Tiểu Luận Bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản nuôi tôm

Khái quát về bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản Thủy sản là những nguồn lợi, sản vật như các loại động vật, thực vật, thủy sinh có từ môi trường nước có giá trị kinh tế, khoa họ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HCM

PHẠM YẾN TIỆP

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN TẠI BẠC LIÊU: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

TIỂU LUẬN MÔN LUẬT MÔI TRƯỜNG

MSSV: 31171021346

LỚP: LA002- K43

NƠI HỌC TẬP: ĐH Kinh Tế TP HCM

SỐ ĐIỆN THOẠI: 0967722141

ĐỊA CHỈ MAIL: phamyentiep@gmail.com

TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020

MỤC LỤC

Danh mục chữ viết tắt 1

TÓM TẮT 1

1 Khái quát về bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản 2

2 Thực trạng ô nhiễm môi trường trong nuôi trồng thủy sản hiện nay 3

2.1 Thực trạng vấn đề ô nhiễm 3

2.2 Thực trạng việc chấp hành pháp luật 5

3 Các quy định pháp luật bảo vệ môi trường trong NTTS 5

3.1 Quy định thu gom, xử lý chất thải rắn, nước thải trong NTTS 5

3.2 Xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường trong NTTS 6

4 Giải pháp khắc phục 7

5 Bình luận 8

Danh mục tài liệu tham khảo 9

Danh mục chữ viết tắt BVMT: Bảo vệ môi trường

NTTS: Nuôi trồng thủy sản

TÓM TẮT

Những năm gần đây, NTTS trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội giúp nâng cao đời sống người lao động, mở rộng thị trường cho tiêu dùng và xuất khẩu Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, Bạc Liêu đã sớm xác định NTTS là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, đặc biệt là nuôi tôm Bạc Liêu

có diện tích và sản lượng chiếm gần 1/4 sản lượng tôm chất lượng cao của cả nước Tuy nhiên, ngành nghề này cũng đặt ra nhiều thách thức và tác động không nhỏ đến môi trường, nhất là việc lạm dụng hóa chất trong cải tạo ao đầm

và xử lý chất thải trong quá trình nuôi tôm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi

trường Bài viết này sẽ phân tích các quy định pháp luật về hoạt động bảo vệ môi trường trong NTTS - nuôi tôm tại Bạc Liêu

1 Khái quát về bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản

Thủy sản là những nguồn lợi, sản vật như các loại động vật, thực vật, thủy sinh có từ môi trường nước có giá trị kinh tế, khoa học được con người khai thác, nuôi trồng, thu hoạch sử dụng làm thực phẩm, nguyên liệu hoặc bày bán trên thị trường.1

Theo tổ chức Nông lương Thế giới - FAO (năm 2008) định nghĩa “Nuôi

trồng thủy sản là nuôi thủy sinh vật trong môi trường nước ngọt, lợ, mặn bao gồm áp dụng các kĩ thuật vào quy trình nuôi nhằm nâng cao năng suất” Luật

thủy sản 2017 không định nghĩa cụ thể thế nào là NTTS mà đưa ra các khái niệm liên quan đến thủy sản là nguồn lợi thủy sản và hoạt động thủy sản tại Điều 3.1 và 3.2 Luật Thủy sản 2017 Từ đó có thể khái quát: NTTS là hoạt động canh tác nuôi các thủy sinh và thủy thực vật được đem giống từ tự nhiên hoặc nhân tạo thả vào môi trường nước ngọt, nước mặn hoặc nước lợ trong ao nuôi hoặc thiết bị nuôi (lồng, bè, ) Hiện có 4 mô hình nuôi tôm như: nuôi tôm quảng canh; nuôi tôm quảng canh cải tiến; nuôi tôm bán thăm canh và nuôi tôm thăm

