Một số biện pháp tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4 5 tuổi tại trường mẫu giáo

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”Trẻ em là nhân tố quyết định tương lai của đất nước, ngay từ nhỏ trẻ cần phải được quan tâm, chăm sóc giáo dục tốt giúp trẻ phát triển toàn diện, nên vị trí của giáo dục mầm non trong chiến lược “Phát triển nguồn lực con người”là vô cùng quan trọng được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, vậy đòi hỏi những nhà giáo dục phải giáo dục trẻ những gì? Giáo dục trẻ như thế nào? và chất lượng giáo dục mầm non sẽ ra sao? Đó là điều mà ngành giáo dục và toàn xã hội quan tâm.

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở huyện Phú Ninh

Tên đề tài sáng kiến: Một số biện pháp tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4 -5 tuổi tại trường mẫu giáo Anh Đào

1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tác giả.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục.

3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 12

tháng 9 năm 2019

4 Mô tả bản chất của sáng kiến

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”

Trẻ em là nhân tố quyết định tương lai của đất nước, ngay từ nhỏ trẻ cầnphải được quan tâm, chăm sóc giáo dục tốt giúp trẻ phát triển toàn diện, nên vị trícủa giáo dục mầm non trong chiến lược “Phát triển nguồn lực con người”là vôcùng quan trọng được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, vậy đòi hỏi những nhàgiáo dục phải giáo dục trẻ những gì? Giáo dục trẻ như thế nào? và chất lượng giáodục mầm non sẽ ra sao? Đó là điều mà ngành giáo dục và toàn xã hội quan tâm

Những năm học gần đây giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục mầm nonnói riêng, không ngừng đổi mới về hình thức tổ chức và phương pháp dạy học đểđáp ứng với yêu cầu giáo dục hiện nay Việc xây dựng trường mầm non “Lấy trẻlàm trung tâm” là giáo viên có khả năng tự thiết kế, kế hoạch giảng dạy để dạy trẻđạt kết quả tốt nhất Căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống củatrẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể trong từng hoạt động và đảm bảo tốt mụctiêu giáo dục đề ra Giáo viên có những sáng tạo trong việc đổi mới nội dung,phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục tại trường Cónhiều sáng tạo trong việc làm đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng mang tính giáodục và thẩm mỹ cao trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động, làm việc theonhóm đề được trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của mình, biết suynghĩ và vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tìnhhuống mà trẻ gặp phải Từ đó, trẻ mạnh dạn tự tin, tích cực, chủ động, tư duy,

sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáodục ở trường, ở lớp.

Là giáo viên mầm non đã dạy lâu năm, qua quá trình chăm sóc, giáo dục tôinhận thức về kỹ năng sống của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ còn nhút nhát chưa tíchcực, còn hay bị thụ động, tự ti, nên vấn đề đặt ra với tôi hiện nay là giáo dục trẻcăn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ để lựa chọn cáchình thức, lựa chọn nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp với khả năng, nhậnthức của trẻ Xuất phát từ những vấn đề trên để nâng cao chất lượng giáo dục chotrẻ khi tổ chức các hoạt động cho trẻ tôi luôn “Lấy trẻ làm trung tâm” có nghĩa làtôi luôn tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như: Hoạt độngtrải nghiệm, hoạt động giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi và khi dạy trẻ tôi luôn quantâm đến trẻ đã biết cái gì? Muốn cái gì để tạo cơ hội, hướng dẫn gợi mở giúp đỡ trẻ

chiếm lĩnh kiến thức Chính vì thế, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 4 -5 tuổi tại trường mẫu giáo Anh Đào” để nghiên cứu trong sáng kiến này.

4.1 Phân tích tình trạng giải pháp đã biết

Những năm gần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở trong và ngoài nướcthường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâmsang lấy trẻ làm trung tâm Đây là xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng tanên áp dụng và đổi mới Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viên luôn quantâm đến việc hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụ cho trẻ đến hết nộidung trong chương trình, cố gắng làm cho mọi trẻ học hiểu và nhớ những gì côdạy Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ

Để khắc phục tình trạng đó, cần phải phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ, quantâm đến nhu cầu, khả năng hứng thú của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp Cácphương pháp dạy học tích cực “Lấy trẻ làm trung tâm” đã đem lại hiệu quả cao.Cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục các phương pháp dạy học tích cực nhằm thúcđẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đềcho trẻ là cách tiếp cận thể hiện tính tích hợp cao và kết nối việc học với đời sốngthực tế của trẻ

