PHỐI hợp các lực LƯỢNG xã hội TRONG xây DỰNG TRƯỜNG học HẠNH PHÚC tại TRƯỜNG mầm NON HOA HỒNG, QUẬN cầu GIẤY, THÀNH PHỐ hà nội

Thực trạng thực hiện các tiêu chí xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội...45 Bảng 2.6: Nhận thức về sự cần thiết của quá trình phối

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ DUNG

PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG

XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

NGUYỄN THỊ DUNG

PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG

XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Giáo dục và phát triển cộng đồng

Mã số: Thí điểm

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Hoàng Thanh Thúy

HÀ NỘI – 2020

Đặc biệt, với tấm long biết ơn sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn tới

PGS.TS Hoàng Thanh Thúy - Nhà khoa học - Người thầy mẫu mực, luôn

tâm huyết, cảm thông, chia sẻ những khó khăn của học trò, khích lệ, động viên, nhiệt tình hướng dẫn cho em trong quá trình nghiên cứu luận văn.

Trân trọng cảm ơn BGH, cán bộ, giáo viên, nhân viên Trường mầm non Hoa Hồng, cán bộ các ban ngành, đoàn thể; cán bộ lãnh đạo phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội và phụ huynh nhà trường đã hỗ trợ, giúp đỡ

để tác giả hoàn thành công trình nghiên cứu khoa học.

Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn nhiệt tâm ủng hộ tôi trong suốt chặng đường đã qua.

Hà Nội, tháng 6 năm 2020

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Dung

GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 3

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 4

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4

6 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 4

8 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 6

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ 6

1.1.1.NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ HẠNH PHÚC 6

1.1.2 NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ HẠNH PHÚC CỦA HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG VÀ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC 8

1.2 LÝ LUẬN VỀ TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC 14

1.2.1.KHÁI NIỆM VỀ TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC 14

1.2.2 CÁC TIÊU CHÍ QUY ĐỊNH VỀ TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC 16

1.2.3 MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 19

1.3 PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 25

1.3.1 KHÁI NIỆM PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 25

1.3.2 MỤC ĐÍCH PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 28

1.3.3 NGUYÊN TẮC PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY

DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 28

1.3.4 NỘI DUNG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 29

1.3.5 HÌNH THỨC PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 29

1.3.6 PHƯƠNG PHÁP PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 30

1.3.7 CÁC LỰC LƯỢNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 30

1.3.8 KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 32

1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON 33

1.4.1 CÁC YẾU TỐ THUỘC VỀ NHÀ TRƯỜNG 33

1.4.2 CÁC YẾU TỐ THUỘC VỀ LỰC LƯỢNG XÃ HỘI 33

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 35

2.1.Khái quát về trường Mầm Non Hoa Hồng 35

2.1.1 VỊ TRÍ, ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÀNH: 35

2.1.2 BỘ MÁY QUẢN LÝ TỔ CHỨC: 36

2.1.3 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY 36

2.2 TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG 39

2.2.1 MỤC ĐÍCH, NỘI DUNG, KHÁCH THỂ KHẢO SÁT 39

2.2.2 PHƯƠNG PHÁP VÀ CÔNG CỤ KHẢO SÁT 39

2.2.3 THỜI GIAN KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 40

2.2.4 XỬ LÝ KẾT QUẢ KHẢO SÁT VÀ THANG ĐO 40

2.3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG 41

2.3.1 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 41

2.3.2 THỰC TRẠNG QUÁ TRÌNH PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 46

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 62

2.4.1 NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC 62

2.4.2 NHỮNG TỒN TẠI VÀ NGUYÊN NHÂN 62

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 64

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 65

3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 65

3.1.1 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH THỰC TIỄN 65

3.1.2 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH HỆ THỐNG, ĐỒNG BỘ 65

3.1.3 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH KHẢ THI 66

3.1.4 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH KẾ THỪA 66

3.1.5 NGUYÊN TẮC ĐẢM BẢO TÍNH HIỆU QUẢ 66

3.2 BIỆN PHÁP PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 67

3.2.1 TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG NÂNG CAO NHẬN THỨC CHO CÁC LỰC LƯỢNG VỀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH

PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH

PHỐ HÀ NỘI 67

3.2.2 XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN CƠ CHẾ PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 70

3.2.3 PHÁT HUY VAI TRÒ CHỦ ĐẠO CỦA NHÀ TRƯỜNG TRONG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 73

3.2.4 BỒI DƯỠNG KIẾN THỨC, KĨ NĂNG VỀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC CHO CÁC LỰC LƯỢNG THAM GIA XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 76

3.2.5 CHÚ TRỌNG HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CẦN THIẾT KHI PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 79

3.2.6 THỰC HIỆN THƯỜNG XUYÊN VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG 81

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 84

3.4.KHẢO NGHIỆM SỰ CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP PHỐI HỢP LỰC LƯỢNG XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC HẠNH PHÚC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 84

3.4.1.KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO NGHIỆM 84

3.4.2 KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM 86

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 90

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 98

DANH MỤC BẢNGBẢNG 2.1 CÁC THANG ĐO VÀ MỨC ĐỘ ĐÁNH GIÁ 40 Bảng 2.2 Nhận thức về tầm quan xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội 41

Bảng 2.3 Mức độ thực hiện các mục tiêu xây dựng trường học hạnh phúc tại trường

mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội 42

Bảng 2.4 Thực trạng mức độ thực hiện nội dung xây dựng trường học hạnh phúc tại

trường mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội 44

Bảng 2.5 Thực trạng thực hiện các tiêu chí xây dựng trường học hạnh phúc tại trường

mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội 45

Bảng 2.6: Nhận thức về sự cần thiết của quá trình phối hợp các lực lượng xã hội trong

xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 46

Bảng 2.7 Mức độ thực hiện mục tiêu phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 47

Bảng 2.8 Thực trạng mức độ thực hiện phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 49

Bảng 2.9 Thực trạng kết quả thực hiện các nguyên tắc phối hợp phối hợp các lực

lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 50

Bảng 2.10 Thực trạng mức độ thực hiện nội dung phối hợp các lực lượng xã hội

trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 51

Bảng 2.11 Thực trạng nội dung phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường

học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 53

Bảng 2.12 Thực trạng mức độ thực hiện hình thức phối hợp các lực lượng xã hội

trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 54

Bảng 2.13 Thực trạng kết quả thực hiện hình thức phối hợp các lực lượng xã hội

trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 56

Bảng 2.14 Thực trạng mức độ tham gia của các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 58

Bảng 2.15 Thực trạng kết quả tham gia của các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng 59

Bảng 2.16 Thực trạng kết quả các lực lượng giáo dục tại trường mầm non Hoa Hồng

trong phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúctại trường mầm non Hoa Hồng 60

Bảng 2.17 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến phối hợp các lực lượng xã hội tại

trường mầm non Hoa Hồng 61

Bảng 3.1 Đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp phối hợp các lực lượng xã

hội xây dựng tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố

Hà Nội 86

Bảng 3.2 Đánh giá về tính khả thi của các biện pháp phối hợp các lực lượng xã hội

trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội 87

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam, Đảng và nhà nước luôn luôn coi trọng giáo dục mầm non Nhưng do nhiều yếu tố, trong đó có vấn đề khó khăn về ngân sách nên so với các bậc học khác, đến nay chúng ta chưa lo được nhiều cho giáo dục mầm non Đây là mảng còn yếu của Giáo dục Việt Nam Từ những vấn đề trên, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Phát triển giáo dục mầm non” với quan điểm chỉ đạo là:

“Đẩy mạnh xã hội hóa, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để mọi tổ chức, cá nhân và toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục mầm non” Quan điểm chỉ đạo này là hoàn toàn phù hợp với xu thế chung của thế giới về phát triển giáo dục quốc dân Trong các vấn đề xã hội hóa giáo dục trong trường mầm non thì vấn

đề xây dựng THHP tại trường mầm non là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Thời gian gần đây, từ khóa “trường mầm non hạnh phúc” được quan tâm hơn bao giờ hết Đầu năm 2019, Bộ GD&ĐT phát động phong trào “Trường học hạnh phúc”[30] Những động thái này cho thấy xã hội đang ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của “trường học hạnh phúc” trong việc giáo dục trẻ toàn diện về cả trí tuệ, thể chất và nhân cách Một loại câu hỏi được đặt ra để giải quyết: “Liệu trẻ có thực sự được yêu thương, được giáo dục một cách chuẩn mực khi đến trường? Liệu trẻ có được thoải mái, vui vẻ, hòa đồng cùng giáo viên và các bạn khi đến lớp? Làm sao để có môi trường học tập, vui chơi đủ tốt giúp trẻ phát triển toàn diện?” Trong bối cảnh mà những vấn đề học đường vẫn đang được nhắc đến mỗi ngày, những câu hỏi trên cũng là vấn đề mà các phụ huynh thắc mắc, trăn trở

