Như chúng ta đã biết, trẻ em chính là tương lai của đất nước. Để trẻ em có được điều kiện phát triển tốt nhất cũng chính là mục tiêu không phải của cá nhân ai mà đang được toàn xã hội quan tâm và hướng tới. Để trẻ có thể phát triển toàn diện thì rất cần có môi trường giáo dục tốt bao gồm “Gia đình Nhà trường và xã hội”. Trường mầm non là trường học đầu tiên tạo nên những cơ sở ban đầu cho việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Vì vậy giáo dục mầm non đã góp phần không nhỏ vào sự việc Giáo dục Đào tạo thế hệ trẻ.
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp cơ sở huyện Phú Ninh
Tên đề tài sáng kiến: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc tại lớp lớn 1, trường mẫu giáo Anh Đào.
1 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Tác giả.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Áp dụng trong lĩnh vực giáo dục: Công tác giảng dạy hoạt động làm quen
âm nhạc ở lớp 5-6 tuổi trường Mẫu giáo Anh Đào
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử
Bắt đầu từ ngày 10 tháng 9 năm 2019 đến ngày 7 tháng 2 năm 2020
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
4.1 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết (phân tích ưu điểm, nhược điểm của nó):
Mở đầu bài thơ “Kêu gọi thiếu nhi” là những lời hết sức giản dị, thực tế vàchứa chan tình yêu thương mà Bác Hồ đã dành cho các cháu thiếu nhi:
“Trẻ em như búp trên cành Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan’’
Như chúng ta đã biết, trẻ em chính là tương lai của đất nước Để trẻ em có
được điều kiện phát triển tốt nhất cũng chính là mục tiêu không phải của cá nhân ai
mà đang được toàn xã hội quan tâm và hướng tới Để trẻ có thể phát triển toàn diệnthì rất cần có môi trường giáo dục tốt bao gồm “Gia đình - Nhà trường và xãhội” Trường mầm non là trường học đầu tiên tạo nên những cơ sở ban đầu choviệc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Vì vậy giáo dục mầm non đã gópphần không nhỏ vào sự việc Giáo dục - Đào tạo thế hệ trẻ
Bản thân là một giáo viên mầm non, tôi luôn tâm huyết với nghề dạy trẻ vàluôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển tốtnhững khả năng vốn có Chính vì điều đó, tôi luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo, đểtìm ra những cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình.Trong tất cả các môn học, tôi đặc biệt yêu thích bộ môn âm nhạc, có lẽ vì bản thân
âm nhạc đã mang nhiều thế mạnh Với tôi âm nhạc giống như một bí quyết riêng
Mẫu 3
Trang 2giúp tôi thu hút trẻ, tạo ấn tượng đẹp khi trẻ tới trường, tới lớp Vì tất cả những lý
do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn
âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ và sáng tạo, để tìm ra những cách thứcgiảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ Với tầm quan trọng củaviệc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi và nâng cao chất lượng giáo dục âmnhạc thông qua việc tổ chức các hoạt động để phục vụ chuyên môn nên bản thân
tôi xin mạn phép được đi vào mảng đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn âm nhạc tại lớp lớn 1, trường mẫu giáo Anh Đào” với mục đích
đem đến cho trẻ những giờ học âm nhạc thật hấp dẫn và phong phú Từ đó đưa ranhững biên pháp tốt giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp Tôi mong rằng,những kinh nghiệm của tôi sẽ đạt được kết quả cao trên trẻ và góp phần giúp giáoviên thực hiện tốt chuyên môn của mình
Năm học này tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi Tôi
đã nhận thấy những điều kiện thuận lợi và khó khăn trong việc cho trẻ làm quenvới bộ môn giáo dục âm nhạc ở lớp tôi như sau:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Ninh,ban giám hiệu nhà trường Trường đã tạo điều kiện cho tôi được tham gia dự giờcác chuyên đề do Sở giáo dục, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện tổ chức
Ban Giám hiệu đã có kế hoạch chỉ đạo chuyên đề làm quen với âm nhạc
Đa số trẻ ở lớp nhanh nhẹn, có sức khỏe tốt để tham gia vào các hoạt động ởlớp, đa số các cháu có tính hiếu động hay bắc chước hay làm theo
Trẻ đi học được sắp xếp theo độ tuổi nên rất thuận lợi cho việc chăm sóc vàgiáo dục trẻ
