Luận văn quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện quốc oai, thành phố hà nội

Làmtốt và từng bước hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước từ khâuxây dựng dự toán, chấp hành điều hành và quyết toán Ngân sách Nhà nước chính làđiều kiện để cấp huyện th

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu riêng của tôi, chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào của người khác.

Việc sử dụng kết quả, trích dẫn tài liệu của người khác đảm bảo theo đúng các quy định Các nội dung trích dẫn và tham khảo các tài liệu, sách báo, thông tin được đăng tải trên các tác phẩm theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn.

HỌC VIÊN

sách nhà nước cấp huyện 311.4 Thực tiễn và kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà

nước cấp huyện và bài học cho huyện Quốc Oai, Tp Hà Nội 34

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN QUỐC OAI, TP HÀ NỘI 412.1 Tổng quan về huyện Quốc Oai, TP Hà Nội 412.2 Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước ở

huyện Quốc Oai, Tp Hà Nội 442.3 Đánh giá chất lượng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhànước huyện Quốc Oai, Tp Hà Nội 65

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI

THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở HUYỆN QUỐC OAI,

TP HÀ NỘI 733.1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội ở huyện Quốc Oai 733.2 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên

ngân sách nhà nước huyện Quốc Oai, Tp Hà Nội. 75

KẾT LUẬN 85

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ

Bảng 2.1 Tình hình thu – chi ngân sách nhà nước ở huyện Quốc Oai 44Bảng 2.2 Tổng hợp các khoản chi NSNN huyện Quốc Oai giai đoạn 2016-2018 46Bảng 2.3 Cơ cấu chi thường xuyên NSNN tại huyện Quốc Oai, Hà Nội 46Bảng 2.4 Quy trình lập dự toán chi thường xuyên NSNN huyện Quốc Oai, Hà Nội 52Bảng 2.5 Bảng phân bổ dự toán chi thường xuyên NSNN huyện Quốc Oai, giai

đoạn 2016-2018 54Bảng 2.6 Quy trình hấp hành chi thường xuyên 55Bảng 2.7 Tình hình thực hiện chi thường xuyên NSNN tại huyện Quốc Oai giai

đoạn 2016-2018 58Bảng 2.8 Bảng tổng hợp quyết toán chi thường xuyên NSNN tại huyện Quốc

Oai giai đoạn 2016-2018 63

Biểu đồ 2.1 Thu – chi ngân sách nhà nước huyện Quốc Oai 45

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ quản lý chi thường xuyên NSNN ở huyện Quốc Oai 48Biểu đồ 2.2 Chi thường xuyên ngân sách Nhà nước tại huyện Quốc Oai giai đoạn

2016-2018 56

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngân sách Nhà nước (NSNN) là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử,

là một công cụ tài chính chủ yếu của Nhà nước, là điều kiện vật chất quan trọng đểNhà nước thực hiện các chức năng nhiệm vụ của mình NSNN là toàn bộ các khoảnthu – chi của nhà nước, các quan hệ kinh tế tài chính giữa nhà nước với nền kinh tếtrong quá trình phân phối, sử dụng các nguồn lực tài chính và quản lý nhà nước.NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất để đảm bảo NN thực hiện chức năng, nhiệm

vụ của mình Với bấtkỳ quốc gia nào, NSNN luôngiữ vị trí đặc biệt quan trọng, vìvậy, Chính phủ các nước luôn tạo lập cơ chế và có các biện pháp để không ngừngtăng cường tiềm lực của NSNN và sử dụng nó một cách tiết kiệm có hiệu quả.

Luật ngân sách nhà nước năm 2015 ban hành ngày 25/6/2015, tại Kỳ họp thứ

9, Quốc hội khoá XIII đã thông qua, tạo bước ngoặt mới trong quản lý ngân sáchnhà nước theo hành lang pháp lý mới đầy đủ và đồng bộ hơn, phù hợp với tình hìnhthực tế hiện nay

Ngân sách cấp huyện là một cấp ngân sách có vai trò quan trọng trong hệthống NSNN Việc tổ chức quản lý ngân sách huyện hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩytăng trưởng kinh tế, giải quyết được những vấn đề bức thiết của xã hội trên địa bànhuyện Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn những bất cập và làm tồn tại,làm ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả sử dụng nguồn lực của Nhà nước và địaphương trong phát triển kinh tế xã hội