Ngày 2/5/ 2019, Sở GD&ĐT Hà Nội cùng Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội đã ban hành kế hoạch triển khai “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo, người lao động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới” Mục tiêu của kế hoạch nhằm tạo sự chuyển biến căn bản trong nhận thức và hành động của đội ngũ CB, GVvà NV, hướng tới sự chuẩn mực trong ứng xử, không vi phạm các quy chế, quy định của ngành Ngành GD & ĐT Hà Nội sẽ

xây dựng mô hình điểm “Trường học hạnh phúc - Thầy cô hạnh phúc - Học sinh hạnh phúc”, trong đó lấy tiêu chí trường học không có hiện tượng vi phạm đạo đức nhà giáo làm tiêu chí chính, trên cơ sở đó nhân rộng ra các trường khác[24] Như vậy, ngành giáo dục thành phố Hà Nội mà trong đó có Quận Cầu Giấy nói riêng đã bước đầu công tác xây dựng những ngôi trường hạnh phúc đúng nghĩa, mà bắt đầu từ các trường Mầm non Bởi giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ và nhân cách của trẻ Trong bối cảnh toàn ngành đang triển khai Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT thì việc đổi mới để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi Mầm non sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông và quá trình học tập suốt đời Đó không chỉ là trách nhiệm của ngành giáo dục mà cần

có sự phối hợp tất cả các lực lượng trong cộng đồng tham gia công tác xây dựng

mô hình THHP tại trường mầm non

Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội hiện nay có 15 trường Mầm non công lập và hơn chục trường Mầm non dân lập và quốc tế Trong những năm qua, công tác giáo dục trên địa bàn quận Cầu Giấy luôn được Thành phố đánh giá

cao và được nhân dân ghi nhận Để duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục,

ngoài việc triển khai các hoạt động chuyên môn thường kỳ, Phòng GD&ĐT quận đã tích cực triển khai thực hiện phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy học” gắn với việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) “về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”[8] Theo đó, Phòng đã tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản

lý, giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo hai hình thức: Bồi dưỡng thường xuyên và bồi dưỡng dài hạn Từ đầu năm, công tác xây dựng THHP được coi trọng, trong đó có các trường Mầm non Quận Cầu giấy đã giao cho một số trường làm thí điểm xây dựng mô hình này, trong đó có Trường mầm

non Hoa Hồng Bước đầu đã đạt được những kết quả khích lệ mang đến tình yêu thương ấm áp và phát triển tiềm năng trí tuệ của trẻ; các cô giáo không ngừng tích cực học tập nâng cao trình độ, lòng yêu nghề; có môi trường dạy học tốt; Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình ngày càng tốt hơn về công tác quản lý, giáo dục và chăm sóc trẻ Tuy vậy, đây là mô hình mới thực hiện trong điều kiện

cơ sở vật chất và tài chính của nhà trường trong còn khó khăn; hiện nay chưa có quy trình chuẩn xây dựng THHP hay những khóa đào tạo, tập huấn kỹ năng cho giáo viên, cán bộ nhà trường để kiến tạo ngôi trường hạnh phúc; sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong công tác quản lý và giáo dục trẻ vẫn còn bất cập.

Để thực hiện tốt công tác phối hợp các LLXH trong xây dựng mô hình THHP thì nhà trường mà trực tiếp là BGH giữ vai trò chủ đạo trong tổ chức công tác phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài trường trong xây dựng thành công mô hình THHP tại trường Mầm non trong quận Cầu Giấy nói chung, Trường mầm non Hoa Hồng nói riêng.Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài

"Phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội " để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng xây dựng THHP và thực trạng phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, luận văn đề xuất các biện pháp phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động phối hợp, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của nhà trường

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động xây dựng THHP tại trường mầm non.

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quá trình phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Trong những năm qua việc phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội còn nhiều hạn chế, mang tính hình thức, chưa thực sự hiệu quả Nếu xây dựng và thực hiện đồng bộ các biện pháp tác động vào nhận thức, xây dựng cơ chế, tạo cơ hội để các LLXH được tham gia thì hoạt động phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội sẽ đạt kết quả tốt.

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phối hợp LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non;

- Đánh giá thực trạng xây dựng THHP và thực trạng phối hợp các lực lượng cộng đồng trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội;

- Đề xuất và khảo nghiệm các biện pháp phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Khách thể nghiên cứu: Nghiên cứu 104 cán bộ, giáo viên và nhân viên

trường mầm non Hoa Hồng và 106 Cán bộ Ban, ngành đoàn thể, phụ huynh trường Mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy

6.2 Nội dung nghiên cứu: biện pháp phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

6.3 Địa điểm, thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu trường Mầm non Hoa Hồng,

quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội; nghiên cứu từ tháng 11 năm 2019 - tháng 3 năm 2020.

7 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Các phương pháp tư duy khoa học dùng để xử lý các tài liệu có liên quan, trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu.

- Các phương pháp được sử dụng bao gồm: phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp; phương pháp giả thuyết, phương pháp chứng minh.

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

+ Xây dựng và sử dụng phiếu hỏi: trưng cầu, thu thập ý kiến của Cán bộ, giáo viên, Cán bộ các ban ngành và phụ huynh về xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

+ Phỏng vấn một số người quan tâm đến phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

- Phương pháp quan sát

Quan sát thực trạng thực hiện và phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

- Phương pháp chuyên gia

Tham khảo ý kiến đánh giá của các chuyên gia, các nhà khoa học về công tác phối hợp LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non Hoa Hồng để khẳng định kết quả nghiên cứu của đề tài.

7.3 Nhóm phương thống kê toán học

- Sử dụng công thức toán thống kê, tương quan Sperman để xử lý những số liệu thu được

- Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục; Luận văn gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Chương 2: Thực trạng phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố

Hà Nội;

Chương 3: Biện pháp phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng

trường học hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố

Hà Nội.

Những nhà khoa học hiện đại đặt nền móng cho khoa học về hạnh phúc như nhàtâm lý học Martin Seligman (Mỹ); nhà Tâm lý học Edward Diener (Mỹ) và nhà Tâm

lý học Mihaly Csikszentminhalyi( Hungary) Ban đầu, hầu hết các nghiên cứu về hạnhphúc nằm trong các chủ đề về chất lượng cuộc sống: tìm ra những yêu cầu của cuộcsống và biện pháp giúp cuộc sống tốt đẹp hơn

Các nghiên cứu thực nghiệm về hạnh phúc xuất hiện từ giữa thế kỷ XX với tưcách là các chỉ báo về sức khỏe xã hội liên quan đến chất lượng cuộc sống về tâm lýtích cực của con người Các tác giả tiêu biểu: Argyle(1987); Veenhoven(1984, 1985);Diener(2006)…Tạp chí “Nghiên cứu về Hạnh phúc đã ra đời năm 2000 do giáo sư R.Veenhoven (Hà Lan) sáng lập và quản lý cơ sở dữ liệu thế giới về hạnh phúc, đâyđược coi là kho tư liệu về hạnh phúc của toàn thế giới[7]

Ở Mỹ những năm 1960 đã thực hiện các cuộc khảo sát đầu tiên đo lường về hạnhphúc, trên cơ sở đó lập các biểu đồ về sức khỏe tinh thần, hạnh phúc cũng là một chủ

đề trong một nghiên cứu quốc gia về những vấn đề cần quan tâm đối với con ngườicủa các tác giả: Cantril(1965)

Đến năm 1970, hạnh phúc là tâm điểm của các nghiên cứu về Chỉ báo xã hội ở

Mỹ, ở Tây Đức và các khu vực thuộc vùng Normandi

Vào những năm 1980 và 1990, các cuộc khảo sát và nghiên cứu về hạnh phúc ởtầm quốc gia được thực hiện Tiêu biểu những năm 1980 là khảo sát lịch đại quy môlần đầu tiên về hạnh phúc được thực hiện bởi tác giả Haedy và Wearing người Úc về

sự biến đổi quan niệm hạnh phúc qua các thời kỳ lịch sử; tiếp đến các tác giảVeenhoven(1984), Aryle(1987) và Meyers(1992) cũng nghiên cứu về vấn đề này.Năm 1993, Veenhoven xây dựng thư mục 2475 nghiên cứu về đánh giá cuộc sống -một phần trong cơ sở dữ liệu thế giới về hạnh phúc[7].

Trong những thập niên gần đây, các nghiên cứu định lượng về hạnh phúc có xuhướng được coi trọng, đáng chsu ý là “Báo cáo chỉ số Hạnh phúc hành tinh” thuộcQuỹ Kinh tế mới tại Anh; Báo cáo của Hiệp hội điều tra và nghiên cứu thị trường củaNgân hàng thế giới và Báo cáo hạnh phúc thế giới của Mạng lưới giải pháp phát triểnbền vững thuộc Liên Hợp Quốc…

Các công trình nghiên cứu về hạnh phúc của các tác giả phương Tây, hạnh phúcthường được giải thích là sự thỏa mãn nhu cầu cá nhân trong bối cảnh xã hội cụ thể,bao gồm các nhu cầu về vật chất, tinh thần, môi trường tự nhiên và xã hội…Hạnh phúc

là mức độ một người đánh giá tổng thể về chất lượng cuộc sống hiện tại của mình, haynói cách khác là mức độ người đó thấy hài lòng về cuộc sống của mình

Bên cạnh đó, các nhà kinh tế cũng quan tâm đến vấn đề hạnh phúc Tiêu biểu:Richard Easterlin, là người đầu tiên đặt vấn đề nghiên cứu về hạnh phúc dưới nhãnquan kinh tế học vào những năm 1970, đến cuối những năm 1990 nhiều công trìnhnghiên cứu của ông được ra mắt, hầu hết các nghiên cứu cho rằng Hạnh phúc của mỗiquốc gia gắn liền với kinh tế và thu nhập, thông thường nước giàu và người có thunhập cao hạnh phúc hơn nước nghèo có thu nhập thấp, tuy nhiên nó chỉ gắn với từngthời điểm, không có tỷ lệ thuận cho mối liên hệ giữa thu nhập bình quân đầu người vớimức độ hạnh phúc Hạnh phúc ngoài gắn với kinh tế- vật chất, còn phụ thuộc vào cácnhân tố khác như chất lượng những mối liên hệ của chúng ta với người khác