nuôi thâm canh tôm đang được áp dụng phổ biến tại tỉnh Bạc Liêu Đây là mô hình dựa vào nguồn thức ăn bên ngoài nên mật độ thả cao, chủ động trong việc lấy nước, dễ áp dụng công nghệ kỹ thuật giúp người dân dễ dàng kiểm soát sự tăng trưởng phát triển của tôm và có thể làm nhiều vụ trong năm Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Bạc Liêu năm 2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã xác định NTTS chính là mũi nhọn trong phát triển kinh tế của tỉnh mà trực tiếp là con tôm Năm 2018, sản lượng tôm nuôi ở Bạc Liêu khoảng 116 ngàn tấn, chiếm 16,8% sản lượng tôm nuôi cả nước, mang lại kim ngạch xuất khẩu

1 ThS Nguyễn Anh Tuấn; TS Nguyễn Thanh Phương , “Bài giảng ngư nghiệp đại cương năm 2018” , Khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng Trường Đại học Cần Thơ.

2 TS Lê Văn Thiện (Chủ nhiệm) (2008), Báo cáo tổng hợp “Nghiên cứu ảnh hưởng của hoạt động nuôi tôm tới chất lượng môi trường đất nước tại tỉnh Thái Bình”, Trường Đại học KHTN, ĐHQGHN , Trang 16-18.

khoảng 527 triệu USD, chiếm 13,7% giá trị xuất khẩu ngành tôm cả nước3 Do

đó việc phát triển NTTS tại Bạc Liêu sau cho đảm bảo môi trường là vấn đề đang được quan tâm

Bảo vệ môi trường trong NTTS (được quy định tại Điều 71 Luật BVMT 2014) là việc bảo vệ môi trường đất, môi trường nước và môi trường không khí xung quanh hoạt động NTTS Đảm bảo lượng chất thải (như phân tôm, vỏ tôm, thức ăn lắng đọng, nước thải tôm, ); rác thải (bao bì thuốc thủy sản, hóa chất, ) được thu gom và xử lý theo đúng quy định pháp luật Sau khi ngừng hoạt động NTTS phải đảm bảo phục hồi môi trường Không để việc NTTS ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên như không phá rừng ngập mặn, xây dựng khu NTTS tập trung trên bãi bồi đang hình thành vùng cửa sông ven biển

2 Thực trạng ô nhiễm môi trường trong nuôi trồng thủy sản hiện nay

2.1 Thực trạng vấn đề ô nhiễm

Trong thời gian qua, việc phát triển NTTS đặc biệt là nuôi tôm tại Bạc Liêu ngày càng gây ô nhiễm môi trường tại các vùng nuôi từ các nguồn chất thải như dinh dưỡng dư thừa, thuốc, hóa chất cũng như bao bì, thùng đựng thuốc, và mầm bệnh từ hoạt động NTTS ra ngoài môi trường là những vấn đề cần được quan tâm Có 3 nguồn ô nhiễm chính trong hoạt động NTTS:

Thứ nhất, Xả thải nước thải, bùn thải Trong quá trình nuôi tôm cần thay

nước theo chu kỳ, dựa vào thủy triều sẽ lấy nước ở các sông, kênh, rạch vào ao nuôi và thải ra lượng nước cũ trong ao Tuy nhiên, lượng nước thải cũ tiềm ẩn nhiều rủi ro của dịch bệnh có thể lan truyền nhưng các chủ ao tôm không quan tâm xử lý trước khi thải ra môi trường sông, kênh, rạch Nguồn nước thải ra sẽ

đi kèm các bùn thải được lắng đọng từ bùn phù sa cùng thức ăn dư thừa thối rữa, phân tôm, các chất tồn dư của hóa chất và thuốc kháng sinh ra ngoài môi trường gây ảnh hưởng cho hộ khác khi lấy nước mới vào ao nuôi Như vậy, việc xả thải

