường, xã đến nay đã được cấp đủ Tuynhiên mức độ sử dụng chưa thường xuyên

Các phần mềm chuyên ngành

- Y tế:

Thành phố hiện có hệ thống các cơ sở y tế đa dạng, đáp ứng cơ bản nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong các lĩnh vực phòng bệnh, khám chữa bệnh, bao gồm 04 bệnh viện Trong đó 02 bệnh viện đa khoa hạng 2; 02 bệnh viện chuyên khoa cấp tỉnh,

01 Trung tâm y tế; 16 trạm y tế xã, phường Ngoài ra, còn có 25 trạm y tế thuộc các đơn vị doanh nghiệp đóng trên địa bàn trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe người lao động Gần 200 các cơ sở y tế tư nhân cũng tích cực tham gia cung cấp dịch

vụ khám chữa bệnh, kinh doanh dược trên địa bàn thành phố

100% các trạm y tế có máy vi tính, máy in, tủ đựng thuốc chữa bệnh, cân khám sức khoẻ, máy nghe tim thai, bàn tiêm, bàn khám bệnh, bàn đẻ, bàn KHHGĐ, giường bệnh nhân inox 100% các trạm y tế được dùng cáp quang của 2 nhà mạng VNPT và Viettel

Triển khai thực hiện kế hoạch thí điểm quản lý sức khỏe toàn dân của Tỉnh, Phòng Y tế đã chủ động phối hợp nhà cung cấp phần mềm tổ chức tập huấn sử dụng phần mềm quản lý sức khỏe toàn dân cho 100% cán bộ y tế xã, phường, đảm bảo tất cả đội ngũ nhân viên y tế đều thành thạo kỹ năng lập hồ sơ quản lý sức khỏe cá nhân cho các đối tượng nhân dân trên địa bàn đảm bảo tiến độ và chất lượng theo quy định Tính đến ngày 31/12/2017, tiến độ khởi tạo hồ sơ trên toàn thành phố đã đạt 99,99%

Với các trạm y tế xã, phường trên địa bàn thành phố đang sử dụng các ứng dụng theo chương trình chung của Sở Y tế bao gồm:

+ Phần mềm quản lý khám chữa bệnh liên thông bảo hiểm y tế cho các trạm y tế xã/phường: 14/16 phường, xã;

+ Phần mềm quản lý tiêm chủng quốc gia: 16/16 phường, xã;

+ Thành phố đang triển khai phần mềm sức khỏe y tế toàn dân và phần mềm quản lý thuốc kê đơn, cung ứng thuốc (do Sở Y tế chủ trì, triển khai trên quy mô toàn tỉnh);

+ 100% các trạm y tế có kết nối Internet ổn định

- Giáo dục: Đã triển khai Phần mềm Hệ thống thông tin Quản lý giáo dục SMAS cho các trường từ mầm non, tiểu học, THCS và Trung học phổ thông trên địa bàn Thành phố Hệ thống phần mềm quản lý nhân sự (ePMIS) và hệ thống phần mềm kế toán MISA được triển khai đồng bộ theo chương trình của Tỉnh Ngoài ra Thông qua các đề án, dự án ứng dụng CNTT trong ngành giáo duc, thành phố Cẩm Phả đã được đầu tư 16 lớp học thông minh, trong đó cấp tiểu học là 12 lớp học ((TH Cẩm Đông: 4 lớp; TH Cẩm Bình: 8 lớp), cấp THCS là 4 lớp (THCS Cẩm Thịnh: 4 lớp) Ngoài ra các đơn vị trên địa bàn thành phố đã triển khai 100% áp dụng hóa đơn điện tử

- An ninh trật tự, lưu trú: Toàn thành phố chưa có hệ thống camera giám sát tập trung Đang khai thác và sử dụng phần mềm khai báo tạm trú cho người nước ngoài theo chương trình chung của Bộ Công an Hiện tại việc quản lý lưu trú cho khách trong nước vẫn đang triển khai thủ công

- Lĩnh vực quản lý và quy hoạch đô thị: Thành phố đang chủ động triển khai lập

dự án hệ thống chiếu sáng công cộng thông minh theo chủ trương về chỉnh trang đô thị Ngoài ra, dưới đây là thống kê các hệ thống thông tin, phần mềm và CSDL chuyên ngành:

- Các phần mềm chuyên ngành được triển khai trên địa bàn thành phố bao gồm: + Quản lý nhân sự

+ Quản lý kế toán - tài chính

+ Quản lý tài sản

+ Quản lý khoa học - công nghệ

+ Quản lý thanh tra, khiếu nại, tố cáo

+ Quản lý xuất, nhập cảnh

+ Quản lý hộ tịch

+ Kiểm định đánh giá trường mầm non

+ Quản lý chất lượng trường tiểu học

+ Quản lý cấp đổi, đào tạo, sát hạch giấy phép lái xe

- Các cơ sở dữ liệu thông tin

+ Nhìn chung CSDL đang nhỏ lẻ và rải rác tại các đơn vị chuyên ngành, chưa có CSDL dùng chung, các cơ sở dữ liệu nằm riêng lẻ trong các ứng dụng chuyên ngành như:

+ Ngành Kế hoạch và Đầu tư: có CSDL về đăng ký kinh doanh chung toàn quốc, chưa được chia sẻ cho các đơn vị khác trong tỉnh