Quản lý chi thường xuyên Ngân sách Nhà nước ở cấp huyện là nội dungquan trọng để đảm bảo cho mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý ở cấp huyện Làmtốt và từng bước hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước từ khâuxây dựng dự toán, chấp hành điều hành và quyết toán Ngân sách Nhà nước chính làđiều kiện để cấp huyện thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của mình trong sựnghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Ngân sách huyện chính là một bộ phận cấu thành của NSNN và là công cụ

để chính quyền cấp huyện, huyện thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn

trong quá trình quản lý KT-XH, an ninh – quốc phòng Tuy nhiên, thực tế hiện naycho thấy, quá trình quản lý Ngân sách các cấp, trong đó có cấp huyện vẫn cònnhững hạn chế nhất định, chưa đáp ứng được yêu cầu mà Luật Ngân sách Nhà nướcđặt ra.

Huyện Quốc Oai nằm ở phía Tây thành phố Hà Nội, cách trung tâm thànhphố khoảng 20km Phía Đông giáp huyện Đan Phượng, huyện Hoài Đức; phía Tâygiáp tỉnh Hòa Bình; phía Nam giáp huyện Chương Mỹ và phía Bắc giáp huyệnThạch Thất và huyện Phúc Thọ Hiện tại, công tác quản lý chi thường NSNN tạihuyện Quốc Oai trong thời gian qua đã đạt được những kết quả nhất định và đã có

sự chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn nhiều tồn tại bất cập, chưa đáp ứng đượcyêu cầu quản lý như: Công tác lập dự toán còn yếu kém, còn nhiều lần phải bổ sung,điều chỉnh gây khó khăn cho công tác quản lý dự toán được duyệt, việc chấp hành

dự toán còn nhiều tồn tại, quản lý chi NSNN còn nhiều kẽ hở, còn nhiều lãng phítrong chi tiêu ngân sách ngân sách, công tác thanh tra, kiểm tra còn mang tính hìnhthức… Vì vậy, tăng cường công tác quản lý chi thường xuyên NSNN huyện Quốc

Oai là một nhiệm vụ bức thiết nên em lựa chọn đề tài: “Quản lý chi thường xuyên

ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội” làm đề tại

luận văn thạc sỹ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước không còn là vấn đề mới mẻ, córất nhiều các công trình nghiên cứu và đúc rút được các kinh nghiệm quý báu trongquản lý NSNN Trong đó có thể khái quát những vấn đề nghiên cứu sau:

Thứ nhất là những nghiên cứu chung về quản lý chi NSNN.

Luận văn thạc sĩ “Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang” tác giả Cao Bá Bình - Đại học Kinh tế - Đại học Quốc

Gia Hà Nội (2016); Luận văn đề xuất những giải pháp về hoàn thiện quản lý chiNSNN huyện Việt Yên như cần thực hiện công khai tài chính nhằm phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân, đồng thời tạo điều kiện cho việc kiểm tra giám sát của nhân

để đưa ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý ngân sách được đúng tầm Bêncạnh đó cần hoàn thiện cơ chế phân cấp nhiệm vụ chi, ban hành các tiêu chuẩn địnhmức chi ngân sách phù hợp với đặc điểm của địa phương.

Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tỉnh Quảng Nam”

tác giả Tạ Xuân Quan – Trường Đại học Đà Nẵng (2011), luận văn đưa ra nhữnggiải pháp để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách tỉnh Quảng Nam như cần tiếptục hoàn thiện quản lý ngân sách như thực hiện đổi mới một cách toàn diện và đồng

bộ hệ thống tổ chức các cơ quan hành chính, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ; đảmbảo tự chủ, tự chịu trách nhiệm của từng cấp chính quyền

Luận văn thạc sĩ “Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước ở huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh” của tác giả Phạm Công Hưng- Trường

Đại học Nông nghiệp Hà Nội (2012); đề xuất các giải pháp quản lý chi trên địa bànnhằm giải quyết kịp thời những hạn chế về công tác quản lý chi ở huyện ThuậnThành và việc thực hiện tốt chi ngân sách giúp thực hiện tốt chức năng đầu tư pháttriển cơ sở hạ tầng, hỗ trợ người nghèo, rút ngắn khoảng cách giàu và nghèo