Nhà trường đã có phòng Giáo dục âm nhạc, đàn organ, tivi, một số trangphục và đạo cụ tạo điều kiện thuận lợi trong việc tổ chức giáo dục âm nhạc cho trẻ Lớp có góc âm nhạc, phù hợp, sáng tạo Lớp có đủ diện tích cho trẻ hoạt động
* Khó khăn:
Kiến thức và năng khiếu âm nhạc của trẻ không đồng đều
Một số trẻ còn nhút nhát chưa mạnh dạn hát và biểu diễn trước đám đông
Cô giáo chưa thành thạo đàn, chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng cahát và các ký âm pháp trong bài hát, nhịp điệu, biểu cảm từng lời từng câu đểtruyền đạt đến trẻ
Trang 3Một số phụ huynh còn chưa hiểu được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạctrong đời sống của trẻ Nên việc phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục âmnhạc còn hạn chế
* Kết quả khảo sát đầu năm của lớp tôi như sau:
Trước khi chọn sáng kiến tôi đã tiến hành khảo sát lớp lớn 1 vào ngày12/09/2019 và xếp loại học sinh để tìm ra những biện pháp hữu hiệu và phùhợp nhất cho từng trẻ:
Nguyên nhân: Do kiến thức và năng khiếu âm nhạc của trẻ không đều, trẻ chưa
có ý thức tập trung và tham gia vào hoạt động một cách tích cực, nên kết quả chưacao
Hình thức biện pháp tác động của giáo viên: Khi tổ chức dạy âm nhạc chotrẻ chưa có sự đầu tư, không linh hoạt, chưa hợp lý, còn hời hợt và khi dạy chỉ dạycho trẻ hát thuộc lời bài hát chứ chưa quan tâm đến trẻ cảm thụ âm nhạc thế nào vàthể hiện âm nhạc ra sao?
Vì vậy tôi đã suy nghĩ làm thế nào để tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhấtnhằm giúp trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi làm quen với âm nhạc đạt hiệu quả cao
4.2 Nêu nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết:
Âm nhạc là loại hình nghệ thuật dùng âm thanh, tiết tấu, hình thể để diễn đạt
tư tưởng tình cảm của con người Nó có sức hấp dẫn kì lạ, có tác động mạnh mẽlàm cho con người tốt đẹp hơn, trong sáng hơn Bản chất của âm nhạc là niềm vuilạc quan, yêu đời và nâng con người đến với những tình cảm cao thượng Âm nhạc
Trang 4trực tiếp tác động vào tâm hồn, chiếm lĩnh ý thức con người, được con người cảmthụ tinh tế theo từng hoàn cảnh, từng lứa tuổi.
Với trẻ mẫu giáo, âm nhạc như dòng sữa mẹ nuôi dưỡng tinh thần, như nhịpcầu nối tâm thức trẻ với mọi bài học về cuộc sống Trẻ cảm nhận sự kì diệu của âmnhạc như cảm nhận sự ngọt ngào, âu yếm của người mẹ Thông qua âm nhạc, trẻtiếp cận và tiếp nhận các bài học dễ dàng hơn, sâu sắc hơn Âm nhạc cũng chính làphương tiện giúp trẻ phát triển cảm xúc, phát triển tình cảm, trí tuệ, mở rộng nhậnthức, phát triển óc tưởng tượng, phát triển ngôn ngữ và bồi dưỡng khả năng thẩmmĩ… Qua đó giáo dục tình cảm, phát triển tư duy và mở rộng vốn hiểu biết, góp phẩnvào việc phát triển toàn diện nhân cách của trẻ, chuẩn bị cho trẻ một hành trang vữngchắc để trẻ bước vào lớp một Chúng ta cũng biết trẻ mẫu giáo khi bước vào trườngtiểu học là một bước ngoặc lớn và việc quan trọng nhất là ai sẽ giúp trẻ vượt quanhững khó khăn đó? Không ai khác chính là cô giáo, phụ huynh và bản thân trẻ Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với âmnhạc không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khóbiết vận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy
đủ kiến thức của bộ môn, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú
có tính kỹ luật trong học tập
Theo cách dạy cũ trước đây, tôi thấy trẻ tiếp thu về hoạt động này còn nhiềuhạn chế, nên tôi nghiên cứu và đề xuất 8 biện pháp:
Biện pháp 1: Giáo dục âm nhạc thông qua giờ học âm nhạc
Biện pháp 2: Giáo dục âm nhạc thông qua các giờ học khác
Biện pháp 3: Giáo dục âm nhạc thông qua các hoạt động trong ngày
Biện pháp 4: Giáo dục âm nhạc thông qua các hoạt động biểu diễn
Biện pháp 5: Tổ chức trò chơi âm nhạc để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc Biện pháp 6: Tuyên truyền và cùng kết hợp với phụ huynh
Biện pháp 7: Áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động giáo dục âm nhạc Biện pháp 8: Rèn tính kỷ luật, các kỹ năng kích thích sự sáng tạo cho trẻ Tính mới của sáng kiến: Giúp giáo viên có những biện pháp phù hợp nhưchuẩn bị đồ dùng, tạo môi trường học tập cho trẻ, tạo hứng thú cho trẻ khi tham giavào hoạt động, tổ chức văn nghệ cuối chủ đề để giúp trẻ tiếp thu bài nhanh và ghinhớ sâu hơn Qua các trò chơi âm nhạc càng giúp trẻ dễ cảm thụ lời bài hát hơnbằng phương châm “Học bằng chơi, chơi mà học”…
