NHÓM 1b TIỂU LUẬN HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRUNG GIAN

Trong nền kinh tế, nhu cầu về vốn đầu tư và các nguồn liên tiết kiệm có thể phátsinh từ những chủ thể khác nhau. Những người có cơ hội sinh lời thì thiếu vốn, trái lạinhững người có vốn nhàn rỗi thì lại không có cơ hội đầu tư. Vì vậy, cần phải có một cơchế chuyển vốn từ những nơi có vốn dư thừa đến những nơi đang cần vốn. Việc đi vay,cho vay này được thực hiện qua các trung gian tài chính như: ngân hàng, các tổ chứcnhận tiền gửi tiết kiệm và cho vay, các công ty bảo hiểm hay các tổ chức trung gianđầu tư…các trung gian tài chính đều đóng vai trò cầu nối giữa hai bên đi vay và chovay, cầu nối giữa công ty và nhà đầu tư. Do đó, chức năng của những tổ chức này rấtquan trọng trong hoạt động của nền kinh tế. Mọi công dân đều chịu tác động của ngânhàng, dù họ là khách hàng gửi tiền, một người vay hay đơn giản là người đang làm việccho một doanh nghiệp có vay vốn và sử dụng các dịch vụ ngân hàng.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC

1 Thái Thị Hoàng Anh 030633171010 Tổng hợp nội dung Cấp 3

2 Trần Thị Khánh Linh 030633170691 Phân chia công việc

tóm tắt PowerPoint

Cấp 3

3 Võ Thị Thùy Linh 030633171033 Làm PowerPoint Cấp 3

4 Nguyễn Ý Nhi 030633170516 Thiết kế bản word

và thuyết trình

Cấp 3

5 Trần Hải Vinh 030630141081 Tìm kiếm nội dung Cấp 3

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1 Sơ lược về ngân hàng trung gian 2

1.1 Khái niệm: 2

1.2 Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng: 2

1.3 Vai trò: 4

1.4 Một số NHTG trên thế giới: 7

2 Phân loại các ngân hàng trung gian: 10

2.1 Ngân hàng thương mại: 10

2.2 Ngân hàng đầu tư: 14

2.3 Ngân hàng phát triển: 16

2.4 Ngân hàng đa năng: 18

3 Tình hình hoạt động của ngân hàng trung gian tại Việt Nam: 19

KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1: Ngân hàng Goldman Sachs 7

Hình 2: Ngân hàng JP Morgan Chase 7

Hình 3: Ngân hàng Barclays 8

Hình 4: Ngân hàng Morgan Stanley 8

Hình 5: Ngân hàng Deutsche Bank 8

Hình 6: Ngân hàng Citigroup 8

Hình 7: Ngân hàng Credit Suisse 9

Hình 8: Ngân hàng UBS 9

Hình 9: Ngân hàng HSBC 9

Hình 10: World Bank Group 10

Hình 11: Ảnh minh họa các Ngân hàng thương mại làm nghiệp vụ trung gian hoa hồng 14

Hình 12: Top 10 Ngân hàng thương mại Việt Nam uy tín 6/2018 19

Hình 13: Khảo sát chuyên gia ngành tài chính - ngân hàng tháng 06/2018 21

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

LỜI MỞ ĐẦU

Trong nền kinh tế, nhu cầu về vốn đầu tư và các nguồn liên tiết kiệm có thể phát sinh từ những chủ thể khác nhau Những người có cơ hội sinh lời thì thiếu vốn, trái lại những người có vốn nhàn rỗi thì lại không có cơ hội đầu tư Vì vậy, cần phải có một cơ chế chuyển vốn từ những nơi có vốn dư thừa đến những nơi đang cần vốn Việc đi vay, cho vay này được thực hiện qua các trung gian tài chính như: ngân hàng, các tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm và cho vay, các công ty bảo hiểm hay các tổ chức trung gian đầu tư…các trung gian tài chính đều đóng vai trò cầu nối giữa hai bên đi vay và cho vay, cầu nối giữa công ty và nhà đầu tư Do đó, chức năng của những tổ chức này rất quan trọng trong hoạt động của nền kinh tế Mọi công dân đều chịu tác động của ngân hàng, dù họ là khách hàng gửi tiền, một người vay hay đơn giản là người đang làm việc cho một doanh nghiệp có vay vốn và sử dụng các dịch vụ ngân hàng

