Đất nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em với nền văn hóa đa dạng, nhiều màu sắc. Trải qua lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, cộng đồng các dân tộc Việt Nam đã hun đúc truyền thống văn hoá tốt đẹp, làm nên sức sống trường tồn đưa đất nước vượt qua bao thăng trầm của lịch sử, bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Trong quá trình đó, văn hoá các dân tộc thiểu số đã góp phần tạo nên nền văn hoá Việt Nam thống nhất trong đa dạng. Đất nước ta đang xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc trong xu thế hội nhập và phát triển, văn hoá có vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực để phát triển kinh tế - xã hội. Việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số được khẳng định là một trong mười nhiệm vụ của sự nghiệp xây dựng, hiện đại hoá nền văn hoá Việt Nam, như Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) đã khẳng định. Lào Cai là tỉnh biên giới, nơi địa đầu của Tổ quốc, có 22 dân tộc anh em cùng sinh sống. Là một trong những tỉnh có nhiều thế mạnh về tự nhiên cũng như xã hội, đặc biệt là thế mạnh về đa dạng văn hoá. Thành phố Lào Cai là trung tâm văn hóa, chính trị của tỉnh Lào Cai, người dân hiện sinh sống tại đây phần lớn đều di cư đến từ nhiều địa phương khác. Dân tộc Kinh chiếm đa số tại các xã, phường trên địa bàn thành phố, ngoài ra còn có các dân tộc thiểu số khác như Mông, Dao, Dáy, Xa Phó,… tập trung chủ yếu ở các xã vùng cao như Tả Phời, Hợp Thành. Phần lớn các dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn thành phố Lào Cai có tỷ lệ hộ nghèo còn cao, tỷ lệ trẻ em thấp còi chưa được cải thiện, một số thôn vẫn còn có các hủ tục chưa được xóa bỏ hoàn toàn,….trong khi thành phố đang tích cực duy trì và nâng cao các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, phấn đấu đạt 5/5 xã hoàn thành nông thôn mới. Chính vì thế mà việc nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai đang là vấn đề cấp thiết đặt ra. Điều đó không những có ý nghĩa đối với việc bảo tồn, phát huy giá trị, bản sắc văn hoá của người dân tộc thiểu số mà còn có ý nghĩa phát huy vai trò của văn hoá đối với phát triển kinh tế - xã hội ở thành phố Lào Cai hiện nay. Vì vậy, tác giả chọn đề tài: “Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai” làm luận văn thạc sĩ cao học, chuyên ngành Quản lý kinh tế và Chính sách.
Trang 1PHAN HUYỀN CHI
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ
LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Hà Nội, năm 2019
Trang 2PHAN HUYỀN CHI
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ VÀ CHÍNH SÁCH
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS VŨ TRỌNG LÂM
Hà Nội, năm 2019
Trang 3Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Học viên
Trang 4Em xin gửi lời cảm ơn tới thầy cô giáo Trường Đại học kinh tế quốc dân đãtạo điều kiện giúp đỡ em về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luậnvăn này.
Em xin trân trọng cảm ơn và tri ân sâu sắc đối với sự quan tâm, hướng dẫn tậntình của giáo viên hướng dẫn Vũ Trọng Lâm đã giúp em hoàn thành luận văn này.Trong quá trình làm luận văn, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng do trình độ
lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báo cáo không thểtránh khỏi có những thiếu sót Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Thầy, Cô
và các nhà khoa học để em hoàn thành tốt hơn bài báo cáo sắp tới
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Học viên
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA CỦA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP HUYỆN 9 1.1 Chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số 9 1.1.1 Khái niệm chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số 9 1.1.2 Nguyên tắc phân tích chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số 10 1.1.3 Nội dung của chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện 13 1.2 Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
16
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện 16 1.2.2 Nội dung tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính
Trang 6sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc
thiểu số của chính quyền cấp huyện 28
1.3 Kinh nghiệm về tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền một số huyện và bài học cho chính quyền thành phố Lào Cai 30
1.3.1 Kinh nghiệm của một số huyện 30
1.3.2 Bài học rút ra cho chính quyền thành phố Lào Cai 34
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ LÀO CAI 36
2.1 Khái quát về đời sống vật chất và tinh thần, truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai 36
2.2.1 Địa bàn sinh sống 36
2.2.2 Phát triển kinh tế 36
2.2.3 Đời sống tinh thần và phát triển văn hóa 39
2.2.4 Chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền thành phố Lào Cai 42 2.2 Thực trạng tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai 43
2.2.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sách 43
2.2.2 Thực trạng chỉ đạo thực thi chính sách 59
2.2.3 Thực trạng kiểm soát sự thực thi chính sách 67 2.3 Đánh giá tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố
Trang 72.3.2 Đánh giá theo nội dung tổ chức thực thi chính sách 76
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH QUYỀN THÀNH PHỐ LÀO CAI 80
3.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền thành phố Lào Cai 80
3.1.1 Mục tiêu của chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền thành phố Lào Cai 80
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền thành phố Lào Cai 81
3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, phát huy truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai 83
3.3.1 Giải pháp đối với giai đoạn chuẩn bị triển khai chính sách 83
3.3.2 Giải pháp đối với giai đoạn chỉ đạo thực hiện chính sách 85
3.3.3 Giải pháp cho giai đoạn kiểm soát sự thực hiện chính sách 89
3.3 Một số kiến nghị 90
3.3.1 Đối với Đảng, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương 90
3.3.2 Đối với lãnh đạo các cấp, các ngành tỉnh Lào Cai 90
KẾT LUẬN 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC
Trang 8STT Chữ viết tắt Nguyên nghĩa
Trang 9Bảng 2.1 Các chỉ tiêu kinh tế xã hội của UBND thành phố Lào Cai giai
đoạn 2017 -2018 38 Bảng 2.2 Nguồn nhân lực tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống
vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 -
2018 46 Bảng 2.3 Thực trạng bộ máy tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 -
2018 47 Bảng 2.4: Chỉ tiêu kế hoạch thực hiện chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu
số trên địa bàn thành phố Lào Cai 49 Bảng 2.5: Thực trạng lập kế hoạch triển khai chính sách nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 – 2018 56 Bảng 2.6: Thực trạng ra văn bản hướng dẫn triển khai chính sách nâng cao
đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 -
2018 58 Bảng 2.7: Kết quả hoạt động thông tin tuyên truyền chính sách nâng cao
đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 - 2018 .60 Bảng 2.8 Kinh phí thực hiện công tác tuyên truyền về chính sách nâng
cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa
Trang 10Bảng 2.9 Thực trạng hoạt động thông tin tuyên truyền và tư vấn chính
sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2018 – 2017 61 Bảng 2.10.: Thực trạng vận hành ngân sách nâng cao đời sống vật chất và
tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số thành phố Lào Cai giai đoạn 2016-2018 63 Bảng 2.11: Thực trạng vận hành ngân sách của chính quyền thành phố Lào
Cai để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu sốtrên địa bàn thành phố giai đoạn 2016 - 2018 64 Bảng 2.13 Thực trạng phối hợp của các bên liên quan trong việc tổ chức
thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 - 2018 67 Bảng 2.14 Thực trạng thanh tra các dự án đầu tư xây dựng và nâng cao
đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số thành phố Lào Cai giai đoạn 2016 – 2018 70
Hình
Hình 1: Khung nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời
sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa cho người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện 6 Hình 2.1 Sơ đồ bộ máy tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số thành phố Lào Cai 43
Trang 12PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước Việt Nam có 54 dân tộc anh em với nền văn hóa đa dạng, nhiều màusắc Trải qua lịch sử mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước, cộng đồng các dân tộcViệt Nam đã hun đúc truyền thống văn hoá tốt đẹp, làm nên sức sống trường tồnđưa đất nước vượt qua bao thăng trầm của lịch sử, bảo vệ nền độc lập dân tộc, xâydựng và phát triển đất nước Trong quá trình đó, văn hoá các dân tộc thiểu số đã gópphần tạo nên nền văn hoá Việt Nam thống nhất trong đa dạng
Đất nước ta đang xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắcdân tộc trong xu thế hội nhập và phát triển, văn hoá có vai trò là nền tảng tinh thầncủa xã hội, là mục tiêu và động lực để phát triển kinh tế - xã hội Việc nâng cao đờisống vật chất, tinh thần và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu sốđược khẳng định là một trong mười nhiệm vụ của sự nghiệp xây dựng, hiện đại hoánền văn hoá Việt Nam, như Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trungương Đảng (khoá VIII) đã khẳng định