4.3 Nêu các điều kiện, phương tiện cần thiết để thực hiện và áp dụng giải pháp.
Trang 5Để áp dụng sáng kiến cần các điều kiện sau: Có đủ cơ sở vật chất, phòng họcsạch sẽ, thoáng mát về mùa hè, ấm về mùa đông, đồ dùng đồ chơi đủ cho trẻ tronglớp Giáo viên giảng dạy có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên và có kinhnghiệm giảng dạy Trẻ khoẻ mạnh, phát triển bình thường, có nề nếp vui chơi, họctập Phụ huynh quan tâm đến việc học tập của trẻ.
Để nghiên cứu đề tài này tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp lý luận: Đọc tài liệu Sau đây là một số tài liệu tôi tham khảo:
Năm xuất bản
20152016201720182019
Hoàng Đức MinhNguyễn Thị Mỹ Trinh(đồng chủ biên)
Dương Minh TâmTâm lý học trẻ em lứa tuổi
Mầm non
NXB giáo dụcViệt Nam 2013 Nguyễn Thị Ánh Tuyết
Bài giảng giáo dục học mầm
non
NXB giáo dụcViệt Nam 2015
Ths Nguyễn Thị Kim Liên
Tuyển chọn trò chơi, bài hát,
thơ ca, câu đố theo chủ đề
(5-6) tuổi
NXB giáo dụcViệt Nam 2007 Chủ biên Lê Thu Hương
- Phương pháp thực tiễn:
+ Điều tra khảo sát, quan sát thực tế
+ Tổng kết, rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy
+ Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp
Trang 6- Phương pháp thực hành trải nghiệm.
- Phương pháp giáo dục bằng tình cảm khích lệ
- Phương pháp trực quan, minh hoạ
- Phương pháp so sánh đối chứng
4.4 Nêu các bước thực hiện giải pháp, cách thức thực hiện giải pháp
* Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến.
Thông qua quá trình nghiên cứu, tôi muốn tìm ra một số biện pháp giúp chotrẻ hứng thú trong giờ làm quen âm nhạc để dạy trẻ học nhằm giúp trẻ dễ nhớ, khắcsâu kiến thức và phát triển trí tuệ, tư duy óc sáng tạo Ngoài ra, tôi viết sáng kiếnkinh này nhằm mục đích giúp tôi mạnh dạn, sáng tạo hơn trong việc giảng dạy
Là giáo viên mầm non, để dạy tốt bộ môn làm quen âm nhạc thì trước tiêngiáo viên phải nắm vững các phương pháp và tìm ra được nhiều các hình thức tổchức cho trẻ làm quen với âm nhạc Chính vì vậy, tôi luôn tự học tập bội dưỡng vànâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình bằng nhiều hình thức khác nhaunhư luôn tìm tòi tài liệu tham khảo, học hỏi các bạn đồng nghiệp qua các buổichuyên đề và sinh hoạt chuyên môn, qua các buổi học bồi dưỡng chuyên môn dophòng giáo dục tổ chức để ứng dụng vào bài dạy giúp trẻ học tốt môn “Giáo dục
Trọng tâm là nghe hát: Giáo viên cần chú ý phần nghe phải kéo dài hơn, chủyếu là trẻ được nghe cô hát Nghe và nhận biết các thể loại âm nhạc khác nhau(nhạc thiếu nhi, nhạc dân ca, nhạc cổ điển)
Nghe và nhận ra sắc thái (vui, buồn, tình cảm tha thiết) của các bài hát bản nhạc Trọng tâm là vận động theo nhạc: Cô hướng dẫn trẻ cách vận động nhịpnhàng theo giai điệu, nhịp điệu và thể hiện sắc thái phù hợp với các bài hát, bảnnhạc, sử dụng các dụng cụ gõ đệm theo phách, nhịp, tiết tấu theo bài hát để tạo cho