Trong các loại hình tổ chức trung gian tài chính thì ngân hàng thương mại có hoạt động gần gũi nhất với người dân và thị trường tài chính Ngân hàng thương mại là

tổ chức tài chính có giới hạn hoạt động rộng lớn, cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính đa dạng đối với tất cả các chủ thể kinh tế Với chức năng và dịch vụ trên, NHTM trở thành “cửa hàng bách hóa tổng hợp các hoạt động tài chính”

Trong quá trình tìm hiểu và phân tích, nếu có gì sai sót, mong thầy nhận xét và

hỗ trợ để bài làm của chúng em được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cám ơn thầy

Các loại hình NHTG:

- Ngân hàng thương mại

- Ngân hàng đầu tư

- Ngân hàng đa năng

- Ngân hàng có mục đích xã hội

- Ngân hàng phát triển

1.2 Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng:

Lịch sử hình thành và phát triển ngân hàng thương mại, một loại hình tổ chức có hoạt động phức tạp, rộng khắp và ảnh hưởng quan trọng đến nhiều mặt của đời sống xã hội, đã vận động, biến đổi qua nhiều giai đoạn chung của lịch sử loài người

Cho đến nay, chúng ta không tìm thấy bất cứ một tư liệu nào mô tả về các hoạt động mang tính chất Ngân hàng từ 3500 năm trước công nguyên trở về trước Trong khoảng thời gian sau đó, 3500 năm trước công nguyên cho đến 1800 năm trước công nguyên, tư liệu lịch sử đã ghi dấu một vài hoạt động mang tính chất của hoạt động ngân hàng, xuất hiện đầu tiên và tập trung chủ yếu ở Hy Lạp, khởi đầu cho giai đoạn lịch sử của các “Ngân hàng sơ khai” Tổ chức thực hiện các hoạt động ngân hàng thời

kỳ này chưa có tên Hoạt động Ngân hàng sơ khai gồm có: bảo quản, giữ hộ tiền, đổi tiền hưởng hoa hồng Chính những người thợ vàng đã giữ hộ của cải cho dân chúng Ngân hàng sơ khai luôn duy trì mức dự trữ 100% tổng tài sản, bởi vậy chưa hề manh nha các hoạt động tạo tiền

Theo dòng lịch sử, năm 323 trước công nguyên, sau cái chết của Alexander Macedoine, đế quốc Hy Lạp tan rã, nghệ thuật Ngân hàng sơ khai được du nhập vào La

Mã Trước Thiên Chúa giáng sinh, hoạt động này đã được gọi tên là “Ngân hàng”

(Bank – xuất phát từ chữ La tinh Bancus – chỉ chiếc bàn dài, nhiều ngăn hộc, được những người nhận tiền gửi và cho vay tiền thời đó sử dụng để giao dịch, cất giữ tài sản

và sổ sách)

Sự phát triển của những con đường thương mại xuyên lục địa mới và những biến chuyển trong ngành hàng hải từ thế kỷ 15-17 đã dịch chuyển trung tâm thương mại của thế giới từ Địa Trung Hải sang Châu Âu và đặc biệt tại quần đảo Anh, nơi hoạt động của các NH đã rất phát triển Chính giai đoạn lịch sử này đã gieo mầm cho cuộc cách mạng công nghiệp với yêu cầu về một hệ thống tài chính phát triển Trong thế kỷ

17, các ngân hàng đều có quyền tạo ra những tờ giấy bạc có hiệu lực pháp lý như nhau trong lưu thông Đương nhiên, các ngân hàng đã lạm dụng điều này và dẫn đến hậu quả cản trở quá trình giao lưu và phát triển kinh tế Từ đó, chính phủ tại các quốc gia bắt đầu có ý thức can thiệp vào hoạt động ngân hàng để hạn chế việc lạm dụng phát hành