Căn cứ vào kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2019 - 2020 của nhà trường,của Phòng Giáo Dục và Đào Tạo huyện Phú Ninh và thông tư 28/2016/TTBGDĐTngày 30/12/2016 của bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào tạo ban hành Ở lứa tuổi mầmnon hoạt động chủ đạo của trẻ “Học bằng chơi, chơi mà học” thông qua các hoạtđộng đa dạng, phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong cuộc sống xung quanh trẻ

- Trong năm học 2019 - 2020 tôi được nhà trường phân công dạy lớp Nhỡ 2 Tổng số trẻ là 30 Trong đó nam: 14 trẻ, nữ:16 trẻ

* Thuận lợi:

+ Được sự quan tâm của Phòng giáo dục và đào tạo Huyện Phú Ninh cùng

sự chỉ đạo sâu sát của Ban giám hiệu trường Mẫu giáo Anh Đào đã thường xuyênquan tâm bồi dưỡng và nâng cao nghiệp vụ cho giáo viên

+ Đa số trẻ đi học chuyên cần, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và tích cực tham giacác hoạt động của lớp

+ Sự quan tâm của quý bậc phụ huynh phối hợp tốt công tác chăm sóc giáodục trẻ

+ Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đoàn thể trong nhà trường Đội ngũ giáoviên đoàn kết thống nhất, có tinh thần trách nhiệm cao đồng lòng phát huy hết khảnăng để đạt được mục đích giáo dục

+ Bản thân là giáo viên mầm non tôi thường xuyên tìm tòi, học hỏi nâng caotrình độ chuyên môn nghiệp vụ Yêu nghề, mến trẻ Tận tâm nghiên cứu để làm ranhững đồ dùng đồ chơi mới, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ

* Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi thì một số vấn đề khó khăn với bảnthân đó chính là:

+ Đa số phụ huynh là công nhân gánh nặng về kinh tế gia đình, chưa hiểubiết và quan tâm đến việc giáo dục con trẻ Bên cạnh đó lại có một số phụ huynhlại cưng chiều con quá mức nên bản thân tôi là giáo viên phụ trách lớp tôi cảm thấykhó khăn trong việc phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục vềthái độ và hành vi đúng cho trẻ

+ Số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo bé, nên các cháu còn bỡ ngỡ, nhút nhát.+ Đa số trẻ chưa thường xuyên được trải nghiệm, trẻ chỉ được chơi những đồchơi có sẵn hoặc thiết bị hiện đại do người lớn trang bị nên khả năng sáng tạo vàkhéo léo của trẻ trong các hoạt động chưa đáp ứng với mục tiêu giáo dục theo độ tuổi

Bản thân tôi thật sự lo lắng về khả năng giao tiếp cũng như khả năng thamgia các hoạt động khác của trẻ từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻsau này

* Nguyên nhân của thực trạng trên là do

- Phụ huynh chưa quan tâm đến việc học và phát triển của con mình

- Trẻ ít tiếp xúc với thế giới bên ngoài nên trẻ thiếu tự tin, rụt rè

- Điều kiện học tập vui chơi giải trí cho trẻ còn hạn chế

4.2 Nêu những nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết

- Giáo viên tích cực học hỏi, nghiên cứu tìm ra các giải pháp, biện pháp để

tổ chức các hoạt động theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm” cho trẻ một cách linhhoạt thích hợp và có hiệu quả

- Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân

- Khi xây dựng kế hoạch hoạt động giáo viên phải dựa vào nhu cầu, khảnăng hứng thú của trẻ

- Tổ chức cho trẻ được hoạt động trải nghiệm, khám phá phát triển tư duytưởng tượng

- Giáo viên phối hợp chặt chẽ với cha mẹ trẻ để giúp trẻ học tốt qua các hoạtđộng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