Trang 7bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn Việc dạy trẻ vận động nhịp nhàng theo nhịp điệu
âm nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp các động tác đi lại vững vàng mà nhữngvấn đề của tay chân, thân mình nhờ có sự phụ họa âm nhạc trở nên chính xác, nhịpnhàng hơn Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp,duyên dáng
Trọng tâm là trò chơi âm nhạc: Giáo viên xác định mục tiêu phát triển khảnăng âm nhạc, ôn luyện kiến thức, kỹ năng cho trẻ Tạo sự phản ứng âm thanhkhác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ Cô cần hướng dẫn trẻ cáchchơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi, nên cho tất cả trẻ đượctham gia chơi Trò chơi âm nhạc giúp trẻ thoải mái, vận động chạy nhảy trẻ sẽhoạt bát nhanh nhẹn và hứng thú trong giờ học
Giáo dục âm nhạc thể hiện sự sáng tạo ở trẻ bằng cách cho trẻ tự nghĩ ra cáchình thức để tạo ra âm thanh khác nhau, vận động theo các bài hát, bản nhạc trẻyêu thích Trẻ đặt lời theo giai điệu một bài hát, bản nhạc quen thuộc (một câuhoặc một đoạn)
Vì sự cảm nhận âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển nhận thức, nêngiáo viên phải định hướng cho trẻ chú ý, quan sát tập trung nghe nhạc, so sánh âmthanh làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm,tính chất của hình tượng âm nhạc Để thu hút trẻ vào giờ học, giúp trẻ làm quen vớihoạt động âm nhạc tốt hơn, giáo viên cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong nộidung, phương pháp dạy học để dần dắt trẻ tới tác phẩm, bài học một cách nhẹnhàng, tự tin không gò bó trẻ
Các giờ học, hoạt động âm nhạc nên có phần nghe hát và trò chơi âm nhạc.Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao, đòi hỏi giáo viên phải hát đúngnhạc, có sử dụng đàn, nhạc cụ để trẻ được làm quen với nhạc, cô hát càng hay càngthu hút trẻ vào giờ học Cô chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ: Phách tre, trống lắc, các loạinhạc cụ gõ Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ, cần dạy trẻ vận động theo nhạc, biếtphối hợp âm nhạc với nhịp điệu Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biếtcảm nhận về âm nhạc Hầu hết các bài hát đều có thể cho trẻ vận động múa Vìmúa là hoạt động nghệ thuật dùng hình thể để biểu hiện tư tưởng, tình cảm của mộttác phẩm Múa và âm nhạc có tương quan mật thiết với nhau Với mỗi bài hát nêncho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức giúp trẻ làmquen với nhiều loại hình tiết tấu và không nhàm chán Có thể cho trẻ mặc trangphục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bàihát Khi chọn bài hát giáo viên cần lựa chọn những bài hát có nội dung phù hợp,
Trang 8thể hiện được nội dung chính của bài dạy hát.