Luận văn thạc sĩ kinh tế "Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách cấp huyện của tỉnh Hưng Yên" của tác giả Vũ Thành Nam trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

(2014) Trong công trình nghiên cứu, tác giả đã hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản

lý ngân sách nhà nước cấp huyện; thông qua nghiên cứu thực trạng về công tác quản

lý NSNN tại thành phố Hưng Yên và huyện Khoái Châu, tác giả đã chỉ ra nhữngmặt hạn chế cần khắc phục nhiều vấn đề mất cân đối trong nội dung chi ngân sách

và tình trạng nguồn thu ngân sách phụ thuộc chủ yếu vào nguồn thu không ổn định

là tiền sử dụng đất

Đề tài đã chỉ ra được những điểm yếu trong công tác quản lý NSNN cầnkhắc phục như: về bộ máy tổ chức quản lý, công tác tổ chức thực hiện nhiệm vụchuyên môn, công tác phối hợp thanh, kiểm tra, kiểm toán

Thứ hai là những công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý NSNN

Đề tài luận án tiến sĩ quản lý hành chính công "Phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước ở Việt Nam hiện nay" của tác giả Lê Toàn Thắng trường Học viện Chính

trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh (2013) Trong luận án nghiên cứu của mìnhtác giả đã hệ thống hóa lý luận về phân cấp quản lý Nhà nước; thông qua nghiêncứu thực trạng về phân cấp quản lý ngân sách nhà nước ở Việt Nam trước khi banhành luật NSNN 2002 và sau khi ban hành luật, tác giả đã có những đánh giá những

ưu điểm và chỉ ra tồn tại Một trong những tồn tại được tác giả chú trọng nghiên cứu

đó là phân cấp quản lý NSNN ở Việt Nam vẫn thực hiện theo phương thức quản lýtheo các yếu tố đầu vào mà chưa đề cập đến các yếu tố đầu ra, tồn tại này làm chohiệu quả sử dụng NSNN chưa cao

Thứ ba là những nghiên cứu về cải cách, đổi mới phương thức quản lý chi NSNN

Đề tài khoa học B2003-22-44 “Vận dụng phương thức lập NS theo kết quả đầu

ra trong quản lý chi tiêu công ở Việt Nam” do Sử Đình Thành, Đại học Kinh tế

Thành phố Hồ Chí Minh làm chủ nhiệm (2005 đã chứng minh hiệu quả của các dự

án đầu tư từ NSNN khá thấp, từ đó kiến nghị áp dụng cơ chế quản lý chi NSNNtheo kết quả đầu ra Nhóm tác giả cho rằng, quản lý NS theo kết quả đầu ra làphương thức quản lý tối ưu đã được nhiều nước áp dụng Tuy nhiên, thách thức nhấtcủa mô hình quản lý này là phải xác định cụ thể (đo lường được) kết quả đầu ra.Các dự án đầu tư xây dựng công trình, sản xuất kinh doanh có thể dễ áp dụng môhình này, nhưng đối với các dự án đầu tư trên lĩnh vực cung cấp dịch vụ công như y

tế, giáo dục rất khó đánh giá kết quả đầu ra của việc sử dụng NSNN

Luận án tiến sĩ kinh tế của Ngô Thanh Hoàng bảo vệ tại Học viện Tài chính

năm 2012 về đề tài: “Hoàn thiện cơ chế lập dự toán NSNN gắn với kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội theo khuôn khổ trung hạn ở Việt Nam” Tác giả luận án đã phân

tích những mặt hạn chế của cách thức lập dự toán NSNN theo truyền thống và đưa

ra đề xuất áp dụng phương pháp xây dựng dự toán theo kế hoạch tài chính trunghạn, gắn với kết quả đầu ra

Ngoài ra, còn có rất nhiều công trình nghiên cứu và bài viết khác về quản lýNSNN ở cấp vĩ mô hoặc trên phạm vi một tỉnh, thành phố, huyện và xã Các côngtrình đã đề cập đến nhiều khía cạnh của hoạt động quản lý NSNN; khía cạnh về ban

nước, về hoạt động quản lý chi, về thanh tra, kiểm tra và kiểm toán việc thực hiện chi NSNN.