Lào Cai là tỉnh biên giới, nơi địa đầu của Tổ quốc, có 22 dân tộc anh em cùngsinh sống Là một trong những tỉnh có nhiều thế mạnh về tự nhiên cũng như xã hội,đặc biệt là thế mạnh về đa dạng văn hoá Thành phố Lào Cai là trung tâm văn hóa,chính trị của tỉnh Lào Cai, người dân hiện sinh sống tại đây phần lớn đều di cư đến
từ nhiều địa phương khác Dân tộc Kinh chiếm đa số tại các xã, phường trên địa bànthành phố, ngoài ra còn có các dân tộc thiểu số khác như Mông, Dao, Dáy, Xa Phó,
… tập trung chủ yếu ở các xã vùng cao như Tả Phời, Hợp Thành
Phần lớn các dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn thành phố Lào Cai có tỷ lệ
hộ nghèo còn cao, tỷ lệ trẻ em thấp còi chưa được cải thiện, một số thôn vẫn còn cócác hủ tục chưa được xóa bỏ hoàn toàn,….trong khi thành phố đang tích cực duy trì
và nâng cao các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, phấn đấu đạt 5/5 xã hoàn thànhnông thôn mới Chính vì thế mà việc nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp nângcao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc
Trang 13thiểu số tại thành phố Lào Cai đang là vấn đề cấp thiết đặt ra Điều đó không những
có ý nghĩa đối với việc bảo tồn, phát huy giá trị, bản sắc văn hoá của người dân tộcthiểu số mà còn có ý nghĩa phát huy vai trò của văn hoá đối với phát triển kinh tế -
xã hội ở thành phố Lào Cai hiện nay Vì vậy, tác giả chọn đề tài: “Tổ chức thực thi
chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai” làm luận văn
thạc sĩ cao học, chuyên ngành Quản lý kinh tế và Chính sách
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Từ trước đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố có liênquan đến đề tài nghiên cứu của tác giả Các công trình nghiên cứu của các tác giả đitrước là nguồn tài liệu quý giá để luận văn kế thừa và tiếp tục mở rộng nghiên cứu
về vấn đề “Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai” Có thể nói, các công trình nghiên cứu kể trên đã tiếp cận từ nhiều góc độ
khác nhau để phân tích, đánh giá thực trạng chính sách Từ đó đưa ra các giải pháp
để thực thi chính sách trên địa bàn nghiên cứu trong thời gian tới
Năm 2010, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 99/2010/NĐ-CP về chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số và giao cho các Bộ, ngành triển khai thực thi thí điểm chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số Đây là bước đi tiền đề, là cơ sở pháp lý cho việc triển khaithực thi chính sách trên phạm vi toàn quốc
- Lê Quang Việt (2018), Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La Luận văn thạc sỹ, Đại học Lâm nghiệp Luận văn đã xây
dựng được khung lý thuyết về thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La.Luận văn phân tích quá trình thực thi thí điểm chính sách nâng cao đời sống vật
Trang 14chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại tỉnhSơn La Từ đó nêu lên các giải pháp nâng cao việc thực thi chính sách Tuy nhiên,trong đề tài này tác giả chủ yếu đi sâu và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội màchính sách mang lại trên địa bàn tỉnh Sơn La mà chưa đưa ra được giải pháp tối ưu
về hoàn thiện chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa của người dân tộc thiểu số, các giải pháp hoàn thiện chính sách cònmang tính chất chung chung
Phạm Thu Thủy, Karen Bennett, Vũ Tấn Phương, Jake Bruner, Lê Ngọc
Dũng, Nguyễn Đình Tiến (2016), nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại Việt Nam, từ chính sách đến thực tiễn Báo cáo chuyên đề, Tổ chức nghiên cứu Quốc tế - CIFOR Báo cáo đã
đánh giá chương trình nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại Việt Nam với mục tiêu cung cấp chocác nhà hoạch định chính sách các khuyến nghị thực tiễn nhằm đạt được nhữngkết quả đầu ra hiệu quả, hiệu ích và công bằng Báo cáo tập trung chủ yếu vào bakhía cạnh chủ yếu: cơ cấu thể chế, cơ cấu chia sẻ lợi ích và giám sát,, đánh giá.Tuy nhiên, báo cáo đánh giá đưa ra các giải pháp mang phạm vi rộng, chưa tậptrung cụ thể cho một địa phương
-Trần Thị Song (2017), “Hoàn thiện công tác quản lý giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Hữu Lũng, tỉnh Lào Cai”.
Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế, Đại học Thương mại, Hà Nội Nội dung chủ yếucủa luận văn là hệ thống hóa các cơ sở lý luận dựa trên phân tích thực tế quản lý, sửdụng quản lý giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số, từ đó đưa racác giải pháp quản lý hiệu quả truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số trênđịa bàn huyện Hữu Lũng, tỉnh Lào Cai Tuy công trình có nêu một số điểm về chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Hữu Lũng, tỉnh Lào Cai nhưng vẫn đi sâu
về nghiên cứu quản lý văn hóa của người dân tộc thiểu số nhiều hơn
Trang 15- Đặng Hữu Hiếu (2016), “Nâng cao hiệu quả chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016-2018, tầm nhìn đến năm 2020”, Luận văn
thạc sĩ, Trường Đại học Thương mại, Hà Nội Tác giả nghiên cứu về phân cấp chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu, kết luận về thực trạng chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dântộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu về cơ bản giống như luật định Tuy nhiên,tình trạng mất cân đối trong thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinhthần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh LaiChâu là phổ biến
Nhìn chung các công trình nghiên cứu đã cho thấy rõ về phương diện văn hoátộc người, quá trình hình thành, lịch sử di cư và những đặc điểm chính trong đờisống văn hoá của các dân tộc thiểu số; các giải pháp bảo tồn và phát huy vai trò củavăn hoá các dân tộc thiểu số trong quá trình phát triển
Luận văn sẽ kế thừa những thành quả nghiên cứu trên đây Các công trìnhnghiên cứu đó sẽ là những gợi mở hết sức quan trọng cả về lý luận và thực tiễn đểluận văn tiến hành nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thànhphố Lào Cai trong những năm gần đây
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản và đánh giá thựctrạng thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa các dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai; luận văn đề xuất phươnghướng, giải pháp tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinhthần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai,tỉnh Lào Cai
Trang 163.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Trình bày khái quát những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức thực thi chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
- Đánh giá thực trạng tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố Lào Cai,tỉnh Lào Cai trong những năm qua
- Đề xuất phương hướng và những giải pháp tổ chức thực thi chính sách nângcao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộcthiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách về đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại thành phố LàoCai, tỉnh Lào Cai
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung nghiên cứu:Thực trong công tác tổ chức thực thi chính sách về
đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu
số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai Và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác tổchức thực thi chính sách về đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống vănhóa của người dân tộc thiểu số trên địa bàn
Về không gian nghiên cứu: địa bàn có người dân tộc thiểu số sinh sống tập
trung tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
Về thời gian nghiên cứu: khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính
sách về đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dântộc thiểu số tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai với số liệu thứ cấp từ năm 2017–
2018, đính hướng giải pháp tới năm 2025
Trang 175 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Khung nghiên cứu
Hình 1: Khung nghiên cứu tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và
tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa cho người dân tộc thiểu số của chính quyền
cấp huyện
5.2 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
Để nghiên cứ luận văn, tác giả đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp thu thập
số liệu, xử lý số liệu và phương pháp nghiên cứu khác nhau, được phân tích chi tiếtdưới đây:
5.2.1 Đối với dữ liệu thứ cấp
Tác giả thu thập dữ liệu thứ cấp từ các giáo trình, luận văn thạc sĩ, các bài báo,công trình nghiên cứu liên quan để làm cơ sở lý luận Để phân tích thực trạng tổchức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa của người dân tộc thiểu số của Thành phố Lào Cai., luận văn sẽ dựatrên việc thu thập số liệu từ các nguồn như: Thu thập các số liệu liên quan đến tổ
- Chuẩn bị triển khaichính sách
- Chỉ đạo thực thichính sách
Mục tiêu tổ chức thựcthi chính sách nângcao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóacủa người dân tộcthiểu số của chínhquyền cấp huyện:
- Nâng cao đời sốngcủa đồng bào
- Giữ gìn truyềnthống văn hóa
- Hoàn thiện chínhsách an sinh
Trang 18chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại các cơ quan chuyên ngành của thànhphố; Các quyết định, báo cáo, ý kiến chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố LàoCai về giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, tổ chức thực thi chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dântộc thiểu số trên địa bàn.