Thông qua giờ học âm nhạc giáo viên tổ chức hoạt động văn nghệ cuối chủ
đề, tổ chức các kịch bản như: Ngày của cô và mẹ, cô giáo như mẹ hiền, biết ơn chú
bộ đội giúp trẻ ôn lại kiến thức, hát và vận động tốt các bài nhạc đã học
Theo chương trình giáo dục mầm non, hoạt động âm nhạc cho trẻ cần đảmbảo các nội dung: Ca hát, vận động theo nhạc, nghe nhạc và trò chơi âm nhạc.Cách thức tổ chức các hoạt động âm nhạc phải thể hiện sự mềm dẻo, linh hoạt dựatrên thực tế nhóm lớp và đặc điểm tâm lý trẻ, để trẻ được thoải mái vận động,nhanh nhẹn, tự tin hơn Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một
số bài hát khác, phù hợp với nội dung bài dạy và lứa tuổi, bài hát có thể do cô sángtác hoặc sưu tầm
Trong giờ học, chú ý khen những trẻ hát đúng, hát hay, vận động thành thạotheo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn Tuyệt đối không chê trẻ mà phảitôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng Hoạt độngdạy học là một bộ phận của quá trình giáo dục Do đó, nội dung các bài dạy khôngchỉ đơn thuần là hoàn thiện nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là phương tiện giáodục Vì vậy giáo viên phải chú ý quan sát, nhận xét xem trong quá trình học tập trẻ
có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ khônghòa đồng cùng bạn để có hướng giải quyết tình huống, tìm cách đưa trẻ hòa nhậpvới bạn bè, dần cho trẻ quan tâm, thích thú với hoạt động âm nhạc
Biện pháp 2: Tích hợp âm nhạc thông qua các giờ học khác
Theo chương trình đổi mới hình thức giáo dục âm nhạc cho trẻ theo hướngtích hợp có thể lồng ghép, kết hợp với tất cả các bộ môn khác làm cho quá trìnhdạy học trở nên sinh động hơn Sự hỗ trợ giữa các môn học với nhau trong một chủđiểm tạo sự thống nhất trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ
+ Làm quen chữ cái:
Trong giờ làm quen chữ cái yêu cầu cháu nhận mặt chữ bằng nhiều biệnpháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờhọc cũng góp phần giúp trẻ nhận biết thêm như: Ôn nhóm chữ cái o, ô,ơ; a, ă, âqua bài hát “Trường cháu đây là trường mầm non”, “Cô và mẹ”… Mặc dù phầnnội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻ thuộc bài hát thì trẻnhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khác nhau giữa các chữ cái đó
+ Làm quen văn học:
Trong giờ làm quen văn học giáo viên dạy trẻ cảm thụ bài thơ, câu chuyệnthông qua việc đọc diễn cảm, hiểu nội dung để truyền đạt tới trẻ những vẻ đẹp
Trang 9của tiếng nói dân tộc, sản phẩm trí tuệ và tình cảm của bao thế hệ người Việt Namnối tiếp nhau Thông qua việc dạy bài thơ “Hạt gạo làng ta” của Trần Đăng Khoa,sau khi trẻ đọc thơ xong cô kết hợp cho trẻ nghe bài hát “Hạt gạo làng ta” do TrầnViết Bính phổ nhạc Và chính giai điệu trữ tình của bài hát giúp cho ý thơ trong bàithơ được nâng cao, tiết học thêm sinh động, phong phú và trẻ rất chú ý thuộc vàgây hứng thú trong quá trình học của cháu.
+ Khám phá khoa học:
Để giúp trẻ hiểu đúng đắn về những đề tài của giờ hoạt động chung làmquen khám phá khoa học thông qua việc trò chuyện, đàm thoại, quan sát, trò chơi thì việc kết hợp sử dụng âm nhạc trong giờ học góp phần tạo cho trẻ có cảm xúcvới các đối tượng như bài “Giới thiệu một số loài hoa” yêu cầu là trẻ phân biệtđược một số loại hoa, so sánh, nhận xét sự giống và khác nhau biết thưởng thức
vẻ đẹp, mùi thơm, yêu quí, bảo vệ Sau đó ta cho trẻ nghe bài “Hoa trong vườn”hoặc có thể cho cháu nghe bài “Ra vườn hoa” của Văn Tấn
+ Làm quen với toán: Chủ điểm “Bản thân” - Đề tài: “Cao hơn - thấp hơn” cô
có cho trẻ vận động bài hát “Năm ngón tay ngoan”
