Báo cáo tốt nghiệp HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH KON TUM

Đểthực thi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các chương trình, dự án đã đề ra, Sở Kếhoạch và Đầu tư cũng đã tham mưu xây dựng và thực hiện nhiều cơ chế, chính sáchnhằm huy động đến mức

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

PHẠM THỊ TỊNH TÂM

ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP

HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ

ĐẦU TƯ TỈNH KON TUM

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THỰC HIỆN LỚP

MSSV

: CHÂU THỊ NGỌC TUYẾT : PHẠM THỊ TỊNH TÂM : K915LK2

: 15152380107098

KonTum, tháng 6 năm 2019.

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trường Đại học Đà Nẵng Phânhiệu tại Kon Tum, khoa Sư phạm và Dự bị Đại học đã quan tâm dạy dỗ, truyền thụ cho

em những kiến thức trong suốt 4 năm học vừa qua

Đặc biệt, em bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô Châu Thị Ngọc Tuyết đã tận tìnhhướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tốt nghiệp:

“Hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum”.

Mặc dù bản thân đã có sự cố gắng nỗ lực nhưng không tránh khỏi những thiếu sótrất mong sự góp ý và cảm thông của quý thầy, cô giáo trường Đại học Đà Nẵng phânhiệu tại Kon Tum

Kính chúc các thầy, cô giáo trường Đại học Đà Nẵng Phân hiệu tại Kon Tum sứckhỏe dồi dào và luôn thành công trong công việc

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu của đề tài 1

3 Phương pháp thực hiện đề tài 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 2

5 Bố cục của đề tài 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 3

1.1 TỔNG QUAN VỀ SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH KON TUM 3

1.1.1 Lịch sử hình thành 3

1.1.2 Chức năng nhiệm vụ 3

1.1.3 Tổ chức bộ máy 4

1.1.4 Thành tích 4

1.2 TỔNG QUAN VỀ PHÒNG DOANH NGHIỆP, KINH TẾ TẬP THỂ VÀ TƯ NHÂN 5

1.2.1 Tóm lược quá trình hình thành và phát triển của Phòng Doanh nghiệp, Kinh tế Tập thể và Tư nhân 5

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn 6

1.2.3 Tổ chức bộ máy của phòng Doanh nghiệp, kinh tết tập thể và tư nhân 6

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY 7

2.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP 7

2.1.1 Khái niệm và đặc điểm của doanh nghiệp 7

2.1.2 Khái niệm và đặc điểm của đăng ký thành lập doanh nghiệp 8

2.1.3 Mục đích và ý nghĩa của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp 12

2.2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP HIỆN NAY Ở VIỆT NAM 14

2.2.1 Điều kiện để thành lập doanh nghiệp 14

2.2.2 Hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp 21

2.2.3 Quy trình của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp 21

2.2.4 Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký thành lập doanh nghiệp

22

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KON TUM – GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN 24

3.1 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 24

3.1.1 Các thành tựu đạt được trong quy định của pháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp 24

3.1.2 Những hạn chế của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp ở Việt Nam hiệnnay 28

3.2 THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP TẠI TỈNH KON TUM GIAI ĐOẠN 2015 – 2018 33 3.3 TÌNH HÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP SAU HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP NĂM 2018 TẠI SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH KON TUM 35

3.3.1 Tình hình công tác quản lý thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum đối vớidoanh nghiệp sau đăng ký thành lập tại tỉnh Kon Tum 353.3.2 Tình hình phối hợp giữa Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum với các cơ quanchức năng khác trong việc quản lý đối với doanh nghiệp sau đăng ký thành lập 36

3.4 NHỮNG BẤT CẬP TRONG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP TẠI TỈNH KON TUM 37 3.5 NHỮNG KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP 38

KẾT LUẬN 40

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Giấy chứng nhận đăng ký doan nghiệp GCN ĐKDN

DANH MỤC CÁC BẢNG

ST

SỐ TRANG

1 Bảng 2.1 Thống kê doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và trở

lại sau khi ngừng hoạt động trên cả nước từ năm 2015 – 2018

24

2 Bảng 2.2 Số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tại tỉnh

Kon Tum từ năm 2015 – 2018

34

3 Bảng 2.3 Thống kê số vốn đăng ký thành lập doanh nghiệp từ

năm 2015 – 2018

35

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nền kinh tế của Việt Nam hiện nay đang trên đà phát triển vượt bậc, rút ngắn dầnkhoảng cách so với nền kinh tế thế giới Nước ta phát triển được như vậy là nhờ sự nỗ lựcphấn đấu to lớn của toàn xã hội Trong đó, có phần đóng góp không nhỏ của các doanhnghiệp Doanh nghiệp không chỉ là tế bào của nền kinh tế mà còn là chủ thể không thểthiếu của nền kinh tế thị trường Việc mở cửa giao lưu với nước ngoài giúp mở rộng quan

hệ thương mại cho các doanh nghiệp trong nước, do đó nhu cầu thành lập doanh nghiệpmới ngày càng gia tăng để gia nhập thị trường ngày càng tăng cao tạo nên môi trườngcạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng mạnh mẽ hơn, vì thế khung pháp lý về thànhlập doanh nghiệp là vấn đề mà các doanh nghiệp quan tâm hàng đầu

Cho đến thời điểm hiện nay, đã có khá nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định

về vấn đề thành lập doanh nghiệp Qua mỗi kỳ, quy định của pháp luật về thành lậpdoanh nghiệp cũng có sự thay đổi Nhận thấy sự đóng góp quan trọng của các doanhnghiệp đối với sự hưng thịnh của nền kinh tế đất nước, Nhà nước luôn cải cách xây dựnghành lang pháp lý phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước nhằm tạo môitrường kinh doanh thông thoáng để các chủ thể kinh doanh mạnh dạn đầu tư

Khởi sự cho một doanh nghiệp mới được thành lập là việc đăng ký doanh nghiệp tại

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Khi đăng ký doanh nghiệp, người thành lập doanhnghiệp phải tuân thủ theo đúng trình tự, thủ tục cũng như các điều kiện đăng ký kinhdoanh được quy định trong Luật Doanh nghiệp 2014 cùng các Nghị định, Thông tưhướng dẫn Để có thể khuyến khích các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư sản xuấtkinh doanh, Nhà nước đã không ngừng thực hiện công tác cải cách hành chính, rút ngắnthủ tục đăng ký và thời hạn cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh nhằm tạo môitrường pháp lý thuận lợi, dễ dàng cho việc thành lập doanh nghiệp Tuy nhiên việc triểnkhai thực hiện đăng ký doanh nghiệp theo quy định của pháp luật vẫn chưa thật sự hiệuquả, vẫn còn những vướng mắc, bất cập gây khó khăn, phiền hà cho nhà đầu tư

Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp theo

pháp luật Việt Nam tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum” nhằm đánh giá thực trạng

của pháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cả nước nói chung và trên địa bàntỉnh Kon Tum nói riêng Qua đó làm rõ những điểm mới, điểm hạn chế còn tồn tại và đề

ra phương án giải quyết góp phần nâng cao hiệu quả của quản lý Nhà nước trong lĩnh vựcđăng ký thành lập doanh nghiệp, tạo một môi trường cạnh tranh và cởi mở cho các nhàđầu tư phát triển nền kinh tế trong nước

2 Mục tiêu của đề tài

Mục tiêu của việc nghiên cứu đề tài này là làm sáng rõ những vấn đề lý luận và thựctiễn của pháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp, làm rõ những quy định chung củapháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp, trình tự thủ tục đăng ký thành lập doanhnghiệp

Nghiên cứu về thực trạng hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp trên địa bàntỉnh Kon Tum, chỉ rõ những thành tựu đã đạt được và những khó khăn trong việc ápdụng, thực hiện pháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum.