Nội dung: Tác giả thu thập các số liệu, dữ liệu có liên quan trong phạm vi thời
gian 2017-2018
5.2.2 Đối với dữ liệu sơ cấp
Dữ liệu sơ cấp được khai thác, thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hộihọc như phỏng vấn và điều tra bảng hỏi khảo sát với nội dụng trình tự, số lượngphiếu cụ thể như sau:
+ Trình tự điều tra: Trên cơ sở phiếu điều tra đã được thiết kế, tác giả tiếnhành lập danh sách các đối tượng điều tra gửi phiếu bằng hai cách đó là trực tiếp vàqua email
+ Đối tượng điều tra: Các đơn vị quản lý tổ chức thực thi chính sách nâng caođời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu
số như phòng tài chính, Phòng lao động thương binh xã hội , cấp ủy Đảng, Mặt trận
Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội;
+ Nội dung phỏng vấn: Các chỉ tiêu, định mức tổ chức thực thi chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dântộc thiểu số tại của chính quyền thành phố Lào Cai
+ Số lượng phiếu điều tra và kết quả sơ bộ:
Với số lượng 11 phiếu khảo sát phát ra cho đối tượng, tác giả thu về thu về 11phiếu kết quả, tất cả các phiếu đều hợp lệ, đạt 100%
5.2.3 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu
+ Phương pháp thống kê mô tả
Dựa trên các dữ liệu thống kê, số liệu mô tả sự biến động cũng như nhữngthay đổi về số liệu, tình hình lập, sử dụng, quyết toán vốn xóa đói giảm nghèo, cácnhân tố ảnh hưởng, mức độ chấp hành của các chủ thể tham gia, thực hiện Phương
Trang 19pháp này sử dụng để mô tả thực tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số
+ Phương pháp tổng hợp
Những vấn đề sẽ được phân tích theo nhiều góc độ khác nhau, phân tích từngchỉ tiêu rồi tổng hợp lại lôgic với nhau Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số và qua đó chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu, những hạnchế, tồn tại của công tác tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số nhằm đề xuấtnhững giải pháp có tính khả quan để giải quyết, khắc phục những hạn chế, tồn tại
+ Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh được sử dụng trong quá trình phân tích, đánh giá thựctrạng tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa của người dân tộc thiểu số tại TP Lào Cai qua các năm Tiếnhành so sánh, đối chiếu,nếu quá trình thực hiện nhiệm vụ tổ chức thực thi chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa củangười dân tộc thiểu số giai đoạn nghiên cứu (2017 – 2018), Từ đó rút ra nhữngnhân xét, đánh giá tạo cơ sở cho các phương pháp phân tích, tổng hợp
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luậnvăn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức thực thi chính
sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa ngườidân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
Chương 2: Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống
vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số tại thànhphố Lào Cai
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách
nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa của người dântộc thiểu số tại thành phố Lào Cai
Trang 20CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH NÂNG CAO ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT VÀ TINH THẦN, GIỮ GÌN TRUYỀN THỐNG VĂN HÓA CỦA NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ CỦA CHÍNH
Trước hết, cần hiểu khái niệm “chính sách” Theo từ điển Tiếng Việt thì
“chính sách là sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra” Theo James Anderon (2013), “chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không làm với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân” Theo tác giả Vũ Cao Đàm thì “chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một hoặc một số nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu
ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội” Như vậy, qua
các khái niệm “chính sách” có thể rút ra những đặc điểm sau:
- Chính sách là do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý ban hành;
- Chính sách được ban hành căn cứ vào đường lối chính trị chung và tìnhhình thực tế;
- Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định,nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó; chính sách được ban hành đều có sựtính toán và chủ đích rõ ràng
Trang 21Từ khái niệm chính sách, có thể rút ra khái niệm chính sách nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số, đó là tậphợp các chủ trương và hành động về nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính phủ, bao gồm các mục tiêu
mà chính phủ muốn đạt được và cách làm để thực thi các mục tiêu đó Những mụctiêu này bao gồm sự phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - xã hộiđối với đời song của đồng bào dân tốc thiểu số
Như vậy, chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa người dân tộc thiểu số là chính sách do các cơ quan ở trung ương vàđịa phương ban hành nhằm ngân cao đời sống kinh tế, vật chất và cải thiện đời sốngvăn hóa, tinh thần cho người dân tộc hướng tới giữ gì truyền thống văn hóa và bảnsắc cho các tộc người thiểu số, phù hợp với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hộicủa đất nước
1.1.2 Nguyên tắc phân tích chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
Chính sách là tổng thể các quan điểm, tư tưởng, các giải pháp và các công cụ
mà Nhà nước sử dụng để tác động lên các chủ thể KT – XH nhằm giải quyết vấn đềnhằm thực thi những mục tiêu nhất định Chính vì vậy, phân tích chính sách nângcao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu
số cần dựa trên những nguyên tắc sau:
Thứ nhất, phân tích phân tích chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh
thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số có thể liên quan đến lĩnh
vực nghiên cứu chính sách khi so sánh về phạm vi nghiên cứu, phân tích nguyên
nhân hình thành một chính sách công (phát hiện và giải quyết vấn đề công), hay
việc điều chỉnh chính sách Từ góc độ này, phân tích chính sách rất gần với nghiên cứu chính sách, ở chỗ kết quả phân tích có thể chỉ là những khuyến nghị chính sách
gián tiếp, mà không tập trung vào việc thiết kế, đề xuất các hành động chính sách(policy actions)
Thứ hai, là cách tiếp cận phân tích phân tích chính sách nâng cao đời sống vật
chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số dựa trên mục
Trang 22đích phân tích Chuyên gia phân tích căn cứ vào các kết quả phân tích để đưa ranhững đề xuất, “lời khuyên” thuyết phục cho các nhà hoạch định chính sách Ở đây,phân tích chính sách nghiêng về thực hành, với những đòi hỏi cao về kỹ năng phântích, thiết kế chính sách, vừa là khoa học, cũng vừa là nghệ thuật.