+ Hoạt động làm quen chữ cái:
Trong giờ làm quen chữ cái yêu cầu cháu nhận mặt chữ bằng nhiều biệnpháp khác nhau thì song song với việc nhận biết chữ cái, âm nhạc nghe trong giờhọc cũng góp phần giúp trẻ nhận biết thêm như: ôn nhóm chữ cái o, ô, ơ; qua bàihát “Xinh xinh là cái chữ o, tròn như quả trứng”, “Ra đường gặp trời nắng đội mũlên thành chữ ô o thêm vào cái râu thành ra là ơ ”
Mặc dù phần nội dung này không đi sâu vào cấu trúc giờ dạy nhưng khi trẻthuộc bài hát thì trẻ nhớ được chữ và phân biệt được sự giống và khác nhau giữacác chữ cái đó
+ Tích hợp vào môn thể dục: (Hình 4, hình 5)
Thể dục là môn học khô khan, nhưng được tích hợp với những bài hát phùhợp với từng hoạt động mà môn thể dục trở nên sinh động và lôi cuốn sự chú ý củatrẻ trong giờ học thể dục
Biện pháp 3: Tích hợp âm nhạc thông qua các hoạt động trong ngày + Giờ đón trẻ:
Giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, lôi cuốn trẻ đến trường, vì cáccháu chưa tự giác Giai đoạn này trẻ tạm thời bứt ra những tình cảm âu yếm mà bố
mẹ dành cho để đến trường, lúc này âm nhạc góp phần tác động rất lớn Biết rằngbiện pháp này rất bình thường đối với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường, huyện
Trang 10nhưng một số giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp và tôi đãsuy nghĩ, đưa ra một số bài hát rất lôi cuốn trẻ như: ca khúc “Em đi Mẫu giáo”sáng tác Dương Minh Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻtrong lời ca: “Nắng vừa lên em đi Mẫu giáo mừng vui đón em vào trường ” Rồinhững bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài “Trường chúng cháu làtrường Mầm non” của Phạm Tuyên Hoà với khung cảnh thiên nhiên, niềm phấnchấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành cây” Rồi một ngàymới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui đếntrường” của Hồ Bắc Ngoài ra, để tạo cho trẻ nề nếp trước khi vào lớp phải lễ phép,
tự tin qua bài “Lời chào buổi sáng” của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phảichào bố mẹ
Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên Ngoài tác động
âm nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong chương trình trẻ phải họchát Còn có nhiều bài hát không cần trẻ phải hát được cũng tạo không khí vui vẻkhi đến trường: “Đi học” của Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan Trần Bảngkhông chỉ giúp trẻ làm quen, nhận biết cuộc sống xung quanh mà còn chăm từng bữa
ăn giấc ngủ: “Cô giáo như mẹ hiền”, “Ngày đầu tiên đi học” của Nguyễn Ngọc Thiện
+ Hoạt động ngoài trời: (Hình 6)
Cho trẻ tham gia trò chuyện trong chủ đề hay cho trẻ quan sát cây quanhtrường giáo viên cho trẻ hát những bài hát có liên quan đến nội dung trẻ thực hiệngiúp trẻ hứng thú hơn đồng thời củng cố những bài hát đã học có hiệu quả hơn
Ví dụ: Cho trẻ quan sát cây xoài: Cho trẻ hát “Em yêu cây xanh” Quan sátvườn hoa cho trẻ hát “Màu hoa”
+ Hoạt động góc: (Hình 7)
Cho trẻ chơi các góc mà mình yêu thích và theo chủ đề mình đang học
Ví dụ: Trẻ chơi góc nghệ thuật, chủ đề: Cô giáo như mẹ hiền cho trẻ đóngvai là cô giáo các trẻ khác làm học sinh và hát những bài hát trong chủ đề chú ýhướng dẫn trẻ hát đúng lời và hát gõ theo nhịp sử dụng dụng cụ âm nhạc như: Xắc
xô, thanh gõ… Giáo viên sưu tầm và làm những dụng cụ âm nhạc mới cho góc âmnhạc như: Hộp bánh, gáo dừa Bên cạnh việc cô gợi ý và hướng dẫn trẻ có thể làmnhững gì trong góc đó thì trẻ có thể sáng tạo những cách chơi mới với những đồchơi ở góc đó và vận động theo thỏa thuận của trẻ
