Nghiên cứu kỹ thuật bào chế, đánh giá khả năng kháng khuẩn trên in vitro của chế phẩm kem Silver sulfa 1%

Bỏng là một bệnh ngoại khoa khá quan trọng Để điều trị bỏng các chế phẩm của sulfadiazin bạc có nhiều ưu điểm đã được chứng minh trong lâm sàng. Viêc cung ứng thuốc có khó khăn.

Nguyễn tuấn quang

nghiên cứu thành phần hoá học của cây bạch hoa xà

(Plumbago zeylanica L Plumbaginaceae)

Khoá luận tốt nghiệp d ợc sỹ đại học

Hướngưdẫnưkhoaưhọc:

TS Triệu Duy Điệt - Khoa D ợc liệu - Bộ môn DHQS

Hà Nội - 2003

Néi dung b¸o c¸o gåm:

Để nghiên cứu đầy đủ về thành phần hoá học của cây

chúng em tiến hành chọn đề tài: " Nghiên cứu thành phần hoá học của cây Bạch hoa xà" với 2 mục tiêu:

- Sơ bộ nghiên cứu thành phần hoá học trong các

bộ phận của cây.

- Xác định hàm l ợng Plumbagin trong các bộ phận khác nhau của cây.

- Ph©n bè, thu h¸i, chÕ biÕn.

- Thµnh phÇn ho¸ häc

- C«ng dông cña BHX theo YHCT vµ theo KN d©n gian

*Theo YHCT: BHX cã vÞ cay, tÝnh nãng, cã t¸c dông th«ng kinh ho¹t huyÕt, s¸t khuÈn, tiªu viªm

* ë n íc ta: «ng cha ta dïng c©y BHX ch÷a môn nhät, h¾c lµo, ch÷a chai ch©n, s¾c n íc röa vÕt th ¬ng, vÕt loÐt

- T¸c dông d îc lý vµ øng dông l©m sµng cña BHX

O

CH3

1 2 3 4

Tªn khoa häc: 2 methyl - 5hydroxy - 1,4 naphtoquinon

- Acetyl hoá Plumbagin tạo thành dẫn xuất acetyl có màu vàng, t0 nóng chảy: 117 - 1180C.

- Tan trong dung dịch kiềm cho màu đỏ do tạo thành ion phenolat

- Cho màu đỏ với muối sắt III clorid

nguyên vật liệu và ph ơng pháp NC

2.1 Nguyên vật liệu.

- Cây Bạch hoa xà

- Dung môi, hoá chất, thuốc thử

- Dụng cụ thí nghiệm

2.2 Ph ơng pháp nghiên cứu.

2.2.1.ưSơưbộưxácưđịnhưcácưnhómưhoạtưchất: bằng các phản ứng hoá học trong ống nghiệm (theo ph ơng pháp phân tích của khoa d ợc liệu - Tr ờng đại học d ợc Rumania)

- Dịch chiết ether: flavonoid, quinon, alcaloid, tinh dầu, acid hữu cơ, phytosterol

- Dịch chiết cồn: quinon, flavonoid, alcaloid, acid hữu cơ, sterol, đ ờng khử, tanin, anthocynosid

- Dịch chiết n ớc acid: alcaloid, tanin, đ ờng khử, saponin

II) Ether dÇu - Ethyl acetat (7 - 3).

III) Benzen - Methanol - Acid acetic ( 45-8-3 )

- Thuèc thö hiÖn mµu: KOH 10%/cån

2.2.3.­ChiÕt­xuÊt­ph©n­nhãm­ho¹t­chÊt­quinon.

ChiÕt xuÊt: Dïng dung m«i lµ ethanol 90o

Ph©n lËp: Dïng ph ¬ng ph¸p SK líp chÕ ho¸

2.2.4 Sơ bộ nhận dạng Plumbagin và các hợp chất thông

qua một số chỉ số lý hoá.

- Thể chất: cảm quan, hình dạng tinh thể, màu sắc, độ tan

- Đo điểm chảy tinh thể: trên máy Boetius HMK ( Đức) tại bộ môn DHQS

- SKLM với 3 hệ dung môi khác nhau

- Đo phổ tử ngoại: trên máy Cintra 40 ( Australia ) tại bộ

môn DHQS

2.2.5 Định l ợng Plumbagin trong các bộ phận của cây bằng

ph ơng pháp quang phổ tử ngoại.

* Xây dựng đ ờng chuẩn: A = k.C + b

* Xác định hàm l ợng Plumbagin trong các bộ phận của cây

(%) 100

10

.

.

6

m

n

V k

b

A 

Công thức tính C% =

Kết quả và bàn luận

3.1 Sơ bộ xác định thành phần hoá học trong các bộ phận của cây.

Kết quả xác định STT Các nhóm hợp

chất cần tìm

Các phản ứng và thuốc thử Rễ Thân Lá

1. Quinon - Dung dịch KOH 10% +++ + +

2 Flavonoid - Dung dịch KOH 10%.

- Nhôm clorid.