Phân tích chính sách không chỉ nghiên cứu về quá trình chính sách, mà còncan dự, tham gia tích cực vào quá trình này Để thực thi tốt vai trò là một “dịch vụ”cung cấp tư vấn chính sách, thường được nhấn mạnh trong giai đoạn phát hiện vấn
đề và lập chương trình, phân tích chính sách cũng bao gồm các bước tuần tự cơ bản
như: (1) phát hiện, lựa chọn vấn đề cần giải quyết; (2) lựa chọn sử dụng các công
cụ phân tích thích hợp, ví dụ phân tích chi phí – lợi ích, phân tích chi phí – hiệu quả, đánh giá tác động đối với dự án luật; (3) hình thành, đề xuất các giải pháp giải quyết vấn đề; (4) xác định các tiêu chí đánh giá; và (5) trình bày dưới dạng văn bản mẫu, kể lại “câu ctỉnh ” tìm kiếm, hình thành các lời khuyên hợp lý, thuyết phục
người làm chính sách Một số nhóm hành vi chính trong phân tích chính sách baogồm: nghiên cứu và phân tích, thiết kế và khuyến nghị, làm sáng tỏ các giá trị và lậpluận, tư vấn chiến lược, dân chủ hóa, và trung gian Trong mỗi tình huống thực tiễn,chuyên gia phân tích có thể sử dụng kết hợp các hành vi này, nhưng thường khôngbao gồm tất cả
Mục tiêu của phân tích chính sách là đóng góp nâng cao chất lượng và kết quảđạt được của quá trình hoạch định chính sách, hay còn được ví là giúp làm ra những
“chính sách thông minh” hơn Thực tế là, các cách tiếp cận phân tích chính sáchkhác nhau, từ các lĩnh vực nghiên cứu khác nhau có thể đưa ra đề xuất giải phápkhác nhau cho cùng một vấn đề, hoặc tập trung vào những giá trị đặc thù Vì thế,phân tích chính sách cần giải quyết vấn đề trong điều kiện thích ứng với tình huống
có nhiều chủ thể làm chính sách công, với những giá trị đa dạng Điều này được thểhiện rõ, ngay từ giai đoạn lập chương trình nghị sự trong hoạt động Quốc hội, bởitính chất đại diện cho nhiều nhóm khác nhau, với những lợi ích và mối quan tâmkhác nhau trong xã hội
Trang 23Như vậy, có thể nhận thấy, nếu như chính sách chính là sự lựa chọn: lựa chọncác mục tiêu; lựa chọn lý do cho hành động, hoặc không hành động của nhà nước;lựa chọn các nguồn lực để nhằm đạt được các mục tiêu trên, thì phân tích chínhsách chính là quá trình tìm kiếm, đưa ra những lời khuyên hữu ích và hợp lý để làm
cơ sở cho quyết định hình thành, lựa chọn chính sách Đương nhiên, không phải lờikhuyên nào cũng có thể trở thành chính sách
Về mối quan hệ giữa quy trình hoạch định chính sách, quy trình lập pháp vàphân tích chính sách: Hiểu theo nghĩa rộng thì quy trình chính sách bao hàm trong
nó quy trình lập pháp Trong khi đó, đối với quy trình lập pháp, một số quốc gia
xem phân tích chính sách như là một giai đoạn tiền lập pháp trong quy trình này.
Bởi vì, phân tích chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vấn đềcông cộng và đề ra giải pháp chính sách, mà thông thường, rất nhiều giải pháp chínhsách cần được luật hóa Chính vì thế, phân tích chính sách (theo nghĩa hẹp, với các
bước đã nêu ở trên) có thể được xem như là một giai đoạn, hay đúng hơn là một
trong những yêu cầu công việc quan trọng đầu tiên trong quy trình chính sách vàquy trình lập pháp Đưa phân tích chính sách thành một giai đoạn, hay một yêu cầubắt buộc trong một giai đoạn của quy trình lập pháp, là để khẳng định tầm quantrọng của phân tích chính sách tiền lập pháp Nhìn chung, không nên hiểu phân tíchchính sách chỉ xuất hiện, hay chỉ là một giai đoạn riêng rẽ, không cần thiết ở cácgiai đoạn sau trong quy trình lập pháp và quy trình chính sách Các bước phân tíchchính sách cũng khác với quy trình hoạch định chính sách ở chỗ, phân tích chínhsách được thực thi để trả lời sáng tỏ câu hỏi nhà nước nên làm gì? còn quy trìnhhoạch định chính sách cho biết chính sách được làm ra như thế nào, và tại sao?Ngoài ra, một số nghiên cứu cũng phân biệt giữa phân tích phân tích chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa ngườidân tộc thiểu số với đánh giá phân tích chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số (theo nghĩa làphương pháp phân tích chương trình) ở chỗ: phân tích chính sách là để cân nhắc nênlàm gì, trong khi đánh giá chính sách là để xem xét, đánh giá những gì đã được làm
Trang 24Còn ở cách tiếp cận rộng hơn, phân tích chính sách được xem là bao gồm một sốphương pháp, trong đó có đánh giá chính sách Phân tích chính sách, vì thế, diễn ra
cả ở giai đoạn trước, và sau của một quá trình chính sách Một chính sách, một dựluật cần được phân tích, đánh giá trong suốt quá trình của nó Phân tích chính sáchkhông dừng lại ở việc đưa ra khuyến nghị, hay lựa chọn giải pháp giải quyết vấn đềkinh tế xã hội Nó còn cung cấp các công cụ cần thiết để phân tích, đánh giá kết quảcủa phương án chính sách đã được thông qua, quá trình thực thi và hiệu quả đạtđược của phân tích chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
1.1.3 Nội dung của chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
1.1.3.1 Nhóm chính sách về kinh tế
Chính sách về số kinh tế là nhóm các chính sách hướng tới cải thiện, phát triểnsản xuất, tạo việc làm cho người lao động, nâng cao đời song vật chất cho ngườidân tộc thiểu của chính quyền các cấp
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã có nhiều nỗlực để triển khai các nghị quyết của Đảng, các nghị quyết của Quốc hội trong việcxây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách nhằm hỗ trợ phát triển kinh
tế đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi
Với tinh thần trên, hệ thống chính sách, pháp luật hỗ trợ phát triển về kinh tế,
xã hội vùng dân tộc thiểu số không ngừng được hoàn thiện, từ năm 2017, Chínhphủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 41 văn bản đề cập việc ưu tiên phát triểnkinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 15 đề án và chínhsách dân tộc
Tính đến nay, Việt Nam có 54 chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồngbào dân tộc thiểu số ít người và vùng miền núi còn hiệu lực Thông qua việc thựchiện các chính sách hỗ trợ, vùng dân tộc thiểu số
Cụ thể, đã ban hành khá đầy đủ hệ thống chính sách dân tộc, bao phủ toàndiện các lĩnh vực, nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững; phát triển
Trang 25giáo dục và đào tạo; y tế; văn hóa; phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ thốngchính trị ở cơ sở vững mạnh.