Giáo viên cho trẻ chơi và nghe những bài hát một cách nhẹ nhàng trong khichơi và kết thúc giờ chơi góc giáo viên sẽ cho kết thúc ở một góc trọng tâm và hátnhững bài hát theo chủ đề
Trang 11+ Hoạt động chiều
Cho trẻ tham gia một số hoạt động chiều như: Hát một số bài hát mới, đọcthơ, đồng dao, giải câu đố, chơi một số trò chơi có âm nhạc kết hợp Giúp trẻ hứngthú và thoải mái sau 1 ngày học tập
Biện pháp 4: Tích hợp âm nhạc thông qua các hoạt động biểu diễn (hình
8, hình 9, hình 10, hình 11)
Những ngày lễ hội và hội thi của bé là điều kiện rất tốt để tôi rèn trẻ kỹ năngthể hiện và cảm thụ âm nhạc Tại đó có rất đông những bạn trong trường có cảnhững phần quà làm cho trẻ phấn khởi Trẻ được mặc quần áo đẹp, được cha mẹđưa đi giúp trẻ thêm phần tự tin Trong hội thi trẻ được xem những tiết mục vănnghệ đã được tập trước và chọn lọc kỹ qua đó trẻ học được rất nhiều kỹ năng thể hiện
âm nhạc cho mình Nếu trẻ được tham gia biểu diễn và biểu diễn thành công được sự
cổ vũ của khán giả sẽ làm cho trẻ càng yêu thích và hứng thú với âm nhạc hơn Khi tổchức ngày lễ hội hay hội thi tôi thường sắp xếp có phần “Giao lưu với khán giả” Đểnhững trẻ không có tiết mục tham gia biểu diễn cũng được lên thể hiện những kỹ năng
về âm nhạc của mình Giúp trẻ càng tự tin mạnh dạn và chú ý học âm nhạc hơn
Biện pháp 5: Tổ chức trò chơi âm nhạc để nâng cao chất lượng giáo dục
âm nhạc
Đối với trẻ thơ, được hoạt động với âm nhạc thông qua các trò chơi là mộtbiện pháp hữu hiệu nhất Trò chơi đã trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ cácyếu tố diễn tả của nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến vớitrẻ một cách nhẹ nhàng, thỏa mái
Chính vì vậy bản thân tôi đã tìm tòi, sáng tác, cải biên một số trò chơi nhằmlàm tăng thêm sự phong phú âm nhạc cho trẻ
a Trò chơi “nghe thấu hát tài”:
Trò chơi giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt, truyền tin cho bạn đúng
Chuẩn bị: Một số câu hát trong các bài hát trong chương trình mà trẻ đã thuộc Luật chơi: Nếu đội nào thua thì phải hát hoặc vận động một bài nhạc theo
yêu cầu của đội thắng cuộc
Cách chơi: Thành viên thứ nhất của 2 đội ra ngoài lớp, cô nói thầm vào tai
từng trẻ đại diện của 2 đội một câu hát giống nhau Sau đó 2 trẻ có trách nhiệmchạy về đội của mình và nói lại câu hát đó cho bạn thứ 2, bạn thứ 2 nói thầm vàotai cho bạn thứ 3 Và cứ thế tiếp tục cho đến trẻ cuối cùng của đội, trẻ cuối cùnglên hát lại câu hát đó Nếu đội nào hát đúng và nhanh hơn thì thắng cuộc
Ví dụ: Cô nói thầm vào tai trẻ đại diện 2 đội câu hát: “Chú thỏ con, ơi chú
Trang 12thỏ con” Hai trẻ đại diện chạy về nói thầm vào tai cho bạn thứ 2 của đội mình
Và cứ thế cho đến bạn cuối cùng của đội lên hát lại đúng lời của câu hát trên vànhanh trước đội kia là thắng cuộc
b Trò chơi: “Tai ai thính”
Trò chơi tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe các âm thanh của các nhạc
cụ khác nhau và trẻ hứng thú được khám phá, trải nghiệm các nhạc cụ
Chuẩn bị: Một số nhạc cụ âm nhạc như sau:
Đàn organ bằng đồ chơi điện tử, kèn nhựa, phách gõ bằng tre, phách gõ bằnggáo dừa, trống gõ bằng lon, bằng quả bầu khô
Luật chơi: Nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán
đúng Nếu đoán đúng sẽ được khám phá, trải nghiệm với nhạc cụ đó
Cách chơi : Trẻ nghe và phân biệt âm thanh của các nhạc cụ Cô giới thiệu
cho trẻ biết từng loại nhạc cụ và âm thanh của các loại nhạc cụ đó như:
+ Cô đàn organ và nói cho trẻ biết đó là tiếng đàn organ
+ Cô thổi kèn bằng nhựa và cho trẻ biết đó là tiếng kèn bằng nhựa
+ Cô gõ phách bằng tre và cho trẻ biết đó là tiếng gõ bằng phách tre