+ Ngành Tư pháp: Cơ sở dữ liệu quản lý hộ tịch

+ Ngành Giao thông Vận tải: Cơ sở dữ liệu cấp đổi giấy phép lái xe, cơ sở

dữ liệu quản lý phương tiện thủy nội địa, cơ sở dữ liệu quản lý số liệu về cơ sở hạ tầng giao thông

+ CSDL công dân: Tỉnh đang xây dựng, chưa sẵn sàng

Về nguồn lực nhân sự CNTT

Hiện chưa có cán bộ công chức chuyên trách về CNTT; cán bộ quản trịmạng Tạm thời tính cán bộ HĐLĐ Như vậy là chưa đảm bảo về nhân sự

II CÁC CHƯƠNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐANG TRIỂN KHAI

Trong khi tiếp cận xây dựng đề án nhân rộng mô hình TPTM cho Tp Cẩm Phả, dưới đây là những chương trình có liên quan do Tỉnh Quảng Ninh có triển khai mà đề

án cần xem xét kế thừa, tích hợp với các hệ thống này do Cẩm Phả cũng là một đơn vị được thụ hưởng

- Chính quyền điện tử: Ngày 28/9/2012, UBND tỉnh có Quyết định số UBND về phê duyệt Đề án xây dựng Chính quyền điện tử giai đoạn 1 (2012-2014) Từ năm 2015, Quảng Ninh đã bước vào thực hiện giai đoạn 2 của Đề án Đến nay, có thể khẳng định, hiệu quả từ Đề án đã góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, cải cách hành chính và nâng cao năng lực các chỉ số cạnh tranh của tỉnh nói chung và

2459/QĐ-Tp Cẩm Phả nói riêng Với Đề án Chính quyền điện tử, Quảng Ninh đặt mục tiêu sẽ sớm xây dựng và hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin để xây dựng chính quyền điện tử; ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin trong hoạt động nội bộ của các cơ quan Nhà nước, lấy người dân làm trung tâm, cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ cao

để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả Đồng thời thực hiện đào tạo nguồn nhân lực vận hành hiệu quả hệ thống chính quyền điện tử, gắn xây dựng chính quyền điện tử với trung tâm dịch vụ hành chính công và cải cách thủ tục hành chính

- Hạ tầng ICT và nền tảng dữ liệu: Dự án “Xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và phần mềm nền tảng cho thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh” thuộc đề án TPTM của Tỉnh, triển khai trong giai đoạn 2017-2019 Dự án này sẽ hình thành nên kiến trúc nền tảng về cơ sở hạ tầng ICT và phần mềm nền tảng để có thể mở rộng cho các địa phương khi triển khai mô hình TPTM

- Du lịch: Dự án “Ứng dụng Công nghệ thông tin nâng cao hiệu quả hoạt động ngành du lịch tỉnh Quảng Ninh (giai đoạn 1)” trong đó triển khai các giải pháp du lịch thông minh và tập trung trên địa bàn Tp Hạ Long

- Giáo dục:Ngành giáo dục đã triển khai đồng bộ Phần mềm SMAS - Hệ thống thông tin Quản lý giáo dục (triển khai cho 500 trường) Hiện tại ở Tp Cẩm Phả đã triển khai hết cho các khối THTP và THCS Ngoài ra theo Đề án triển khai mô hình thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020 có dự án “Xây dựng trường học thông minh cho 66 trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh (giai đoạn I, giai đoạn II)”

- Tài nguyên và Môi trường:

+ Sở Tài nguyên môi trường đã có dự án: “Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và phần mềm phục vụ công tác quản lý tài nguyên và môi trường, cảnh báo thiên tai trực tuyến trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh (Trung tâm GIS vùng)” Cẩm Phả là địa phương được thụ hưởng trong dự án này cũng 14 huyện/thành phố khác

+ Dự án “Nâng cao năng lực quan trắc môi trường tự động trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” trong đó Thành phố Cẩm Phả cũng được triển khai 1 số trạm do nằm trong các địa điểm trọng yếu cần quan trắc của Tỉnh

+ Dự án Xây dựng CSDL quản lý đất đai tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020:

Dự án đang được UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện điều chỉnh đảm bảo đầy đủ các thông tin, dữ liệu theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường tại Thông tư số 75/2015/TT-BTNMT ngày 28/12/2015 quy định kỹ thuật về cơ sở dữ liệu đất đai; Thông tư 05/2017/TT-BTNMT ngày 25/4/2017 về quy trình xây dựng cơ

sở dữ liệu đất đai Trong phạm vi điều chỉnh của dự án có điều chỉnh phần mềm VILIS làm phần mềm nền tảng thay thế phần mềm ELIS, đồng thời có thực hiện triển khai trên địa bàn thành phố Cẩm Phả

- Giao thông và quản lý đô thị: Dự án “Xây dựng hệ thống quản lý điều hành giao thông thông minh” và Dự án “Ứng dụng CNTT trong quản lý đô thị trên địa bàn thành phố Hạ Long” đang trong quá trình phê duyệt và sẽ triển khai trong giai đoạn 2018-2019 Đây cũng là các dự án mà thành phố Cẩm Phả cần tham chiếu khi triển khai mô hình TPTM

- Các dự án thuộc Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020 gồm: Xây dựng hệ thống quản lý y tế thông minh tỉnh Quảng Ninh; Xây dựng hệ thống quản lý giáo dục thông minh tỉnh Quảng Ninh

- Ngoài ra tỉnh Quảng Ninh cũng đang thực hiện dự án “Xây dựng trung tâm điều hành thông minh tỉnh Quảng Ninh” thuộc Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020, trong đó có xây dựng trung tâm điều hành tại UBND tỉnh

III ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HIỆN TRẠNG, NHU CẦU PHÁT SINH VỀ ỨNG DỤNG CNTT

Bảng kết quả xếp hạng chỉ số đánh giá mức độ ứng dụng CNTT trong nhóm các

huyện, thị xã, thành phố tỉnh Quảng Ninh năm 2017

Trong năm 2017, Tp Cẩm Phả được xếp hạng 2 trong các địa phương của tỉnh Quảng Ninh trong việc đánh giá chỉ số mức độ ứng dụng CNTT nhóm các huyện, thị

xã, thành phố Đây là một kết quả rất đáng ghi nhận khi nhiều ứng dụng CNTT được đầu tư, sử dụng, khai thác hiệu quả trên địa bàn thành phố, góp phần tăng cường hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị và nâng cao chất lượng phục vụ người dân Thông qua quá trình khảo sát, thành phố vẫn cần hoàn thiện, phát triển những vấn đề sau trong lộ trình xây dựng chính quyền điện tử và hướng tới TPTM:

- Đối với các chương trình dùng chung từ cấp tỉnh:

+ Lĩnh vực chính quyền số: Về hạ tầng và ứng dụng CNTT được đầu tư đống bộ, đặc biệt là tại trung tâm hành chính công của Thành phố Trong thời gian trước mắt, thành phố cần nâng cao chất lượng phục vụ, hiệu quả giải quyết hồ sơ của công dân, tổ chức đến làm việc tại Trung tâm Hành chính công; tiếp tục hướng dẫn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Trung tâm và các tổ chức, doanh nghiệp, người dân về mục tiêu, ý nghĩa, nội dung và tầm quan trọng của công tác cải cách hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước; đồng thời đặc biệt cần quan tâm đến công tác uyên truyền, hướng dẫn cho người dân và doanh nghiệp nắm được các bước khi tham gia sử dụng dịch vụ công trực tuyến tại trung tâm Hành Chính công thành phố Cẩm Phả giúp người dân và doanh nghiệp chủ động, tích cực tham gia sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, giao dịch với cơ quan nhà nước trên môi trường mạng Internet, đảm bảo sử dụng, khai thác hiệu quả các tiện ích, các hệ thống thông tin dành cho người dân, doanh nghiệp được cung cấp công khai trên Internet

+ Lĩnh vực giáo dục và y tế: Hạ tầng kỹ thuật, nhân lực đã đáp ứng được đủ nhu cầu của Thành phố Trong thời gian trước mắt, theo yêu cầu đặc thù của địa phương cần bổ sung việc đồng bộ, chia sẻ các dữ liệu từ các hệ thống do các Sở ban ngành quản lý để đảm bảo khả năng khai thác, sử dụng hệ thống hiệu quả trên hệ thống điều hành của Thành phố

+ Lĩnh vực tài nguyên, môi trường: Các hệ thống quan trắc môi trường tự động được Tỉnh đầu tư cơ bản đã đáp ứng được về mặt số lượng điểm, tuy nhiên còn hạn chế

về việc chia sẻ dữ liệu Hiện taị toàn bộ các số liệu quan trắc Thành phố chỉ nhận được

từ Sở TN&MT theo hình thức thủ công, chưa đáp ứng được nhu cầu giám sát và điều hành trong lĩnh vực này

- Cơ sở dữ liệu (CSDL) và tích hợp ứng dụng:Các CSDL của Thành phố phần lớn đang được xây dựng rời rạc tại các đơn vị, với các hệ quản trị CSDL đa dạng Thành phố chưa có dữ liệu mở, chưa có kho dữ liệu dùng chung Thành phố chưa có trục liên thông kết nối chung của toàn Thành phố Tất cả các vấn đề này cần được giải quyết thông qua các giải pháp đồng bộ triển khai ở cấp Tỉnh tuân thủ một khung kiến trúc ICT thống nhất Đặc biệt cần sớm xây dựng các CSDL trọng yếu liên quan đến cung cấp dịch vụ công như CSDL dân cư, CSLD đăng ký doanh nghiệp, CSDL đất đai, CSDL công chức, viên chức

- Hệ thống an ninh bảo mật: Các hệ thống an ninh bảo mật của Thành phố được triển khai ở mức cơ bản như triển khai hệ thống chữ ký số và cài đặt phần mềm diệt virus trên các máy trạm, tạm thời đáp ứng nhu cầu hiện tại Tuy nhiên để đáp ứng được nhu cầu triển khai các ứng dụng của thành phố thông minh, đòi hỏi một nền tảng

an ninh thông tin xuyên suốt khung công nghệ, đáp ứng được nhu cầu bảo mật khi lượng dữ liệu ngày càng lớn và có giá trị

- Thành phố chưa có bảng thông tin điều hành chung Lãnh đạo Thành phố và Lãnh đạo các đơn vị trực thuộc chưa được cung cấp đầy đủ, kịp thời các số liệu mang tính tổng hợp cao về tình hình hiện tại hoặc dự báo xu hướng của các vấn đề có phạm

vi toàn thành phố/toàn ngành để có thể nhanh chóng ra quyết định;phục vụ mục đích theo dõi, điều hành của Lãnh đạo, mới chỉ có số liệu báo cáo liên quan đến tình hình tiếp nhận, xử lý các dịch vụ công