Thực hiện phân cấp triệt để cho các địa phương cấp huyện tổ chức thực hiệnchính sách phát triển kinh tế cho các dân tộc thiểu số; các bộ, ngành ở Trung ươngchủ yếu nghiên cứu, tham mưu ban hành chính sách, hướng dẫn kiểm tra quá trìnhthực hiện, tổng hợp đánh giá kết quả và tháo gỡ khó khăn, bất cập đặt ra trong thựctiễn; giảm các khâu trung gian, đã tích hợp một số chính sách, khắc phục một bướctình trạng giàn trải, chồng chéo về chính sách
Hiện nay, hệ thống c chính sách phát triển kinh tế cho các dân tộc thiểu sốngày càng đồng bộ, toàn diện, bao phủ rộng khắp nhiều lĩnh vực của đời sống kinhtế-xã hội
Nội dung của nhóm chính sách phát triển kinh tế cho các dân tộc thiểu là huyđộng nguồn lực đầu tư phát triển toàn xã hội ngày càng tăng, bước đầu bảo đảm chocác mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và an sinh xã hội (nhất là về giảm nghèo, giáodục và y tế) Việc tổ chức thực hiện chính sách từng bước được cải tiến nhằm tăngcường hiệu quả chính sách
Tập trung nguồn lực giải quyết cơ bản đất ở, đất sản xuất cho người dân tộcthiểu số theo đề án được duyệt; đẩy mạnh giao rừng, cho thuê rừng gắn liền vớigiao đất lâm nghiệp và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp chođồng bào; giải quyết tình trạng di dân không theo quy hoạch; khắc phục những hạnchế, tồn tại của công tác di dân, tái định cư các công trình thủy lợi, thủy điện; khẩntrương di dời, bố trí lại dân cư ở những nơi có nguy cơ sạt lở nguy hiểm ở một sốđịa phương để bảo đảm ổn định xã hội
Trang 26phát triển, củng cố, tăng cường sự đoàn kết thống nhất của cộng đồng các dân tộcViệt Nam.
Chính sách về xã hội đối với các dân tộc thiểu số được quy định bởi quanđiểm về vấn đề dân tộc, xử lý vấn đề dân tộc và cách thức thực hiện công tác dântộc Nó cũng bao hàm nhiều lĩnh vực, nhiều nội dung trên tất cả các mặt của đờisống kinh tế - chính trị, văn hoá
Chính sách về xã hội đối với các dân tộc thiểu số là một bộ phận cấu thànhtrong hệ thống chính sách dân tộc, một trong những mục tiêu, nội dung phát triểnvăn hóa- xã hội ở vùng đồng bào dân tộc và đối với các dân tộc thiểu số Việc xâydựng và tổ chức thực hiện chính sách về xã hội đối với các dân tộc thiểu số, để bảođảm hiệu lực, hiệu quả cần bám sát đặc điểm tình hình thực tiễn cụ thể, như Nghịquyết 22 - NQ/TW ngày 29-11-1989 của Bộ Chính trị, Khóa VI đã yêu cầu: “phảitính đầy đủ đến những đặc điểm về tự nhiên, lịch sử, kinh tế, xã hội, văn hoá, phongtục, tập quán của miền núi nói chung và riêng của từng vùng, từng dân tộc”(2)
Rõ ràng, yếu tố đặc điểm xã hội, văn hóa, phong tục, tập quán được nhấnmạnh, bên cạnh đó là yếu tố đặc điểm tự nhiên, lịch sử và kinh tế đặt trong bối cảnhmiền núi nói chung và từng vùng, từng dân tộc nói riêng Việc xây dựng chính sách
về xã hội đối với các dân tộc thiểu số và các chương trình dự án phát triển vùng dântộc thiểu số cần thiết phải được xem xét, tính tới các yếu tố, đặc điểm văn hóa vốn
có của nó, như một điều kiện để bảo đảm cho tính phù hợp của chính sách
Chính sách về xã hội đối với các dân tộc thiểu số mang tính chính trị sâu sắc,
là sự thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà n¬ước Nguyên tắc baotrùm lớn nhất là thể hiện một cách đầy đủ các quyền bình đẳng về chính trị, văn hoá
- xã hội và đoàn kết giữa các dân tộc, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển Tại Điều 5,Hiếp pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 có ghi:
“(1) Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quốc gia thống nhất củacác dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam
(2) Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển;nghiêm cấm mọi hành vi kỳ thị, chia rẽ dân tộc
Trang 27(3) Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói,chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và vănhoá tốt đẹp của mình.
(4) Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện để cácdân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước”
Có thể nhận thấy, quy luật phát triển không đồng đều, làm cho đời sống xã hộigiữa các dân tộc chênh lệch nhau cũng gây nên sự mặc cảm, tự ti, làm giảm yếu tốđộng lực phát triển ở các cộng đồng dân tộc Điều này gây bất lợi trong việc xâydựng đoàn kết các dân tộc, nhất là khi mối quan hệ dân tộc trở nên phức tạp và dễvượt ra khỏi phạm vi dân tộc trở thành quan hệ quốc gia và quốc tế khi bị các thếlực thù địch lợi dụng Phát triển xã hội, từng bước cải thiện và nâng cao mọi mặtđời sống nhân dân, thu hẹp dần khoảng cách phát triển giữa các vùng, các dân tộc làmột mục tiêu lớn đặt ra cho công tác dân tộc nói riêng và công tác quản lý nhà nướcquốc gia nói chung
Đây cũng là cơ sở quan trọng để thực hiện các hoạt động văn hóa và chínhsách về xã hội đối với các dân tộc thiểu số, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa cácdân tộc thiểu số
1.2 Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
1.2.1 Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
1.2.1.1 Khái niệm tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
Sau khi các chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa người dân tộc thiểu số được ban hành thì chính sách cần được triểnkhai và thực thi trên thực tế Giai đoạn này đóng một vai trò đặc biệt quan trọng,
Trang 28mang tính chất bước ngoặt giúp cho các chính sách được hiện thực hóa và mang lạinhững kết quả cụ thể đối với mỗi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội mà chínhsách hướng tới Các cơ quan nhà nước ở trung ương hoặc địa phương, trước hết là
bộ máy hành chính nhà nước đảm nhiệm chức năng này
Tổ chức thực thi chính sách có vị trí rất quan trọng, nó là một khâu hợp thànhchu trình chính sách, nếu thiếu công đoạn này thì chu trình chính sách không thể tồntại vì nó là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách thành một hệthống, nhất là với thực thi chính sách, bước này là bước quan trọng không thể thiếu
vì nó là khâu hiện thực hoá chính sách vào đời sống xã hội Chúng ta đều nhận thấyhoạch định một chính sách tốt là hết sức khó khăn và trải qua rất nhiều công đoạnnhưng cho dù chính sách có tốt đến mấy nhưng không được tổ chức thực thi haythực thi kém thì nó cũng không mang lại hiệu quả, không đạt được mục tiêu mà uytín của Nhà nước còn bị ảnh hưởng Như vậy, qua sự phân tích trên thì chúng ta cóthể thấy được vai trò quan trọng của thực thi chính sách công