Tuy nhiên, còn một số khoảng trống chưa được nghiên cứu như:

Thứ nhất, điều kiện để chính quyền địa phương có thể thực hiện quản lý chi

NSNN trong trung hạn và theo kết quả đầu ra

Thứ hai, phạm vi tự chủ tối ưu của chính quyền các cấp địa phương trong

điều kiện quản lý NSNN thống nhất ở Việt Nam

Thứ ba, tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý chi NSNN ở các cấp địa phương.

Thứ tư, năng lực và cơ cấu tổ chức hợp lý của bộ máy quản lý chi NSNN cấp huyện.

Riêng về lĩnh vực quản lý chi NSNN cấp huyện ở huyện Quốc Oai, cho đếnnay, chưa có công trình nghiên cứu bài bản, toàn diện và hệ thống Vì vậy, tác giảmạnh dạn chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ, chuyênngành Quản lý kinh tế của mình

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục tiêu nghiên cứu: Tìm ra những giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Quốc Oai – Thành phố Hà Nội

- Nhiệm vụ nghiên cứu :

+ Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về NSNN cấp huyện và côngtác quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện

+ Phân tích thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách huyệnQuốc Oai giai đoạn 2016-2018 để đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế

và tìm ra nguyên nhân

+ Đề xuất định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN trên địa bàn huyện Quốc Oai đến năm 2025

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là công tác quản lý chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cấp huyện (huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội)

- Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian: Tại huyện Quốc Oai thành phố Hà Nội

- Thời gian: Công tác chi thường xuyên NSNN huyện Quốc Oai thành phố

Hà Nội giai đoạn 2016-2018 và giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2020-2025. Đề tàitập trung nghiên cứu vấn đề quản lý chi thường xuyên NSNN cấp huyện mà không

đề cập đến chi thường xuyên của các cấp NSNN khác trên địa bàn huyện

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Lý luận về khái niệm, đặc điểm, vai trò của ngân sách nhà nước cấp huyện,

hệ thống chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Lý luận về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước nói chung và quản

lý chi ngân sách cấp huyện nói riêng; các cơ chế, nguyên tắc và nội dung quản lýchithường xuyên ngân sách huyện hiệu quả

5.2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu

2018 (báo cáo kinh tế xã hội, báo cáo quyết toán thu chi NSNN )

- Dùng phương pháp so sánh, phương pháp thống kê mô tả để xác định xuhướng biến động của nguồn chi thường xuyên của ngân sách nhằm phục vụ choviệc phân tích đánh giá công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách;

- Sử dụng các phương pháp phân tích dãy dữ liệu thời gian, phương phápphân tích kinh tế để phân tích, đánh thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sáchtrên cơ sở các số liệu thứ cấp và sơ cấp đã được tổng hợp

- Sử dụng phương pháp phương pháp phân tích hồi qui để làm rõ công tác quản lý chi thường xuyên NSNN của huyện

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về NSNN, chi thường xuyênNSNN và công tác quản lý chi thường xuyên NSNN; Phân tích thực trạng tình hìnhquản lý chi thường xuyên NSNN tại huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội để đánhgiá kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân hạn chế Từ đó, đề xuấtphương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyênNSNN cho huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội Đề tài cũng chỉ ra được nhữngđiểm yếu trong công tác quản lý cần khắc phục về bộ máy tổ chức quản lý, công tác

tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, công tác phối hợp thanh, kiểm tra, kiểmtoán

Là tài liệu phục vụ cho công tác quản lý điều hành NSNN, nghiên cứu địnhhướng phát triển kinh tế xã hội cho địa phương; dùng làm tài liệu nghiên cứu cho cácngành, các cấp và các đơn vị trong và ngoài huyện Quốc Oai, Thành phố Hà Nội

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần đặt vấn đề, kết luận, Luận văn được kết cấu thành 3 chương sau:Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lýchi thường xuyên ngân sách

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN

1.1 Ngân sách nhà nước và chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1 Khái niệm và vai trò ngân sách nhà nước cấp huyện

1.1.1.1 Khái niệm Ngân sách nhà nước cấp huyện

Ngân sách, theo nghĩa chung nhất, là một quỹ tiền tệ tập trung mà ngườiquyết định chi tiêu phải tính toán để thu và chi luôn cân đối với nhau trong một thờihạn nhất định Nói cách khác, NS là một danh sách tất cả các chi phí và doanh thutheo kế hoạch Đây là một kế hoạch cho tiết kiệm và chi tiêu. Bất kỳ một chủ thểkinh tế nào hoạt động trong kinh tế thị trường cũng đều phải có NS, tức có bản kếhoạch thu, chi hợp lý để khỏi mắc nợ dẫn đến phá sản Tính cân đối, thu chi có kếhoạch là nguyên tắc vận hành then chốt của NS