Ở Việt Nam, khoa học nghiên cứu về hạnh phúc hầu như vẫn đang bỏ trống.Hiện nay chỉ có công trình nghiên cứu khá công phu về hạnh phúc của người ViệtNam “Hạnh phúc của người Việt Nam - Khái niệm, cách tiếp cận và chỉ số đánh giá”Tác giả Lê Ngọc Văn đã sơ đồ hóa khái niệm về hạnh phúc của người Việt Nam đượcchia theo ba yếu tố: sự hài lòng về đời sống kinh tế vật chất, môi trường tự nhiên; sựhài lòng về quan hệ xã hội và sự hài lòng về đời sống cá nhân nghiên cứu đã cho ranhững kết quả đáng lưu tâm Chỉ số hạnh phúc chung của người Việt Nam đạt mứctương đối cao Người có mức sống khá giả hạnh phúc hơn người có điều kiện kinh tế

trung bình và nghèo Nam giới hạnh phúc hơn phụ nữ, thanh niên hạnh phúc hơn trungniên và người cao tuổi Người có trình độ học vấn trung học cơ sở và trugn học phổthông hạnh phúc hơn người có bằng đại học/cao đẳng/trung cấp nghề Người sống ởnông thôn, đồng bằng hạnh phúc hơn so với miền núi Người nội trợ, nghỉ hưu hạnhphúc hơn người lao động (các lĩnh vực) Người theo các tôn giáo khác hạnh phúc hơnngười theo Phật giáo.[7] Nghiên cứu về hạnh phúc cũng chỉ ra những rào cản, hạn chếtrong bối cảnh chuyển đổi của nền kinh tế, đặc biệt là quá trình đô thị hóa, vấn đề môitrường sống bị ô nhiễm, tàn phá, tình trạng mất vệ sinh an toàn thực phẩm… Trong đó,yếu tố tác động lớn nhất đến hạnh phúc của người Việt chính là mối quan hệ trong giađình, họ hàng, cộng đồng và xã hội Đây cũng là giá trị nền tảng mà trong cuộc sốnghiện đại, rất nhiều người đã bỏ qua.

1.1.2 Những nghiên cứu về hạnh phúc của học sinh trong nhà trường và xây dựng trường học hạnh phúc

Nghiên cứu về hạnh phúc của học sinh trong nhà trường có khá nhiều công trìnhnghiên cứu, có thể kể đến:

Theo nghiên cứu của nhóm tác giả như Oreopoulos (2007); Soleimani vàTebyanian (2011) cho rằng rằng hạnh phúc có một vai trò quan trọng và thiết yếu đốivới hạnh phúc và động lực của trẻ em học đường [18][19]

Theo các tác giả Weissberg, R., Kumpfer và Seligman (2003): Trẻ em đi họcthường phải đối mặt với nhiều thách thức có thể dẫn đến những tác động tiêu cực vàhành vi vấn đề Sự thiếu hạnh phúc và vui vẻ có ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triểnnhân cách của học sinh và có thể ảnh hưởng đến trí thông minh, kỹ năng tư duy, sángtạo và thành tích giáo dục của học sinh [22] Nhóm tác giả Parker và Asher (1989) ,Mahon et al (2010); Guilherme và de Freitas( 2017); Salavera et al.( 2017); tiếp tụckhẳng định: “Thiếu hạnh phúc trong trường học là một vấn đề lớn của nhiều hệ thốnggiáo dục, điều này hiếm khi được xem xét một cách cẩn thận Cần chú ý đến hạnhphúc càng sớm càng tốt nhưng chắc chắn không muộn hơn tuổi thiếu niên, vì tầm quantrọng của các đặc điểm và kỹ năng phát triển xã hội, nhận thức và tình cảm xảy ratrong thời gian này Những thay đổi sớm tạo ra một nền tảng vững chắc cho hạnh phúctích cực trong suốt cuộc đời, hầu hết các chương trình can thiệp có xu hướng nhấnmạnh rằng các nhà giáo dục có thể có ảnh hưởng trong việc xây dựng các nguồn lực

tích cực cho trẻ em nếu những thay đổi này được tìm kiếm sớm hơn” Do đó, vai tròcủa gia đình, nhà cửa và bạn bè trở nên quan trọng [15]

Các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Giáo dục và Kiến thức Abu Dhabi(ADEK) nghiên cứu chủ yếu dựa trên bằng chứng từ Khảo sát Hạnh phúc của Trẻ em

ở Trường, được thực hiện năm 2016 tại Abu Dhabi đã nhấn mạnh liên tục rằng việcđảm bảo rằng: “trẻ em ở trường hạnh phúc và cảm thấy tốt về bản thân sẽ dẫn đếnnhiều cơ hội đạt được thành công hơn mong muốn” Các ngheien cứu về vấn đề nàynhằm giúp cho các nhà hoạch định chính sách đưa ra được những quyết định đúng vàphù hợp về các yếu tố quyết định hạnh phúc của trẻ em khi đến trường Từ đó xâydựng các biện pháp chính của hạnh phúc chủ quan được liên kết với kinh nghiệm củahọc sinh ở nhà và ở trường [9]

Nhiều nghiên cứu chỉ ra hệ thống giáo dục (học sinh, giáo viên, phụ huynh, hiệutrưởng nhà trường và nhân viên hỗ trợ) là có ảnh hưởng nhất trong việc làm cho cáctrường học hạnh phúc hoặc không hạnh phúc Một tiêu chí quan trọng cho các trườnghọc hạnh phúc là thái độ và các thuộc tính tích cực của giáo viên như “lòng tốt, sựnhiệt tình và công bằng, và vai trò là hình mẫu truyền cảm hứng, sáng tạo và hạnhphúc cho người học” [16 ] Các nghiên cứu khẳng định các trường cần phải tính đếntiêu chí này trong tuyển dụng và đánh giá giáo viên (Các tiêu chí: tính cách, thái độ vàđạo đức của giáo viên khi tuyển dụng và đánh giá giáo viên) [17 ] Các nghiên cứucũng chỉ ra “Tình bạn” có liên quan đến chất lượng cuộc sống của trẻ em khi ảnhhưởng ngang hàng trở nên đáng kể Tác giả Lee (2016) đã phân tích mối quan hệ cấutrúc giữa các biến môi trường tâm lý liên quan đến trường học bao gồm hỗ trợ giáoviên, dòng chảy học tập, tình bạn và hạnh phúc của 870 học sinh tại các trường trunghọc cơ sở và trung học Hàn Quốc Nhóm tác giả Hàn Quốc trên lưu ý rằng những đứatrẻ nhận được sự hỗ trợ chất lượng cao từ bạn bè đồng trang lứa có ít vấn đề xã hội vàbất mãn hơn, cùng với cảm giác được cải thiện tâm lý[17]

Tại các khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Tổ chức Giáo dục, Khoa học vàVăn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đang kêu gọi một sự thay đổi cơ bản trongcác hệ thống giáo dục Dự án Trường học Hạnh phúc, được hình thành bởi KimGwang Jo, giám đốc UNESCO Bangkok, xem xét mối quan hệ giữa hạnh phúc và chấtlượng giáo dục Dự án này kêu gọi các trường nhìn xa hơn các lĩnh vực học tập truyền

thống và bắt đầu nắm bắt và thực hiện các yếu tố khác góp phần mang lại sức khỏe vàhạnh phúc cho học sinh.

Báo cáo năm 2016 của UNESCO, “Trường học hạnh phúc: Khuôn khổ cho ngườihọc ở châu Á-Thái Bình Dương”, xác định 22 tiêu chí để tạo ra những gì họ coi làTrường học hạnh phúc Các tiêu chí thuộc ba loại: con người, quá trình và địa điểm

Và tập trung chú ý vào những gì quan trọng để tạo ra hạnh phúc và hạnh phúc ở trongmỗi lĩnh vực đó Báo cáo kêu gọi những người ra quyết định hãy “tạo nhiều thời gian

và không gian hơn cho cách học mà có thể nâng cao hạnh phúc và tiềm năng củangười học, với hi vọng truyền cảm hứng cho người học hạnh phúc hơn để có thể đónggóp cho xã hội hạnh phúc cuối cùng là đến một thế giới hạnh phúc hơn” Nhân tố nàydường như là để những người quyết định cả ở cấp độ chính phủ và trường học phảiđầu tư vào nó [21]

Quan điểm hạnh phúc trong trường học chuyển từ một ý tưởng sang một sángkiến toàn cầu, nhiều hệ thống đang được đưa ra để tạo ra các chính sách và thực tiễnhiệu quả Theo tiến sĩ Martin Seligman, giám đốc Trung tâm tâm lý học tích cực Penntại Đại học Pennsylvania(2019) cho rằng trong khi cha mẹ tuyên bố điều họ mongmuốn nhất cho con cái họ là “hạnh phúc”, nhưng giáo dục cũng như toàn bộ nhữngđiều cha mẹ làm đã bỏ qua hạnh phúc của con và thay vào đó là phát triển kỹ năng nhưtoán học, thành tích và thành công Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hạnh phúc

là chìa khóa dẫn đến thành công, chứ không hẳn đã có chiều ngược lại[31]

Một số nước có nền giáo dục nổi tiếng về chất lượng đào tạo trên thế giới coitrọng xây dựng nhà trường hạnh phúc từ trường mầm non, họ đề cao niềm vui và sựphát triển lành mạnh của trẻ về thể chất cũng như tinh thần khi đến trường trở thànhmục đích tối thượng trong triết lý giáo dục

Tại Phần Lan triết lý “Chơi sớm, học muộn”, nền tảng để trẻ học tốt và luôn cảmthấy hạnh phúc ở trường được gây dựng từ nhiều năm trước lúc trẻ chính thức đi họckhi 7 tuổi Tại các trường mầm non, người ta không chú trọng tới toán, đọc hay viết (chỉđược dạy khi chúng 7 tuổi và bắt đầu vào lớp 1) Các nhà giáo dục tin rằng trẻ dưới 7 tuổichưa sẵn sàng để học Chúng cần thời gian để chơi và hoạt động thể chất Đó là thời giandành cho sáng tạo Những năm đầu đời với trẻ ở Phần Lan chỉ là phát triển sức khỏe vàtinh thần hạnh phúc Các trường mầm non sẽ dạy trẻ phát triển các thói quen xã hội tốt

như học cách kết bạn và tôn trọng người khác, biết tự mặc quần áo và vệ sinh cá nhân,làm giàu ngôn ngữ và khả năng giao tiếp Trường mầm non ở Phần Lan không dành đểchuẩn bị cho trẻ học hành chính thức Mục đích chính của nó là đảm bảo cho trẻ trởthành những công dân hạnh phúc và có trách nhiệm".