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện là quá trìnhbiến các chính sách thành kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chứctrong bộ máy chính quyền cấp huyện nhằm đạt được các mục tiêu của chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộcthiểu số do chính quyền cấp huyện đề ra
Tổ chức thực thi chính sách để từng bước thực hiện các mục tiêu chính sách vàmục tiêu chung Mục tiêu của chính sách có liên quan đến nhiều vấn đề, nhiều lĩnhvực nên không thể cùng một lúc giải quyết hết tất cả mà phải lần lượt, và việc thựcthi chính sách công giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ biện chứng với mụctiêu chung do đó nó có thể giải quyết các vấn đề đặt ra Trong thực tế mục tiêuchính sách chỉ có thể đạt được thông qua thực thi chính sách, đồng thời các mục tiêucủa chính sách có quan hệ và ảnh hưởng đến mục tiêu chung
1.2.1.2 Mục tiêu tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
Trang 29Chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống vănhóa người dân tộc thiểu số có vai trò quan trọng trong việc giải quyết những vấn đềtrọng tâm về kinh tế, xã hội và văn hóa truyền thống cho các sắc tộc người thiểu số
ở các địa phương
Chính quyền cấp huyện đóng một vai trò quan trọng trong các khâu của quátrình tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện từ khâu chuẩn bị tổchức thực thi chính sách, chỉ đạo thực thi chính sách và kiểm soát, đánh giá việcthực hiện chính sách Việc tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấphuyện chủ yếu hướng tới những mục tiêu đảm bảo những chính sách đã được banhành sẽ được thực thi hiệu quả trên thực tế, cụ thể như sau:
a) Mục tiêu xã hội
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số lấy mục tiêu xã hội hóa việc bảo vệ vănhóa truyền thống, phát triển, giải quyết vấn đề sinh kế, cải thiện đời sống cho ngườingười dân tộc thiểu số Đây là mục tiêu trọng tâm, mang tính nhân văn của chínhsách, từ đó tạo điều kiện để Nhà nước giải quyết các chính sách phát triển văn hóa
xã hội, đảm bảo an ninh chính trị xã hội của các cộng đồng người dân tộc thiểu số
b) Mục tiêu kinh tế
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số sẽ giúp các địa phương quản lý kinh tế,phát triển sản xuất và ngâng cao đời sống vật chất, thu nhập bền vững co các côngđồng người dân tộc thiểu số, đáp ứng cho việc bảo vệ và phát triển kinh tế vốn cócủa địa phương, tạo việc làm và đẩy mạnh sản xuất, giúp đời sống đồng bào đượccải thiện, nâng cao
c) Mục tiêu phát triểu văn hóa, giữ gìn bản sắc truyền thống dân tộc
Mục đích cuối cùng của tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số, đó là bảo vệ và
Trang 30phát triểu văn hóa, giữ gìn bản sắc truyền thống dân tộc của các cộng đồng dân tộcthiểu số… đảm bảo văn hóa truyền thống của từng dân tộc được bền vững, đónggóp vào công cuộc bảo vệ văn hóa, phát triển và duy trì phong tục truyền thống củanước ta hiện nay.
1.2.2 Nội dung tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
Quá trình thực thi chính sách nói chung và quá trình thực thi chính sách nângcao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu
số của chính quyền cấp huyện gồm 03 giai đoạn sau:
Giai đoạn thứ nhất là chuẩn bị triển khai chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyềncấp huyện bao gồm: xây dựng bộ máy tổ chức thực thi chính sách nâng cao đờisống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số củachính quyền cấp huyện; lập các kế hoạch triển khai chính sách nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số; ra cácvăn bản hướng dẫn triển khai chính sách
Giai đoạn thứ hai là chỉ đạo triển khai chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyềncấp huyện bao gồm: truyền thông và tư vấn chính sách; thực thi chính sách; vậnhành ngân sách và phối hợp các cơ quan ban hành trong thực thi chính sách
Giai đoạn thứ ba là kiểm soát thực hiện chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyềncấp huyện bao gồm 2 bước là xây dựng hệ thống thông tin phản hồi và tiến hànhgiám sát, đánh giá sự thực hiện chính sách
1.2.2.1 Chuẩn bị triển khai chính sách
a) Tổ chức bộ máy thực thi chính sách
Xây dựng cơ cấu bộ máy thực thi chính sách tại địa phương, UBND huyện là
cơ quan chỉ đạo trực tiếp thực thi chính sách Phòng văn hóa thông tin huyện là cơ
Trang 31quan đầu mối phối hợp với Ủy ban Mặt trân tổ quốc huyện và các ban ngành liênquan triển khai thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện Tại địaphương, Ban chỉ đạo thực thi chính sách được thành lập do Chủ tịch UBND huyệnlàm Trưởng ban chỉ đạo.
Bộ máy thực thi chính sách của chính quyền cấp huyện bao gồm cơ cấu tổchức bộ máy và nhân sự được bố trí trong cơ cấu bộ máy để thực thi chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộcthiểu số
Cơ cấu bộ máy thực thi chính sách của chính quyền cấp huyện là tập hợp các
cơ quan/tổ chức/bộ phận thuộc chính quyền cấp huyện có mối quan hệ phụ thuộclẫn nhau với những chức năng và quyền hạn nhất định được bố trí theo cấp và theokhâu nhằm thực hiện được các mục tiêu và nhiệm vụ đã đề ra Những cơ quan nàybao gồm: Hội đồng nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp huyện; Các phòngban phụ trách các lĩnh vực như kinh tế, xã hội, văn hóa, xây dựng, kế hoạch và đầutư; tài chính; tài nguyên môi trường
Nhân sự thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số gồm cán bộ, công chức, viên chứctrong bộ máy thực thi chính sách và cán bộ trực tiếp thực hiện các hoạt động trongviệc thực thi Những nhân sự này cần có những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tổchức thực thi chính sách Kiến thức cần thiết bao gồm kiến thức về quản lý, một sốcác kỹ năng cần thiết bao gồm kỹ năng về lập kế hoạch, quản lý sự thay đổi, cónăng lực đánh giá, giám sát sự thực hiện chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số một cách khách quan,
có năng lực về thông tin và truyền thông
b) Xây dựng kế hoạch triển khai thực thi chính sách
- Xây dựng kế hoạch:
Xây dựng các kế hoạch triển khai chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp
Trang 32huyện là việc các cơ quan thực thi chính sách căn cứ vào nhiệm vụ, chức năng củamình tiến hành xây dựng chương trình hành động để đưa chính sách vào thực tế.Các huyện, thành phố trực thuộc tỉnh căn cứ văn bản hướng dẫn của Trungương, của tỉnh và tình hình thực tế tại địa phương, xây dựng các chương trình, kếhoạch thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyềnthống văn hóa người dân tộc thiểu số tại địa phương mình, đảm bảo đúng kế hoạch,đúng tiến độ và hiệu quả.