Áp dụng vào lĩnh vực tài chính công, NS của các cơ quan nhà nước được gọibằng thuật ngữ riêng là NSNN Ở các nước khác nhau, NSNN cũng được định nghĩakhác nhau

Theo Bách khoa toàn thư về kinh tế học và khoa học quản lý do A.Silem

biên soạn, NSNN (le budget) là một bản dự báo và cho phép thực hiện các khoản thu và các khoản chi trong năm của nhà nước Định nghĩa của nhà khoa học người

Pháp này nhấn mạnh tính kế hoạch thu, chi đã được phê chuẩn của nhà nước trongmột niên hạn nhất định (một năm) mà chưa chú ý đến vị trí, tầm quan trọng cũngnhư bản chất của NSNN

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, NSNN là toàn bộ các khoản thu chi củanhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định vàthực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhànước So với định nghĩa trên, định nghĩa này đã mở rộng hơn, có đề cập đến mụcđích tồn tại NSNN

Theo Luật NSNN năm 2015, Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu,chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền của Nhà nướcquyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng,nhiệm vụ của Nhà nước.

Ngân sách nhà nước được phân cấp thành ngân sách trung ương và ngân sáchđịa phương Ngân sách trung ương là ngân sách được thủ hưởng bởi các bộ, cơ quanngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ương Ngân sáchđịa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhândân và Ủy ban nhân dân Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách cấp tỉnh, thànhphố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh); ngân sách cấp huyện,quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện) và ngân sáchcấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã) Ngân sách địa phương làmột phạm trù kinh tế gắn với thu nhập và chi tiêu của chính quyền địa phương.Ngân sách địa phương là nguồn lực để chính quyền địa phương thực hiện các chứcnăng, nhiệm vụ của mình và chi phối, điều chỉnh các hoạt động khác của xã hội,cùng với NSTW góp phần phát triển kinh tế của cả nước

Ngân sách Nhà nước cấp huyện là toàn bộ các khoản thu, chi của huyện đãđược cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và được thực hiện trong một nămtài chính để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của huyện

1.1.1.2 Vai trò ngân sách nhà nước cấp huyện

Ngân sách huyện mang bản chất của NSNN, đó là mối quan hệ giữa chínhquyền Nhà nước cấp huyện với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn huyện trong quá trìnhtạo lập, phân phối và sử dụng quỹ ngân sách của huyện NS huyện phải đáp ứng đượccác nhiệm vụ chi của chính quyền nhà nước cấp huyện nhằm thực hiện các chức năng,nhiệm vụ chung Do vậy, ngân sách nhà nước cấp huyện có những vai trò chủ đạo sau:

Một là, NSNN cấp huyện là công cụ huy động nguồn tài chính để đảm bảo

thực hiện chức năng nhà nước ở địa phương:

Sự hoạt động của chính quyền địa phương trong các lĩnh vực chính trị, kinh

tế, xã hội luôn đòi hỏi phải có quỹ tài chính tập trung để phục vụ nhu cầu chi tiêu

cho những mục đích xác định, quỹ tài chính tập trung đó chính là ngân sách huyện.Mặc dù không lớn như ngân sách Trung ương, nhưng ngân sách huyện đã thể hiệnvai trò nhất định trong việc thực hiện chức năng Nhà nước tại địa phương Trongcác chức năng của Nhà nước, chức năng đảm bảo quốc phòng - an ninh đóng vai tròđặc biệt quan trọng Đây là công cụ quyền lực của Nhà nước nhằm bảo vệ ý chí củaNhà nước, tạo môi trường chính trị bền vững, an toàn để huyện phát triển về mọimặt trong cả mặt kinh tế lẫn xã hội.