Từ đó, đưa ra những phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật

về đăng ký thành lập doanh nghiệp theo pháp luật doanh nghiệp hiện nay cũng như giảiquyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình đăng ký thành lập doanh nghiệp trên địabàn tỉnh Kon Tum

3 Phương pháp thực hiện đề tài

Trong quá trình thực hiện tôi đã kết hợp sử dụng một số phương pháp để nghiêncứu đề tài như: Phương pháp luận logic, phương pháp phân tích các đặc điểm, bản chất,nội dung của pháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp, đặc điểm của đăng ký thànhlập doanh nghiệp; phương pháp đánh giá được sử dụng nhiều trong nghiên cứu các vấn

đề lý luận về thủ tục hành chính trong việc thành lập doanh nghiệp; các phương phápbình luận, đối chiếu, so sánh, thống kê về đăng ký thành lập doanh nghiệp tại tỉnh KonTum từ ngày 01 tháng 01 năm 2015 đến cuối năm 2018 Trên cơ sở đó rút ra những ưuđiểm cũng như những bất cập, đề xuất, kiến nghị và các giải pháp nhằm hoàn thiện phápluật về đăng ký thành lập doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Đối tượng

Đối tương nghiên cứu chính là quy định của pháp luật về hoạt động đăng ký thànhlập doanh nghiệp hiện nay từ thực tiễn ở tỉnh Kon Tum Từ đó nghiên cứu thực trạngpháp luật về đăng ký thành lập doanh nghiệp và thực hiện pháp luật về hoạt động đăng kýthành lập doanh nghiệp ở tỉnh Kon Tum

2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành

5 Bố cục của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, phần Kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luậnvăn gồm 3 chương, bao gồm:

Chương 1: Tổng quan về đơn vị thực tập

Chương 2: Những vấn đề lý luận cơ bản về đăng ký thành lập doanh nghiệp theo

pháp luật Việt Nam hiện nay;

Chương 3: Thực trạng áp dụng pháp luật về hoạt động đăng ký thành lập doanh

nghiệp trên địa bàn tỉnh Kon Tum – Giải pháp hoàn thiện

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1.1 TỔNG QUAN VỀ SỞ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ TỈNH KON TUM

1.1.1 Lịch sử hình thành

Vào ngày 31 tháng 12 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 78/SLthành lập Ủy ban Nghiên cứu Kế hoạch Kiến thiết - tiền thân của Ủy ban Kế hoạch Nhànước trước đây và Bộ Kế hoạch và Đầu tư ngày nay Gắn bó chặt chẽ với vận mệnh của

Tổ quốc qua những chặng đường lịch sử, ngành Kế hoạch và Đầu tư đã có nhiều đónggóp vào việc thực hiện các nhiệm vụ chiến lược mà Đảng đã đề ra trong từng thời kỳ đấutranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội;bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Cùng với sự phát triển chung của toàn ngành, ngay từ những năm chiến tranh, chínhquyền tỉnh còn ở trong căn cứ, ngành kế hoạch tỉnh Kon Tum đã ra đời, với nhiệm vụ xâydựng hậu cứ, lập kế hoạch phát triển sản xuất, cung cấp vật tư trang thiết bị, lương thựcthực phẩm và nhu yếu phẩm thiết yếu, bảo đảm đời sống cho cán bộ, chiến sĩ, phục vụchiến đấu và sẵn sàng chiến đấu; góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộcnói chung, giải phóng tỉnh nhà nói riêng Sau ngày thống nhất Tổ quốc, năm 1976, haitỉnh Gia Lai và Kon Tum được sáp nhập, bắt tay vào xây dựng phát triển kinh tế - xã hội,vừa tổ chức phòng thủ biên giới phía Tây của Tổ quốc, vừa đấu tranh truy quét các lựclượng phản động và bọn Fulrô Ngành kế hoạch tỉnh Gia Lai - Kon Tum đã tham mưuđắc lực cho Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng quy hoạch, kếhoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn, 5 năm và hàng năm; các kế hoạch phát triểnkinh tế - xã hội gắn với đảm bảo an ninh quốc phòng nhằm phục vụ tốt công cuộc xâydựng, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc

Tháng 08/1991, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, tỉnh Kon Tum được tái lập trên

cơ sở chia tách từ tỉnh Gia Lai – Kon Tum Đây cũng là thời điểm Ủy ban Kế hoạch –Thống kê tỉnh Kon Tum và các bộ phận kế hoạch các Sở, ngành, huyện, thị xã đượcthành lập Đến năm 1996, Ủy ban Kế hoạch tỉnh được đổi tên thành Sở Kế hoạch và Đầu

tư tỉnh Kon Tum

1.1.2 Chức năng nhiệm vụ

Qua nhiều lần thay đổi, bổ sung và hoàn thiện, đến nay chức năng, nhiệm vụ của Sở

Kế hoạch và Đầu tư cơ bản đã được quy định rõ Theo Quyết định số 54/2009/QĐ-UBngày 05/10/2009 của UBND tỉnh Kon Tum Về việc ban hành quy định về chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh KonTum thì Sở Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, tham mưu,giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về kế hoạch và đầu tư bao gồmcác lĩnh vực: tham mưu tổng hợp về chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế -

xã hội; tổ chức thực hiện và kiến nghị, đề xuất về cơ chế, chính sách quản lý kinh tế - xãhội trên địa bàn tỉnh; quản lý đầu tư trong nước, ngoài nước ở địa phương; quản lý nguồn

hỗ trợ phát triển chính thức ODA, các nguồn viện trợ phi Chính phủ NGO, đấu thầu,

đăng ký kinh doanh trong phạm vi địa phương Ngoài ra, Sở Kế hoạch và Đầu tư cònđược UBND tỉnh giao thực hiện một số nhiệm vụ quan trọng khác như triển khai Dự ángiảm nghèo miền Trung; Dự án Kon Tum - Liên Hợp quốc; Thường trực Ban chỉ đạo sắpxếp, đổi mới doanh nghiệp; Thường trực Ban Chỉ đạo các CTMTQG; … Để thực hiện tốtcác chức năng, nhiệm vụ được giao, bộ máy tổ chức của Sở bao gồm 09 phòng chứcnăng, 01 Trung tâm Xúc tiến đầu tư, 02 Ban quản lý, với trên 90 cán bộ, công chức, viênchức và người lao động.