Trên cơ sở các chính sách đã được ban hành về nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu sốcủa chính quyền cấphuyện, các cơ quan trong bộ mát thực thi chính sách của huyện tiến hành xây dựngcác loại kế hoạch, chương trình, dự án nhằm cụ thể hóa chính sách và là cơ sở choviệc triển khai chính sách Các ban ngành có liên quan đến tổ chức thực thi chínhsách cần xây dựng các văn bản hướng dẫn, các kế hoạch triển khai về môi trường,xây dựng các trạm xăng dầu, các kế hoạch truyền thông, kiểm tra, giám sát, kếhoạch về nhân sự và cơ sở vật chất
- Xây dựng các văn bản hướng dẫn:
Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố trực thuộc tỉnh xây dựng và ban hànhvăn bản xác định và quy định về đối tượng áp dụng chính sách nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số tại địaphương mình
Để triển khai chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số, chính quyền cấp huyện sẽ ban hànhcác văn bản hướng dẫn triển khai Các văn bản này là cơ sở cho các cơ quan liênquan trong bộ máy tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinhthần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền huyệnthực hiện việc này một cách cụ thể và đảm bảo hiệu quả
- Tổ chức tập huấn:
Tổ chức tập huấn chính sách là việc nâng cao nhận thức của xã hội về chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người
Trang 33dân tộc thiểu qua các hình thức như tổ chức hội nghị phổ biến, quán triệt Nghị định;
tổ chức các lớp tập huấn về xây dựng các đề án, dự án triển khai Nghị định; tuyêntruyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của nhân dân về chính sách nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
Việc tổ chức tập huấn triển khai chính sách là một khâu quan trọng trong giaiđoạn chuẩn bị triển khai chính sách vì đây là khâu mà chính quyền cấp huyện cungcấp các tài liệu, kiến thức và những kỹ năng cần thiết cho các cán bộ trong bộ máy
tổ chức thực thi chính sách để họ nhanh chóng tiếp cận, nắm bắt mục đích, nội dungchính của cả quá trình tổ chức thực thi chính sách và thi hành nhiệm vụ Nội dungtập huấn chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thốngvăn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện bao gồm: quy trình, thủ tục lập kếhoạch triển khai các chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số, cơ chế thông tin báo cáo về các phầnviệc thực hiện, nội dung các chính sách mới ban hành từ cấp Trung ương đến cấpđịa phương, thời hạn thực hiện từng phần việc cụ thể
Công tác tập huấn chính sách cần được triển khai trước hết với các cán bộ của
bộ máy quản lý nhà nước Tại các địa phương, việc nâng cao nhận thức và ý thứctrách nhiệm, cũng như năng lực thực thi chính sách cho cán bộ của bộ máy là hếtsức quan trọng, nhằm đảm bảo quá trình thực thi chính sách mang lại hiệu quả cao
1.2.2.2 Chỉ đạo thực thi chính sách
Ở giai đoạn này, bộ máy tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số sẽ thực hiệnnhững nhiệm vụ chỉ đạo triển khai chính sách với những hoạt động sau:
- Truyền thông và tư vấn chính sách:
Công tác truyền thông và tư vấn chính sách đóng vai trò đặc biệt quan trọngnhằm đảm bảo thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra của chính quyền cấphuyện Mục tiêu của hoạt động truyền thông và tư vấn chính sách là giúp người dânhiểu biết về chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống
Trang 34văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện, nhằm dành được sự ủng
hộ và đồng thuận của người dân
Bên cạnh đó, mục tiêu của truyền thông chính sách còn để nâng cao nhận thức,
sự đóng góp của các tổ chức đặc biệt là doanh nghiệp vào góp vốn theo hình thứchợp tác công tư trong xây dựng và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của huyện
Vì vậy, các nội dung truyền thông chủ yếu cho người dân và doanh nghiệp tậptrung vào những điểm mấu chốt sau:
+ Phổ biến tầm nhìn và nội dung của chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện;+ Phổ biến ý nghĩa và vai trò của chính sách nâng cao đời sống vật chất vàtinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số đối với sự phát triểnKT-XH địa phương;
+ Giới thiệu các danh mục dự án kêu gọi đầu tư và nội dung của từng dự án tớingười dân và doanh nghiệp;
Hoạt động truyền thông có thể thông qua các phương tiện thông tin đại chúngnhư báo đài, tổ chức các buổi xúc tiến đầu tư, các cuộc trưng bày triển lãm giớithiệu về chính sách và các dự án về nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu sốtrên địa bàn tỉnh
Đề án “Bảo tồn, phát triển văn hoá các dân tộc thiểu số Việt Nam đến năm 2020”
Trang 35theo Quyết định số 1270/QĐ-TTg ngày 27-7-2011 của Thủ tướng Chính phủ Trongquá trình triển khai, nhiều hoạt động đã lồng ghép các nội dung phổ biến khoa học
kỹ thuật, hướng dẫn cách làm ăn, kế hoạch hoá gia đình, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu,
để xoá đói giảm nghèo và đã có những tác động tích cực Thiết chế văn hoá ở vùngdân tộc được tăng cường một cách đáng kể, nâng cao khả năng tiếp cận thông tincho người dân trên nhiều mặt, nắm bắt được sự phát triển chung của đất nước vàđường lối chủ trương, chính sách của Đảng
- Vận hành các ngân sách:
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số luôn liên quan đến việc huy động vàvận hành ngân sách Mục tiêu của giai đoạn này là sử dụng có hiệu quả các nguồnngân sách và hỗ trợ từ Trung ương, bộ, ngành, tỉnh cho việc tổ chức thực thi Trong
đó, sử dụng tốt các nguồn: Hỗ trợ có mục tiêu hàng năm của Chính phủ; vốn Tráiphiếu Chính phủ; Nguồn vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh; Nguồn vốn ODA;nguồn vốn của tỉnh để đầu tư xây dựng kinh tế, văn hóa có liên quan đến người dântộc thiểu số trọng điểm của huyện Mỗi nguồn vốn nói trên đều phải được phân bổ
và sử dụng theo quy chế quản lý vốn cụ thể Ngoài ra, đối với các nguồn vốn dongười dân đóng góp
- Phối hợp sự thực thi giữa các cơ quan hữu quan:
Trang 36Chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống vănhóa người dân tộc thiểu số là một chính sách mang ý nghĩa kinh tế - xã hội sâu sắc
và có liên quan đến nhiều cơ quan, ban, ngành Trung ương và địa phương Việc tiếnhành phối hợp hoạt động của các ban ngành, các địa phương, các tổ chức quầnchúng nhân dân có tác dụng quan trọng trong việc huy động tối đa sức mạnh củatoàn xã hội nhằm thực thi chính sách thành công
Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan chủ trì thực thi chính sách tại địaphương, có trách nhiệm phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương, chỉ đạo các cơquan địa phương cùng các cấp cơ sở triển khai các hoạt động thực thi chính sách
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số cần sự phối hợp của nhiều cơ quan banngành khác nhau Trước hết là sự phối hợp giữa các phòng ban trong bộ máy quản
lý của chính quyền cấp huyện Thêm nữa, sự phối hợp với các cơ quan truyền thôngnhư truyền hình, phát thanh, báo chí cũng là nội dung phối hợp quan trọng Mặtkhác phối hợp với các tổ chức chính trị xã hội như Đoàn thanh niên cộng sản HồChí Minh, Hội phụ nữ, Hội Chữ thập đỏ… trong nhiều công việc truyền thông quyhoạch, giải phóng mặt bằng để lấy đất xây dựng hạ tầng là những nội dung cần quantâm trong giai đoạn này
1.2.2.3 Kiểm soát sự thực thi chính sách
- Chế độ báo cáo và giám sát thông tin phản hồi từ việc thực thi chính sách:
Ban Chỉ đạo, Tổ công tác của chính quyền cấp huyện tổ chức nhiều cuộc họp,đợt khảo sát tại địa bàn thí điểm, huy động nhiều cán bộ cấ, xã thôn dành thời gian
để giúp UBND huyện tổ chức triển khai chính sách tại địa phương
Ủy ban nhân dân cấp huyện thông qua các đơn vị chuyên môn trực thuộc,thường xuyên trao đổi thông tin, nắm bắt tiến độ thực thi , phối hợp giải quyếtnhững khó khăn vướng mắc của địa phương trong phạm vi thẩm quyền