Tại Úc, thực hiện chương trình Positive Detective (nhận ra điều tích cực) Mục đíchcủa chương trình là dạy trẻ cách tìm kiếm những điều tốt đẹp xung quanh và chia sẻ điều

đó với những người khác Các trường học dạy các em cách tập trung vào môn học trongkhi lên lớp, nhưng cũng đồng thời biết nhận diện những khía cạnh cảm xúc/suy nghĩ tiêucực, từ đó có thể kiểm soát và thay đổi Trẻ còn được bồi đắp những trải nghiệm như lòngbiết ơn, nuôi dưỡng lòng tự tin về khả năng của bản thân, học cách chia sẻ các câu chuyệntích cực để tăng thêm cảm xúc tích cực Một nghiên cứu xuất bản trong tháng 11-2017trên tạp chí Review of Educational Research sau khi đánh giá kết quả nghiên cứu trongsuốt 15 năm về vai trò của môi trường giáo dục tích cực đã khẳng định: một trường họchạnh phúc có thể bù đắp rất nhiều cho những ảnh hưởng tiêu cực từ sự thiếu thốn vật chất.Tại Ấn Độ, thêm môn học hạnh phúc trong các trường nhằm tăng cường sứckhỏe tinh thần giúp các học sinh hạnh phúc hơn Tùy theo các lứa tuổi mà học sinhđược học thiền định 30- 45 phút[27]

Tóm lại, trên thế giới có khá nhiều quốc gia và nhà nghiên cứu nghiên cứu về vấn

đề hạnh phúc và xây dựng nhà trường hạnh phúc nói chung, trường mầm non nói riêng.Hầu hết các nghiên cứu đã đề cập đến các yếu tố để tạo lên hạnh phúc của học sinh khiđến trường như tác động của môi trường, địa điểm và mối quan hệ con người: tác độngcủa giáo viên, bạn bè và học tập riêng biệt… từ đó tìm ra nguyên nhân, biện pháp để giúphọc sinh hạnh phúc hơn khi đến trường, đó là một trong những yếu tố quan trọng nângcao chất lượng dạy học trong nhà trường Các nghiên cứu là cơ sở quan trọng để tác giảxây dựng hệ thống lý luận cho đề tài nghiên cứu của mình

Vấn đề xây dựng trường học hạnh phúc ở Việt Nam được xuất hiện ngày 22-4,tại Trường THPT Phan Huy Chú, Hà Nội, Công đoàn Giáo dục Việt Nam phối hợp BộGD-ĐT tổ chức lễ phát động "Triển khai kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm,đạo đức nhà giáo vì một trường học hạnh phúc" Trong cuộc vận động này, các nhàtrường sát cánh cùng công đoàn giáo dục các cấp hỗ trợ các thầy, cô giáo trong việcnâng cao năng lực trong việc xử lý các tình huống sư phạm diễn ra trên thực tế Với

thông điệp, thầy cô giáo thay đổi để hướng đến một môi trường sư phạm văn minh,thân thiện Trường học hạnh phúc được tạo nên bởi các hành vi chuẩn mực, trước hết

là của thầy, cô giáo có đạo đức trong sáng, yêu nghề, tận tâm, tận lực Phát biểu tạibuổi lễ, ông Phùng Xuân Nhạ - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, nhấn mạnh đến ba tiêu chí

“Yêu thương, An toàn, Tôn trọng” Ông cũng cho rằng cần tôn trọng sự khác biệt củahọc sinh, thấu hiểu, chia sẻ và hỗ trợ học sinh vượt qua khó khăn Tham dự cuộc vậnđộng này còn có đại diện của một số Sở GD&ĐT: Vĩnh Phúc, Hải Dương, HưngYên, hà nam, Hải Phòng…[30]

Cùng với các Sở GD&ĐT trong cả nước, Sở GD&ĐT chú trọng phát độngphong trào xây dựng trường học hạnh phúc trên địa bàn, theo kế hoạch ngành Giáodục hà Nội, mỗi quận, huyện, thị xã trên địa bàn thành phố sẽ có một mô hình điểm

về xây dựng “Trường học hạnh phúc” Để thực hiện điều đó, ngày 2/5/ 2019, SởGD&ĐT Hà Nội cùng Công đoàn ngành giáo dục Hà Nội đã ban hành kế hoạch triểnkhai “Nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo, người lao động đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới ” Đến ngày 4/5/ 2019 Sở GD&ĐT Hà Nội phátđộng triển khai thực hiện kế hoạch này Mục tiêu của kế hoạch nhằm tạo sự chuyểnbiến căn bản trong nhận thức và hành động của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên,hướng tới sự chuẩn mực trong ứng xử, không vi phạm các quy chế, quy định củangành Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; ngăn ngừa,đấu tranh với các hành vi thiếu chuẩn mực đạo đức trong đội ngũ cán bộ, giáo viên,nhân viên hoặc các hành vi làm tổn thương đến danh dự, nhân phẩm của đội ngũ cán

bộ, giáo viên, nhân viên[24l

Ngày 24/5/2019 tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo: Nhà giáo Hà Nội thay đổi vì trườnghọc hạnh phúc - Bắt đầu từ “7 thói quen” do Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội cùng Công ty

cổ phần FCE Việt Nam phối hợp tổ chức với mục đích chuẩn bị tâm thế, kĩ năng thay đổibản thân nhà giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tại buổi hội thảo, Nhà giáo ưu túTiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội đã trình bày Dựthảo đề án: Giải pháp phát huy nội lực, tạo động lực nâng cao năng lực, trình độ nhà giáo

để thực hiện tốt chương trình Giáo dục phổ thông sau 2020[26]

Xây dựng nhà trường hạnh phúc phải bắt nguồn từ sự thay đổi của hiệu trưởngnhà trường và giáo viên trong các trường Để tìm hiểu sâu vấn đề này, VTV7 thuộc

Đài truyền hình Việt Nam phối hợp với Bộ GD&ĐT và Công đoàn Giáo dục Việt Nam

đã tổ chức thực hiện các chương trình “Thầy cô chúng ta đã thay đổi”, tọa đàm “Hiệutrưởng thay đổi đổi vì một trường học hạnh phúc” qua đó giáo viên được lắng nghe,tiếp thu những bài học kinh nghiệm, nhà trường cũng có những chương trình thay đổi

để xây dựng nhà trường hạnh phúc Trong các chương trình có Lãnh đạo Bộ GD&ĐT,chuyên gia phân tích về các khía cạnh về xây dựng THHP Trong buổi tọa đàm “Hiệutrưởng thay đổi vì một trường học hạnh phúc” với 400 hiệu trưởng của các trường họctrên cả nước Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho rằng: “Cả nước hiện có gần30.000 hiệu trưởng trường phổ thông Khi hiệu trưởng hạnh phúc sẽ tạo ra môi trườngtốt cho hơn 800.000 giáo viên phổ thông, giáo viên sẽ tạo hạnh phúc cho trên 16 triệuhọc sinh, học sinh hạnh phúc sẽ lan tỏa tới phụ huynh Cứ như thế điều tốt, điều thiện

sẽ tăng lên và lan tỏa trong xã hội”[29l

Vấn đề xây dựng “Trường mầm non hạnh phúc” cũng được quan tâm xây dựng

để thấy được tầm quan trọng trong việc giáo dục toàn diện cả về trí tuệ, thể chất vànhân cách cho trẻ mầm non Đề cập đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT NguyễnThị Nghĩa nhận định: “Muốn có một trường mầm non hạnh phúc để mang đến tình yêuthương ấm áp và phát triển tiềm năng trí tuệ của trẻ đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của cácnhà trường từ Ban Giám hiệu đến các giáo viên”[23]

Trong tháng 4 năm 2019, trường Mầm non thực hành Hoa sen (trực thuộc trườngCĐSP TW) đã tổ chức buổi tọa đàm nói không với bạo hành trẻ em, xây dựng trườngmầm non hạnh phúc cho hàng trăm giáo viên của các tỉnh Quảng Ninh, Phú Thọ, TháiBình, Lạng Sơn đến tham quan, học hỏi Theo đó, giải pháp nói không với bạo hànhtrẻ em ở các cơ sở mầm non phải được thống nhất, quyết liệt từ các cấp quản lý từtrung ương đến địa phương, các nhà trường, giáo viên, phụ huynh và với cộng đồng xãhội Trong đó có đề xuất các giải pháp với cấp quản lý, với nhà trường, các cơ sở mầmnon và đối chính giáo viên mầm non trong việc xây dựng trường mầm non hạnh phúc.Ngày 19.5.2019 tại Hà Nội tổ chức các khóa đào tạo “Xây dựng trường mầm nonhạnh phúc” đã thu hút sự quan tâm của hơn 200 chuyên gia, hiệu trưởng, chủ nhàtrường/trung tâm Mầm non trên địa bàn Hà Nội và vùng lân cận doCông ty TNHHPhát triển và Phân phối các sản phẩm giáo dục EPRO kết hợp với Công ty Cổ phầnKidsonline và Học viện Đào tạo EDA Việt Nam tổ chức thành công Khóa đào tạo Xây

dựng trường Mầm non hạnh phúc Trong khóa học diễn giả, TS Phạm Văn Tư chorằng “Cảm xúc của trẻ là yếu tố tiên quyết trong xây dựng trường mầm non hạnhphúc” Theo Tiến sĩ, muốn đánh thức cảm xúc tích cực trong trẻ, chúng ta cần hòanhập với ngôn ngữ của trẻ, không chỉ nghe trẻ bằng tai, bằng trí tuệ, mà còn bằng cảtrái tim Người lớn nên đặt mình vào vị trí của trẻ mà không phán xét đúng sai và phảnhồi lại ý kiến của trẻ, làm cho trẻ cảm thấy vui sướng khi được quan tâm, được tôntrọng Vì vậy cảm xúc là yếu tố tiên quyết trong xây dựng trường mầm non hạnh phúc.