1.1.3 Tổ chức bộ máy

Sơ đồ 1: Tổ chức bộ máy của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum

1.1.4 Thành tích

Trong những năm qua, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng

và tham mưu tổ chức thực hiện thắng lợi các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội từ 1991tới nay, bao gồm các kế hoạch hằng năm; kế hoạch 5 năm; chiến lược, quy hoạch pháttriển 10 năm, 20 năm và gần đây nhất là Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội

Kinh tế, đối ngoại

Doanh nghiệp kinh tế tập

thể và tư nhân

Đầu tư, thẩm định và

giám sát đầu tư

Đăng ký kinh doanh

BQLDA Bạn hữu trẻ emtỉnh Kon Tum

Văn phòng sởThanh tra sở

BQLDA giảm nghèo

Trung tâm xúc tiến đầu

tư

Các đơn vị trực thuộc Sở

Trên 90 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động

tỉnh đến năm 2020; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2011-2015 vàgiai đoạn 2016-2020; Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm giai đoạn 2016-2020 Đểthực thi chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các chương trình, dự án đã đề ra, Sở Kếhoạch và Đầu tư cũng đã tham mưu xây dựng và thực hiện nhiều cơ chế, chính sáchnhằm huy động đến mức cao nhất các nguồn lực cho đầu tư phát triển, như tăng cườngkêu gọi, huy động các nguồn vốn ODA, NGO; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhàđầu tư đăng ký kinh doanh thành lập doanh nghiệp; kêu gọi, xúc tiến đầu tư nhằm huyđộng mạnh mẽ nguồn lực từ các thành phần kinh tế trong và ngoài nước đầu tư phát triểnsản xuất kinh doanh

Trải qua chặng đường phấn đấu, xây dựng và trưởng thành, ngành Kế hoạch và Đầu

tư tỉnh Kon Tum luôn phấn đấu vươn lên, xứng đáng với lòng tin yêu của Tỉnh ủy, Hộiđồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Đến nay, nhiều thế hệ cán bộ, công chức ngành

kế hoạch và đầu tư của tỉnh đã kế bước đi lên, không ngừng lớn mạnh và trưởng thành vềmọi mặt Liên tục nhiều năm qua, Đảng bộ, cơ quan, công đoàn và chi đoàn thanh niênđạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh Ghi nhận những thành tích to lớn của Sở Kế hoạch

và Đầu tư đối với quá trình phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh nhà, Đảng và Nhà nước đãtặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba (năm 1995); Huân chương Lao động hàngNhì (năm 2003); Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2008); Huân chương Độc lậpHạng Ba (năm 2014) cho tập thể cán bộ công chức Sở Kế hoạch và Đầu tư; HuânChương Lao động hạng Ba cho cá nhân Giám đốc Sở (năm 2003 và năm 2014) và PhóGiám đốc Sở (năm 2006) Đảng bộ Sở nhiều năm liền đạt danh hiệu trong sạch, vữngmạnh, được Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tặng cờ thi đua đơn vị xuất sắc 5 năm 2001-

2005 Ngoài ra, hàng năm ngành còn nhận được nhiều cờ thi đua, bằng khen của Thủtướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân tỉnh tặng cho nhiều lượt tậpthể và cá nhân cán bộ công chức

1.2 TỔNG QUAN VỀ PHÒNG DOANH NGHIỆP, KINH TẾ TẬP THỂ VÀ TƯ NHÂN

1.2.1 Tóm lược quá trình hình thành và phát triển của Phòng Doanh nghiệp, Kinh tế Tập thể và Tư nhân

Căn cứ Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ngày 26 tháng 11năm 2003; Căn cứ Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ IX nhiệm kỳ 2010 – 2015

về phát triển doanh nghiệp, kinh tế tập thể và tư nhân; Căn cứ Quyết định số01/2012/QĐ-UB ngày 04 tháng 01 năm 2012 của Ủy ban nhân dân tỉnh về ban hành Kếhoạch chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách tỉnh; Xét đề nghị của Sở

Kế hoạch và Đầu tư tại Văn bản số 2966/SKHĐT-KT ngày 11 tháng 4 năm 2012 Chủtịch Ủy ban nhân dân tỉnh ra quyết định ban hành ra phòng Doanh nghiệp, kinh tế tập thể

và tư nhân tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kon Tum

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn

- Theo dõi, tổng hợp chung về doanh nghiệp Làm đầu mối tổng hợp, đề xuất cơchế, chính sách, kế hoạch phát triển; giải quyết các vướng mắc về cơ chế, chính sách phát

triển đối với kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân; hướng dẫn theo dõi, tổng hợp và đánh giátình hình thực hiện các chương trình, kế hoạch, cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tậpthể, kinh tế tư nhân trên địa bàn;

- Làm đầu mối phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế nghiên cứu,tổng kết kinh nghiệm, xây dựng các chương trình, dự án trợ giúp, thu hút vốn và cácnguồn lực phục vụ phát triển kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh;

- Hướng dẫn thủ tục đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp, doanh nhân trênđịa bàn tỉnh;

- Thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về xúc tiến đầu tư;

- Tổng hợp, tham mưu về danh mục dự án kêu gọi đầu tư (trong và ngoài nước) trênđịa bàn tỉnh cho từng thời kỳ và điều chỉnh trong trường hợp cần thiết;

- Tiếp nhận hồ sơ và tham mưu về chủ trương đầu tư; tham mưu cấp, điều chỉnh,thu hồi giấy Chứng nhận đăng ký đầu tư (trong nước và nước ngoài) thuộc thẩm quyềncủa tỉnh;

- Tham mưu về các dự án có sử dụng đất cần lựa chọn nhà đầu tư theo Luật Đầu tư

- Theo dõi, tổng hợp chung tình hình thực hiện dự án; kiểm tra, giám sát, đánh giáđầu tư sau khi cấp giấy Chứng nhận đăng ký đầu tư; tham mưu xử lý các đề xuất, kiếnnghị nhằm giải quyết vướng mắc cho các nhà đầu tư trong quá trình thực hiện dự án; tổchức gặp mặt doanh nghiệp, nhà đầu tư định kỳ

- Tổng hợp tình hình phát triển các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế.Theo dõi, tổng hợp về công tác đầu tư của doanh nghiệp; tổng hợp vốn đầu tư ngoài ngânsách; tham mưu báo cáo theo định kỳ hoặc đột xuất cho cơ quan có thẩm quyền