3 “Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Thúc đẩy quá trình sản xuất tôm ở Bạc Liêu theo hướng công nghiệp toàn diện về mội mặt”, Theo TTXVN tại trang Quân đội nhân dân online ngày đăng 30/1/2018

nước thải từ các cơ sở nuôi có chứa mầm bệnh ra môi trường có thể dẫn đến sự bùng phát dịch bệnh cho toàn vùng nuôi, làm chết tôm nuôi và nếu không được

xử lý triệt để sẽ gây ô nhiễm môi trường

Thứ hai, chất thải rắn Sau khi sử dụng thuốc thú y thủy sản, hóa chất thì các

bao bì, thùng đựng thuốc và hóa chất dùng trong NTTS thường được đóng gói bằng các loại túi nilon, bao bì mạ kim loại, hoặc chứa trong các thùng, lọ nhựa

và những vật liệu này thường rất bền chắc, khó phân hủy ở điều kiện thường bị người nuôi vứt khắp nơi hoặc từ ý xử lý (đốt, tận dụng tái chế, ) Việc này hết sức nguy hiểm vì có những nguồn chất thải nguy hiểm như: thùng đựng hóa chất các loại (thuốc khử trùng Chlorine, hóa chất cơ bản, chế phẩm hóa học), các loại dầu nhớt cặn (nhớt thải, dầu cặn máy biến thế thải, POPS…), bóng đèn huỳnh quang thải, giẻ lau máy dính dầu thải, cặn dầu nhiễm hoá chất, cần được thu gom và xử lý theo quy định pháp luật

Thứ ba, ô nhiễm đất Do Bạc Liêu là vùng tập trung nhiều các loại đất phèn

tiềm tàng và phèn hoạt động nên khi bị đào đắp ao nuôi tôm, đào kênh, rạch cấp

và thoát nước, vệ sinh ao nuôi sau mùa thu hoạch đã làm cho tầng phèn tiềm ẩn

bị tác động bởi quá trình oxy hóa sẽ diễn ra quá trình lan truyền phèn rất mãnh liệt làm giảm độ pH môi trường nước, gây ô nhiễm môi trường và dịch bệnh tôm trong nuôi trồng Quá trình chuyển dịch trồng lúa sang NTTS diễn ra quy mô lớn ở vùng mặn hóa ven biển làm gia tăng xâm nhập mặn ở các vùng ven biển Tác động làm suy giảm rừng ngập mặn ven biển tiếp tục diễn ra ảnh hưởng đến các hệ sinh thái rừng ngập mặn

Qua đó, cho thấy việc bảo vệ môi trường trong NTTS là chưa đảm bảo, hầu hết các cơ sở chưa đầu tư các công trình xử lý nước thải, thu gom xử lý chất thải, theo đúng nội dung Báo cáo đánh giá tác động môi trường, Đề án bảo vệ môi trường, cam kết bảo vệ môi trường đã được phê duyệt

2.2 Thực trạng việc chấp hành pháp luật

Thứ nhất, Khó kiểm soát, quản lý đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trong NTTS Đối với dự án đầu tư xây dựng cơ sở NTTS, trước đây theo Phụ lục IV

NĐ 18/2015 quy định về đối tượng không phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường là NTTS với diện tích mặt nước nhỏ hơn 5.000m2 Tức là diện tích mặt nước NTTS từ 5.000m2 trở lên phải được đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường Nhưng hiện nay, theo QĐ 14/2018/ QĐ-UBND về quy định bảo vệ môi trường trong hoạt động nuôi tôm siêu thâm canh tại tỉnh Bạc Liêu thì diện tích mặt nước NTTS từ 5ha đến dưới 10ha mới thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường Tuy nhiên thực tế nuôi tôm trên địa bàn tỉnh (theo quy mô nông hộ) thì có diện tích nhỏ, nhưng lượng nước xả thải thì rất lớn Nếu không có kế hoạch BVMT thì rất khó quản lý và giám sát Những bất cập này đã gây tác động xấu đến môi trường trong NTTS và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững4