Ở Việt Nam, nghiên cứu về xây dựng THHP nói chung, xây dựng trường mầmnon hạnh phúc nói riêng chủ yếu dừng lại ở xây dựng đề án ở các trường theo yêu cầucủa các Sở, Phòng giáo dục và các bài báo viết chung chung về các mô hình nhàtrường/ trường mầm non hạnh phúc trên các báo địa phương và báo mạng mà các cơ

sở đang thực hiện mang tính đơn lẻ, còn mang tính thói quen, sáng kiến kinh nghiệmrút ra từ thực tiễn, chưa mang tính tổng thể là một mô hình chung nhất về lý luận vàthực tiễn về vấn đề xây dựng THHP, trong đó có xây dựng trường mầm non hạnhphúc Do đó, nghiên cứu vấn đề: Phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trườnghọc hạnh phúc tại trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội có ýnghĩa lý luận và thực tiễn

1.2 Lý luận về trường học hạnh phúc

1.2.1.Khái niệm về trường học hạnh phúc

Khung khái niệm về trường học hạnh phúc bắt nguồn từ nhiệm vụ của UNESCO

là thúc đẩy hòa bình thông qua giáo dục, và đặc biệt từ các trụ cột quan trọng của việchọc, chủ yếu là học cách sống cùng nhau và học hỏi Trong Báo cáo năm 2016 của

UNESCO, “Trường học hạnh phúc: Khuôn khổ cho người học ở châu Á-Thái Bình

Dương”, xác định 22 tiêu chí để tạo ra những gì họ coi là Trường học hạnh phúc Các

tiêu chí thuộc ba loại: con người, quá trình và địa điểm [20 ],[21]

Từ ý tưởng mô hình Happy School của UNESCO trên, mô hình “Trường họchạnh phúc” được triển khai thí điểm vào tháng 4/2018 ở một số trường học tại TP Huế,được nhân rộng trên địa bàn cả nước và nhiều trường đang phấn đấu xây dựng

“Trường học hạnh phúc” Vậy “Trường học hạnh phúc” là gì và các tiêu chí xây dựng

nó ra sao?

Liên Hợp Quốc (UN) từng thừa nhận “hạnh phúc là một trong những quyền cơbản của con người” và lấy ngày 20/3 hằng năm là “Ngày Quốc tế hạnh phúc”.

Trong nhà trường, theo bài học “viết đơn từ” mà học sinh (HS) được học từ lớp 3cấp tiểu học, quy định trong phần mở đầu bất cứ một văn bản hành chính nào, HS đềuphải viết dòng tiêu ngữ mang tính bắt buộc: “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”, thể hiệnkhát vọng cao cả của toàn xã hội; đó chính là một giá trị, là mục đích phấn đấu suốtđời của mỗi công dân, của mọi gia đình

Theo “Từ điển tiếng Việt”, các từ đồng nghĩa: Học đường/nhà trường/trường họcchỉ “nơi tiến hành công tác giảng dạy, đào tạo toàn diện hay về một lĩnh vực chuyênmôn nào đó cho những tập thể học sinh, sinh viên Còn hạnh phúc là danh từ chỉ

“trạng thái sung sướng vì cảm thấy hoàn toàn đạt được ý nguyện”, còn khi là tính từthì nó mang nghĩa “có hạnh phúc, được hưởng hạnh phúc [6]

Nghĩa của cụm từ “Trường học hạnh phúc” có thể hiểu là nơi không có bạo lực

học đường, không có hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo, không có những hành xử xúcphạm danh dự, nhân phẩm, thân thể nhà giáo và HS “Trường học hạnh phúc” là nơithầy cô và học sinh vui sống trong sẻ chia, cảm thông và yêu thương nhau Đồng thời,nơi đó cũng là mái nhà chung mà mỗi ngày giáo viên và HS đến trường là một niềmhạnh phúc [25]

Bàn đến khái niệm THHP là một khái niệm mới, ở Việt Nam hiện nay khái niệmnày còn chưa thống nhất, chưa có một công trình nào nghiên cứu, chủ yếu dựa trênphát biểu của các chuyên gia, nhà giáo dục

Theo Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT: Có ba tiêu chí quan trọng để xâydựng nên một trường học hạnh phúc đó là yêu thương, an toàn và tôn trọng, đồng thờixác định hoạt động nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo - người laođộng là yếu tố quyết định để xây dựng nên một trường học hạnh phúc[25]

Theo ThS Nguyễn Thúy Uyên Phương, người sáng lập và điều hành FarosEducation Consulting: “Trường học hạnh phúc là nơi học sinh vui thích khi đi đến mỗingày và cảm thấy đó là thế giới mà mình thuộc về, là nơi mình có thể tin cậy và tìmkiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh cho những vấn đề của cuộc sống Màmuốn có học trò hạnh phúc thì trước hết phải có những giáo viên hạnh phúc”[28]

Theo ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT Thừa Thiên Huế “Trường họchạnh phúc đơn giản là nơi mà tất cả mọi người, từ học sinh đến thầy cô giáo, kể cả phụhuynh, mỗi ngày đến đây đều cảm thấy là một ngày vui và thực sự ý nghĩa"

Theo Đàm Tiến Nam - hiệu trưởng trường THCS&THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm(Hà Nội) “Trường học hạnh phúc là xây dựng một ngôi trường chất lượng, hạnh phúc

để cả thầy và trò cùng vui khi đến trường Ở đó kỷ luật vẫn nghiêm, kỷ cương vẫnđược thực hiện, nhưng niềm vui và hạnh phúc vẫn có được từ sự tự giác và ý thức xâydựng tích cực của mỗi người Điều này khiến cho thầy và trò bớt đi được những áp lựckhông đáng có để cùng phấn đấu vì một mục đích chung là giáo dục con người có trithức, kỹ năng và niềm tin vào cuộc sống”[26]

Từ những quan điểm trên, theo chúng tôi: Trường học hạnh phúc là xây dựng

một môi trường có chất lượng quản lý và đào tạo tốt; có môi trường làm việc và học tập tích cực; là nơi đầy ắp yêu thương, an toàn, tôn trọng, có đạo đức và kỷ luật tốt Đồng thời, nơi đó cũng là mái nhà chung mà mỗi ngày giáo viên và học sinh đến trường là một niềm hạnh phúc.

1.2.2 Các tiêu chí quy định về trường học hạnh phúc

Mô hình Trường học hạnh phúc lấy cảm hứng từ mô hình Happy School củaUNESCO (Tổ chức Giáo dục khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc) Theo đó,UNESCO xác định 22 tiêu chí để tạo ra những gì họ xem là Trường học hạnh phúc 22tiêu chí này xoay quanh 3 chữ P Chữ P đầu tiên là People (con người), gồm các tiêuchí: tình bạn và các mối quan hệ trong cộng đồng nhà trường, thái độ tích cực của giáoviên, tôn trọng sự đa dạng và khác biệt của các cá nhân, sự tích cực và hợp tác giữacác thành viên trong nhà trường, điều kiện làm việc của giáo viên, kỹ năng và năng lựccủa giáo viên Chữ P thứ 2 là Process (Hệ thống), bao gồm các yếu tố như: khối lượngcông việc hợp lý và công bằng, tinh thần hợp tác và làm việc nhóm, phương phápgiảng dạy và học tập hấp dẫn, học tập tự do, sáng tạo… Đây là các quy trình, chínhsách, hoạt động được thiết kế để vận hành ngôi trường một cách hợp lý Chữ P thứ ba

là Place (Môi trường), bao gồm các yếu tố như: môi trường học tập thân thiện, an toàn,không gian xanh…

Ngày 22-4-2019, Bộ GD-ĐT đã tổ chức lễ phát động Triển khai Kế hoạch nângcao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo vì một trường học hạnh phúc Tại đây,

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ đã nêu ra 3 yếu tố cốt lõi trong một trườnghọc hạnh phúc, đó là: yêu thương, an toàn và tôn trọng Theo ông, đây cũng chính lànhu cầu tự thân, là động lực để các thành viên trong nhà trường phấn đấu thực hiện.