- Giúp trẻ vận dụng những kỹ năng giải quyết

- Trong năm học này nhà trường cũng như phòng Giáo dục đã tổ chức tổng

5 năm thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường MN lấy trẻ làm trung tâm” và cáchội thi như: “Xây dựng môi trường giáo dục thân thiện” hội thi “giáo viên dạy giỏicấp trường” Đây cũng là điểm thuận lợi cho bản thân tôi khi đưa vào áp dụng thực

tế ngay trên lớp học của mình

- Theo tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền “Chương trình giáo dục mầm non tốt làmột chương trình lấy trẻ làm trung tâm, có nghĩa là được xây dựng dựa trên hứngthú, nhu cầu, kinh nghiệm và khả năng của trẻ Chương trình này sẽ tạo cơ hội chotrẻ được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng đến sự phát triển trí tuệ mà cònnuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ Đây làbài học mang nhiều lợi ích cho bản thân tôi cũng như các đồng nghiệp trongtrường mẫu giáo Anh Đào Xuất phát từ những lí do trên nên năm học này tôi chọn

đề tài SK “Một số biện pháp tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ

4 - 5 tuổi tại trường mẫu giáo Anh Đào”.

- Có thể nói vì sao cần phải dạy trẻ theo hình thức lấy trẻ làm trung tâm? Vìcon người chỉ muốn nghe và làm những gì mà bản thân chưa biết, trẻ cũng vậy, trẻchỉ tích cực hoạt động, khám phá, tìm tòi, thích học cái chưa thấy và chưa biết Vìvậy muốn trẻ học tập tích cực thì giáo viên không nên dạy trẻ những gì mà trẻ biết

mà phải dạy trẻ cái mà trẻ cần biết, điều mà trẻ muốn nghe, hoặc giáo viên cần hỗtrợ cho trẻ thực hiện những ý tưởng mà trẻ phát minh được Thế nên mọi hoạt độngphải hướng vào trẻ, nghĩa là phải lấy trẻ làm trung tâm trong quá trình giáo dục Đểthay đổi hiện trạng trên, đề tài nghiên cứu này đã hướng dẫn tôi cách bố trí môi

trường hoạt động, cách tổ chức xây dựng các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻlàm trung tâm qua một số phương pháp sư phạm như: Quan sát, trải nghiệm, thựchành nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục Lấy trẻ làm trung tâm là hướng tới hìnhthành và phát triển toàn diện cho trẻ Chính vì thế nhiệm vụ của giáo viên mầmnon là phải lựa chọn nội dung, xác định mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổchức các hoạt động nhằm lôi cuốn sự tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chấtlượng Tổ chức các hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục cónghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động như: Trải nghiệm, trẻđược học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá, tìm tòi, giao tiếp, chia sẻ vớicác bạn và học từ mọi người

4.3 Các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp

+ Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT chương trình giáo dục mầm non

+ Tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non theo hướng tích hợp.+ Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động trong trường mầm non theochủ đề (Trẻ 4-5 tuổi)

+ Thiết kế các hoạt động có chủ đích,hoạt động góc và hoạt động ngoài trờitrong trường mầm non (Trẻ 4-5 tuổi)

+ Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên mầm non (2014-2015;2016-2017)

+ Căn cứ Kế hoạch số 22/KH-MGAĐ ngày16 tháng 03 năm 2017 củatrường MG Anh Đào về triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻlàm trung tâm” giai đoạn 2016- 2020

+ Tâm lý học trẻ em

4.4 Các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp.

- Để tổ chức các hoạt động theo hướng “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đạthiệu quả cao bản thân tôi đã cải tiến sáng tạo những biện pháp, giải pháp sau:

Biện pháp 1: Lựa chọn hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Theo chương trình giáo dục mầm non, hoạt động gồm: Hoạt động chơi, hoạtđộng học, hoạt động ăn ngủ, vệ sinh cá nhân, hoạt động lao động.Tổ chức các hoạtđộng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thì người giáo viên là người hướng dẫn,khuyến khích gợi mở hỗ trợ và tạo cơ hội nhiều nhất cho trẻ được hoạt động, đượctrao đổi chia sẻ trình bày ý kiến của mình Đồng thời giáo viên phải quan sát đểđáp ứng nhu cầu ham hiểu biết, tìm tòi khám phá qua những câu hỏi thắc mắc củatrẻ Trẻ luôn tích cực chủ động tham gia các hoạt động, thích làm việc theo cặp,theo nhóm Phương pháp đồ dùng sử dụng, hình thức tổ chức phù hợp, đúng lúc,

