Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Kế toán: Hoàn thiện kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị Y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội

Nội dung chính của luận văn gồm có 3 chương: Chương 1 Lý luận chung về kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại, chương 2 Thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội, chương 3 Hoàn thiện kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội. Mời các bạn tham khảo

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH THƯƠNG MẠI

1.1 Hoạt động kinh doanh thương mại trong nền kinh tế thị trường

- Hoạt động thương mại ra đời là kết quả sủa sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hóa sản xuất Thương mại là toàn bộ các hoạt động kinh doanh trên thị trường hay chính là hoạt động lưu thông, phân phối hàng hóa trong mỗi quốc gia hay giữa các quốc gia với nhau

Vai trò của hoạt động kinh doanh thương mại trong nền kinh tế:

* Thương mại là điều kiện thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển

* Thông qua việc mua bán hàng hóa dịch vụ trên thị trường, thương mại có vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng tiêu dùng nâng cao mức hưởng thụ của các cá nhân và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sản xuất và mở rộng phân công lao động xã hội, thực hiện cách mạng khoa học công nghệ trong các ngành của nền kinh tế quốc dân

* Thương mại có vai trò là cầu nối gắn kết nền kinh tế trong nước với nền kinh tế thế giới, thực hiện chính sách mở cửa

* Hoạt động thương mại đòi hỏi các doanh nghiệp tính năng động sáng tạo trong sản xuất kinh doanh, thúc đẩy, phát huy sáng kiến để nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ trên thị trường

- Hoạt động thương mại là hoạt động trung gian đưa hàng hóa từ nơi sản xuất đến tiêu dùng Các đơn vị kinh doanh thương mại chính là một kênh phân phối quan trọng thực hiện chức năng lưu chuyển hàng hóa Vì vậy lưu chuyển hàng hóa là quá trình đưa hàng hóa từ khâu sản xuất đến khâu tiêu dùng thông qua các phương thức mua bán và được thực hiện bởi các doanh nghiệp kinh doanh thương mại Đối với các doanh nghiệp thương mại, hoạt động lưu chuyển hàng hóa là hoạt động chủ yếu và thường xuyên bao gồm hai quá trình mua và bán hàng không qua khâu chế biến làm thay đổi hình thái vật chất của hàng hóa

1.2 Nội dung kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại

- Thu mua hàng hóa là giai đoạn đầu tiên trong quá trình lưu chuyển hàng hóa tại các doanh nghiệp kinh doanh thương mại Hàng hóa mua được thực hiện theo nhiều phương thức: giao nhận và thanh toán

+ Các phương pháp hạch toán chi tiết sau: phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ số dư, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển

Phương pháp thẻ song song

Phương pháp sổ số dư

Phương pháp sổ số đối chiếu luân chuyển

+ Hạch toán tổng hợp quá trình mua bán hàng: kế toán doanh nghiệp sử dụng

hệ thống tài khoản thống nhất theo chế độ kế toán ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/3/2006 thay cho QĐ số 1141/TCCĐKT ngày 1/11/1995

Để phản ánh giá trị hiện có, tình hình biến động tăng giảm các loại hàng hoá, tuỳ theo điều kiện cụ thể và đặc điểm riêng của từng doanh nghiệp, kế toán sử dụng một trong hai phương pháp hạch toán

Phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp

Phương pháp kiểm kê định kỳ

- Bán hàng là khâu cuối cùng của hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại Doanh thu phản ánh kết quả tiêu thụ hàng hóa Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở

hữu (áp dụng Chuẩn mực doanh thu số 14 - Chuẩn mực kế toán Việt Nam)

Ngoài ra, các khoản giảm trừ doanh thu:

- Chiết khấu thương mại

- Giảm giá hàng bán

- Giá trị hàng bán bị trả lại

- Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp

+ Tính giá hàng xuất bán

Tính gía hàng xuất bán theo giá thực tế

Tính giá hàng xuất bán theo giá hạch toán

- Kế toán tổng hợp giai đoạn bán hàng

Theo phương pháp kê khai thường xuyên

Theo phương pháp kiểm kê định kỳ

- Kế toán xác định kết quả kinh doanh

Kế toán xác định kết quả tiêu thụ

Kế toán kết quả tiêu thụ đó là phần chênh lệch giữa doanh thu thuần về tiêu thụ hàng hoá với các khoản chi phí kinh doanh và được xác định bằng công thức sau:

Kết quả

tiêu thụ =

Doanh thu bán hàng thuần -

Giá vốn hàng bán -

Chi phí bán hàng -

Chi phí quản

lý doanh nghiệp

Kế toán xác định kết quả hoạt động tài chính

Kế toán kết quả hoạt động tài chính là phần chênh lệch giữa doanh thu hoạt động tài chính với chi phí tài chính