Cụ thể hóa các hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, các Sở GD&ĐT và các Phòng giáo dục

và đào tạo trong triển khai các nội dung xây dựng THHP với ba tiêu chí cụ thể sau:

Tiêu chí 1 Về nhà trường và phát triển cá nhân

- Đảm bảo sức khỏe thể chất và sức khỏe tâm lý (phòng ngừa ứng phó với bắtnạt, bạo lực học đường ) cho học sinh, sinh viên và cán bộ, nhà giáo, người lao độngkhi học tập và tham gia các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; không để xảy

ra các hiện tượng vi phạm đạo đức nhà giáo và bạo lực học đường

- Phòng học, phòng làm việc, khu vệ sinh, nhà ăn, nhà thể chất, sân chơi, bể bơi,các phòng thí nghiệm, các phòng hướng nghiệp phải bảo đảm các điều kiện tiêuchuẩn theo quy định; tạo dựng môi trường xanh sạch đẹp, thân thiện, cởi mở;

- Duy trì bầu không khí học tập, lao động ấm áp, thân thiện; mọi thành viên trongtrường học, trong lớp học được yêu thương, được tôn trọng, được hiểu, được có giá trị;được thấu hiểu và được bảo đảm an toàn

- Cán bộ, nhà giáo, người lao động thường xuyên sử dụng các biện pháp giáodục, kỷ luật tích cực

- Đảm bảo vệ sinh thực phẩm, dinh dưỡng tốt cho cả học sinh và cán bộ, nhàgiáo, người lao động

- Nhà trường tạo cơ hội để mỗi học sinh, mỗi nhà giáo, người lao động đều đượcphát triển tối đa tiềm năng của bản thân, không ai bị bỏ lại, tất cả cùng thay đổi tiến bộ

- Nhà trường đã xây dựng và thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở

sở trường công tác để phát huy tốt nhất tiềm năng, hiệu quả công tác của mỗi người

- Mọi hoạt động liên quan đến công tác quản lý, dạy và học phải được côngkhai bàn bạc cởi mở, lắng nghe, thấu hiệu, đối thoại tích cực

- Nội dung dạy và học hữu ích, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh

- Bài tập về nhà và thi vừa sức, không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thể chất

và tâm lý của học sinh

- Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tạo hứng thú, phù hợp với từng đốitượng và chấp nhận sự khác biệt tâm lý, thể chất, hoàn cảnh của mỗi học sinh

- Cán bộ, nhà giáo, người lao động và học sinh được tự do phản hồi, sáng tạo vàgắn kết; được chủ động thể hiện quan điểm; ý tưởng; có thói quen làm việc nhóm vàhợp tác

- Nhà trường tạo điều kiện tốt nhất để mỗi học sinh, cán bộ, nhà giáo, người laođộng có cơ hội phát triển, thể hiện và khẳng định năng lực, giá trị bản thân

- Thành lập và duy trì các “Nhóm nhà giáo cùng phát triển” ngay từ các tổchuyên môn để hỗ trợ nhau khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa để tăng cường các mối quan hệ giao lưu,tăng cường thể lực và nuôi dưỡng cảm xúc tích cực

- Khắc phục triệt để cách quản lý và tương tác mang tính áp dặt, gây căng thẳngcho học sinh, cán bộ, nhà giáo và người lao động trong nhà trường

- Cán bộ, nhà giáo, người lao động tự chăm sóc sức khỏe tâm lý và thể chất chobản thân, tự trang bị cho mình và thực hành được các giá trị sống phù hợp với cácchuẩn mực đạo đức, nhân cách nhà giáo trong môi trường giáo dục

Tiêu chí 3 Về các mối quan hệ trong nhà trường

- Cán bộ, nhà giáo, người lao động phải làm gương cho học sinh trong các mốiquan hệ, trong giao tiếp và đối thoại

- Học sinh và cán bộ, nhà giáo, người lao động tôn trọng, lắng nghe, thấu hiểu vàchủ động xây dựng được các mối quan hệ tích cực, tốt đẹp

- Quản lý cảm xúc tiêu cực trong đối thoại, tương tác, giao tiếp và làm việc vớihọc sinh, với cán bộ, nhà giáo và người lao động

- Học sinh và cán bộ, nhà giáo và người lao động hợp tác, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhautrong các nhiệm vụ được giao

- Giúp đỡ, chia sẻ với học sinh và cán bộ, nhà giáo, người lao động có nhu cầuđặc biệt, có hoàn cảnh riêng

- Học tập, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, thường xuyênrèn luyện đạo đức, tác phong và kỹ năng làm việc chuyên nghiệp đáp ứng yêu cầucông việc một cách tốt nhất

- Cán bộ, nhà giáo và người lao động lắng nghe tích cực, phản hồi mang tính xâydựng trong xử lý công việc với đồng nghiệp và học sinh

- Phối hợp và hợp tác hiệu quả với phụ huynh, cộng đồng địa phương và các lựclượng liên quan trong công tác giáo dục học sinh

Các tiêu chí trên được các trường học triển khai thực hiện nghiêm túc hiệu quả đểxây dựng các mô hình “ Trường học hạnh phúc- Thầy cô hạnh phúc- Học sinh hạnhphúc” theo 03 tiêu chí trên

1.2.3 Mô hình trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Trường mầm non hạnh phúc là từ khóa rất được quan tâm trong thời đại số hiệnnay Cùng với chủ trương của Bộ GD&ĐT phát động phòng trào THHP từ năm 2019.Các địa phương, các trường mầm non càng quan tâm xây dựng mô hình này – đây lànhận thức đúng đắn trong việc giáo dục toàn diện cả về trí tuệ, thể chất và nhân cáchcho trẻ mầm non

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, có vaitrò hết sức quan trọng trong việc hình thành tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ và nhân cáchcủa trẻ Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục đang triển khai Nghị quyết 29 về đổi mớicăn bản toàn diện GD-ĐT thì việc đổi mới để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dụctrẻ ở lứa tuổi mầm non sẽ tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông vàquá trình học tập suốt đời Việc nghiêm túc xây dựng những ngôi trường hạnh phúcđúng nghĩa, bắt đầu từ trường mầm non được Nhà nước mà trực tiếp là ngành giáo dục

là vấn đề cấp thiết

Trường mầm non hạnh phúc là nơi vừa mang lại môi trường phát triển toàn diện,kích thích hứng thú học tập – vui chơi của trẻ, tạo dựng niềm tin và sự hài lòng chophụ huynh Đồng thời, THHP cần xây dựng được đội ngũ giáo viên nhiệt huyết, yêunghề, yêu trẻ cũng như tối ưu hóa công tác quản lý nhà trường, giảm bớt gánh năngcông việc cho nhân sự

Muốn có một THHP để mang đến tình yêu thương ấm áp và phát triển tiềm năngtrí tuệ của trẻ đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của các nhà trường từ BGH mà trực tiếp là hiệutrưởng đến các giáo viên Để thực hiện được cần làm tốt một số yêu cầu:

Thứ nhất, GV phải có năng lực, kĩ năng sư phạm, phải yêu nghề, yêu trẻ, phải cólòng kiên nhẫn và phải có kĩ năng ứng xử sư phạm Đồng thời, phải có môi trường làmviệc tốt, môi trường lớp học phải được bài trí khoa học phù hợp với trẻ

Thứ hai, phải phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình Bố mẹ trẻ phảithống nhất với nhà trường về cách quản lí, chăm sóc giáo dục trẻ

Thứ ba, đối với cơ quan quản lí mà trực tiếp là BGH phải quan tâm hơn đến đờisống, môi trường làm việc của giáo viên Đây là điều quan trọng tạo ra môi trường tốt,giúp trẻ hạnh phúc

1.2.3.1 Mục tiêu xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Mục tiêu xây dựng THHP tại trường mầm non là việc thực hiện các hoạt độngcủa nhà trường không chỉ nhằm làm cho GV và trẻ em cảm thấy hạnh phúc trong quátrình dạy và học, mà còn từ nơi khởi đầu đó hạnh phúc sẽ lan tỏa đến phụ huynh vàtoàn xã hội

Trường học hạnh phúc, trước hết là nơi trẻ cảm nhận được hạnh phúc Ở trường

MN trẻ được vui chơi, học tập, giải trí, tự do thể hiện tư duy, năng lực cá nhân và kỹnăng sáng tạo theo đúng tâm sinh lý lứa tuổi của mình

Ở đó, trẻ em được chăm sóc, bảo vệ, không có bạo lực học đường, trẻ em và GV

có cơ hội đến gần với nhau hơn; trẻ được GV tôn trọng sự khác biệt, thấu hiểu, chia sẻkhó khăn và hỗ trợ mọi phương diện

Tiếp theo, THHP được tạo nên bởi các hành vi chuẩn mực của GV có đạo đứctrong sáng, yêu nghề, tận tụy

Xây dựng THHP nhằm tạo cơ hội cho GV đổi mới, thực hiện phương pháp giáodục và ứng xử các tình huống sư phạm phù hợp, đảm bảo các quy định về đạo đức nhàgiáo và giáo dục trẻ em đạt hiệu quả

1.2.3.2 Các tiêu chí xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Xây dựng THHP tại trường mầm non trên cơ sở mô hình THHP nói chung và cáctài liệu, tham khảo ý kiến các chuyên gia giáo dục và kinh nghiệm của các trường mầm

non trong xây dựng THHP chúng tôi xây dựng các tiêu chí THHP tại trường MN baogồm 05 tiêu chí sau:

Tiêu chí 1 Yêu thương:

Được thể hiện ở sự quan tâm, chia sẻ, tin tưởng, hỗ trợ và bao dung lẫn nhau giữaBGH với GV, giữa GV với đồng nghiệp và đặc biệt là thái độ, hành vi của GV để cho

HS thấy được yêu thương, cụ thể:

+ Tạo ra môi trường thân thiện ở nhà, ở trường mà HS có thể biểu lộ, thể hiệnchính bản thân;

+ GV có cử chỉ nhẹ nhàng, ân cần, dịu dàng, thân mật, gần gũi;

+ Lắng nghe HS tâm sự;