Thứ hai, khó quản lý nước thải Hiện nay, nước thải NTTS được các cơ

quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường (Trung ương và địa phương) áp dụng theo Quy chuẩn nước thải công nghiệp QCVN 40:2011/BTNMT (cho các

cơ sở sản xuất công nghiệp ) và các bất cập đã diễn ra trong thực tế đời sống, đang đòi hỏi cách tiếp cận có cơ sở khoa học và thực tiễn để áp dụng Vì QCVN 40:2011/BTNMT được xây dựng và ban hành để áp dụng cho nước thải của các nhà máy sản xuất công nghiệp5

3 Các quy định pháp luật bảo vệ môi trường trong NTTS

3.1 Quy định thu gom, xử lý chất thải rắn, nước thải trong NTTS

Tại Điều 71.4.a Luật BVMT 2014 quy định đối với chất thải trong khu NTTS tập trung phải được thu gom, xử lý theo quy định của pháp luật Việc quản lý chất thải, nước thải đối hoạt động NTTS- nuôi tôm tại Bạc Liêu được quy định

tại Điều 5.2 QĐ 14/2018/ QĐ-UBND tỉnh Bạc Liêu (i) xử lý nước thải bằng

biện pháp, công nghệ hợp lý không để rò rỉ, phát tán vi sinh vật, mầm bệnh gây

4 Chí Linh, “Bảo vệ môi trường trong nuôi tôm: Vẫn còn nhiều bất cập” Báo Bạc Liêu online

5 Phạm Đình Đôn, Cục trưởng cục Bảo vệ Môi trường Miền Nam, “ Hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải nuôi trồng thủy sản”, Bài đăng trên Tạp chí Môi trường, số 7/2018.

ô nhiễm môi trường đảm bảo đạt giá trị của các thông số (pH, BOD, COD, chất rắn lơ lửng, coliform) theo quy định tại QCVN 40:2011/BTNMT - Quy chuẩn

kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp Hệ thống cấp nước, thoát nước thải phải luôn thông thoáng, được sên vét, cải tạo thường xuyên đảm bảo không để bồi lắng, tồn đọng gây tác động xấu đến môi trường và hoạt động sản xuất, canh tác của khu vực;6 (ii) xử lý chất thải rắn phát sinh trong NTTS phải được thu

gom, xử lý triệt để bằng các biện pháp thích hợp; đối với lượng bùn thải và xác vật nuôi phải được thu gom xử lý triệt để theo quy định của pháp luật về chất thải rắn thông thường và chất thải nguy hại, đảm bảo không để phát tán mầm bệnh, vi sinh vật làm ảnh hưởng đến hoạt động, sản xuất, canh tác trong khu vực

3.2 Xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường trong NTTS

Theo Điều 12.5 NĐ 155/2016/NĐ-CP quy định xử phạt hành vi vi phạm quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động NTTS bị xử phạt đối với hành vi: (i) không thu gom, xử lý thức ăn, bùn đất lắng đọng khi làm vệ sinh trong ao nuôi thủy sản theo quy định; thải nước nuôi trồng thủy sản vượt quy chuẩn nước

sử dụng cho mục đích nuôi trồng thủy sản không theo quy định của địa phương phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng; (ii) không thực hiện phục hồi môi trường sau khi ngừng hoạt động NTTS theo quy định phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng; (iii) sử dụng hóa chất độc hoặc tích tụ độc hại trong

cơ sở NTTS phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng; (iv) xây dựng

cơ sở nuôi trồng thủy sản trên bãi bồi đang hình thành vùng cửa sông ven biển phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng; (v) phá rừng ngập mặn để NTTS phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng

6 Điều 6 QĐ 01/2019/QĐ- UBND tỉnh Bạc Liêu các biện pháp xử lý nước thải đối với ao tôm (1) không nhiễm bệnh chọn xử

lý phương pháp (i) sinh học thả cá rô phi, cá đối, cá nâu, nhuyễn thể hai mảnh vỏ kết hợp với xử lý vi sinh lọc sinh học (ii)

hóa học sử dụng chất diệt khuẩn, (iii) cơ học sử dụng cát, than hoạt tính; (2) bị nhiễm bệnh thì sử dụng dung dịch thuốc tím

hoặc các loại hóa chất diệt khuẩn khác được phép sử dụng trong NTTS để tiêu diệt tất cả các mầm bệnh ngay tại trong ao nuôi và giữ nước để giải phóng hết lượng hóa chất tồn đọng đảm bảo theo tiêu chuẩn, quy chuẩn môi trường quy định rồi tiến hành bơm nước trong ao ra mương thoát để thải vào nguồn tiếp nhận.

Ngoài ra, pháp luật còn quy định biện pháp khắc phục hậu quả tại Điều 12.9 NĐ 155/2016 là buộc phải tháo dỡ công trình NTTS; buộc phục hồi môi trường do các hành vi vi phạm quy định tại Điều 5.d và đ NĐ 155/2016/ NĐ-CP; thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và báo cáo kết quả đã khắc phục xong hậu quả vi phạm trong thời hạn do người có thẩm quyền xử phạt ấn định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm

4 Giải pháp khắc phục

Để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong NTTS cần nâng cao hiệu quả quản lý cũng như thực hiện công tác bảo vệ môi trường tại các tổ chức, cá nhân hoạt động trong NTTS như sau:

Thứ nhất, tổ chức, cá nhân hoạt động NTTS, cần nâng cao ý thức và trách

nhiệm trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật phòng ngừa và hạn chế ô nhiễm, thực hiện quan trắc, cảnh báo môi trường định kỳ, Đối với chất thải rắn thông thường phát sinh (bao bì đựng thức ăn, hóa chất) cần được thu gom, xử lý đúng quy định và định kỳ thực hiện việc vệ sinh môi trường xung quanh khu vực NTTS Nếu đã gây ô nhiễm môi trường hoặc sự cố môi trường do hoạt động nuôi trồng của mình gây ra thì cần phải kịp thời phối hợp với các cơ quan liên quan tìm ra nguyên nhân, thực hiện các giải pháp khắc phục nhằm hạn chế thấp nhất hậu quả ô nhiễm môi trường khu vực xung quanh và thiệt hại kinh tế của tổ chức, cá nhân hoạt động nuôi trồng thủy sản; thông tin nhanh chóng về UBND tỉnh và Sở Tài nguyên và Môi trường hoặc chính quyền địa phương (xã, huyên) khi phát hiện các yếu tố diễn biến môi trường bất thường khu vực ven biển, cửa sông để có giải pháp ứng phó, xử lý phù hợp

Thứ hai, công tác quản lý các cấp, ngành, chính quyền nâng cao chất

lượng, hiệu quả công tác thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và xác nhận kế hoạch bảo vệ môi trường; Tăng cường công tác chỉ đạo các cơ sở NTTS thực hiện các chương trình giám sát, quan trắc môi trường định

kỳ, cảnh báo môi trường ở các vùng nuôi tập trung, vùng cửa sông, ven biển để kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường (nếu có) Ngoài ra, cần tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn kỹ thuật nuôi trồng, bảo vệ môi trường, phòng tránh ô nhiễm môi trường đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động nuôi trồng thủy sản thuộc trách nhiệm quản lý nhằm quản lý nghiêm việc thực hiện công tác bảo vệ môi trường tại các cơ sở, hộ nuôi trồng thủy sản, khắc phục tình trạng “buông lỏng” như bấy lâu nay có diễn ra Theo đó, đối với các