đứng chỗ để kích thích sự tìm tòi, khám phá của trẻ Chú trọng cho trẻ được trảinghiệm, giao tiếp trình bày và ý kiến Quan tâm đến hệ thống câu hỏi Có hai dạngcâu hỏi chính, câu hỏi đóng và câu hỏi mở

Loại câu hỏi đóng: Câu trả lời là có hoặc không hoặc có một câu trả lời đúngduy nhất Chức năng của loại câu hỏi này thường dùng để đánh giá ở mức độ ghinhớ thông tin, đòi hỏi tư duy rất ít Loại câu hỏi này thường dùng trong phần kếtluận hoặc giới thiệu bài để kiểm tra xem trẻ đã hiểu nhiệm vụ và hướng dẫn cầnlàm trong phần phát triển bài

Câu hỏi mở là loại câu hỏi có nhiều đáp án cho trẻ trả lời Câu hỏi này đòihỏi tư duy nhiều, thường dùng trong phần giới thiệu và phát triển bài Câu hỏi tốttạo ra một thách thức về trí tuệ, tìm kiếm hiểu biết và tạo hứng thú cho trẻ

Để có được câu hỏi tốt bản thân tôi đã làm như sau Chú ý đến mục đích củacâu hỏi, hỏi để làm gì Để hướng dẫn gợi mở hay để kiểm tra, đánh giá mức độhiểu, hỏi cái gì ? câu hỏi phải phù hợp với trình độ, khả năng để trẻ có thể trả lờiđược và cố gắng để trả lời Câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Phân

bố câu hỏi cho tất cả các đối tượng trẻ, trẻ nhút nhát đến trẻ tích cực.Đặt ít câu hỏihơn, nhưng câu hỏi phải khiến trẻ suy nghĩ, không hỏi tràn lan Dành thời gian chotrẻ suy nghĩ trả lời, không nên vội đánh giá, hãy động viên khuyến khích để nhậnđược câu trả lời tốt hơn từ trẻ, khuyến khích trẻ đặt câu hỏi

Ví dụ: Một số câu hỏi mở kích thích trẻ suy nghĩ

Con nghĩ thế nào?

Làm sao con biết?

Tại sao con lại nghĩ như vậy?

Nếu … thì sao? Nếu không …thì sao?

Theo con điều gì/ cái gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Nói tóm lại khi xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm là việc tôi đặt ra cáccâu hỏi và tìm lời giải đáp để có một kế hoạch hoàn chỉnh phù hợp với trẻ

Hiện tại mức độ tiếp thu của trẻ như thế nào? Khảo sát, tìm hiểu trẻ

Trẻ cần học gì tiếp theo? Chọn mục tiêu

Trẻ cần làm gì để đạt mục tiêu, yêu cầu này? Dự kiến các công việc hoạtđộng cụ thể của trẻ cho trẻ trải nghiệm nhằm vào các mục tiêu đã đề ra

Những học liệu nào được dùng để thực hiện kế hoạch này? Chọn học liệu,chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ và cô

Biện pháp 2: Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân

Nhận thức được tầm quan trọng của việc tự học, tự bồi dưỡng, nên bản thântôi luôn tham gia đầy đủ các buổi bồi dưỡng chuyên môn do Phòng Giáo dục vàĐào tạo tổ chức, các buổi sinh hoạt chuyên môn tại trường, lắng nghe và ghi chépmột cách nghiêm túc, mạnh dạn trao đổi với đồng nghiệp những vấn đề còn chưa

rõ, chưa hiểu về đổi mới phương pháp giảng dạy Ngoài ra, tôi còn tìm kiếm nhữngtài liệu, sách vở về đổi mới phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, kỹ năngnghiệp vụ của giáo viên và tự đọc, tự nghiên cứu để rút ra những vấn đề cần thiếtcho bản thân Bên cạnh đó tôi còn học tốt chương trình bồi dưỡng thường xuyêntheo kế hoạch của nhà trường, tham dự chuyên đề, dự giờ để được nghe đồngnghiệp thảo luận, góp ý, rút kinh nghiệm, được nghe ban giám hiệu phân tích cụthể từng hoạt động dạy đã đổi mới chưa và đổi mới như thế nào, ra sao? Đã ápdụng phương pháp dạy lấy trẻ làm trung tâm chưa? Hoạt động dạy đó thực sựmang lại hiệu quả chưa từ đó rút ra được những kinh nghiệm cho bản thân trongviệc đổi mới phương pháp giảng dạy và việc vận dụng giáo dục lấy trẻ làm trungtâm vào trong quá trình giảng dạy

Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

Xây dựng kế hoạch giáo dục là một biện pháp quan trọng trong quá trìnhthực hiện những việc cần làm của người giáo viên Việc lập kế hoạch giáo dục giúpcho giáo viên thực hiện mục tiêu giáo dục đầy đủ, có hệ thống, giúp giáo viên dựkiến trước nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả Kếhoạch là cơ sở để thống nhất mọi hoạt động Giáo viên phải hình dung rõ ràng mọicông việc sắp phải làm và hoàn toàn chủ động công việc trong nhóm, lớp, đồngthời đưa các hoạt động vào nề nếp Giáo viên cần lập kế hoạch thực hiện lấy trẻlàm trung tâm để xác định các nội dung phù hợp nhất đối với trẻ trong nhóm lớpcủa mình Qua đó, tôi có điều kiện quan tâm đến trẻ hơn, biết những mặt mạnh,tiến bộ của trẻ để có những tác động phù hợp Để xây dựng được kế hoạch giáodục lấy trẻ làm trung tâm trước hết cần hiểu rõ: Kế hoạch giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm là gì?

Kế hoạch giáo dục căn cứ vào trẻ nghĩa là căn cứ khả năng, nhu cầu học tập,kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, cụ thể nội dung tổ chức hoạt độngluôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa là tạo mọi cơ hội chotrẻ được tham gia vào các hoạt động đó

Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi.Giao tiếp: Chia sẻ với bạn bè và học từ mọi người

Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội được vào việc giảiquyết các tình huống.

Trao đổi: Diễn đạt chia sẻ suy nghĩ và mong muốn

Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếmlĩnh kiến thức Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được xem như một quan điểm dạyhọc chi phối cả mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và cả quanđiểm dạy học Do vậy để xây dựng được kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâmmột cách hiệu quả, tôi đã quan tâm và thực hiện các việc làm sau:

Xác định mục tiêu

Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm được thể hiện ngay từ việc xácđịnh mục tiêu và cách viết mục tiêu Vì vậy khi xác định mục tiêu trong kế hoạchbản thân tôi đã căn cứ vào những yếu tố sau:

- Khả năng tiếp thu kiến thức, nhu cầu học tập khám phá, sở thích của từngtrẻ trong lớp tôi phụ trách, để có được những kết quả trên tôi đã lựa chọn từ việctheo dõi, quan sát trẻ hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng

- Nội dung giáo dục cho từng độ tuổi (trong chương trình giáo dục mầmnon) Ngoài ra, tôi căn cứ vào khả năng, hứng thú của trẻ, điều kiện nhóm lớp, nhucầu, mong muốn của cha mẹ trẻ Muốn trẻ có những kiến thức, kỹ năng nào để phùhợp với điều kiện sống của trẻ trong cộng đồng để xác định mục tiêu phù hợp khảnăng, kinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng được yêu cầu của chương trình, phù hợpvới từng vùng miền, với trường lớp của tôi

Việc viết mục tiêu tôi luôn hướng vào trẻ, nghĩa là trẻ sẽ làm được gì? Sẽnhư thế nào? Sau một năm học (kế hoạch năm), sau 1 tháng (kế hoạch tháng) vàsau một tuần, ngày (kế hoạch giáo dục tuần) Do đó mục tiêu giáo dục nhất là mụctiêu cho một bài (một nội dung) giáo viên đặt ra nhu cầu cần cụ thể, rõ ràng, đođược, đạt được, thực tế và có giới hạn về thời gian để có thể dễ dàng xác địnhtrong một khoảng thời gian nhất định mục tiêu đã đạt được chưa

Người giáo viên khi thiết kế các hoạt động qua từng chủ đề là phải lựa chọnxây dựng kế hoạch bám sát kế hoạch chuyên môn của tổ, của nhà trường và dựavào khả năng, nhu cầu, hứng thú của trẻ Từ đó xây dựng kế hoạch phù hợp vớiđặc điểm nhận thức của trẻ lớp mình trực tiếp giảng dạy Tổ chức các hoạt độnglấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt là đã hình thành ở trẻ tính tự lập, phát huy tínhtích cực là tiền đề tốt cho trẻ Giáo viên tổ chức các hoạt động linh hoạt theo từngchủ đề nhưng cần phải xây dựng lấy trẻ làm trung tâm làm nòng cốt Khi tổ chứccác hoạt động lấy trẻ làm trung tâm trẻ sẽ được thỏa mãn nhu cầu khám phá, thể

hiện được kỹ năng tiềm ẩn của bản thân Mặc khác, giáo viên dễ dàng lồng ghéptích hợp các hoạt động.