Hai là, NSNN cấp huyện là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội tại

địa phương:

Vai trò này xuất hiện trước nhu cầu cần khắc phục những khuyết điểm củakinh tế thị trường, giúp cho nền kinh tế phát triển cân đối và hợp lý Nhà nước thựchiện vai trò này trong hoạt động thu chi NSNN, cụ thể trong các lĩnh vực kinh tế, xãhội như sau:

Về mặt kinh tế: NSNN cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong việc định

hướng hình thành cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh vàchống độc quyền Thông qua các khoản chi kinh tế và chi cho các công trình kết cấu hạtầng kinh tế; đồng thời chính quyền cấp huyện có thể tạo điều kiện và hướng nguồn vốnđầu tư của các doanh nghiệp vào những lĩnh vực, những ngành có tỷ suất lợi nhuận cao,

ưu tiên những ngành mũi nhọn có khả năng cạnh tranh trên thị trường

Về mặt xã hội: Đầu tư của NSNN để thực hiện các chính sách xã hội: Giáo

dục đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao, chi đảm bảo xã hội nhằm giúp đời sống củanhân dân ngày càng được nâng cao hơn Việc đầu tư này nhằm khắc phục và bù đắpkhiếm khuyết của nền kinh tế thị trường như thất nghiệp, phân hóa giàu nghèo, ônhiễm môi trường

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của chi ngân sách Nhà nước cấp huyện

1.1.2.1 Khái niệm chi NSNN cấp huyện

Xuất phát từ vai trò, chức năng quản lý vĩ mô của nhà nước trong việc pháttriển kinh tế - xã hội mà nội dung chi ngân sách rất đa dạng Chi NSNN là việc các

động và công việc thuộc chức năng của mình nhằm đảm bảo thực hiện những mụctiêu chung.

Mục đích của chi NSNN là thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình trongviệc phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo sự hoạt động của bộ máy cơ quan Nhànước Căn cứ để thực hiện chi NSNN là dự toán chi ngân sách hàng năm, các quyđịnh của pháp luật và các định mức, tiêu chuẩn chi ngân sách

Chi ngân sách nhà nước cấp huyện bao gồm những khoản chi theo quy địnhcủa pháp luật nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - anninh, duy trì hoạt động, đảm bảo thực hiện những vai trò, nhiệm vụ của bộ máychính quyền cấp huyện

1.1.2.2 Đặc điểm chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Thứ nhất, chi NSNN cấp huyện gắn liền với bộ máy Nhà nước và những

nhiệm vụ của bộ máy đó trong từng thời kỳ.

Chi NSNN cấp huyện nhằm đáp ứng nhu cầu về tài chính cho bộ máy Nhànước để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ theo Luật định Quy mô, cơ cấu vàphân cấp chi NSNN phụ thuộc vào quy mô, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu, phân cấpcủa bộ máy quản lý Nhà nước Khi Nhà nước tham gia điều chỉnh nền kinh tế hoặcnền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ thì quy mô và cơ cấu chi NSNN cũngtheo đó mà phức tạp hơn

Thứ hai, chi NSNN cấp huyện gắn với quyền lực Nhà nước.

Tại Việt Nam, Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất có quyền quyết địnhquy mô, cơ cấu và phân bổ chi NSNN phục vụ cho các mục tiêu quan trọng Quốchội ban hành, sửa đổi luật trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng; đảm bảo cân đốingân sách; quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phê chuẩn quyết toán NSNN;quyết định các dự án, công trình quan trọng quốc gia được đầu tư từ nguồn NSNN.Chi NSNN ở mỗi cấp chính quyền thể hiện quyền lực của Nhà nước trong điều tiếtnền kinh tế và đời sống xã hội

Thứ ba, chi NSNN cấp huyện được xem xét hiệu quả trên phạm vi toàn địa

bàn Các cấp sử dụng ngân sách dựa trên sự thống nhất hài hòa về mặt lợi ích và

hướng tới lợi ích chung của quốc gia và địa phương Chi NSNN cấp huyện nhằmmục tiêu duy trì sự ổn định lâu dài và thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của đời sốngkinh tế - xã hội của huyện Mỗi mắt xích trong cơ cấu chi NSNN đóng vai trò quantrọng trong việc thực hiện nhiệm vụ chung Mỗi cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sáchphải chi đúng mục đích, phù hợp và tiết kiệm, kiểm soát chi nghiêm ngặt để chốngthất thoát, lãng phí.