Sau khi các chính phủ lần lượt giới hạn quyền phát hành tiền về cho một số ngân hàng và cuối cùng là một ngân hàng duy nhất vào cuối thế kỷ 17, sự phân tách hệ thống ngân hàng trong nền kinh tế vẫn tiếp tục phát triển và hoàn thiện cho đến tận năm 1945 của thế kỷ 20 – khi các chính phủ thực sự quốc hữu hoá Ngân hàng Trung ương và độc quyền phát hành giấy bạc pháp định Như vậy, tuy ngân hàng đã có lịch

sử phát triển lâu đời, nhưng phải đến tận thế kỷ 20, sự phát triển hệ thống ngân hàng hai cấp trong từng quốc gia mới tương đối hoàn thiện

Ngày nay, trong hầu hết các quốc gia, hệ thống ngân hàng hai cấp bao gồm một ngân hàng trung ương với chức năng phát hành tiền và quản lý nhà nước về tiền tệ; và các ngân hàng thương mại với chức năng kinh doanh tiền tệ Sự kinh doanh tiền tệ của ngân hàng thương mại đã được phát triển và hoàn thiện trên nhiều phương diện, bao gồm việc kinh doanh giá trị của tiền tệ, giá trị sử dụng của tiền tệ và quyền sử dụng tiền tệ Hoạt động kinh doanh tiền tệ của ngân hàng thương mại đã phát triển ở phạm vi

đa quốc gia và quốc tế, vượt qua nhiều giới hạn về không gian và thời gian, luôn chiếm một vị trí hết sức quan trọng trong các hoạt động tài chính của từng nền kinh tế quốc gia và cả nền kinh tế toàn cầu

1.3 Vai trò:

1.3.1 Ngân hàng thương mại:

 Là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế, là công cụ quan trọng thúc đẩy sự phát

triển của sản xuất lưu thông hàng hóa

Với vai trò trung gian thanh toán, ngân hàng đã thực hiện được các dịch vụ trung gian thanh toán cho nền kinh tế, do đó đã thúc đẩy nhanh quá trình thực hiện luân chuyển hàng hóa, luân chuyển vốn trong xã hội, tiết kiệm chi phí thanh toán cho từng

cá nhân trong doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả cho toàn bộ nền kinh tế Đồng thời ngân hàng cũng giám sát các hoạt động kinh tế góp phần tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, tạo ra sự ổn định trong kinh tế – xã hội

Vai trò trung gian này trở nên phong phú hơn với việc phát hành thêm cổ phiếu, trái phiếu,… NHTM có thể làm trung gian giữa công ty và các nhà đầu tư; chuyển giao mệnh lệnh trên thị trường chứng khoán; đảm nhận việc mua trái phiếu công ty…

Có thể thấy nhờ các hoạt động của hệ thống NHTM và đặc biệt là hoạt động tín dụng, các doanh nghiệp, cá nhân có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến máy móc, công nghệ nâng cao năng suất lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm cho xã hội

 Là một công cụ để nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế

Với chức năng tạo tiền, NHTM là một trong những chủ thể tham gia vào quá trình cung ứng tiền, tạo ra một khối lượng phương tiện thanh toán rất lớn trong nền kinh tế NHTM thực hiện việc dẫn dắt các luồng tiền tập hợp và phân chia vốn của thị trường, điều khiển chúng một cách có hiệu quả

Để thực hiện chính sách tiền tệ, NHTW phải sử dụng các công cụ để điều tiết lượng tiền lưu thông, nhằm đạt được các mục tiêu của nền kinh tế vĩ mô, đặc biệt là mục tiêu ổn định tiền tệ Phần lớn các công cụ chính sách tiền tệ chỉ được thực thi có hiệu quả với sự hợp tác tích cực và có hiệu quả của các NHTM cũng như việc chấp hành quy định dự trữ bắt buộc, quy chế thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao hiệu quả cho vay và đầu tư

 Là cầu nối giữa nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế

Có thể nói sự hội nhập kinh tế quốc gia với thế giới đem lại những lợi ích kinh

tế to lớn, thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững Một trong những điều kiện quan trọng góp phần thúc đẩy sự hội nhập kinh tế quốc gia với nền kinh tế thế giới đó

là nền tài chính quốc gia Nền tài chính quốc gia là cầu nối với nền tài chính quốc tế thông qua hoạt động của các NHTM trong các lĩnh vực kinh doanh như: nhận tiền gửi, cho vay, nghiệp vụ thanh toán, nghiệp vụ ngoại hối và các nghiệp vụ khác Đặc biệt là các hoạt động thanh toán quốc tế, buôn bán ngoại hối, quan hệ tín dụng với các NHNN của NHTM trực tiếp hoặc gián tiếp tác động góp phần thúc đẩy hoạt động thanh toán xuất nhập khẩu và thông qua đó NHTM đã thực hiện cho vai trò điều tiết tài chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế

1.3.2 Ngân hàng đầu tư:

 Làm trung gian tài chính

Các ngân hàng đầu tư giúp các công ty phát hành cổ phiếu mới trong đợt chào bán lần đầu ra công chúng hoặc chào bán tiếp theo Họ cũng giúp các công ty có được tài trợ bằng cách tìm nhà đầu tư cho trái phiếu doanh nghiệp Vai trò của ngân hàng đầu tư bắt đầu với tư vấn bảo lãnh phát hành và tiếp tục sau khi phân phối chứng khoán dưới hình thức tư vấn Ngân hàng đầu tư cũng sẽ kiểm tra các báo cáo tài chính của công ty về tính chính xác và đưa ra bản cáo bạch giải thích việc chào bán cho các nhà đầu tư trước khi chứng khoán được đưa ra để bán

 Là cố vấn tài chính

Là một cố vấn tài chính cho các nhà đầu tư tổ chức lớn, công việc của một ngân hàng đầu tư là hoạt động như một đối tác đáng tin cậy cung cấp tư vấn chiến lược về nhiều vấn đề tài chính khác nhau Họ hoàn thành nhiệm vụ này bằng cách kết hợp sự hiểu biết về mục tiêu, ngành công nghiệp và thị trường toàn cầu với tầm nhìn chiến lược được đào tạo để phát hiện và đánh giá các cơ hội và thách thức ngắn hạn và dài hạn đối với khách hàng của họ

 Trợ giúp sáp nhập và mua lại

Xử lý sáp nhập và mua lại là một yếu tố quan trọng trong công việc của ngân hàng đầu tư Đóng góp chính của một ngân hàng đầu tư trong việc sáp nhập hoặc mua lại là khả năng đánh giá giá trị của việc mua lại và giúp các bên tìm ra mức giá hợp lý

Một ngân hàng đầu tư cũng hỗ trợ trong việc cấu trúc và tạo thuận lợi cho việc mua lại

để làm cho thỏa thuận này diễn ra suôn sẻ nhất có thể

 Bộ phận nghiên cứu

Các bộ phận nghiên cứu của các ngân hàng đầu tư xem xét các công ty và viết ra báo cáo về khách hàng tiềm năng của họ, thường có xếp hạng "mua", "giữ" hoặc "bán" Mặc dù nghiên cứu có thể không tạo ra doanh thu nhưng kiến thức là kết quả của việc nghiên cứu đó được sử dụng để hỗ trợ các nhà giao dịch và bán hàng Nghiên cứu cũng cung cấp tư vấn đầu tư cho các khách hàng bên ngoài với hy vọng rằng những khách hàng này sẽ thực hiện mua bán như lời khuyên của họ và hoàn tất giao dịch thông qua bàn giao dịch của ngân hàng, việc sẽ sẽ tạo ra doanh thu cho ngân hàng Nghiên cứu dùng để duy trì kiến thức của ngân hàng đầu tư về nghiên cứu tín dụng, nghiên cứu thu nhập cố định, nghiên cứu kinh tế vĩ mô và phân tích định lượng, tất cả đều được sử dụng trong và ngoài để tư vấn cho khách hàng

1.3.3 Ngân hàng có mục đích xã hội:

Ngân hàng chính sách xã hội đóng vai trò không thể thay thế trong công cuộc xóa đói giảm nghèo, do mỗi ngân hàng thương mại trong nước đều có tính đặc thù và lĩnh vực hoạt động riêng, nên không thể tập trung vào đối tượng người nghèo và hộ cận nghèo

Ngân hàng chính sách xã hội tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng chính sách cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác; triển khai thực hiện nhiều chương trình tín dụng chính sách với nhiều mục tiêu khác nhau; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hiệu quả tín dụng chính sách, bảo vệ quyền lợi của khách hàng vay vốn và tạo thuận lợi cho các đối tượng yếu thế trong xã hội tiếp cận tài chính toàn diện

