Bài tiểu luận chu trình ngân sách nhà nước ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum
BÀI TIỂU LUẬN CHU TRÌNH NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Sinh viên: Lê Thị Kiều Thiên
Lớp: K915LK2
Trang 2Quá trình ngân sách là một quá trình bao gồm 3 giai đoạn: lập và phê chuẩn ngân sách, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách Quá trình ngân sách cho thấy toàn bộ hoạt động của một ngân sách từ khi bắt đầu hình thành cho tới khi kết thúc để chuyển sang ngân sách của năm tài chính mới Thời gian của quá trình ngân sách dài hơn so với năm tài chính (còn được gọi là năm ngân sách hay tài khoá) điều đó được thể hiện ở chổ giai đoạn lập và phê chuẩn ngân sách được bắt đầu trước năm tài chính, giai đoạn quyết toán ngân sách được thực hiện sau năm tài chính và trong năm tài chính là thời gian chấp hành ngân sách Quá trình ngân sách của nước ta được qui định trong luật Ngân sách Nhà nước ( NSNN )
1 Lập và phê chuẩn ngân sách
Mục tiêu của giai đoạn này là để xác định nhiệm vụ động viên, phân phối tối ưu các nguồn vốn nhằm bảo đảm tính vững chắc, tính khả thi của ngân sách Giai đoạn này bao gồm:
- Lập ngân sách (lập dự toán ngân sách)
Hàng năm vào thời điểm quy định trước khi năm tài chính bắt đầu Thủ Tướng Chính phủ ra chỉ thị về xây dựng dự toán NSNN trước ngày 15/5 Bộ Tài chính, Bộ kế họach và đầu tư ra thông tư hướng dẫn về yêu cầu, nội dung và hướng dẫn lập dự toán ngân sách cho các ngành, các cấp, thông bá các bộ, cơ quan trung ương và ủy ban nhân dân các tỉnh hướng dẫn cấp dưới lập dự toán trước ngày 1/6 Các đơn vị căn cứ vào hướng dẫn của bộ tài chính lập dự toán ngân sách cho đơn vị mình dựa trên hệ thống luật, định hướng phát triển kinh tế
xã hội của năm kế hoạch và các chính sách, định mức tài chính.Các Bộ và Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành tổng hợp dự toán ngân sách ở phạm vi mình quản
lý gởi cho Bộ tài chính gửi dự toán đến Bộ tài chính và Bộ kế hoạch và đầu tư trước ngày 20/07 Bộ Tài chính tổ chức làm việc với các cơ quan trung ương và địa phương sẽ xem xét dự toán thu chi của các Bộ và địa phương, tính toán khả năng thu chi, các giải pháp cân đối ngân sách và tổng hợp thành dự toán ngân sách của năm tài chính, tổng hợp và lập dự toán NSNN trình Chính phủ Chính phủ xem xét, thảo luận, điều chỉnh lại các khoản thu chi nếu thấy cần thiết, trình các cơ quan Quốc Hội thẩm tra trước ngày 20/9
Trang 3- Phê chuẩn ngân sách
Dự toán ngân sách nhà nước trước hết sẽ được uỷ ban kinh tế và ngân sách của quốc hội nghiên cứu, xem xét, điều chỉnh và trình Quốc hội Quốc hội
sẽ thảo luận dự toán ngân sách nhà nước về các nội dung: điều chỉnh tăng giảm các khoản thu trên cơ sở sửa đổi luật thuế, điều chỉnh tăng giảm các khoản chi dựa trên các giải pháp bảo đảm cân đối ngân sách ở kì họp Quốc hội cuối năm Sau khi thảo luận và thông qua Quốc hội ra nghị quyết phê chuẩn dự toán ngân sách nhà nước và dự toán ngân sách nhà nước trở thành một đạo luật của nhà nước mà mọi pháp nhân và thể nhân trong xã hội điều có trách nhiệm thực hiện
Sau khi dự toán ngân sách nhà nước được Quốc hội phê chuẩn sẽ được chuyển sang cho nguyên thủ quốc gia: Chủ tịch nước để công bố và giao cho Chính phủ thực hiện. Chính phủ giao dự toán ngân sách nhà nước cho các cơ quan trung ương và địa phương trước ngày 20/11 bằng cách uỷ nhiệm cho Bộ tài chính giao các chỉ tiêu pháp lệnh về thu và chi ngân sách cho từng Bộ và từng địa phương để thi hành Ủy ban nhân dân trình xem xét điều chỉnh dự tóan trên