Kế toán xác định kết quả hoạt động khác

Kết quả hoạt động khác là phần chênh lệch giứu thu nhập khác với chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

* Hệ thống sổ kế toán trong hạch toán luân chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh

Hiện nay các doanh nghiệp áp dụng một trong năm hình thức sổ kế toán sau:

- Hình thức nhật ký chứng từ

- Hình thức nhật ký chung

- Hình thức nhật ký sổ cái,

- Hình thức chứng từ ghi sổ

- Hình thức kế toán trên máy tính

- Kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh theo yêu cầu của kế toán quản trị

Hệ thống kế toán quản trị được xây dựng với mục đích chủ quan của người quản

lý từng doanh nghiệp, do đó, sổ kế toán và các báo cáo về lưu chuyển hàng hoá của từng doanh nghiệp cũng khách nhau nhằm phục vụ tốt nhất yêu cầu thu thập thông tin của người quản lý doanh nghiệp Do đó sổ kế toán và báo cáo lưu chuyển hàng hoá theo kế toán quản trị thông thường cung cấp cả thông tin tổng hợp cho người quản lý, và những thông tin liên quan đến những mặt hàng chi tiết mà người quản lý muốn có Việc theo dõi chi phí liên quan đến phát sinh trong thu mua hàng hoá thông thường được theo dõi và báo cáo theo các tiêu thức được phân chia trong kế toán quản trị về chi phí

Hệ thống báo cáo kế toán quản trị được xây dựng với mục đích cung cấp thông tin hữu ích gắn liền với từng mục tiêu hoạt động cụ thể của từng doanh nghiệp, đồng thời phục vụ chức năng quản lý của nhà quản trị doanh nghiệp do đó hệ thống báo cáo quản trị kết quả kinh doanh thường bao gồm có các loại báo cáo sau; Báo cáo kết quả kinh doanh theo dự toán, báo cáo đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh

1.3 Kinh nghiệm kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh của một số nước trên thế giới

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả nhận thấy hạch toán kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh của các nước, cụ thể là: Kế toán Pháp và

Kế toán Mỹ có nhiều điểm tương đồng, bên cạnh những điểm khác biệt so với Kế toán Việt Nam cần phải tiếp tục nghiên cứu để nhằm làm cho công tác kế toán hàng tồn kho nói riêng và kế toán nói chung của các doanh nghiệp thương mại Việt Nam ngày càng hoàn thiện hơn

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH HOÁ CHẤT VÀ THIẾT BỊ Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN HTÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Đặc điểm chung về tình hình hoạt động kinh doanh và tổ chức quản lý ở các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố

Hà Nội

Doanh nghiệp hoạt động thương mại nói chung và hoạt động thương mại trong lĩnh vực kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế nói riêng có những đặc trưng chủ yếu: mua

và bán hàng hóa, hàng tồn kho là những vấn đề luôn được đề cập Hàng hóa của loại hình này rất đa dạng Hóa chất và thiết bị y tế là sản phẩm của khoa học công nghệ Hóa chất được chia làm 02 loại: Hóa chất công nghiệp và hóa chất phòng thí nghiệm Những doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế đi kèm thì thường

là kinh doanh hóa chất phòng thí nghiệm Bởi vì hóa chất công nghiệp yêu cầu về diện tích kho bãi lớn, đối tượng sử dụng khác với đối tượng sử dụng hóa chất phòng thí nghiệm

Mặt khác, kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội chiếm đa số là doanh nghiệp vừa và nhỏ Đây cũng chính là đặc thù kinh doanh của các ngành này

Trong bài luận văn này tác giả nghiên cứu phạm vi doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế, mà kinh doanh hóa chất phòng thí nghiệm là thế mạnh của các doanh nghiệp này

* Đặc điểm tổ chức quản lý kinh doanh:

Các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế tăng lên không ngừng mỗi năm Tổ chức hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp này chủ yếu theo mô hình tập trung (mô hình một cấp) Chính vì, các doanh nghiệp này có mô hình tổ chức quản lý tương đối giống nhau, khác biệt chỉ là cách thức

* Đặc điểm tổ chức quản lý: Hệ thống tổ chức quản lý Nhà nước đối với các tổ

chức kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế hiện nay được phân thành hai cấp: Cấp trung ương (Bộ y tế, Bộ Công thương, Vụ trang thiết bị và công trình y tế) và cấp địa phương (Sở y tế, Sở tài nguyên và môi trường)

* Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán trong các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội

Phương thức tổ chức bộ máy kế toán trong các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất

và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay thường được tổ chức theo phương thức trực tuyến hoặc trực tuyến chức năng Tùy theo qui mô của doanh

nghiệp kinh doanh công tác kế toán có thể tổ chức theo mô hình tập trung hoặc một

số ít các doanh nghiệp khác thì tổ chức công tác kế toán theo mô hình nửa tập trung nửa phân tán

* Chế độ kế toán áp dụng tại các công ty kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà nội

- Chế độ kế toán áp dụng: theo quyết định số 48/2006/QĐ-BTC ngày 14/9/2006 của

Bộ trưởng Bộ tài chính Bởi các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội là các doanh nghiệp có vốn đầu tư vừa và nhỏ

- Các chính sách kế toán áp dụng: tuân theo Luật kế toán, chuẩn mực kế toán Việt Nam ban hành, và các quy định kế toán khác liên quan

- Kỳ kế toán: các doanh nghiệp áp dụng niên độ kế toán theo năm (từ 1/1 đến ngày 31/12)

2.2 Thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hoá và xác định kết quả kinh doanh ở các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố

Hà Nội

Kế toán mua hàng

Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế chủ yếu hàng mua vào là nhập khẩu từ các nước tiên tiến Hàng hóa mua vào trong nước là mua qua các đại lý hay văn phòng đại diện của các hàng nước ngoài đặt văn phòng tại Việt Nam Bên cạnh đó, hàng mua trong nước còn là mua của các đơn vị sản xuất Việt Nam hoặc hoàn toàn vốn đầu tư của nước ngoài (Công ty B.Braun) nhưng những mặt hàng này mua vào rất hạn chế bởi yêu cầu của người sử dụng Đối với nguồn hàng từ nước ngoài thì phương thức mua hàng mà công ty sử dụng là phương thức nhập khẩu trực tiếp Mua hàng nội địa là mua của các đại lý, văn phòng đại diện của Công ty nước ngoài đặt tại Việt Nam

* Kế toán chi tiết kho hàng

Phương pháp hạch toán chi tiết: đa số các doanh nghiệp đều chọn phương pháp thẻ song song

* Kế toán tổng hợp mua hàng

Hình thức nhật ký chung và hình thức kế toán trên máy là hình thực tổ chức sổ phổ biến của các Công ty kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay

Kế toán nhập kho hàng hóa

Các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội hạch toán kế toán kho theo phương pháp kê khai thường xuyên

Kế toán bán hàng

Công tác bán hàng hiện nay tại các công ty kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội được thực hiện theo nhiều phương thức khác nhau nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người mua nhìn chung các phương thức bán hàng chủ yếu mà các công ty áp dụng bao gồm:

- Phương thức bán hàng qua kho theo hợp đồng kinh tế giữa công ty và khách hàng

- Phương thức bán hàng trực tiếp qua hệ thống bán hàng của công ty

- Phương thức bán hàng trực tiếp giao thẳng không qua kho có tham gia thanh toán (nhập kho xuất kho thẳng)

Tính giá xuất bán

Phương pháp tính giá hàng xuất bán sử dụng tại Công ty TNHH Vật tư KHKT Đông Dương là phương pháp bình quân gia quyền tháng, còn tại Công ty TNHH Sela là phương pháp bình quân sau mỗi lần nhập Theo khảo sát thực tế thì các Công ty kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế thường sử dụng phương pháp bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập

Tổ chức báo cáo bán hàng:

Cuối kỳ, kế toán các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội đều tiến hành lập báo cáo tài chính cho chỉ tiêu doanh thu bán hàng Trên báo cáo kết quả kinh doanh thể hiện cụ thể chỉ tiêu doanh thu bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu

Hạch toán tổng hợp:

Theo phương pháp kê khai thường xuyên

Kế toán xác định kết quả kinh doanh

Kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị

y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội bao gồm kết quả hoạt động kinh doanh hóa chất

và thiết bị y tế, kết quả hoạt động tài chính Một số Công ty kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế có phát sinh kết quả hoạt động khác nhưng phát sinh ít

Kế toán xác định kết quả tiêu thụ

Kế toán tiêu thụ hàng hóa và cung cấp dịch vụ trong kỳ được biểu hiện qua chỉ tiêu lãi hoặc lỗ về hoạt động tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ được xác định theo công thức sau:

Kết quả

tiêu thụ =

Doanh thu bán hàng thuần

-

Giá vốn hàng bán

-

Chi phí bán hàng

-

Chi phí quản lý doanh nghiệp

Kế toán xác định kết quả hoạt động tài chính

Theo khảo sát thực tế, tại các công ty kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội, phát sinh doanh thu hoạt động tài chính là từ các khoản lãi tiền gửi Ngân hàng, lãi hàng bán trả chậm, trả góp, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng, dịch vụ; còn chi phí hoạt động tài chính là: chi phí đi vay, chi phí chuyển tiền thanh toán trong và ngoài nước, chi phí bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng

Kết quả hoạt động tài chính là phần chênh lệch giữa doanh thu tài chính và chi phí tài chính

Kế toán xác định kết quả hoạt động khác

Thực tế quan sát cho thấy, các doanh nghiệp thương mại này phát sinh thu nhập khác, chi phí không nhiều Doanh thu từ thu nhập khác chủ yếu là: thu từ quà biếu, tặng của khách hàng, thu tiền được phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng, thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ, một số khoản thuế được ngân sách nhà nước hoàn trả lại Còn chi phí từ thu nhập khác: tiền phạt do vi phạm hợp đồng, số thuế bị phạt, bị truy thu

Kết quả hoạt động khác là chênh lệch giữa thu nhập thuần khác và chi phí khác, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

Về kế toán quản trị kết quả kinh doanh

Thực tế khảo sát cho thấy Báo cáo quản trị có hệ thống không phổ biến ở các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay Lập báo cáo quản trị căn cứ vào số liệu đã hạch toán trên Báo cáo Tài chính Các báo cáo kết quả kinh doanh theo yêu cầu của kế toán quản trị rất sơ sài, không đáp ứng đầy đủ thông tin cho nhà quản trị doanh nghiệp Những loại báo cáo thường được sử dụng cuối kỳ: Báo cáo doanh thu bán hàng chung, báo cáo chi phí quản lý chi tiết cho từng loại

2.3 Đánh giá thực trạng kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội

Ưu điểm

- Do hệ thống kế toán được máy tính hoá, với phần mềm ứng dụng tiện lợi nên công việc kế toán tại các doanh nghiệp kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế đơn giản, gọn nhẹ

- Việc thực hiện hạch toán kế toán trên phần mềm vẫn đảm bảo mẫu sổ kế toán, các mẫu biểu kế toán đúng như quy định của Bộ Tài Chính

Những tồn tại và nguyên nhân

- Về phí lãnh đạo các Công ty kinh doanh hoá chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội chưa ý thức được tầm quan trọng của hệ thống thông tin kế toán liên quan đến chiến lược phát triển lâu dài của Doanh nghiệp mình Đặc biệt là hệ thống

kế toán quản trị gần như không xây dựng, không có ý định xây dựng hệ thống kế toán quản trị hoàn chỉnh

- Về phía Nhà nước: Kế toán quản trị chưa được xem như một phần hành kế toán

mà Doanh nghiệp cần xây dựng, nó rất mới mẻ đối với nhiều Doanh nghiệp cũng bởi vì có rất ít văn bản, sách tài liệu ( gần đây có duy nhất thông tư số 53/2006/TT-BTC ngày 12/6/2006) hướng dẫn Kế toán quản trị cho Doanh nghiệp

- Về tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán và phương pháp hạch toán: còn một số hạn chế

- Về hệ thống sổ kế toán và báo cáo tài chính: do phần mềm chưa thực sự mang tính ứng dụng cao

CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH HOÁ CHẤT VÀ THIẾT BỊ Y TẾ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

3.1 Định hướng phát triển và sự cần thiết phải hoàn thiện kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội

Mục tiêu chung: Ðảm bảo đủ trang thiết bị y tế cho các tuyến theo quy định của Bộ

Y tế Từng bước hiện đại hoá trang thiết bị cho các cơ sở y tế nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân Phấn đấu đến năm 2010 đạt trình độ kỹ thuật về trang thiết bị y tế ngang tầm các nước trung bình tiên tiến trong khu vực Ðào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật chuyên ngành để khai thác sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm chuẩn trang thiết bị y tế Phát triển công nghiệp trang thiết bị y tế nhằm nâng cao dần tỷ trọng hàng hoá sản xuất trong nước và tiến tới tham gia xuất khẩu

Sự cần thiết phải hoàn thiện: - Xuất phát từ mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể của Đảng và Nhà nước ta giai đoạn 2002-2010, tiến tới năm 2020 là phát triển ngành thiết bị y tế Xuất phát từ quá trình hội nhập kinh tế thế giới, nhu cầu về thông tin kinh tế của Doanh nghiệp cho các tổ chức bên ngoài là công khai rộng rãi Xuất phát từ thực trạng tổ chức kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh hóa chất và thiết bị y tế của các Doanh nghiệp kinh doanh hóa chất và thiết bị

y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn còn nhiều tồn đọng cần hoàn thiện

Phương hướng hoàn thiện:

- Hoàn thiện kế toán lưu chuyển hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh phải tôn trọng chế độ tài chính kế toán Việt Nam hiện hành, cần đảm bảo phù hợp với các