- Đối với một số lĩnh vực chuyên ngành ưu tiên, nhiều đơn vị gặp phải các nhu cầu, khó khăn thách thức nổi bật cần triển khai mới các ứng dụng như sau:

+ Lĩnh vực chính quyền số: Cổng thông tin điện tử tỉnh (trong đó có cổng thông tin thành phần thành phố Cẩm Phả), cổng dịch vụ công của tỉnh đã cung cấp các công cụ, tiện ích phục vụ tương tác 2 chiều giữa người dân và chính quyền Tuy nhiên chưa có tiện ích trên App di động hỗ trợ tương tác 2 chiều giữa người dân và chính quyền

+ Lĩnh vực du lịch: nhu cầu xây dựng các công cụ tiện ích cho du khách phục vụ tra cứu, lên lịch trình khi du lịch trên địa bàn, triển khai hệ thống mạng wifi phục vụ nhu cầu kết nối của du khách; hệ thống tin nhắn gửi tới điện thoại của du khách khi tới

thành phố Cẩm Phả để giới thiệu và khuyến nghị truy cập website dulichcampha.vn,

cài đặt và sử dụng app di động

+ Lĩnh vực an ninh trật tự: nhu cầu triển khai các hệ thống camera giám sát trên địa bàn thành phố, trong đó tập trung vào các khu vực cửa ngõ thành phố và các điểm nội thị trọng yếu

+ Lĩnh vực quản lý, quy hoạch đô thị:nhu cầu triển khai các ứng dụng quản lý hợp tác thi công thống nhất giữa các đơn vị, các hệ thống ứng dụng CNTT trong triển khai các bãi đỗ xe thông minh; quản lý hạ tầng đô thị giám sát trật tự đô thị và thi công xây dựng

+ Lĩnh vực môi trường: nhu cầu triển khai mở rộng các trạm quan trắc, hệ thống giám sát công tác thu gom rác thải theo thời gian thực, xây dựng hệ thống thông tin địa

lý cho toàn thành phố

+ Bên cạnh đó, thành phố cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền hướng dẫn người dân, doanh nghiệp sử dụng CNTT tương tác với chính quyền điện tử Trong đó, chú trọng việc nâng cao hiệu quả sử dụng phần mềm "một cửa" điện tử và dịch vụ công trực tuyến, phấn đấu các hồ sơ giao dịch phục vụ người dân phải điện tử hóa hoàn toàn, đưa vào quy trình điện tử để kiểm soát, phục vụ giải quyết nhanh chóng, sớm trả kết quả cho người dân

IV PHÂN TÍCH ĐIỂM MẠNH, ĐIỂM YẾU, CƠ HỘI, THÁCH THỨC

Bảng dưới đây phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và rủi ro (SWOT) khi triển khai nhân rộng mô hình TPTM tại thành phố Cẩm Phả

Điểm mạnh

- Cẩm Phả là đô thị với quy mô không

quá lớn, cơ sở hạ tầng đô thị đã và đang

được phát triển tương đối đồng bộ, các

vấn đề của đô thị (giao thông, quy hoạch,

nhà ở…) chưa phải là nghiêm trọng;

- Có sự quyết tâm của Lãnh đạo thành

phố;

- Thành phố Cẩm Phả đang được quan

tâm tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, nhà

đầu tư trong nước và quốc tế

- Thành phố Cẩm Phả là địa phương luôn

có chỉ số phát triển ứng dụng CNTT-VT

(ICT Index) nằm trong nhóm đầu của

Tỉnh trong những năm gần đây, đạt được

nhiều kết quả trong việc triển khai ứng

dụng CNTT trong hoạt động của chính

quyền, chính quyền điện tử

Cơ hội

- Thuận lợi trong triển khai các giải pháp ứng dụng CNTT trong từng lĩnh vực ở quy mô cấp thành phố; đồng thời kế thừa các kết quả từ Đề án mô hình TPTM của tỉnh, thí điểm tại Hạ Long;

- Thuận lợi trong công trác triển khai nhất

là công tác truyền thông, nhân lực hỗ trợ nghiệp vụ tại chổ và sự tham gia phối hợp của người dân, doanh nghiệp;

- Có được nguồn lực triển khai các dự án nền tảng trước mắt và mở rộng phạm vi ứng dụng lâu dài (nhất là việc thu hút các nguồn lực tư nhân, xã hội hóa phối hợp);

- CBCCVC có kỹ năng sử dụng CNTT trong tác nghiệp, có được hạ tầng kỹ thuật ứng dụng CNTT trong CQNN và xã hội tương đối đồng bộ, sẳn sàng cho triển khai các công nghệ hiện đại (vạn vật kết nối, phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo…)

Điểm yếu

- Phương thức quản lý đô thị (hạ tầng kỹ

thuật và phát triển kinh tế xã hội) của

Thành phố còn rời rạc, bị động, dự báo

chưa hiệu quả; chưa đáp ứng kịp tốc độ

đô thị hóa và phát triển kinh tế xã hội, đặc

biệt là các vấn đề liên quan đến môi

trường, an ninh trật tự đô thị cần phải

được đặc biệt quan tâm

- Mô hình tổ chức bộ máy, số lượng nhân

sự chưa phù hợp với mô hình triển khai,

vận hành quản lý đô thi theo phương thức

mới;

Thách thức

- Chưa có tiêu chuẩn, tiêu chí về xây dựng

đô thị thông minh ở cấp quốc gia Việc lựa chọn các tiêu chí đánh giá, đặc biệt phù hợp với đặc thù của cần sớm được thống nhất để tập trung triển khai đáp ứng cho từng giai đoạn;