Ví dụ: Để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh, sinh viên khi sử dụng vốn vay đóng học phí và trang trải các khoản chi phí cho học tập, đồng thời hỗ trợ cho gia đình khi vay và chuyển tiền vay không phải chịu chi phí khi chuyển tiền cho HSSV và được hưởng lãi theo mức lãi suất không kỳ hạn tính trên số dư của tài khoản thẻ, ngân hàng Chính Sách Xã Hội đã ký hợp đồng hợp tác với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển

nông thôn Việt Nam (Agribank) và Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank) về việc phát hành thẻ để thực hiện giải ngân cho vay

1.3.4 Ngân hàng phát triển:

Là công cụ của Chính phủ trong thực hiện tài trợ phát triển, góp phần thực hiện các giải pháp của Chính phủ ngăn chặn suy giảm kinh tế thông qua việc cung cấp vốn cho nền kinh tế, tạo tiền đề cho sự phát triển của các ngành, các lĩnh vực trọng điểm nhằm góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa, đẩy mạnh xuất khẩu và khai thác tốt hơn những tiềm năng của đất nước, góp phần vào sự tăng trưởng chung của GDP, tạo công ăn việc làm, cải thiện đời sống

nhân dân

1.4 Một số NHTG trên thế giới:

 Goldman Sachs (GS):

Là một trong những ngân hàng lâu đời

nhất được thành lập năm 1869 và có trụ sở tại

New York, Goldman Sachs cung cấp một loạt

các dịch vụ thuộc 4 bộ phận - ngân hàng đầu

tư, các dịch vụ dành cho khách hàng tổ chức,

đầu tư và cho vay, quản lý đầu tư

 JP Morgan Chase (JPM):

Là một trong những ngân hàng đầu tư lớn

nhất JP Morgan Chase hoạt động tại 60 quốc gia

với hơn 260,000 nhân viên và cung cấp nhiều

dịch vụ khác nhau Ngoài ngân hàng đầu tư, JP

Morgan Chase cũng hoạt động trong các lĩnh

vực tài chính doanh nghiệp nhỏ, ngân hàng

quốc tế, xử lý giao dịch và đầu tư tư nhân

Hình 1: Ngân hàng Goldman Sachs

Hình 2: Ngân hàng JP Morgan Chase

Hình 3: Ngân hàng Barclays

 Barclays:

Được thành lập năm 1896 và có trụ sở

tại London(Anh) Cùng với bộ phận ngân

hàng đầu tư, Barclays còn xuất hiện nhiều

trong một số lĩnh vực khác như: ngân hàng

thương mại, ngân hàng bán lẻ và thanh toán

thẻ

 Morgan Stanley (MS):

Được thành lập năm 1935 và có trụ sở

tại New York Ngoài việc huy động vốn thông

thường, M&A, các dịch vụ tái cấu trúc doanh

nghiệp, Morgan Stanley cũng cung cấp các

dịch vụ đa dạng khác như môi giới, lưu ký,

thanh toán và thanh toán bù trừ,…

 Deutsche Bank (DB):

Có trụ sở tại Đức và niêm yết trên sàn

chứng khoán XETRA Là một trong những

công ty dịch vụ tài chính lớn nhất châu Âu,

Deutsche Bank chuyên cung cấp dịch vụ thanh

toán xuyên biên giới, tài trợ thương mại quốc

tế,…và các hoạt động ngân hàng đầu tư thông

thường khác Deutsche hiện diện trên toàn cầu

với hoạt động tại 71 quốc gia

 Citigroup

Tiền thân của Citigroup là Citibank, được

thành lập năm 1812 Hiện Citigroup hoạt động tại

160 quốc gia Ngân hàng này cũng hoạt động

trong các lĩnh vực ngân hàng đầu tư, quản lý đầu

tư, ngân hàng tư nhân và dịch vụ thanh toán thẻ

Hình 4: Ngân hàng Morgan Stanley

Hình 5: Ngân hàng Deutsche Bank

Hình 6: Ngân hàng Citigroup