Biện pháp 4: Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp học theo hướng lấy trẻ làm trung tâm

Đây là biện pháp quan trọng mà người giáo viên cần phải có Đó là sự sángtạo trong thiết kế xây dựng, lựa chọn để tải cũng như tạo dụng cụ dạy học, đồ dùng

đồ chơi, cách sưu tầm tranh ảnh, xây dựng mô hình Tạo và lựa chọn môi trườnghoạt động học trong và ngoài lớp cho trẻ có điều kiện tiếp cận với cách học mớinày gây được sự tò mò, thích khám phá trong trẻ hơn Khi sử dụng biện pháp này,trẻ được tiếp xúc với cách học mới, mà trẻ hằng mong đợi ở trường Đồ dùng, thiết

bị dạy học càng phong phú thì trẻ có điều kiện tiếp cận nhiều hơn làm khắc sâu vàghi nhớ nảy sinh nhiều sáng kiến với đồ dùng hơn

Thiết kế đồ dùng dạy học môi trường giảng dạy là quá trình phối hợp linhhoạt và hợp lý những kinh nghiệm, thành tựu sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất vàcải tiến phương pháp dạy học của giáo viên Đổi mới phương pháp nhằm tích cựchóa các hoạt động dạy, khuyến khích bản thân chủ động, sáng tạo dạy học tậptrung vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ

Tổ chức hướng dẫn trẻ học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình và

có niềm tin trong lao động và học tập

Trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, thì môi trường học tập có ý nghĩa vôcùng quan trọng đối với việc học tập và tiếp thu kiến thức của trẻ Trẻ em vốn rấthiếu kỳ, trẻ tò mò mong muốn được khám phá tất cả mọi vật xung quanh Nhữnghình ảnh, những ấn tượng mà trẻ thu nhận được trong những năm tháng tuổi thơ sẽhằn sâu trong trí nhớ suốt cả cuộc đời của trẻ Chính vì vậy tôi luôn tâm niệm: Sẽtrang bị cho trẻ một thế giới tự nhiên, một môi trường học tập tốt nhất ở ngay tạikhu vực lớp và trường của trẻ

* Môi trường vật chất:

+ Môi trường vật chất trong lớp học:

Nhà trường luôn chỉ đạo giáo viên trong lớp thiết kế các góc mở trong lớpvới những hình ảnh đẹp sinh động an toàn trẻ khi chơi tự tháo và lắp dễ dàng, tạođiều kiện cho trẻ chơi mà học, học bằng chơi qua đó góp phần phát triển trí tuệ,đồng thời phát triển kỹ năng giao tiếp ứng xử, kỹ năng xử lý các tình huống trongcuộc sống của trẻ ngày một tốt hơn

Trang trí phòng lớp phải đảm bảo thẩm mỹ, thân thiện, phù hợp lứa tuổi, cácgóc cho trẻ hoạt động được bố trí thuận tiện, hợp lý linh hoạt đáp ứng nhu cầu

hứng thú hoạt động vui chơi của trẻ, có đồ dùng, đồ chơi đa dạng, nguyên vật liệucho trẻ hoạt động phong phú, các đồ chơi sáng tạo do giáo viên tự làm từ cácnguyên vật liệu sẵn có tại địa phương.

Đồ dùng các góc chơi phải thật sự phong phú, phù hợp với từng độ tuổi, sắpxếp khoa học và hấp dẫn, thu hút trẻ trải nghiệm, khám phá, tạo cảm hứng đến với trẻ

Đối với các hoạt động học cô giáo luôn tạo cơ hội cho trẻ trả lời, trẻ luôn làngười trung tâm trong hoạt động học và chơi Cô giáo phải linh hoạt, sáng tạoluôn tạo cơ hội cho trẻ giao tiếp và trả lời