- Cyanydin.

-

-

-

- - - -

- - - -

-5 Tanin - Dung dịch sắt III clorid 5%

+ +

+ +

3.2 Định tính nhóm hợp chất quinon bằng SKLM.

Hình 3.1: Sắc ký đồ của nhóm hợp chất quinon

Bảng 3.2: Giá trị Rf x 100 của các vết trên SK đồ:

* Nhận xét: Các hệ dung môi đều cho kết quả có 2 vết Vết phía trên ở điều kiện ánh sáng bình th ờng (vết ký hiệu P2) có màu vàng đậm, soi phát quang d ới ánh sáng tử ngoại có mầu hồng đỏ; vết phía d ới (vết ký hiệu P1) mầu vàng nhạt, khi soi phát quang d ới ánh sáng tử ngoại có màu vàng Vậy kết quả này có thể nhận thấy: trong các bộ phận của cây Bạch hoa xà

có chứa hai chất thuộc nhóm Quinon

Màu sắc Rf x 100 của các vết trên

các hệ dung môi Các vết

Bét d îc liÖu

(RÔ/th©n/l¸) ChiÕt b»ng cån 900

3.3.2 Phân lập các chất của nhóm Quinon bằng

SK lớp chế hoá

Hình 3.3: Sắc ký đồ trên lớp chế hoá của nhóm hợp chất quinon.

- Đánh dấu, cạo riêng các phần silicagel P1 và P2 Tiến hành t

Hình 3.4: Sơ đồ quy trình chiết xuất, tinh chế chất P2 sau

sắc ký lớp chế hoá.

Bột Silicagel cạo từ bản chế hoá

+ §o ®iÓm ch¶y tinh thÓ: kÕt qu¶: 78 - 790C.

H×nh 3.6: H×nh ¶nh phæ tö ngo¹i cña chÊt P2 trong ethanol 90o

3.5 §Þnh l îng Plumbagin trong c¸c bé phËn cña c©y b»ng ph

2 4 6 8 10 12 14 C(g/ml) 0

Abs 0,9447

0,1374

H×nh 3.7: Sù t ¬ng quan tuyÕn tÝnh gi÷a (C) vµ (A)

Sù t ¬ng quan ® îc biÓu thÞ b»ng ph ¬ng tr×nh:

A = k.C + b, cã r = 0,9999Víi k = 0,06728; b = 0,00281VËy A = 0,06728 C + 0,00281

3.5.2 Kết quả định l ợng Plumbagin trong các bộ phận của cây.

Sau khi đo đ ợc độ hấp thụ (A), theo ph ơng trình:

10

.

.

6

m

n

V k

b

A 

C% =

Bảng 3.4 Kết quả độ hấp thụ (A) và nồng độ ( C ) t ơng ứng của rễ, thân, lá Bạch hoa xà ở b ớc sóng = 266nm.

Độ hấp thụ A

Mẫu 1 0,7991 0,2959 0,9431 0,03494 0,8516 0,00788 Mẫu 2 0,7978 0,2954 0,9428 0,03493 0,8524 0,00789 Mẫu 3 0,7973 0,2952 0,9427 0,03492 0,8527 0,00790 Mẫu 4 0,7977 0,2954 0,9425 0,03492 0,8518 0,00789 Mẫu 5 0,7985 0,2957 0,9444 0,03499 0,8523 0,00789

Vậy:% Plumbagin trong: Rễ cây= 0,2955  0,0003 (%)

Thân cây= 0,03494 0,0003 (%) Lá cây = 0,00789 0,00001 (%)

- Lá Bạch hoa xà có: Quinon và acid hữu cơ.

* Bằng sắc ký lớp mỏng silicagel G với 3 hệ dung môi khác nhau: Nhóm Quinon gồm 2 chất

* Chiết xuất, phân lập nhóm Quinon từ các bộ phận cây

Bạch hoa xà có 2 chất thuộc nhóm quinon là P1 và P2 Chất P2 kết tinh thành tinh thể hình kim màu vàng cam Dựa vào các thông số lý, hoá (sắc ký lớp mỏng, điểm chảy tinh thể, phổ tử ngoại) đã sơ bộ xác định là Plumbagin

Chất P1 do l ợng quá ít ch a có điều kiện kết tinh đ ợc

4.2 Định l ợng Plumbagin trong các bộ phận của cây cho kết quả:

Rễ cây : 0,2955  0,0003 (%)

Thân cây : 0,03494  0,0003 (%)Lá cây : 0,00789  0,00001 (%)

4.3 Kiến nghị:

Đề nghị tiếp tục nghiên cứu sâu thêm về thành phần hoá học trong các bộ phận riêng rẽ của cây Cải tiến quy trình chiết xuất và dung môi trong quá trình chiết xuất Plumbagin để nâng cao hiệu xuất của quá trình