dự án chưa đi vào hoạt động phải yêu cầu các chủ cơ sở NTTS phải hoàn chỉnh các công trình bảo vệ môi trường trước khi đi vào hoạt động, để đảm bảo xử lý nước thải sinh hoạt đạt chất lượng theo quy chuẩn hiện hành khi thải vào nguồn tiếp nhận phải đầu tư hệ thống xử lý nước thải hoàn chỉnh Đối với các dự án đã hoạt động, trong những trường hợp kiểm tra, phát hiện vi phạm cần xử lý nghiêm theo quy định pháp luật theo thẩm quyền (tùy theo mức độ vi phạm có thể xử lý vi phạm hành chính, yêu cầu thực hiện các biện pháp khắc phục hoặc tạm dừng, chấm dứt hoạt động,…); Trường hợp gây ô nhiễm phải yêu cầu khắc phục tình trạng ô nhiễm, sửa chữa lại công trình (nếu kiểm tra, phát hiện không đảm bảo) để yêu cầu xử lý đảm bảo đạt chuẩn theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành trước khi thải ra môi trường tiếp nhận Về mặt chính sách cần nghiên cứu và đề xuất chính sách khuyến khích người dân, doanh nghiệp áp dụng nuôi luân canh, nuôi kết hợp, sử dụng công nghệ nuôi tiết kiệm nước, hạn chế xả thải, đảm bảo an toàn sinh học và bảo vệ môi trường

5 Bình luận

Tóm lại, hoạt động NTTS - nuôi tôm tại Bạc Liêu đã có những tác động lên đời sống cũng như môi trường tự nhiên Tất cả các khâu từ chuẩn bị ao, làm đất, cung cấp thức ăn, sử dụng hóa chất, thu hoạch và xả thải đều tạo ra những biến đổi môi trường xung quanh ao nuôi tôm Do đó, việc quản lý nguồn nước, hạn chế ô nhiễm môi trường và kiểm soát dịch bệnh gặp rất nhiều khó khăn Công tác quản lý, kiểm tra đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo

vệ môi trường tại các cơ sở, hộ gia đình nuôi trồng thủy sản, nhất là thời gian gần đây, có nhiều cơ sở NTTS đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thậm chí yêu cầu tạm dừng hoạt động, song đánh giá một cách tổng thể cho thấy, việc xử lý vi phạm cũng như việc giám sát việc thực hiện khắc phục các tồn tại còn nhiều bất cập, chưa thực sự “mạnh tay”7 Do đó, chưa có tính răn đe, dẫn đến ý thức chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường còn chưa nghiêm, một số địa phương vẫn còn tình trạng “buông lỏng” trong công tác quản lý bảo vệ môi trường trong lĩnh vực này

Danh mục tài liệu tham khảo

1 Chí Linh, “Bảo vệ môi trường trong nuôi tôm: Vẫn còn nhiều bất cập” Báo Bạc Liêu online ngày 17/01/2020, truy cập 15/5/2020

http://www.baobaclieu.vn/nong-nghiep-nong-dan-nong-thon/bao-ve-moi-truong-trong-nuoi-tom-van-con-nhieu-bat-cap-63013.html

kỹ thuật quốc gia về nước thải nuôi trồng thủy sản, Bài đăng trên Tạp chí Môi trường, số 7/2018, truy cập 15/5/2020)

http://tapchimoitruong.vn/pages/article.aspx?item=Ho%C3%A0n-thi%E1%BB

%87n-quy-chu%E1%BA%A9n-k%E1%BB%B9-thu%E1%BA%ADt-qu

%E1%BB%91c-gia-v%E1%BB%81-n%C6%B0%E1%BB%9Bc-th%E1%BA

%A3i-nu%C3%B4i-tr%E1%BB%93ng-th%E1%BB%A7y-s%E1%BA%A3n-48931

3 Trần Thị Thành, Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Tĩnh, “Bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Hà Tĩnh: thực trạng và giải pháp”, trang Sở Tài

7 Trần Thị Thành, Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Tĩnh, “Bảo vệ môi trường trong nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Hà Tĩnh: thực trạng và giải pháp”, trang sở tài tài nguyên và môi trường tỉnh Hà Tĩnh đăng ngày 11/1/2019