+ Tôn trọng ý kiến của trẻ;

+ GV luôn động viên, giúp đỡ, khích lệ, khoan dung, độ lượng, vị tha, ấm áp,quan tâm;

+ GV luôn công bằng với tất cả trẻ, không phân biệt, đối xử

Tiêu chí 2 Được an toàn:

Biểu hiện trong trường học phải được an toàn về thể chất và tinh thần GV và HSphải được bảo vệ, không có sự xúc phạm về thể xác và tinh thần mỗi khi đến trường.Xây dựng môi trường GV không chỉ tốt về “tinh thần” mà còn đủ về “vật chất” – cơ

sở hạ tầng kỹ thuật, lớp học tốt để GV thể hiện hết khả năng;

Đặc biệt là thái độ, hành vi của GV để HS thấy được an toàn, cụ thể:

+ GV luôn khoan dung, coi lỗi lầm là cơ hội để HS học tập

+ Giúp HS hiểu rõ: Không ai làm tổn thương người khác và mọi người có quyềnđược bảo vệ;

+ Tỏ ra thông hiểu trong quá trình thảo luận nhằm giúp HS đưa ra các quyết địnhtốt hơn;

+ GV kiên định về các chuẩn mực cư xử, xử lý một cách công bằng trong mọitình huống

Tiêu chí an toàn còn bao gồm đầy đủ, an toàn về cơ sở, vật chất, kỹ thuật: Phònghọc, phòng làm việc của GV; cảnh quan lớp học trang trí phù hợp lứa tuổi ở trong lớp

và khu vệ sinh không chỉ đẹp và vệ sinh an toàn; nhà ăn, nhà thể chất, sân chơi, bể bơi,các phòng thí nghiệm, các phòng hướng nghiệp phải bảo đảm các điều kiện tiêuchuẩn theo quy định; tạo dựng môi trường xanh sạch đẹp, thân thiện, cởi mở;

Bên cạnh đó yếu tố chăm sóc y tế, sức khỏe cho GV, trẻ em cũng là yếu tố quantrọng Nhà trường phối hợp với các trung tâm y tế để tuyên truyền kiến thức chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ theo khoa học; tiêm phòng bệnh cho trẻ theo các chương trìnhtiêm chủng quốc gia, tầm quan trọng tiêm chủng đúng lịch, đủ các mũi tiêm để bảo

vệ sức khỏe thể chất cho trẻ và các biện pháp xây dựng môi trường sạch sẽ, bảo đảm

vệ sinh an toàn

Tiêu chí 3 Được hiểu, thông cảm

Là thái độ, hành vi của BGH với và GV với đồng nghiệp: Hiểu và thông cảmhoàn cảnh, khó khăn của nhau trên cơ sở đó BGH và GV quan tâm, giúp đỡ tạo điềukiện tốt cho GV thể hiện hết khả năng trong công việc Khi có sự chia sẻ, thấu hiểu thìtập thể GV sẽ chung vai gánh vác với BGH trong mọi công việc Đối với HS, giúp chochúng cảm thấy được hiểu, thông cảm, như:

+ Luôn lắng nghe học sinh

+ Tạo điều kiện cho HS diễn đạt ý nghĩ và bộc lộ cảm xúc;

+ Luôn cởi mở, linh hoạt;

+ Trả lời các câu hỏi của HS một cách rõ ràng;

+ Hiểu đặc điểm tâm lý của HS qua từng giai đoạn

Tiêu chí 4, Thấy được tôn trọng:

Tôn trọng sự khác biệt bởi chính sự khác biệt mới tạo ra sự đa dạng về văn hóa

và đổi mới giữa các GV Với HS: là thái độ, hành vi của GV để HS cảm thấy được tôntrọng, cụ thể:

+ Lắng nghe thấu hiểu HS:

+ Dành thời gian để nhận ra các cảm xúc của HS;

+ Dành thời gian để nhận ra các giá trị của HS;

+ Cùng với HS thiết lập các nội quy của lớp;

+ Tạo giới hạn và bình tĩnh khi HS vi phạm các nội quy;

+ Luôn giữ cho âm điệu, giọng nói hài hòa trong lớp học;

+ Tùy theo tình huống, có lúc giọng nói mang tính chất quan tâm, phấn khởi,khuyến khích, có lúc rõ ràng, kiên quyết

Tiêu chí 5 Có giá trị

BGH luôn phải tạo ra động lực cho GV khi làm việc, làm cho GV hạnh phúc với

công việc của mình và thích việc mình đang làm, công nhận sự cống hiến của họ, từ đó

GV mới có nhiệt huyết để giảm áp lực trong công việc Đối với HS: Là thái độ, hành

vi của GV để HS thấy có giá trị, biểu hiện cụ thể:

+ Luôn chấp nhận ý kiến của HS

+ Lắng nghe HS nói (cảm xúc, suy nghĩ…)

+ Tạo điều kiện cho HS bộc lộ khả năng của mình;

+ Hưởng ứng các ý tưởng hợp lý của HS;

+ Nếu học sinh mắc lỗi, hãy chú ý đến hành vi của chúng;

+ Không được đồng nhất lỗi lầm của trẻ với nhân cách; con người của trẻ

Bên cạnh các tiêu chí trên, nhà trường mà trực tiếp là BGH và GV chủ nhiệm cáclớp cần xây dựng mối quan hệ tốt với cộng đồng xã hội (Phụ huynh, cựu học sinh nhàtrường và các đoàn thể xã hội) để cùng xây dựng THHP

1.2.3.3 Nội dung xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Để xây dựng trường học hạnh phúc trong trường mầm non, cần căn cứ vào cáctiêu chí xây dựng THHP trong trường MN ở trên, cụ thể trên các nội dung sau:

* Với cán bộ quản lý nhà trường:

- Hiệu trưởng cần phải thay đổi về xây dựng nhà trường hạnh phúc, chú trọngkhâu tuyển chọ GV đạt chuẩn nghề nghiệp và có phẩm chất tốt, xây dựng đội ngũ GVlàm việc hiệu quả, đoàn kết, cùng chí hướng;

- Thực hiện nghiêm các quy định về quy tắc ứng xử tới cán bộ quản lý, GV, nhânviên, nâng cao đạo đức nhà giáo;

-Xây dựng môi trường làm việc tích cực, không tạo áp lực cho GV, truyền độnglực và cảm hứng cho họ;

-Xây dựng được chỉ số đánh giá thực hiện công việc (KPI) và chế độ đãi ngộ,thưởng/ phạt giúp GV có động lực tâm huyết;

- Xây dựng hệ thống trao đổi thông tin giữa gia đình và nhà trường; biết tận dụngcác mối quan hệ với các lực lượng trong xã hội trong xây dựng THHP

* Xây dựng và tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên:

- Xây dựng môi trường sư phạm tốt để GV được “trân trọng, tin tưởng” và cảmthấy “hạnh phúc” mỗi khi lên lớp;

- GV luôn làm việc bằng “tình yêu thương với trẻ, nhiệt huyết với nghề” và

“trách nhiệm” với nhà trường;

- GV luôn gắn bó với nhà trường, xây dựng đội ngũ GV làm việc hiệu quả, đoànkết, cùng phát triển;

- GV sẵn sàng, chủ động trong quản lý công việc, cùng chia sẻ gánh nặng choBGH nhà trường;

- GV luôn chủ động sáng tạo, làm mới bài giảng, nâng cao hiệu quả và hứng thúdạy - học;

- GV biết ứng dụng nghệ thuật thưởng phạt trẻ đúng cách, kỹ năng xử lý tìnhhuống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc của mình với trẻ và đồng nghiệp;

- GV có nghệ thuật kết nối đồng hành chặt chẽ với phụ huynh trong chăm sóc trẻ,xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường- phụ huynh

* Cần xây dựng môi trường học tập (lớp học) cho trẻ MN:

- Là nơi trẻ được là “trung tâm”, trẻ được “yêu thương, hạnh phúc”; trẻ không chỉ

có môi trường “ tinh thần” tốt, còn có môi trường “ vật chất”, cảnh quan môi trường,lớp học rộng đạt chuẩn, được trang trí đẹp phù hợp với lứa tuổi cũng là yếu tố “thuhút” trẻ đến trường

- Giúp trẻ “hoà đồng, yêu thương” bạn bè giúp giảm các xung đột và rủi ro tronghọc tập

- Là nơi trẻ được “tự do sáng tạo, bộc lộ suy nghĩ và tính cách” của mình

-Trẻ có “tâm lý tích cực”, dễ dàng tiếp thu kiến thức; có kỹ năng hợp tác với côgiáo và các bạn

Thực hiện tốt các nội dung trên để đánh thức cảm xúc tích cực của trẻ giúp trẻluôn vui vẻ, tự tin, năng động, hứng thú mỗi khi đến trường

1.2.3.4 Các lực lượng tham gia xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Xây dựng THHP tại trường MN có sự tham gia chủ yếu của các lực lượng giáodục sau:

- Các cấp quản lý từ trung ương đến địa phương ban hành các văn bản, hướng dẫn xácđịnh trách nhiệm của GV, gia đình, xã hội và cộng đồng trong chăm sóc, bảo vệ trẻ và quản lýchặt chẽ mọi hoạt động toàn diện của các trường trong xây dựng THHP

- BGH các trường mầm non mà trực tiếp là hiệu trưởng nhà trường: Quyết địnhđến việc xây dựng THHP tại trường mầm non Hiệu trưởng cần có những thay đổi chophù hợp với yêu cầu xây dựng THHP từ việc xây dựng đội ngũ GV, thay đổi cách thứcquản lý cho phù hợp, xây dựng môi trường làm việc tích cực và không tạo áp lực cho

GV, bảo đảm quyền lợi cho họ và xây dựng được mối quan hệ tích cực giữa nhàtrường- gia đình và - xã hội.