Trước hết tôi làm đẹp môi trường lớp học từ cách bố trí, sắp xếp nội dung tronglớp, trưng bày đồ dùng, đồ chơi sao cho hấp dẫn đẹp mắt mà vẫn gọn gàng ngăn nắp.Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động

cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạnghơn Giúp trẻ tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt động với đồ vật và rèn luyện kỹ năng.Trong lớp tôi đã bố trí các góc như sau: Góc yên tĩnh xa góc hoạt động ồn ào

Ví dụ: Góc xây dựng và góc phân vai ở gần nhau và xa góc sách, góc xâydựng tránh lối đi lại Góc tạo hình gần nguồn nước, góc thiên nhiên ở ngoài hiên.Các góc có khoảng cách rộng, cách nhau hợp lý để bảo đảm an toàn và vận độngcủa trẻ Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động

Ví dụ: Sử dụng giá dựng đồ chơi quay lại tạo thành ranh giới cho góc chơi.Ranh giới ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát củagiáo viên Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thíchhứng thú của trẻ Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với nội dungtừng chủ đề đang thực hiện, tên góc rõ ràng để tích hợp lồng ghép chữ cái

Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình” góc sách có thể đặt “Thư viện củagia đình bé” nhưng khi sang chủ đề “Thế giới thực vật” góc sách có thể đặt “Thưviện của các loại cây” Trang trí góc trưng bày sản phẩm của trẻ Tôi sắp xếp vị trí

đủ rộng, dễ nhìn để làm góc trưng bày sản phẩm của trẻ Có hình ảnh minh họangộ nghĩnh, tên gọi gần gũi, hấp dẫn trẻ, ví dụ “Thỏa sức sáng tạo”

Tôi bố trí giá sách chủ yếu là sách vẽ con vật, cây cối, hoa lá, quả hạt Tranhảnh vừa tầm của trẻ để trẻ có thể xem và đọc sách (Có que chỉ cho việc đọc sách).Tôi sắp xếp các hộp đựng vỏ cây khô hoa lá ép khô, các loại hạt có gắn nhãn mác

và hình ảnh rõ ràng để trẻ dễ nhận thấy, trẻ được chơi và làm được những sảnphẩm từ những đồ chơi

+ Môi trường vật chất ngoài lớp học:

Nhà trường cũng đã đầu tư trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ môitrường vật chất cho trẻ hoạt động ngoài trời, nhằm đáp ứng nhu cầu chơi của trẻ,tạo điều kiện cho trẻ chơi mà học, học bằng chơi như Khu vui chơi vận động, khusân chơi tập thể dục, vườn rau, thảm cỏ,…

Trong quá trình hoạt động, tình cảm giữa cô và trẻ càng gắn bó, gần gũi,yêu thương và tôn trọng Ngoài trời xây dựng góc chợ quê cho trẻ được trảinghiệm mua bán hàng hóa nhằm tạo nên sự phong phú cho chợ quê Bên cạnh đókhu vui chơi phát triển vận động với khuôn viên rộng rãi, thoáng mát tạo nênnhiều khu vực cho trẻ vui chơi phát triển thể chất thông qua các đồ chơi hình dạngcon vật ngộ nghĩnh, các trò chơi vận động như: Cầu treo, thang leo, xích đu, bậtsâu, bật xa, ném bóng trẻ được tập luyện hàng ngày giúp trẻ nhanh nhẹn, dẻodai, rèn luyện khả năng khéo léo, linh hoạt, mạnh dạn, tự tin

* Môi trường xã hội: Nhà trường và giáo viên xây dựng môi trường gần gũithân thiện với trẻ, thường xuyên trò chuyện với trẻ, tạo bầu không khí vui tươiphấn khởi trong nhà trường và các lớp, tạo cơ hội cho trẻ được trò chuyện giaotiếp với cô giáo bạn bè và mọi người Trò chuyện với trẻ vào giờ đón trẻ, trongcác hoạt động ở mọi nơi mọi lúc…