- Để triển khai mô hình TPTM, ngoài sự chủ động của chính quyền thì Thành phố cần phải huy động được sự tham gia của mọi thành phần như người dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, nhất là khối

tư nhân;

- Các cơ thể thực hiện mô hình hợp tác

công tư trong các ngành, lĩnh vực còn

chưa rõ ràng;

- Số lượng các dịch vụ được tích hợp còn

thấp, nhiều ứng dụng được cung cấp bởi

nhiều đơn vị khác nhau, không kết nối

liên thông, bị hạn chế khả năng tích hợp

- Thành phố cần phải đáp ứng và thích nghi được với sự thay đổi nhanh về công nghệ, tiêu chuẩn, đòi hỏi sự cập nhật và đánh giá liên tục trong quá trình triển khai, đồng thời đòi hỏi phải duy trì một nguồn lực CNTT đủ mạnh để vận hành đô thị thông minh

PHẦN THỨ BA:

TRIỂN KHAI XÂY DỰNG MÔ HÌNH TPTM CHO TP CẨM PHẢ

I QUAN ĐIỂM TRIỂN KHAI

Xây dựng TPTM cần có sự nghiên cứu thận trọng, chặt chẽ; bám sát sự chỉ đạo của Trung ương về phát triển đô thị thông minh Xây dựng TPTM hỏi một quá trình đổi mới không chỉ phương tiện, thiết bị công nghệ mà quan trọng hơn là đổi mới quy trình, phương thức hợp tác và thay đổi thói quen của con người Do đó, cần có kế hoạch và lộ trình cụ thể cùng các bước đi vững chắc nhằm phát huy tối đa các nguồn lực và hiệu quả trong việc xây dựng và phát triển thành phố theo hướng ngày càng thông minh hơn

Xây dựng mô hình nhân rộng TPTM cho Thành phố Cẩm Phả có sự chỉ đạo thống nhất giữa lãnh đạo các cấp của tỉnh Quảng Ninh, thành phốCẩm Phả và sự tham gia các Sở ngành liên quan; đảm bảo phù hợp với các quy hoạch chung của vùng kinh

tế, các quy hoạch chung của Tỉnh, đồng thời phù hợp với xu hướng chung, điều kiện, thế mạnh và các vấn đề cần giải quyết của thành phố như du lịch, quản lý môi trường,

an ninh trật tự, , phục vụ mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, mục tiêu ưu tiên phát triển khu vực dịch vụ và các ngành công nghiệp phi khai khoáng, mục tiêu bảo vệ môi trường để đảm bảo phát triển bền vững

II NGUYÊN TẮC TRIỂN KHAI

Ngoài việc tuân thủ các nguyên tắc chung trong xây dựng TPTM ở Việt Nam3, các nguyên tắc chủ đạo trong việc tiếp cận và thực hiện xây dựng TPTMcho Tp Cẩm Phả như sau:

 Bám sát định hướng phát triển của Tỉnh, phù hợp với điều kiện đặc thù của Tp Cẩm Phả, xác định các chiến lược phát triển dài hạn, tầm nhìn lãnh đạo từ đó xây dựng

lộ trình TPTMtheo nhiều giai đoạn phù hợp với nhu cầu, điều kiện, tiềm năng của thành phố; đặc biệt cần bám theo các nội dung tổng quát của khung đề án chung về triển khai mô hình TPTM tỉnh Quảng Ninh đã được phê duyệt

3 Công văn số 58/BTTT-KHCN ngày 11/01/2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc hướng dẫn các nguyên tắc định hướng về Công nghệ thông tin và Truyền thông trong xây dựng đô thị thông minh ở Việt Nam

 Lấy người dân, du khách, doanh nghiệp làm trọng tâm: tạo thuận lợi nhất cho người dân, doanh nghiệp giao dịch, tra cứu thông tin (thông tin rộng rãi, dễ tiếp cận, dễ

sử dụng, có tính tương tác cao cho người sử dụng, ) Các ứng dụng TPTM phải hướng đến việc thấu hiểu nhu cầu của từng phân khúc đối tượng người dân, du khách và doanh nghiệp Ngoài ra cần phải tạo ra các không gian và dịch vụ đáp ứng nhu cầu của người dân, đảm bảo cơ chế và kênh tương tác cho phép người dân và doanh nghiệp có thể dễ dàng đóng góp ý kiến cho chính quyền thành phố

 Xác định rõ lộ trình triển khai và các giải pháp ưu tiên có khả năng triển khai ngay để sớm mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, tạo sự đồng thuận, nhất trí và quyết tâm cao cho toàn bộ quá trình xây dựng TPTM Đó là các giải pháp đáp ứng các mục tiêu ưu tiên, các chương trình ưu tiên để sớm chứng minh hiệu quả của việc xây dựng TPTM

- Triển khai xây dựng TPTM phải có tính kế thừa trong đó tận dụng những trang thiết bị công nghệ, hạ tầng cơ sở, dịch vụ hiện tại của thành phố và từng ngành, lĩnh vực của thành phố Cẩm Phả đã có hiện tại; đảm bảo tiêu chuẩn mở, có khả năng tích hợp giữa các ứng dụng.Phát triển hạ tầng kỹ thuật, hệ thống mạng đô thị, xây dựng CSDL các ngành, lĩnh vực Đối với các hệ thống thông tin nên dùng đồng bộ với hệ thống của Tỉnh để có được sự kết nối, chia sẻ và đồng bộ chung