Hệ thống thông tin phản hồi là một trong những yêu cầu đầu tiên để có đượcthông tin cho hoạt động giám sát và đánh giá việc tổ chức thực thi chính sách.Thông tin về tổ chức thực thi chính sách có thể được lấy từ nhiều kênh:
Trang 37- Kênh báo cáo của các chủ đầu tư và ban quản lý dự án
- Kênh báo cáo của các sở ban ngành và chính quyền cấp tỉnh
- Kênh thông tin từ chính quyền cấp huyện
- Kênh thông tin từ người dân và các nhà đầu tư
- Kênh thông tin từ các cơ quan quản lý trung ương…
Mỗi kênh thông tin nói trên đều có lợi thế nhất định trong việc cung cấp thôngtin cho giám sát và đánh giá việc tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
- Tiến hành giám sát, đánh giá thực thi chính sách:
Giám sát việc tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinhthần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số bao gồm:
- Giám sát tình hình ban hành các văn bản hướng tổ chức thực thi nâng cao đờisống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
- Giám sát tình hình thực hiện các văn bản hướng dẫn tổ chức thực thi nângcao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộcthiểu số
- Giám sát tình hình lập, thẩm định và phê duyệt và dự án đầu tư theo quyhoạch của tỉnh và huyện
- Giám sát tình hình thẩm tra, cấp giấy chứng nhận đầu tư và quản lý thực hiệncác dự án đầu tư theo quy hoạch của tỉnh và huyện
- Giám sát việc phân bổ và sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong quá trình tổchức thực thi chính sách
- Giám sát tình hình thực hiện các dự án đầu tư theo quy hoạch của tỉnh vàhuyện
Nội dung đánh giá việc tổ chức thực thi chính sách:
Đánh giá thực thi chính sách là công việc quan trọng nhằm điều chỉnh và hoànthiện chính sách Từ những thông tin qua việc nắm bắt thông tin, kiểm tra giám sátviệc thực thi hính sách, các cơ quan thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất
và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số được đánh giá là
Trang 38bước đổi mới quan trọng để phát huy các giá trị cơ bản của nền lâm nghiệp về kinh
tế, xã hộigóp phần đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước Tuy nhiên,trong quá trình thực thi chính sách tại các địa phương vẫn còn tồn tại nhiều khókhăn, vướng mắc, hiệu quả chính sách mang lại chưa thật sự cao mặc dù có nhữngchuyển biến rõ rệt trong việc nâng cao đời sống người dân
- Đánh giá tình hình và kết quả tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sốngvật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
- Đánh giá những ảnh hưởng của kết quả tổ chức thực thi chính sách nâng caođời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu sốđối với phát triển kinh tế xã hội địa phương
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tới kết quả, những tác động không tốtcủa việc tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số
- Điều chỉnh và hoàn thiện chính sách:
Thông qua việc đánh giá thực thi chính sách, có thể phát hiện những vấn đềcòn tồn tại ngay trong bản thân chính sách hoặc trong quá trình thực thi Khi đó cầnphải có những giải pháp điều chỉnh chính sách kịp thời
Có thể điều chỉnh một số yếu tố cốt lõi của chính sách như điều chỉnh mụctiêu, điều chỉnh một số công cụ và giải pháp thực thi chính sách, hoặc cũng có thểcần phải điều chỉnh thời gian thực thi chính sách, bộ máy thực thi chính sách, ngânsách cho thực thi chính sách
Tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìntruyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số cần sự phối hợp của nhiều cơ quan banngành khác nhau Trước hết là sự phối hợp giữa các phòng ban trong bộ máy quản
lý của chính quyền cấp huyện Thêm nữa, sự phối hợp với các cơ quan truyền thôngnhư truyền hình, phát thanh, báo chí cũng là nội dung phối hợp quan trọng Mặtkhác phối hợp với các tổ chức chính trị xã hội như Đoàn thanh niên cộng sản HồChí Minh, Hội phụ nữ, Hội Chữ thập đỏ… trong nhiều công việc truyền thông quy
Trang 39hoạch, giải phóng mặt bằng để lấy đất xây dựng hạ tầng là những nội dung cần quantâm trong giai đoạn này.
1.2.3 Nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộc thiểu số của chính quyền cấp huyện
1.2.3.1 Nhân tố thuộc về chính sách
Nếu chính sách được ban hành cụ thể, rõ ràng thì việc tổ chức thực thi chínhsách sẽ dễ dàng hơn nhiều so với chính sách chỉ ban hành chung chung, không cụthể Việc ban hành hàng loạt các văn bản chính sách nói chung trong không íttrường hợp dẫn đến tình trạng chồng chéo, trùng lắp, thậm chí mâu thuẫn nhau giữacác văn bản, mà cuối cùng là sự chi phối của chúng đối với việc thực thi chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộcthiểu sốtrên địa bàn theo nhiều chiều hướng khác nhau, khiến cho những hoạt độngnày không đạt mục tiêu mong muốn Đôi khi nhiều chính sách được ban hànhkhông những không giải quyết được vấn đề đặt ra mà còn gây ra những hiệu ứnglàm trầm trọng hóa hơn vấn đề Do đó, việc ban hành những chính sách từ trênxuống cần thống nhất với nhau, tránh tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn nhau dẫnđến sự lúng túng của các cấp chính quyền địa phương khi ban hành các chính sáchtriển khai, hướng dẫn thi hành Cụ thể:
- Phạm vi, quyền lợi của đối tượng chính sách hướng tới là người dân rộnghay hẹp là yếu tố tác động trực tiếp đến hoạch định và thực thi chính sách hiệu quảhay không, nhanh hay chậm, thuận lợi hay khó khăn
- Tính nhất quán và thống nhất các nội dung trong chính sách được hiểu làviệc bảo đảm để nội dung chính sách được thể hiện nhất quán trong toàn bộ hệthống văn bản giữa các cơ quan thực thi, không mâu thuẫn hay chồng chéo với nhau
để đạt được mục tiêu chính sách đề ra
1.2.3.2 Nhân tố thuộc về chính quyền huyện
Là các yếu tố thuộc về cơ quan công quyền, do cán bộ công chức chủ động chi
Trang 40phối đến quá trình thực thi chính sách nên nó có ảnh hưởng đến việc thực thi Cụthể như sau:
- Sự quyết tâm của lãnh đạo huyện ảnh hưởng rất lớn đến kết quả tổ chức thựcthi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa
người dân tộc thiểu số Lãnh đạo huyện là đội ngũ quyết định sự thành công của
những chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống vănhóa người dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện Thực tế đã chứng minh nếu địaphương nào có đội ngũ lãnh đạo năng động, cam kết đến cùng đối với việc tổ chứcthực thi chính sách thì sẽ đảm bảo sự triển khai một cách có hiệu lực Một đội ngũlãnh đạo của chính quyền cấp huyện quyết tâm được thể hiện không chỉ ở sự camkết mà thể hiện nhiều hơn ở sự minh bạch, rõ ràng, tối thiểu hóa tình trạng hối lộ,tham nhũng trong tổ chức thực thi chính sách Muốn vậy mỗi huyện cần có một cơchế bổ nhiệm lãnh đạo huyện công bằng, minh bạch để tạo ra được một đội ngũlãnh đạo vì dân, cam kết trong tổ chức thực thi chính sách nói chung và chính sáchnâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa người dân tộcthiểu số trên địa bàn huyện nói riêng
- Tiềm lực tài chính của huyện cũng là nhân tố ảnh hưởng đến việc tổ chứcthực thi chính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thốngvăn hóa người dân tộc thiểu số Một huyện có tiềm lực tài chính mạnh, có thể có đủnguồn vốn bổ sung bên cạnh ngân sách tỉnh xây dựng và bảo trì các tuyến đườngđặc biệt là các tuyến đường huyện Ngược lại, một huyện nghèo sẽ không đủ điềukiện về vốn đề nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống vănhóa người dân tộc thiểu sốvà vì vậy sẽ cản trở sự thành công của triển khai cácchính sách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóangười dân tộc thiểu số Do đó, việc tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ thực thi chínhsách nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, giữ gìn truyền thống văn hóa ngườidân tộc thiểu sốngay từ giai đoạn đầu tiên cần phải dự trù nguồn kinh phí để có cácphương án chủ động trong quá trình tổ chức thực thi chính sách nâng cao đời sống