- Theo dõi, báo cáo tình hình thực hiện Đề án nâng cao năng lực cạnh tranh cấptỉnh

- Thực hiện một số nhiệm vụ khác do Giám đốc phân công

1.2.3 Tổ chức bộ máy của phòng Doanh nghiệp, kinh tết tập thể và tư nhân

Gồm có:

Sơ đồ 2: Tổ chức bộ máy của phòng Doanh nghiệp, kinh tế tập thể và tư nhân

Trưởng phòng (Hà Tấn)

Phó phòng (Mai Thị Kim yến)

Chuyên viên (A Brâu Linh Đa) Chuyên viên (Nguyễn Thị Tường Vy)

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN

NAY

2.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP

2.1.1 Khái niệm và đặc điểm của doanh nghiệp

a Khái niệm về doanh nghiệp

Doanh nghiệp là một bộ phận quan trọng cấu thành nền kinh tế, có mối quan hệchặt chẽ với các bộ phận khác Tùy vào từng góc độ có cách nhìn nhận khác nhau vềdoanh nghiệp, như:

Theo định nghĩa của Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế, doanh nghiệp là một tổ

chức kinh tế mà chức năng chính của nó là sản xuất của cải và dịch vụ để bán

Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam ban hành năm 1990, doanh nghiệp là các đơn vị

kinh doanh được thành lập với mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh,

đó là việc thực hiện một hay một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sảnxuất đến tiêu thụ hay thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời

Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2014, đã đưa ra khái niệm về doanh nghiệp

“Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thànhlập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh” Khái niệm doanh nghiệptheo đó được hiểu theo nghĩa khá rộng rãi, đầy đủ và chặt chẽ

Như vậy, doanh nghiệp được hiểu là một tổ chức kinh tế, có tư cách pháp nhân hoặckhông, thực hiện các hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật, nhằm đạt đượcnhững mục tiêu nhất định

b Đặc điểm của doanh nghiệp

Từ khái niệm doanh nghiệp đã nêu ở trên, doanh nghiệp có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế được thành lập theo quy định của pháp luật và phải dưới một hình thức pháp lý nhất định.

Theo định nghĩa của LDN năm 2014 thì doanh nghiệp trước hết phải là một tổ chứckinh tế, là chủ thể tiến hành các hoạt động kinh tế, khác hoàn toàn với các tổ chức xã hội,

tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan Nhà nước hay các hiệp hội nghề nghiệp,… Theo quyđịnh của pháp luật hiện hành, các loại hình doanh nghiệp không phân biệt hình thức pháp

lý hay hình thức sở hữu đều được thành lập theo một thủ tục nhất định do pháp luật quyđịnh mà chủ yếu là thông qua thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinhdoanh có thẩm quyền để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GCNĐKDN) Sau khi được cấp GCN ĐKDN thì doanh nghiệp được coi là thành lập và cónăng lực chủ thể để tiến hành các hoạt động kinh doanh Pháp luật hiện hành thừa nhậncác doanh nghiệp có tư cách pháp nhân từ ngày được cấp GCN ĐKDN

Khi thành lập doanh nghiệp để tiến hành các hoạt động kinh doanh, các nhà đầu tưphải lựa chọn một mô hình doanh nghiệp trong số những hình thức doanh nghiệp màpháp luật hiện hành quy định Tuy nhiên, nhà đầu tư có thể thành lập doanh nghiệp với

các hình thức pháp lý khác nhau phù hợp với quy định của pháp luật Cơ quan chức năng

sẽ không chấp nhận cho nhà đầu tư tiến hành hoạt động kinh doanh theo một hình thức tổchức kinh doanh mà chưa được pháp luật quy định

Thứ hai, doanh nghiệp phải có tên riêng: Tên riêng của doanh nghiệp là yếu tố hình

thức nhưng là dấu hiệu đầu tiên xác định tư cách chủ thể độc lập của doanh nghiệp trênthương trường Tên doanh nghiệp là cơ sở để Nhà nước thực hiện công tác quản lý đốivới doanh nghiệp và cũng là cơ sở phân biệt chủ thể trong quan hệ giữa các doanh nghiệpvới nhau và với người tiêu dùng Tên doanh nghiệp được ghi trong con dấu của doanhnghiệp và mỗi chủ thể kinh doanh độc lập với tư cách là doanh nghiệp, dù thuộc loại hìnhhoặc kinh doanh trong lĩnh vực nào cũng đều được cấp và sử dụng một con dấu doanhnghiệp riêng Hơn nữa, xã hội và các đối tác kinh doanh dễ dàng nhận biết hình thứcpháp lý của một doanh nghiệp thông qua tên của nó

Thứ ba, doanh nghiệp phải có tài sản: Doanh nghiệp nào cũng có tài sản để tiến

hành hoạt động kinh doanh Tài sản của doanh nghiệp được hình thành từ vốn góp củacác nhà đầu tư, vốn do doanh nghiệp huy động và vốn do doanh nghiệp tạo lập thêmtrong quá trình hoạt động kinh doanh Tài sản của doanh nghiệp là cơ sơ, là nguồn vậtchất cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Chính vì vậy, thành lập doanh nghiệpphải có tài sản

Thứ ba, doanh nghiệp phải có trụ sở giao dịch: Bất cứ nhà đầu tư nào thành lập

doanh nghiệp đều phải đăng ký ít nhất một địa chỉ giao dịch trong phạm vi lãnh thổ ViệtNam Trụ sở giao dịch cũng là căn cứ chủ yếu để xác định quốc tịch Việt Nam của doanhnghiệp Các doanh nghiệp có trụ sở giao dịch tại Việt Nam được đăng ký thành lập vàhoạt động theo pháp luật Viêt Nam

Thứ tư, mục đích hoạt động chủ yếu của doanh nghiệp là nhằm mục đích kinh

doanh - vì mục tiêu lợi nhuận Đây là một dấu hiệu quan trọng để phân biệt doanh nghiệpvới các tổ chức phi lợi nhuận khác Mục đích sinh lợi có thể hiểu theo nghĩa rộng baogồm hoạt động nhằm thu lợi nhuận với ý nghĩa kinh tế đơn thuần và cả những hoạt độngsinh lợi khác không chỉ là vì lợi ích kinh tế một cách trực tiếp Nhưng mục tiêu chủ yếucủa tất cả các nhà đầu tư khi thành lập doanh nghiệp là tìm kiếm lợi nhuận

2.1.2 Khái niệm và đặc điểm của đăng ký thành lập doanh nghiệp

a Khái niệm đăng ký thành lập doanh nghiệp

Về mặt khái quát thì hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp được hiểu là mộtthủ tục pháp lý được tiến hành tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định củapháp luật Đây là giai đoạn khởi đầu của doanh nghiệp đồng thời nó quyết định sự rađời của doanh nghiêp để doanh nghiệp đi vào hoạt động thì một trong những vấn đềquan trọng mà các chủ thể kinh doanh cần phải làm để xác định tư cách pháp lý đó làtiến hành hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp

Tại khoản 1 Điều 3 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 09 năm 2015 của

Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký doanh nghiệp được hiểu như sau: “Đăng

ký doanh nghiệp là việc người thành lập doanh nghiệp đăng ký thông tin về doanh nghiệp dự kiến thành lập, doanh nghiệp đăng ký những thay đổi hoặc dự kiến thay đổi trong thông tin về đăng ký doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh và được lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp Đăng ký doanh nghiệp bao gồm đăng ký thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và các nghĩa vụ đăng ký, thông báo khác theo quy định của Nghị định này.”