 Triển khai xây dựng TPTM phải đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với Kiến trúc thành phố thông minh và Kiến trúc chính quyền điện tử tỉnh Quảng Ninh; Kết nối liên thông, tích hợp, chia sẻ dữ liệu với hệ thống chính quyền điện tử tỉnh, các

hệ thống thuộc Đề án triển khai mô hình thành phố thông minh tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2017-2020

 Triển khai xây dựng TPTM phải mang lại hiệu quả tối đa về kinh phí: với chi phí thấp nhất, đảm bảo tính cạnh tranh khi đầu tư; trong quá trình sử dụng tiết kiệm được chi phí, nguồn nhân lực khi quản lý, vận hành;

 Đảm bảo sự đồng bộ giữa các giải pháp công nghệ và phi công nghệ, như các chương trình truyền thông, đào tạo bồi dưỡng người dân, các bộ; xây dựng các hệ thống pháp lý, chính sách hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia, xây dựng các cơ chế tài chính, các chính sách khuyến khích sáng tạo khởi nghiệp

 Thiết lập nền tảng mở, dữ liệu mở đế khuyến khích doanh nghiệp và người dân cùng tham gia Xây dựng TPTMkhông phải là nhiệm vụ của riêng các cấp chính quyền

mà cần có sự tham gia tích cực của người dân và các doanh nghiệp Dữ liệu mở không những nâng cao tính minh bạch của hoạt động của chính quyền mà còn là phương tiện rất hiệu quả để khuyến khích người dân, doanh nghiệp cùng chung tay xây dựng TPTMtrên cơ sở nguồn dữ liệu quý giá về mọi mặt của đô thị

III PHẠM VI TRIỂN KHAI

Phạm vi của đề án tập trung vào các lĩnh vực sau đây:

- Chính quyền điện tử (chính quyền số);

Xây dựng thành phố Cẩm Phả trở thành TPTM thông qua việc ứng dụng CNTT

và các phương tiện đồng bộ khác vào để nâng cao chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người dân cũng như du khách tới thành phố, công tác quản trị thành phố tinh gọn

và thông minh hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội,bảo vệ môi trường và phát triển thành phố bền vững, hỗ trợ phát huy tiềm năng thế mạnh của điạ phương tăng tỷ trọng dịch vụ, thương mại theo hướng tăng trưởng

“xanh”.Đồng thời kết nối với Đề án mô hình TPTM của Tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt

Đến năm 2022, Thành phố Cẩm Phảcó những năng lực CNTT cơ bản của một thành phố thông minh với hạ tầng CNTT hiện đại và các ứng dụng tiên tiến trong các lĩnh vực du lịch, đảm bảo an ninh trật tự, trở thành một trong những địa phương triển khai nhanh, hiệu quả trong việc triển khai nhân rộng mô hình TPTM của Tỉnh Quảng Ninh

Đến năm 2025, Thành phố Cẩm Phả trở thành thành phố thông minh với nhiều ứng dụng CNTT trong các lĩnh vực, thành phố có các năng lực CNTT về cơ sở dữ liệu đồng bộ, phân tích dữ liệu lớn, dự báo hỗ trợ ra quyết định để hướng đến phục vụ người dân, du khách tốt hơn

Hướng đến năm 2030, Thành phố Cẩm Phả trở thành một thành phố thông minh hiện đại, tiêu biểu của khu vực Đông Bắc Bộ, tham gia vào chuỗi liên kết thành phố thông minh của vùng Đông Bắc Bộ

2 Mục tiêu cụ thể khi triển khai TPTM cho các lĩnh vực

2.1 Chính quyền điện tử

- Tiếp tục hỗ trợ công tác cải cách thủ tục hành chính toàn diện qua các chương trình triển khai xây dựng chính quyền điện tử của tỉnh Quảng Ninh.Trong đó ưu tiên việc kết nối, tích hợp, chia sẻ ứng dụng của các ngành Xây dựng chính quyền gắn kết công dân với các mục tiêu đến năm 2022 là:

+ Cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3: ≥40%

+ Cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 4: ≥20%

+ Hồ sơ thủ tục hành chính được quét, xử lý trực tiếp trên hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu một cửa của Thành phố: ≥ 50%

+ Hồ sơ khai thuế của doanh nghiệp được nộp qua mạng: ≥ 95%

+ Doanh nghiệp thực hiện nộp thuế qua mạng: ≥ 90%

+ Cơ quan nhà nước, tổ chức địa phương tổ chức thực hiện giao dịch điện

tử trong việc thủ tục tham gia Bảo hiểm xã hội, kê khai thuế, kho bạc nhà nước: ≥ 90%

- Tăng cường tương tác giữa chính quyền với người dân và doanh nghiệp Người dân và doanh nghiệp được tạo điều kiện tham gia ý kiến vào các vấn đề quan trọng của thành phốthông qua các kênh giao tiếp số như app di động;

- Hình thành cáccông cụsố hỗ trợ công tác báo cáo, thống kê, tổng hợp, phân tích, dự báo, cảnh báo để hỗ trợ ra quyết định điều hành chính xác, nhanh chóng các hoạt động và hoạch định kế hoạch phát triển của thành phố;

- Tăng cường an ninh - an toàn bảo mật cho toàn bộ hệ thống trên địa bàn thành phố;

- Đào tạo nâng cao năng lực CNTT cho cán bộ và người dân của thành phố;

- Tích hợp các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của lĩnh vực từ các hệ thống dùng chung của Tỉnh vào hệ thống điều hành của Thành phố