cơ sở quyết định của Quốc hội sau đó trình Hội đồng nhân dân tỉnh thảo luận, quyết định ngân sách địa phương Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định dự toán NS địa phương và phương án phân bổ NS địa phương trước ngày 10/12 Hội đồng nhân dân cấp dưới quyết định dự tóan NS và phương án phân bổ NS cấp mình chậm nhất 10 ngày sau khi được Hội đồng nhân dân trên trực tiếp quyết định Ủy ban nhân dân cùng cấp giao dự toán NS cấp mình chậm nhất 5 ngày sau khi HĐND cùng cấp quyết định dự toán NS cấp mình giao dự toán NS
xã và các đơn vị sử dụng NS trước ngày 31/12
2 Chấp hành ngân sách
Dự toán ngân sách được phê chuẩn và được thực hiện khi năm tài chính bắt đầu Nội dung của giai đoạn này là tập trung đầy đủ, kịp thời mọi nguồn thu vào ngân sách và cấp phát cho các nhiệm vụ chi đã xác định nhằm động viên, phân phối và sử dụng các nguồn tài chính của xã hội để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong năm tài chính
Chấp hành ngân sách bao gồm chấp hành thu ngân sách nhà nước và chấp hành chi ngân sách nhà nước
- Chấp hành thu ngân sách nhà nước: là quá trình tổ chức và quản lý nguồn thu của ngân sách nhà nước Hệ thống tổ chức thu ngân sách hiện nay ở nước ta có các cơ quan thuế và các cơ quan khác được giao nhiệm vụ thu Các cơ quan này
có trách nhiệm kiểm soát các nguồn thu ngân sách nhà nước, xác định và thông báo số phải nộp cho các pháp nhân và thể nhân Cơ quan tài chính, kho bạc nhà
Trang 4nước phối hợp với ngành thuế và các cơ quan được giao nhiệm vụ thu để tổ chức thực hiện thu nộp cho ngân sách nhà nước và trích chuyển kịp thời các khoản thu giữa các cấp ngân sách nhà nước theo qui định
- Chấp hành chi ngân sách nhà nước: là quá trình tổ chức và quản lý các khoản chi của ngân sách nhà nước Tham gia vào chấp hành chi ngân sách gồm có các đơn vị sử dụng vốn ngân sách Việc cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước được thực hiện theo qui định:
* Căn cứ vào dự toán ngân sách được giao, các đơn vị thụ hưởng lập kế hoạch chi gởi cơ quan tài chính cùng cấp và kho bạc nhà nước nơi giao dịch để được cấp phát
* Cơ quan tài chính xem xét kế hoạch chi của đơn vị, căn cứ vào khả năng của ngân sách để bố trí số chi hàng quý thông báo cho đơn vị thụ hưởng và kho bạc nhà nước để thực hiện
3 Quyết toán ngân sách
Nội dung của giai đoạn này là nhằm phản ảnh, đánh giá và kiểm tra lại quá trình hình thành và chấp hành ngân sách nhà nước Sau khi kết thúc năm tài chính, các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước phải khoá sổ kế toán và lập quyết toán ngân sách nhà nước theo số thực thu, thực chi theo hướng dẫn của Bộ tài chính
Căn cứ vào hướng dẫn của Bộ tài chính các đơn vị thụ hưởng ngân sách lập quyết toán thu chi của đơn vị mình gởi cơ quan quản lý cấp trên, số liệu quyết toán phải được đối chiếu và được kho bạc nhà nước nơi giao dịch xác nhận Thủ trưởng các cơ quan nhà nước có trách nhiệm kiểm tra, xử lý quyết toán thu chi ngân sách của các đơn vị trực thuộc, lập quyết toán thu chi ngân sách thuộc phạm vi mình quản lý gởi cho cơ quan tài chính cùng cấp Cơ quan tài chính các cấp ở địa phương xét duyệt quyết toán thu chi ngân sách của các cơ quan cùng cấp, thẩm tra quyết toán ngân sách cấp dưới, tổng hợp lập quyết toán ngân sách địa phương trình uỷ ban nhân dân cùng cấp để uỷ ban nhân dân cùng cấp xem xét trình hội đồng nhân dân cùng cấp phê chuẩn và gởi cho Bộ tài chính
Bộ tài chính xem xét và tổng hợp quyết toán thu chi ngân sách của các bộ, ngành ở trung ương, kiểm tra xem xét quyết toán ngân sách của các địa phương, sau đó tổng hợp và lập tổng quyết toán ngân sách nhà nước trình Chính phủ để Chính phủ đệ trình Quốc hội Quốc hội, HĐND các cấp sau khi nghe báo cáo sẽ
Trang 5xem xét và phê chuẩn tổng quyết toán ngân sách nhà nước chậm nhất 18 tháng
kể từ ngày kết thúc năm ngân sách