- Giáo viên các trường mầm non: Là lực lượng trực tiếp tham gia xây dựngTHHP

do đó việc xác định rõ tinh thần trách nhiệm với công việc mình lựa chọn, yêu nghề,mến trẻ GV luôn tu dưỡng rèn luyện chuyên môn, rèn luyện kiểm soát tâm lý, cảmxúc và kiên nhẫn trong giáo dục trẻ GV cần xây dựng cầu nối liên lạc giữa nhà trườngvới phụ huynh trogn việc phối hợp chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ cho trẻ được hạnh phúckhi ở nhà và đến trường

- Phụ huynh học sinh: Cần tìm hiểu kỹ các thông tin về trường để chọn trườngcho con Không tạo áp lực cho GV Cùng phối hợp với GV trong việc chăm sóc, nuôidưỡng trẻ

- Các lực lượng xã hội: Nhà trường cần phối hợp với các lực lượng xã hội trongxây dựng THHP thông qua việc tranh sự ủng hộ giúp đỡ của các lực lượng trong cộngđồng trong việc hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất, tài chính Cùng tham gia bảo vệ trẻtrước các hành vi sai trái, xâm phạm đến trẻ; tạo môi trường an toàn nhất cho trẻ sống

cách rõ ràng về khái niệm “Lực lượng xã hội” Tuy nhiên, từ những tài liệu đã có

chúng tôi cho rằng: Lực lượng xã hội là tập hợp những cá nhân và tập thể tích cực,cùng sinh sống trên một địa bàn cư trú, một thời kì cụ thể và có cùng chung mục đíchxây dựng và phát triển xã hội ngày càng tốt đẹp hơn

* Phối hợp

Theo từ điển Tiếng Việt “Phối hợp là cùng chung góp, cùng hành động ăn khớp

để hỗ trợ cho nhau” [6].

Theo quan niệm thông thường: Phối hợp là hoạt động cùng nhau của hai haynhiều cá nhân, tổ chức để hỗ trợ cho nhau thực hiện một công việc chung.

Từ những quan niệm trên chúng tôi cho rằng, phối hợp là hoạt động cùng nhaucủa hai hay nhiều cá nhân, tổ chức để hỗ trợ cho nhau thực hiện một công việc chung.Khi nói: Nhà trường phối hợp với các lực lượng giáo dục là ta nói đến hoạt động củanhà trường trong việc phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng các mô hình nhàtrường hạnh phúc thực hiện xã hội hóa giáo dục Để phối hợp có hiệu quả, nhà trườngphải xác định những lĩnh vực hoạt động chung; trong mỗi lĩnh vực ấy nội dung phốihợp là gì? mỗi tổ chức phải làm gì? có trách nhiệm nào?

* Phối hợp các lực lượng xã hội

Phối hợp các lực lượng xã hội là quá trình vận động (động viên, khuyến khích,

thu hút) và tổ chức cho mọi thành viên trong cộng đồng tham gia vào việc thực hiệnmột công việc chung Nội dung của việc phối hợp các lực lượng giáo dục là nhằm trảlời các câu hỏi: phối hợp các lực lượng xã hội là huy động cộng đồng hướng vàonhững mục đích nào? hướng vào những nguồn lực nào? Huy động cộng đồng là huyđộng ai? Lực lượng nào? Huy động cộng đồng như thế nào?

* Phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Khi có văn bản hướng dẫn xây dựng THHP tại trường mầm non thì đồng thờicũng phát sinh nhu cầu về phối hợp các LLXH để xây dựng thành công mô hìnhTHHP tại các trường mầm non Phối hợp các LLXH trong giáo dục xuất hiện trongnhắng năm đổi mới, khi chúng ta tiến hành xã hội hóa giáo dục, nhưng phối hợp đểxây dựng THHP tại trường mầm non ở nước ta thì mới xuất hiện, từ khi Bộ giáo dụcphát động phòng trào xây dựng THHP tháng 4/ 2019 Ở nước ta cho đến nay nhữngvấn đề lý luận về phối hợp các lực lượng xã hội trong giáo dục nói chung và khái niệm

về phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non nói riêng vẫn còn

có các quan điểm khác nhau

Nghiên cứu các tài liệu hiện hành cho thấy, để tìm hiểu khái niệm phối hợp cáclực lượng xã hội trong xây dựng THHP tại trường mầm non cần tiếp cận từ khái niệmgiáo dục trong khoa học sư phạm với nghĩa rộng và hẹp khác nhau Tuy nhiên, tiếpcận từ nghĩa rộng hay nghĩa hẹp của giáo dục thì phối hợp các lực lượng xã hội trong

xây dựng THHP tại trường mầm non trước hết cũng là một hoạt động mang đầy đủnhững tính chất chung của giáo dục nhưng nó có đặc điểm riêng biệt về mục đích, nộidung, hình thức, phương pháp, chủ thể

Với nhiều hình thức, biện pháp khác nhau, phối hợp các lực lượng xã hội trongxây dựng THHP tại trường mầm non nâng cao nhận thức và tác động trực tiếp đến ýthức của đối tượng Trước hết, các hoạt động này tạo ra sự quan tâm đối với khái niệmTHHP Từ chỗ không để ý đến sự tồn tại của khái niệm này, THHP được phổ biến, cáclực lượng giáo dục bắt đầu dành sự quan tâm của mình đối với mô hình này, đồng thời

sự hiểu biết về THHP cũng ngày càng được nâng cao Xây dựng THHP với mục đíchquan trọng là giúp cho giáo viên, học sinh luôn cảm thấy hạnh phúc, mong muốn đượcđến trường, tạo môi trường an toàn, tôn trọng, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệncho học sinh Công tác phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm nonnhằm giúp cho đối tượng nhận thức được những giá trị cao đẹp ấy của việc xây dựng

mô hình THHP và biết cách áp dụng hiệu quả đó trong khu vực của mình

Một vai trò hết sức quan trọng của phối hợp các lực lượng xã hội trong trong xâydựng THHP tại trường mầm non là tạo được niềm tin vào hiệu quả của mô hình trườnghọc hạnh phúc đem lại Khi đã có niềm tin, đối tượng sẽ biết tự điều chỉnh hành vi,thái độ của mình theo đúng các quy định, yêu cầu cần thiết trong quá trình xây dựngTHHP, loại bỏ những quan điểm không phù hợp trong quá trình phối hợp để thực hiệnthành công mô hình này

Từ đó, có thể hiểu, phối hợp các lược lượng xã hội trong xây dựng THHP tại

trường mầm non là quá trình vận động (động viên, khuyến khích, thu hút) và tổ chức

cho mọi thành viên trong cộng đồng tham gia hiểu rõ, ý nghĩa tầm trọng của việc xâydựng THHP tại trường mầm non trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ, giúp trẻphát triển toàn diện, đạt mục tiêu giáo dục đề ra Từ đó tăng cường mối quan hệ vàtranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của cộng đồng trong xây dựng THHP tại trường mầm non

ở khu vực mình một cách tự giác, tích cực

Từ khái niệm chung về phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng THHP tại

trường mầm non, có thể hiểu: Phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng THHP

tại trường mầm non Hoa Hồng, Quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội là quá trình vận động (động viên, khuyến khích, thu hút) và tổ chức cho mọi thành viên trong cộng

đồng tham gia một cách tự giác, tích cực vào việc xây dựng và phát triển nhà trường theo mô hình THHP, từ việc xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học, chăm lo đời sống giáo viên, tạo môi trường giáo dục thống nhất giữa nhà trường - gia đình - xã hội, đến việc giáo dục toàn diện cho học sinh theo các tiêu trí THHP tại trường mầm non.

1.3.2 Mục đích phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non là trách nhiệm của gia đình và toàn xã hội do

đó, để xây dựng THHP tại trường mầm non cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhàtrường với cộng đồng và các tổ chức xã hội

Việc phối hợp giữa nhà trường và các LLXH là tạo sự thống nhất về mục đích,

kế hoạch trong chăm sóc, giáo dục trẻ cho phù hợp với các tiêu chí của THHP tạitrường MN

Sự phối hợp giữa nhà trường với các LLXH nhằm mục đích: tuyên truyền, phổbiến kiến thức khoa học về THHP tại trường mầm non một cách sâu rộng tới gia đình,mọi tầng lớp trong cộng đồng và các tổ chức xã hội; phối hợp để tăng cường mối quan

hệ và tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của gia đình và LLXH đối với hoạt động xây dựngTHHP của trường mầm non; phối hợp giữa trường mầm non với các LLXH nhằm gópphần xây dựng môi trường nhà trường tích cực, nâng cao chất lượng giáo dục trẻ, giúptrẻ phát triển toàn diện, đạt mục tiêu xây dựng THHP tại trường mầm non

1.3.3 Nguyên tắc phối hợp các lực lượng xã hội trong xây dựng trường học hạnh phúc tại trường mầm non

Quá trình phối hợp các LLXH trong xây dựng THHP tại trường mầm non cầnđảm bảo quá triệt đầy đủ các nguyên tắc cơ bản dưới đây:

Một là, đảm bảo tính thống nhất giữa các lực lượng: Thống nhất về quan

điểm, nội dung phương pháp giáo dục trong thực hiện các tiêu chí THHP tạitrường mầm non

Hai là, đảm bảo tính dân chủ trong quá trình phối hợp giữa nhà trường với các LLXH

Ba là, đảm bảo kết hợp hài hòa giữa các lợi ích, trách nhiệm theo chức năng

nhiệm vụ và quyền hạn của các bên tham gia phối hợp