Khi xây dựng môi trường giáo dục cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lýcho trẻ và trẻ thường xuyên được giao tiếp, thể hiện mối quan hệ thân thiện giữa trẻvới trẻ và trẻ với những người xung quanh Sắp xếp môi trường vật chất trong lớp,ngoài lớp đáp ứng nhu cầu, hứng thú chơi của trẻ, tạo điều kiện cho tất cả các trẻ

có thể chơi mà học, học bằng chơi, phù hợp với điều kiện thực tế

Với môi trường vật chất trong và ngoài lớp học được tập thể cán bộ giáo viênnhà trường cùng với sự chung tay góp sức của các bậc phụ huynh và cộng đồng xâydựng Trẻ được trải nghiệm khám phá, phát huy tính sáng tạo của trẻ Tạo điều kiện chotrẻ chơi mà học, học bằng chơi qua đó góp phần phát triển trí tuệ, kỹ năng giao tiếp ứng

xử, kỹ năng xử lý các tình huống trong cuộc sống của trẻ ngày một tốt hơn

Bản thân là một giáo viên tôi hiểu rất rõ về trách nhiệm của mình, tôi luônmuốn học sinh của tôi được trải nghiệm, tư duy, được tìm tòi những gì mà trẻ cònchưa biết trong cuộc sống một cách thoải mái, không gò bó Vậy làm thế nào để cóthể thực hiện điều đó? Tôi đã được dự những tiết thực hành rất sinh động áp dụngphương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm mà tôi nghĩ đó chính là động lực để tôithay đổi cách nhìn, cách nghĩ về vai trò của ban thân trong hoạt động dạy học Tôi

đã tham khảo một số tài liệu và cũng tìm hiểu về phương pháp dạy học lấy trẻ làm

trung tâm Tôi phải làm thế nào để học sinh của tôi cảm thấy thoải mái trong cáchoạt động mà vẫn đạt được kết quả như mục tiêu đề ra.

Tổ chức hoạt động có chủ đích bản thân tôi xây dựng như sau:

- Đối với giáo viên: Nghiên cứu kỹ nội dung đề tài, xác định trọng tâm kiếnthức, kỹ năng bài học và các hình thức tổ chức hoạt động diễn ra trong tiết dạy.Chuẩn bị hệ thống câu hỏi, mục đích giải quyết và dự kiến các tình huống ở trẻ vàhướng khắc phục Lựa chọn hình thức tổ chức tiết dạy phù hợp với điều kiện cơ sởvật chất của lớp, phù hợp với đề tài mà mình đã chọn Để tổ chức tốt tiết dạy phảitùy nội dung và mục đích cụ thể của tiết dạy để xác định cách tổ chức hoạt độngcho trẻ làm cách nào đạt hiểu quả cao nhất

- Đối với trẻ: Phải khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt độngcùng cô và các bạn, giúp trẻ tự tin trong giao tiếp, tạo sự gần gũi giữa cô và trẻ, tạotâm thế thoải mái cho trẻ khi bước vào hoạt động Giúp trẻ chủ động tích cực trongquá trình chiếm lĩnh tri thức Tạo cơ hội cho tất cả trẻ đều được tham gia vào quátrình nhận thức, tìm tòi, khám phá tri thức Trẻ được thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩcủa trẻ thông qua các hoạt động cụ thể:

Biện pháp 5: Tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm

Ở độ tuổi mẫu giáo hoạt động chủ đạo của trẻ “Học bằng chơi, chơi mà học”thông qua các hoạt động đa dạng, phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trong cuộcsống xung quanh trẻ Chương trình giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm tạođiều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển củabản thân trẻ, đáp ứng được tối đa nhu cầu và hứng thú, dựa vào khả năng của mỗitrẻ Khi tổ chức các hoạt động tôi chia trẻ thành từng nhóm, mỗi nhóm có đội trưởng,nhằm cho các thành viên trong nhóm tự quan sát, thảo luận, rồi mời nhóm trưởngthuyết trình ý kiến của nhóm mình đưa ra Qua đó giáo viên sẽ là người tổng hợp mọi ýkiến của các nhóm và bổ sung ý kiến, đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề

Ví dụ: Khi hoạt động góc cô sẽ gợi ý cho những trẻ năng động sáng tạo, linhhoạt đóng vai trò chủ đạo, làm trưởng nhóm để có thể bao quát xây dựng trong quátrình chơi của nhóm

Tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ theo biện pháp và hình thức lấy trẻ làmtrung tâm đã tạo ra một không gian mở cho cô và trẻ

Đổi mới phương pháp giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt và hợp lýnhững khinh nghiệm, thành tự sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất và cỉa tiến cácphương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên Đổi mới phương pháp nhằm tích cựchoát các hoạt động dạy và học, khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo, dạy họctập trung vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ chức