Như vậy, đăng ký thành lập doanh nghiệp là thủ tục do pháp luật quy định nhằmkhai sinh về mặt pháp lý cho doanh nghiệp (xác lập tư cách pháp nhân của doanhnghiệp) Doanh nghiệp được Nhà nước thừa nhận và bảo hộ về mặt pháp lý kể từ ngàyđược cấp GCN ĐKDN GCN ĐKDN là văn bản hoặc văn bản điện tử mà cơ quan đăng

ký kinh doanh cấp cho doanh nghiệp ghi lại những thông tin về đăng ký kinh doanh vàđăng ký thuế cho doanh nghiệp đăng ký

b Đặc điểm của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp

Một là, đăng ký thành lập doanh nghiệp là một thủ tục pháp lý gia nhập thị trường

của các chủ thể kinh doanh

Để bắt đầu tham gia vào quá trình hoạt động kinh doanh, công việc đầu tiên của chủthể kinh doanh phải chuẩn bị đầy đủ các điều kiện đảm bảo để hoạt động kinh doanh.Điều kiện đầu tiên phải kể đến là hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp

Đăng ký thành lập doanh nghiệp là hoạt động mà chủ thể kinh doanh phải thực hiệnnhững thủ tục cần thiết để khai báo với cơ quan quản lý Nhà nước về nhu cầu khởi sựkinh doanh Trong quá trình khai báo thông tin về nhu cầu khởi sự kinh doanh, chủ thểkinh doanh phải chịu trách nhiệm về tính chính xác nội dung ghi trong hồ sơ đăng kýkinh doanh Thông qua việc xem xét tính hợp lệ của hồ sơ cơ quan đăng ký kinh doanh sẽcấp GCN ĐKDN cho chủ thể kinh doanh Chủ thể kinh doanh sẽ được phép tiến hànhhoạt động kinh doanh kể từ thời điểm được cấp GCN ĐKDN Đồng thời, thông qua đăng

ký doanh nghiệp Nhà nước sẽ thừa nhận sự tồn tại của doanh nghiệp trên thương trường

và khẳng định tư cách pháp lý cho doanh doanh nghiệp đó Nhà nước sẽ hướng chodoanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật, phát huy khả năng sáng tạo, ý chí làm giàu theođúng quy định của pháp luật và chính sách của Nhà nước Ngoài ra, thông qua hoạt độngđăng ký doanh nghiệp thì việc Nhà nước thống nhất quản lý các doanh nghiệp ngay từkhâu thành lập sẽ là công cụ khuyến khích tinh thần kinh doanh, nâng cao năng lực cạnhtranh, phát huy mọi nguồn lực của xã hội vào công cuộc phát triển kinh tế của đất nước

Hai là, thông qua việc đăng ký doanh nghiệp chủ thể kinh doanh được cấp GCN

ĐKDN Theo quy định tại khoản 12 Điều 4 của LDN 2014 ta có khái niệm “Giấy chứng

nhận đăng ký doanh nghiệp là văn bản hoặc bản điện tử mà Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp cho doanh nghiệp ghi lại những thông tin về đăng ký doanh nghiệp”.

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thực chất là một văn bản mang tính chấtpháp lý do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp cho các chủ thể kinh doanh nhằm giúpNhà nước quản lý, nắm bắt và tổng hợp được tất cả các chủ thể kinh doanh đang hoạtđộng trên cả nước để thực hiện chức năng thu thuế, đồng thời là cơ sở cho công tác quản

lý trong việc thực hiện điều tiết kinh tế vĩ mô và tạo điều kiện đảm bảo sự bình đẳng giữacác chủ thể kinh doanh ngay từ khâu gia nhập thị trường

Pháp luật quy định “Giấy phép thành lập” hay còn gọi là “Giấy chứng nhận đăng kýthành lập doanh nghiệp” được cấp cho các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quyđịnh của Luật Doanh nghiệp Nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp quy địnhtại Điều 29 LDN 2014 và được ghi trên cơ sở thông tin trong hồ sơ đăng ký danh nghiệp

Ba là, đăng ký doanh nghiệp là phương thức thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ

thể kinh doanh

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 có quy định “Mọi

người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm”.

Như vậy, tự do kinh doanh là một trong những quyền của con người Trong đó quyền tự

do thành lập doanh nghiệp là quyền cho chủ thể kinh doanh được lựa chọn và đăng kýloại hình doanh nghiệp, ngành, nghề kinh doanh phù hợp với điều kiện và sở thích củamỗi chủ thể mà pháp luật không cấm

Quyền của chủ thể kinh doanh được ghi nhận tại Điều 7 LDN năm 2014 LuậtDoanh nghiệp cụ thể hơn về quyền của chủ thể kinh doanh Mỗi chủ thể kinh doanh cóquyền tự chủ trong việc kinh doanh và tự mình lựa chọn một hình thức tổ chức kinhdoanh; chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh; tùy theo tình hìnhhoat động của doanh nghiệp, chủ thể kinh doanh có quyền điều chỉnh quy mô và ngành,nghề kinh doanh Chủ thể kinh doanh được chủ động lựa chọn hình thức, phươngthức huy động, phân bổ và sử dụng vốn nhằm đáp ứng cho hoạt động kinh doanh củamình Trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp hoàn toàn linh hoạt tìm kiếm thị trường,khách hàng và thỏa thuận ký kết các hợp đồng thương mại; doanh nghiệp còn đượcquyền kinh doanh xuất nhập khẩu các mặt hàng mà pháp luật không cấm Trong việcquản lý, điều hành nội bộ, doanh nghiệp được quyền tự quyết nhằm nâng cao khả năngkinh doanh và năng lực cạnh tranh, bao gồm các quyền: Tuyển dụng, thuê và sử dụng laođộng theo yêu cầu kinh doanh Chủ động ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại để nângcao hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh; chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sảncủa doanh nghiệp Các doanh nghiệp được quyền họat động trong môi trường kinh doanhlành mạnh, bình đẳng và ổn định Theo đó, doanh nghiệp có quyền: Từ chối mọi yêu cầucung cấp các nguồn lực không được pháp luật quy định; khiếu nại, tố cáo theo quy địnhcủa pháp luật về khiếu nại, tố cáo; trực tiếp hoặc thông qua người đại diện theo uỷ quyềntham gia tố tụng theo quy định của pháp luật; các quyền khác theo pháp luật có liên quan.Song song với quyền thì chủ thể kinh doanh còn có nghĩa vụ và được quy định tạiĐiều 8 LDN 2014 Với tư cách là đơn vị kinh doanh trên thị trường, doanh nghiệp khôngtồn tại đơn lẻ, địa vị pháp lý của doanh nghiệp luôn được xác định trong mối quan hệ với