Sau khi giới thiệu hết các loại nhạc cụ, cô lần lượt đánh đàn, gõ các loạinhạc cụ cho trẻ vừa nghe, vừa xem và cô hỏi trẻ tiếng nhạc cụ gì? Khi trẻ đã quen,
cô cho trẻ ngồi không nhìn thấy nhạc cụ, sau đó cô đánh đàn, gõ, thổi các loại nhạc
cụ và hỏi xem trẻ nhận biết được âm thanh của loại nhạc cụ nào Sau đó cho trẻchia làm 2 đội và thi đua
c Trò chơi: “Giai điệu thân quen”
Trò chơi này giúp trẻ củng cố kiến thức về tên bài hát và củng cố lại giaiđiệu bài hát đã học, đồng thời tạo cho trẻ sự tập trung chú ý lắng nghe và nhanhnhẹn, linh hoạt, trả lời rõ ràng, chính xác tên bài hát
Chuẩn bị: Máy tính có các bài hát trong chương trình mà trẻ đã được học Luật chơi: Nếu đội nào đoán sai phải hát một bài theo yêu cầu của đội đoán đúng Cách chơi: Cô mở máy tính cho trẻ nghe giai điệu bài hát, 2 đội rung
chuông giành quyền trả lời bằng cách nói rõ tên bài hát vừa nghe, nếu đúng mỗi trẻtrong đội được tặng một bông hoa, nếu sai quyền trả lời thuộc về đội bạn
Ví dụ: Cho trẻ nghe giai điệu “Hai vây xinh xinh, cá vàng bơi trong bể
nước” thì trẻ phải nêu được đó là bài hát “Cá vàng bơi”
d Trò chơi “Ô cửa bí mật”
Trò chơi giúp trẻ được ôn luyện các bài hát, tạo cho trẻ mạnh dạn lên biểudiễn và mong muốn được khám phá những bí mật bên trong những ô cửa
Trang 13Chuẩn bị: Các loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp theo từng chủ điểm ở phía sau
những ô cửa, thùng các-tông sơn màu để làm ô cửa và một số gấu bông để tặng cho trẻ
Luật chơi: Kết thúc trò chơi đội nào nhiều gấu bông hơn, đội đó thắng cuộc Cách chơi : Chia trẻ làm 2 đội, 2 đội trưởng lên oẳn tù tì để tìm ra đội nào
chơi trước Có từ 4-6 ô cửa được đánh dấu theo thứ tự từ 1 đến 6, đội nào chơitrước sẽ chọn bất kỳ một ô cửa, nếu ô cửa được mở ra, bên trong ô cửa có đồ dùng
đồ chơi gì thì đội đó phải hát một bài nói về hình ảnh đó
Ví dụ: Mở ô cửa số 3 có con mèo thì hát một bài hát nói về con mèo như:
“Ai cũng yêu chú mèo” hay “Thương con mèo”
Nếu mở ô cửa nào mà hát được bài hát có nội dung đúng với hình ảnh trong
ô cửa đó thì đội đó được tặng một con gấu bông Tiếp tục đội kia chọn ô cửa Nếuđội nào chọn ô cửa mà không hát được bài hát có nội dung như hình ảnh trong ôcửa thì quyền hát thuộc về đội bạn
Biện pháp 6: Truyên truyền và cùng kết hợp với phụ huynh
Để có thể đạt hiệu quả cao nhất trong giáo dục âm nhạc, việc tuyên truyền,kết hợp với phụ huynh là điều vô cùng quan trọng
Tuyên truyền với phụ huynh để phụ huynh hiểu được vai trò và tầm quantrọng của âm nhạc đối với sự phát triển toàn diện ở trẻ thông qua buổi họp phụhuynh, các ngày lễ, ngày hội…
Ngoài bài giảng trên lớp để có kỹ năng cảm thụ và thể hiện âm nhạc trẻ cầnđược ôn luyện mọi lúc, mọi nơi Được trình bày hay thể hiện những gì mình đã họcđược, tôi đã tuyên truyền cho phụ huynh nắm được hôm nay con em mình họcnhững gì? Những kỹ năng nào trẻ chưa thành thạo cần phụ huynh phối hợp hướngdẫn ở nhà cho trẻ Và thay bằng mở nhạc cho trẻ nghe, phụ huynh nên tìm mua cácđĩa nhạc trẻ Mầm non ca hát để mở cho trẻ nghe và cho trẻ xem các chương trìnhhay trên các kênh truyền hình như: Đồ rê mí, hát cùng siêu chíp và các chươngtrình dành cho trẻ Mầm non
Thường xuyên mời phụ huynh đến tham dự giờ dạy mẫu của cô và các hộithi của bé, các ngày lễ lớn của trường Có bảng tin về chương trình dạy theo chủđiểm hay tin hàng tuần để phụ huynh biết và phối hợp với giáo viên rèn luyện thêmcho trẻ
Những bài hát mới tôi in lời bài hát đặt tại góc tuyên truyền để phụ huynhnắm được
Vận động phụ huynh hỗ trợ vật liệu mở: thùng giấy, ống lon, hộp sữa, bảng,chai nhựa, quần áo cũ, dụng cụ hóa trang