2.2 Du lịch

- Xây dựng Hệ thống du lịch thông minh tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh nhằm hỗ trợ du khách được trải nghiệm du lịch một cách tốt nhất, hỗ trợ các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ du lịch hiệu quả và hỗ trợ các cơ quan quản lý du lịch phân tích, dự báo số liệu, đẩy mạnh quảng bá và quản lý hoạt động du lịch

- Tạo lập một môi trường tương tác số cho các doanh nghiệp, khách du lịch và người dân một cách thuận tiện và minh bạch đảm bảo việc thực hiện đúng đắn các chủ trương của Tỉnh, Thành phố trong phát triển du lịch

- Cung cấp công cụ hiện đại, thông minh thu thập các thông tin cần thiết cho công tác quản lý và hỗ trợ lãnh đạo tỉnh trong công tác kiểm tra, kiểm soát tình hình thực hiện quy hoạch du lịch cũng như ra các quyết định chính xác nâng cao hiệu quả công tác quản lý du lịch

- Áp dụng triệt để các công nghệ 4.0 trong ngành du lịch để tăng cường tương tác, trải nghiệm, khám phá của du khách trước, trong và sau mỗi chuyến đi Phục vụ kết nối du khách mọi lúc mọi nơi thông qua hệ thống internet wifi quảng bá

- Thiết lập các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của lĩnh vực từ các dự án của

Đề án này vào hệ thống điều hành của Thành phố

Ghi chú: Việc triển khai các dự án Du lich thông minh cho Thành phố Cẩm Phả phù hợp với Quyết định số 4610/QĐ-BVHTTDL ngày 28/11/2017 của Bộ Văn Hóa, Thể thao và Du lịch về việc định hướng danh mục sản phẩm chủ lực của ngành văn hóa, thể thao và du lịch giai đoạn 2017-2020, trong đó triển khai các sản phẩm và công nghệ sau:

- Các sản phẩm: 1) Du lịch thực tế ảo; 2) Hệ thống quản lý điểm đến hỗ trợ hoạt động lữ hành, lưu trú; 3 Thẻ du lịch đa năng; 4) Phần mềm thuyết minh du lịch tự động

- Các công nghệ sử dụng: GIS, thực tế ảo (VR), thực tại tăng cường (AR), công nghệ thực tế ảo hỗn hợp (MR); các công nghệ 3D, 4D, 5D; các công nghệ lưu trữ, kết nối và khai thác dũ liệu lớn (big data); công nghệ cảm biến và nhận dạng

2.3 An ninh trật tự

- Hoàn thiện các hệ thống thu thập và giám sát tình hình an ninh trên địa bàn thành phố, triển khai quản lý tập trung công tác an ninh và ứng cứu khẩn cấp với hệ thống quản lý thông minh; hỗ trợ công tác nắm bắt trước thông tin về những sự kiện xấu có thể diễn ra, sẵn sàng ứng phó và trấn áp mọi loại hình tội phạm trên địa bàn, kiểm soát và duy trì các điều kiện để cuộc sống của người dân, du khách

- Xây dựng một hệ thống camera tập trung đảm bảo giám sát an ninh và giao thông các địa điểm giao thông, du lịch, văn hóa xã hội và các công trình trọng yếu góp phần đảm bảo trật tự an toàn xã hội

- Nâng cao vai trò của người dân trong việc tham gia báo tin, đóng góp ý kiến với các vấn đề mất an ninh, an toàn đô thị theo thời gian thực

- Thiết lập các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của lĩnh vực từ các dự án của

Đề án này vào hệ thống điều hành của Thành phố

2.4 Quản lý và quy hoạch đô thị

- Hoàn thiện và tích hợp các cơ sở dữ liệu trong các lĩnh vực quản lý xây dựng phục vụ công tác quản lý nhà nước, chia sẻ thông tin và phối hợp liên ngành trong các hoạt động quản lý thi công, xây dựng Đến năm 2022, 100% các phường trung tâm của Thành phố được số hóa dữ liệu quy hoạch

- Thiết lập các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của lĩnh vực từ các dự án của

Đề án này vào hệ thống điều hành của Thành phố

2.5 Quản lý môi trường

- Ứng dụng CNTT nhằm phát hiện và cảnh báo kịp thời các vấn đề về môi trường, đánh giá hiện trạng, xu thế và diễn biến các thành phần môi trường phục vụ công tác quản lý, bảo vệ môi trường và hoạch định chính sách

- Ứng dụng CNTT vào xây dựng hệ thống bản đồ số GIS một cách đồng bộ Tiến tới hoàn thiện hệ thống dịch vụ về đất đai, cấp phép cho toàn dân tự động và hiện đại

- Tích hợp các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của ngành từ các hệ thống dùng chung của Tỉnh vào hệ thống điều hành của Thành phố

2.6 Giáo dục

- Triển khai hiệu quả chương trình ứng dụng CNTT trong hoạt động giáo dục của Tỉnh trong đó của Tỉnh, bao gồm: hoàn thiện cơ sở hạ tầng CNTT, ứng dụng CNTT trong các cơ sở giáo dục; nâng cao hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, dạy

và học, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá, nâng cao chất lượng giáo dục; triển khai nhân rộng các mô hình hiện đại hóa, đổi mới dạy và học như trường học thông minh, lớp học thông minh… cho một số trường học tại thành phố

- Tích hợp các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của ngành từ các hệ thống dùng chung của Tỉnh vào hệ thống điều hành của Thành phố