các chủ thể khác trong sinh hoạt thị trường và đời sống xã hội Pháp luật phải giải quyếthài hòa, hợp lý về lợi ích giữa các chủ thể tham gia thị trường để không ai có thể vì lợiích của mình xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác Dưới góc độ lý thuyết,các nghĩa vụ được coi là trách nhiệm và giới hạn quyền của doanh nghiệp trong nhữngquan hệ giữa họ với Nhà nước, với người lao động, các doanh nghiệp khác và người tiêudùng Cụ thể là: Với hoạt động quản lý Nhà nước về kinh tế, các doanh nghiệp có nghĩa

vụ đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh cóđiều kiện theo quy định của Luật Đầu tư và bảo đảm duy trì đủ điều kiện đầu tư kinhdoanh đó trong suốt quá trình hoạt động kinh doanh; kê khai thuế, nộp thuế và thực hiệncác nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật; tuân thủ quy định của pháp luật

về quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bình đẳng giới, bảo vệ tài nguyên, môitrường, bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh; thực hiện nghĩa vụ vềđạo đức kinh doanh để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng và người tiêudùng Khi tuyển dụng và sử dụng nguồn lao động thì doanh nghiệp phải bảo đảm quyền,lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động theo quy định của pháp luật về lao động;không được phân biệt đối xử và xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người lao động trongdoanh nghiệp; không được sử dụng lao động cưỡng bức và lao động trẻ em; hỗ trợ và tạođiều kiện thuận lợi cho người lao động tham gia đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề;thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế và bảo hiểm kháccho người lao động theo quy định của pháp luật Tự do kinh doanh không có nghĩa là tự

do vô tổ chức, mà luôn được đặt trong trật tự của thị trường để bảo đảm sự phát triển cóđịnh hướng của thị trường với vai trò quản lý của Nhà nước Những nghĩa vụ kể trên cóhai ý nghĩa cơ bản: Thứ nhất, doanh nghiệp bảo đảm thực hiện đúng cam kết với Nhànước khi đăng ký kinh doanh Lý thuyết về tự do kinh doanh đã cho doanh nghiệpquyền chủ động lựa chọn ngành nghề và tự kê khai nội dung đăng ký kinh doanh VớiNhà nước, thủ tục đăng ký kinh doanh cung cấp các thông tin cần thiết về thị trường làm

cơ sở cho hoạt động quản lý và xây dựng các chính sách phát triển thị trường hiệu quả.Đối với doanh nghiệp, thủ tục đăng ký kinh doanh xác lập tư cách cho doanh nghiệp,đồng thời, nội dung kê khai khi đăng ký còn là những cam kết của doanh nghiệp trướcNhà nước Vì lẽ ấy, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện đúng những gì đã cam kết;thứ hai, doanh nghiệp bảo đảm trách nhiệm vật chất đối với hoạt động quản lý của Nhànước và cộng đồng Tôn trọng lợi ích của xã hội, các doanh nghiệp thực hiện các nghĩavụ: Bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động theo quy định củapháp luật về lao động; không được phân biệt đối xử và xúc phạm danh dự, nhân phẩmcủa người lao động trong doanh nghiệp; không được sử dụng lao động cưỡng bức và laođộng trẻ em; hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tham gia đào tạo nângcao trình độ, kỹ năng nghề; thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảohiểm y tế và bảo hiểm khác cho người lao động theo quy định của pháp luật; bảo đảm vàchịu trách nhiệm về chất lượng hàng hóa, dịch vụ theo tiêu chuẩn do pháp luật quy địnhhoặc tiêu chuẩn đã đăng ký hoặc công bố Trong quan hệ với người lao động, các nghĩa

vụ của doanh nghiệp không còn là việc nội bộ của họ mà là trách nhiệm có tính cộngđồng Mặt khác, các chuẩn mực về lao động như vấn đề vấn đề bảo hiểm y tế, bảohiểm xã hội và các quy chuẩn chất lượng hàng hóa … luôn phản ánh các chính sách xãhội của quốc gia mà bất cứ Nhà nước nào cũng theo đuổi, góp phần khắc phục các khuyếttật của thị trường Trách nhiệm minh bạch hóa thông tin Sự thay đổi trong nhận thức vàpháp luật về vai trò quản lý Nhà nước theo hướng mở rộng quyền tự chủ của doanhnghiệp đòi hỏi thị trường phải có được cơ chế giám sát xã hội, nhằm ngăn chặn mọi nguy

cơ đe dọa đến trật tự và lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác trên thị trường Một cơ chếgiám sát xã hội hiệu quả phải bảo đảm sự minh bạch và trung thực về thông tin cho mọithành viên tham gia thị trường bao gồm doanh nghiệp, nhà đầu tư và người tiêu dùng…

Vì thế, LDN 2014 quy định các nghĩa vụ cho doanh nghiệp bao gồm: Tổ chức công tác

kế toán, lập và nộp báo cáo tài chính trung thực, chính xác, đúng thời hạn theo quy địnhcủa pháp luật về kế toán, thống kê; thực hiện đầy đủ, kịp thời các nghĩa vụ về đăng kýdoanh nghiệp, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, công khai thông tin vềthành lập và hoạt động, báo cáo và các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật này và quyđịnh khác của pháp luật có liên quan; chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác củathông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và các báo cáo; trường hợp phát hiệnthông tin đã kê khai hoặc báo cáo thiếu chính xác, chưa đầy đủ thì phải kịp thời sửa đổi,

bổ sung các thông tin đó Ngoài ra, quyền và nghĩa vụ của chủ thể kinh doanh cũng được

cụ thể hóa tại Điều 5 Nghị định 78/2015/NĐ-CP Trong quy định này, rõ ràng Nhà nướccòn có cơ chế bảo vệ cho quyền và nghĩa vụ của chủ thể kinh doanh, đó là: Nghiêm cấm

cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan khác gây phiền hà đối với tổ chức, cá nhântrong khi tiếp nhận hồ sơ và giải quyết việc đăng ký doanh nghiệp; các Bộ, cơ quanngang Bộ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp không được ban hành các quyđịnh về đăng ký doanh nghiệp áp dụng riêng cho ngành hoặc địa phương mình Như vây,đăng ký thành lập doanh nghiệp vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ, nhưng cũng là hoạt độngthực hiện quyền của chủ thể kinh doanh Những quy định về quyền và nghĩa vụ là nộidung cơ bản cấu thành địa vị pháp lý cho doanh nghiệp nên có ảnh hưởng lớn đến cácquy định còn lại như việc thành lập, tổ chức quản lý nội bộ, … của doanh nghiệp

2.1.3 Mục đích và ý nghĩa của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp

a Mục đích

Quy định này nhằm giúp cho các chủ thể khác có khả năng nhanh chóng biết đượcchủ sở hữu đích thực của doanh nghiệp là ai để họ có biện pháp tiếp cận xử lý các quan

hệ trong kinh doanh

Đăng ký thành lập doanh nghiệp giúp Nhà nước dễ dàng quản lý các hoạt động kinh

tế của các tổ chức, đồng thời cũng tạo điều kiện cho các chủ sở hữu linh hoạt và được bảo

vệ lợi ích của mình

b Ý nghĩa

Theo pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, các chủ thể muốn hoạt động sản xuất kinhdoanh thì phải đăng ký và được cơ quan có thẩm quyền về đăng ký doanh nghiệp cấp

GCN ĐKDN thì mới được hoạt động sản xuất kinh doanh

Trong điều kiện nền kinh tế nước ta đang trên đà phát triển và hội nhập, số lượngcác chủ thể kinh doanh ngày càng nhiều hơn, cho nên đăng ký thành lập doanh nghiệp cómục đích, ý nghĩa rất quan trọng Chính vì vậy, đăng ký thành lập doanh nghiệp là mộthoạt động pháp lý bắt buộc đối với tất cả các chủ thể muốn tiến hành hoạt động kinhdoanh Hoạt động đăng ký thành lập doanh là hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩmquyền, quy định sự ra đời, tồn tại và hoạt động của một doanh nghiệp trên thị trường.Chủ thể của quan hệ đăng ký thành lập doanh nghiệp là Nhà nước và các chủ thể kinhdoanh Tuy nhiên, mục đích và ý nghĩa của hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp ởhai chủ thể này không phải lúc nào cũng đồng nhất Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp

đề cập đến sự điều chỉnh đối với hai chủ thể chính của quan hệ đăng ký thành lập doanhnghiệp trong hoạt động đó là: Nhà nước và các chủ thể kinh doanh:

Đối với Nhà nước: Thông qua hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp Nhà nước

có cơ sở định hướng phát triển kinh tế đất nước một cách hợp lý Đăng ký thành lậpdoanh nghiệp tạo điều kiện cho các cơ quan Nhà nước nắm bắt được yếu tố mới trongkinh doanh và đưa ra được những chính sách điều tiết hợp lý, đảm bảo kinh tế phát triểntheo đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

Hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiệp giúp Nhà nước thu thuế đúng và đủ.Khi doanh nghiệp được phép kinh doanh cũng là lúc phát sinh nghĩa vụ nộp thuế cho Nhànước Hiện nay, mã số thuế và mã số doanh nghiệp được gộp làm một, chính vì vậy khiđược cấp GCN ĐKDN cơ quan thuế cũng đã có những thông tin cần thiết yêu cầu doanhnghiệp thực hiện nghĩa vụ của mình Như vậy, sẽ giúp hạn chế thất thu thuế, đảm bảocông bằng giữa các chủ thể kinh doanh, tăng thu cho ngân sách Nhà nước

Hoạt động đăng ký thành lập doanh nghiêp tạo điều kiện cho các cơ quan Nhà nướckiểm soát được thông tin của doanh nghiệp như: địa chỉ trụ sở chính, ngành nghề kinhdoanh, vốn điều lệ của doanh nghiệp tại thời điểm đăng ký thành lập doanh nghiệp là cơ

sở để các cơ quan Nhà nước hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý doanh nghiệp sau đăng kýthành lập doanh nghiệp

Đối với chủ thể kinh doanh: Đăng ký thành lập doanh nghiệp là hoạt động khai sinh

ra doanh nghiệp và để doanh nghiệp có thể hoạt động một cách hợp pháp Từ thời điểmđược cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp có tư cách pháp lý đầy

đủ, được Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Đăng ký thành lập doanh nghiệp là một bảo đảm pháp lý hết sức quan trọng giúpdoanh nghiệp hoạt động công khai và tạo niềm tin cho khách hàng khi tham gia vào cácquan hệ kinh tế Thông thường, các doanh nghiệp không muốn đăng ký với cơ quan Nhànước; tuy nhiên, khi Nhà nước yêu cầu các chủ thể kinh doanh phải đăng ký thành lậpdoanh nghiệp, cũng có nghĩa là giúp cho tính khả thi của dự án mà doanh nghiệp đãhoạch định; và đăng ký thành lập doanh nghiệp sẽ có lợi cho các chủ thể kinh doanhtrong hoạt động kinh doanh của mình

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu

rộng các doanh nghiệp muốn vươn lên để tồn tại và phát triển là điều hết sức khó khăn

mà không phải doanh nghiệp nào cũng có thể thực hiện được Vì vậy, việc đăng ký thànhlập doanh nghiệp còn là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp có thể tự giải thoát mình rakhỏi thị trường, thoát khỏi sức ép từ hoạt động khi không còn đủ khả năng tồn tại trongnền kinh tế bằng thủ tục tuyên bố phá sản

Đối với khách hàng và những người liên quan: Thông qua đăng ký thành lập doanh

nghiệp thì những thông tin về đăng ký doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh vàđược lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, từ cơ sở dự liệu vềdoanh nghiệp đó, để khách hàng và những người có liên quan với doanh nghiệp có thểkiểm soát, kiểm tra được hoạt động của doanh nghiệp có hợp lệ hay không Từ việc đăng

ký thành lập doanh nghiệp làm cho hoạt động của doanh nghiệp mang tính hợp lý, hợppháp tạo niềm tin cho các đối tác của doanh nghiệp, cũng như đối với những người cóliên quan khác

Thành lập doanh nghiệp còn có ý nghĩa kinh tế là khi đi vào hoạt động các hoạtđộng của doanh nghiệp góp phần tác động vào sự phát triển của nền kinh tế toàn xã hội,quyết định chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế

Như vậy, việc thành lập doanh nghiệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ đốivới việc đảm bảo quyền lợi cho bản thân các doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa đối vớiviệc đảm bảo trật tự quản lý Nhà nước và bảo vệ lợi ích cho các chủ thể khác trong xãhội

2.2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG ĐĂNG KÝ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