2.7 Y tế

- Xây dựng và hình thành hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân Giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà trong các khâu đăng ký cho đến thủ tục thanh toán khi đi khám chữa bệnh, hướng đến sự hài lòng của người dân trong các hoạt động khám chữa bệnh

- Triển khai các tiện ích, giải pháp hiện đại, tiên tiến cho các đơn vị y tế trên địa bàn thành phố trong các lĩnh vực y tế dự phòng, khám bệnh và chữa bệnh, y tế tư nhân;

- Tích hợp các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của ngành từ các hệ thống dùng chung của Tỉnh vào hệ thống điều hành của Thành phố

lý tai nạn giao thông

- Minh bạch thông tin và cải thiện chất lượng dịch vụ giao thông Cung cấp đầy

đủ thông tin cần thiết cho người dân, giúp người dân lựa chọn phương thức di chuyển hợp lý nhất

- Thiết lập các số liệu báo cáo, thống kê, phân tích của lĩnh vực từ các dự án của

Đề án này vào hệ thống điều hành của Thành phố

V TIÊU CHÍ XÂY DỰNG TPTM CẨM PHẢ GIAI ĐOẠN 2018-2022

Việc xác định một hệ thống tiêu chí để đánh giá TPTM ở Viêt Nam là một công việc quan trọng, cần thiết khi mà xu hướng đẩy mạnh ứng dụng CNTT để xây dựng đô thị thông minh là xu hướng tất yếu Công việc này cần nhiều thời gian và Bộ Thông tin

và Truyền thông đã được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành tiêu chí đánh giá, công nhận đô thị thông minh và hướng dẫn các địa phương thực hiện

Quảng Ninh nói chung và Tp Cẩm Phả nói riêng đang ở bước đầu quá trình xây dựng TPTM, do vậy cách tiếp cận ở đây là trong khi đợi Bộ TTTT xây dựng xong bộ tiêu chí, thành phố tạm lấy các tiêu chí TPTM đã được phổ biến trên thế giới để định hướng và trên cơ sở đó cụ thể hóa theo lộ trình phù hợp với điều kiện cụ thể ở từng giai đoạn Khi Bộ Thông tin và Truyền thông đưa ra bộ tiêu chí đánh giá, thì việc thực hiện đề án sẽ phải tuân theo các tiêu chí đánh giá của Bộ Thông tin và Truyền thông Dựa trên các định hướng phát triển của Thành phố, Đề án đề xuất các tiêu chí phát triển TPTM cho Tp Cẩm Phả đến năm 2022bám theo khung tiêu chí của Đề án mô hình TPTM tỉnh Quảng Ninh như sau:

STT Phạm vi, lĩnh vực Chỉ tiêu

Đơn

vị tính

Số liệu hiện tại của TP.Cẩm Phả

Chỉ tiêu

đề xuất cho TP.Cẩm Phả đến

Tổng sản phẩm bình quân đầu người đạt USD Thống kê 10.000 Chỉ số năng lực cạnh

tranh CPI

Thứ hạng Thứ 2

Duy trì Top2

và 4

Sự hài lòng của tổ chức/người dân về toàn

bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính

Xếp hạng Thứ 2

Duy trì Top 2

3 Công

nghệ

Chỉ số sẵn sàng phát triển và ứng dụng Công nghệ thông tin - Truyền thông (ICT Index)

Xếp hạng Thứ 2

Duy trì Top 3

Có cơ sở hạ tầng đám mây cho TPTM và hệ thống xử lý dư liệu lớn phục vụ hệ thống trung tâm điều hành

Theo chương trình triển khai của Tỉnh Quản lý chiếu sáng

thông minh tại các tuyến đường chính trên địa bàn thành phố Cẩm Phả

Chưa có

Có, trên trục đường chính

Theo chương trình triển khai của thành phố

Số điểm truy cập wifi miễn phí trên địa bàn thành phố Cẩm Phả

Điểm Chưa có

Có (khoảng

100 điểm phát)

Các tuyến phố chính

đô thị

Các nút giao thông trọng điểm trên địa bàn thành phố Cẩm Phả được giám sát bằng camera

Điểm Chưa có 25 điểm

tế Tp Cẩm Phả

Chưa có

Có hệ thống quản lý thu gom

bền vững Xây dựng Hệ thống

thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn thành phố Cẩm Phả

Theo chương trình chung của Tỉnh

Có hệ thống cung cấp thông tin về môi trường, các thông số về ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước… để hỗ trợ trong quá trình ra các quyết định, giải pháp xử

lý môi trường địa bàn

Tp Cẩm Phả

Tích hợp dữ liệu vào trung tâm điều hành của Thành phố

2 Đảm bảo

An toàn

Giám sát an ninh trật tự tại các khu vực công cộng trọng điểm của Tp

Cẩm Phả

Chưa có

Có, tại 25 điểm công cộng trọng điểm

3 Các cơ sở

giáo dục

Số trường học thông minh trên địa bàn Tp

Cẩm Phả

Theo chương trình chung của Tỉnh

4 Hấp dẫn

du lịch

Tỷ lệ tăng trưởng khách vào tham quan cổng du lịch

Chưa thống kê

60% truy cập sau khi có thông tin quảng cáo điều hướng

Cổng du lịch TP.Cẩm

Có cổng thông tin

Nâng cấp,

bổ sung app

Số lượt du khách du lịch hàng năm Lượt 950 nghìn 2 triệu