2.2.1 Điều kiện để thành lập doanh nghiệp

Theo Luật Doanh nghiệp 2014, để được thành lập doanh nghiệp, cần phải đáp ứngcác điều kiện về chủ thể thành lập doanh nghiệp, điều kiện về các ngành nghề kinhdoanh, điều kiện về vốn, điều kiện về trụ sở chính và điều kiện về tên doanh nghiệp

a Điều kiện về chủ thể thành lập doanh nghiệp

Điều kiện chung:

Theo quy định tại khoản 1 Điều 18 của LDN năm 2014 thì tổ chức, các nhân cóquyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam, trừ các trường hợp quy định trongkhoản 2 Điều 18 của LDN 2014 Như vậy, những tổ chức, cá nhân bị cấm thành lập vàquản lý doanh nghiệp theo LDN năm 2014 bao gồm:

- Cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản Nhà nước để thànhlập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;

- Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức,viên chức;

- Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòngtrong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệptrong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ những người được cửlàm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp;

- Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp Nhà nước, trừ nhữngngười được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tạidoanh nghiệp khác;

- Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc bị mấtnăng lực hành vi dân sự; tổ chức không có tư cách pháp nhân Để xác định được nhữngđối tượng này cần phải căn cứ vào Bộ Luật Dân sự năm 2015 Như vậy, khác với LuậtDoanh nghiệp 2005, LDN năm 2014 đã có những quy định hợp lý việc cấm tổ chứckhông có tư cách pháp nhân thành lập công ty

- Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành hình phạt tù, quyết định

xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị cấmhành nghề kinh doanh, đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định liên quan đếnkinh doanh theo quyết định của Tòa án; các trường hợp khác theo quy định của pháp luật

về phá sản, phòng, chống tham nhũng

Bên cạnh đó khoản 3 Điều 18 của LDN năm 2014 cũng có quy định tổ chức, cánhân có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào doanh nghiệp cổ phần,doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp hợp danh theo quy định của Luật này,trừ trường hợp sau đây:

- Cơ quan Nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản Nhà nước góp vốnvào doanh nghiệp để thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;

- Các đối tượng không được góp vốn vào doanh nghiệp theo quy định của pháp luật

- Doanh nghiệp tư nhân: một cá nhân làm chủ (Khoản 1 Điều 183 LDN 2014)

- Doanh nghiệp TNHH một thành viên: một cá nhân hoặc 1 tổ chức làm chủ (có thể

thuê đại diện pháp luật) (Khoản 1 Điều 73 LDN 2014)

- Doanh nghiệp TNHH hai thành viên trở lên: từ hai cá nhân/ tổ chức đến không quá

50 cá nhân/ tổ chức (có thể thuê đại diện pháp luật) (Khoản 1 Điều 47 LDN 2014)

- Doanh nghiệp cổ phần: ba cá nhân hoặc tổ chức trở lên (có thể thuê đại diện pháp

luật) (Khoản 1 Điều 110 LDN 2014)

- Doanh nghiệp Hợp danh: ít nhất là 2 thành viên hợp danh (có thể có thành viên

góp vốn) (Khoản 1 Điều 172 LDN 2014)

b Điều kiện về ngành nghề kinh doanh

Quyền tự do kinh doanh được quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành chophép các doanh nghiệp có quyền lựa chọn để kinh doanh tất cả những ngành, nghề trừnhững ngành, nghề được liệt kê trong danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh Căn cứ theo khoản 1 Điều 7 LDN năm 2014 và khoản 1 Điều 5 Luật Đầu tư năm

2014 (LĐT 2014) các cá nhân, tổ chức có quyền tự do kinh doanh trong tất cả các ngành,nghề và lĩnh vực mà pháp luật không cấm Khác với LDN 2005, LDN 2014 tập trung vàoviệc quy định về các loại hình doanh nghiệp và chuyển các nội dung liên quan đến cácquy định về lĩnh vực và ngành, nghề kinh doanh sang LĐT 2014 Các ngành, nghề đầu tưkinh doanh có thể chia làm ba nhóm cơ bản sau:

Một là, ngành, nghề kinh doanh có điều kiện:

LĐT 2014 đã thể hiện đúng tinh thần của Hiến pháp 2013 khi quy định các tiêu chí

để xác định các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện Theo quy định tại khoản 1

Điều 7 của LĐT 2014 có khái niệm: “Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là

ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức

xã hội, sức khỏe của cộng đồng”.

Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được quy định tại Phụ lục 4của LĐT 2014 Số lượng ngành, nghề kinh doanh có điều kiện ở nước ta giảm từ 386

ngành, nghề kinh doanh xuống còn 267 (Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư).

Ngoài ra, việc liệt kê được các ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện trong mộtvăn bản pháp luật mang tính pháp điển hóa cao, một mặt tạo thuận lợi cho việc đảm bảoquyền tự do kinh doanh của công dân, mặt khác giúp cho việc kiểm tra, giám sát việctuân thủ pháp luật về điều kiện kinh doanh cũng thuận lợi hơn Ngoài ra, nó còn có ýnghĩa thực tiễn rất lớn trong việc tra cứu và áp dụng

Khoản 4 Điều 7 của LĐT 2014 quy định điều kiện đầu tư kinh doanh phải được quyđịnh phù hợp với mục tiêu quy định tại Khoản 1 Điều 7 của LĐT 2014 và phải bảo đảmcông khai, minh bạch, khách quan, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ của nhà đầu tư.Điều 8 của LĐT 2014 cũng quy định thêm rằng doanh mục các ngành nghề cấm đầu

tư kinh doanh, và doanh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ được Chínhphủ rà soát căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu quản lý Nhà nước trong từng thời

kỳ để trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung theo thủ tục rút gọn Quy định này một mặt đápứng được yêu cầu ngành, nghề kinh doanh phải do Quốc hội quy định, mặt khác đáp ứngđược yêu cầu của thực tiễn khi tạo điều kiện cho việc cập nhật các thay đổi của thực tếhoạt động doanh nghiệp ngoài thị trường một cách dễ dàng, thuận tiện hơn Quy định này

có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo đảm quyền tự do kinh doanh của các tổ chức, cá nhânkinh doanh, phù hợp với sự thay đổi của xã hội và thị trường

Hai là, ngành, nghề kinh doanh cấm đầu tư kinh doanh:

Nhà đầu tư sẽ không được cấp GCN ĐKDN nếu ngành, nghề kinh doanh thuộc lĩnhvực cấm kinh doanh Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 28 của LDN 2014, mộttrong những điều kiện để doanh nghiệp được cấp GCN ĐKDN là ngành, nghề kinh doanhkhông bị cấm đầu tư kinh doanh Các ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh quy định tạiĐiều 6 của LĐT năm 2014 bao gồm 6 nhóm ngành, nghề:

- Kinh doanh các chất ma túy theo quy định tại Phụ lục 1 của LĐT năm 2014;