Thứ tư, các khoản chi NSNN cấp huyện mang tính không hoàn trả trực tiếp

1.1.2.3 Vai trò của chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Thứ nhất, chi thường xuyên NSNN cung cấp nguồn lực tài chính nhằm đảmbảo duy trì hoạt động của hệ thống chính quyền cấp huyện

Chi thường xuyên đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động bìnhthường của bộ máy Nhà nước cấp huyện Hoạt động của bộ máy chính quyền cấphuyện không chỉ nhằm mục đích thống nhất quản lý các hoạt động của nền kinh tếdiễn ra trên địa bàn huyện mà còn nhằm đảm bảo ổn định về mặt an ninh – chính trị,trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Điều này đòi hỏi phải có bộ máy chính quyền đủmạnh, có năng lực để thực thi nhiệm vụ trên Tức là, NN phải có nguồn lực về vậtchất để xây dựng, củng cố và duy trì bộ máy chính quyền cấp huyện thông qua việc

bố trí các khoản chi thường xuyên cho các đơn vị dự toán theo quy định của phápluật

Thứ hai, chi thường xuyên NSNN là công cụ để Nhà nước, cụ thể là chínhquyền cấp huyện thực hiện mục tiêu công bằng xã hội

Bằng việc quản lý, sử dụng hợp lý nguồn chi thường xuyên góp phần ổn định

và điều chỉnh thu nhập, hỗ trợ người nghèo, gia đình chính sách, thực hiện cácchính sách an sinh xã hội, cải thiện dịch vụ công,… Khi xã hội ổn định, an toàn xãhội và an ninh quốc phòng cũng được đảm bảo

Thứ ba, chithường xuyên NSNN có tácđộng to lớntrong việcthúcđẩy pháttriển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện

Thông qua việc quản lý, phân phối các khoản chi NSNN cấp huyện, đặc biệt

giữa tích lũy và tiêu dung Góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, cải thiện đời sốngnhân dân, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với chủ trương, đường lối của Đảng

và vai trò quản lý, điều hành của chính quyền cấp huyện Nói cách khác, chi thườngxuyên được xem là một trong những công cụ kích thích phát triển và điều tiết vĩ mônền kinh tế

Thứ tư, chi thường xuyên là công cụ ổn định chính trị, xã hội, quốc phòng –

an ninh

Thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện các chính sách xã hội, đảmbảo ổn định, trật tự an toàn xã hội và an ninh quốc phòng được đảm bảo

Các khoản mục chi ngân sách nhà nước cấp huyện

Chi NSNN cấp huyện là các khoản chi mà chính quyền cấp huyện có quyềnphân bổ cho các đơn vị trực thuộc sử dụng nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng,nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện theo đúng pháp luật

Các khoản chi này được bao quát trong mục lục NSNN và được đưa vào dựtoán NS, được HĐND ra quyết định phê chuẩn và được thực hiện trong một thờigian xác định Nếu các khoản thu trên địa bàn huyện không đủ để cân đối cho cáckhoản chi theo chế độ chung thống nhất trong cả nước, NSTW sẽ cấp bổ sung đểcân đối NSĐP Theo Luật NSNN năm 2015, chi NSNN cấp huyện bao gồm nhiềukhoản mục lớn sau:

* Chi đầu tư phát triển:

+ Đầu tư cho các dự án do địa phương quản lý theo các lĩnh vực được quy định

+ Đầu tư và hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụcông ích do Nhà nước đặt hàng, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của địaphương theo quy định của pháp luật;

+ Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật

* Chi thường xuyên của các cơ quan, đơn vị ở địa phương được phân cấp trong các lĩnh vực:

+ Sự nghiệp giáo dục - đào tạo và dạy nghề: Chi thanh toán cho cá nhân:

thuộc nhóm mục chi này bao gồm các khoản chi về lương, phụ cấp lương, BHXH,BHYT,BHTN, chế độ phúc lợi tập thể cho giáo viên, cán bộ công nhân viên của nhàtrường

+ Sự nghiệp khoa học và công nghệ;

+ Quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phần giao địa phương quản lý:khoản chi này nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội, tạo ra sự yên bình cho người dân

+ Sự nghiệp y tế, dân số và gia đình;

+ Sự nghiệp văn hóa thông tin;

+ Sự nghiệp phát thanh, truyền hình;

+ Sự nghiệp thể dục thể thao;

+ Sự nghiệp bảo vệ môi trường;

+Các hoạt động kinh tế: Chi sự nghiệp Nông – Lâm - Ngư nghiệp, sự nghiệpthủy lợi, sự nghiệp giao thông, sự nghiệp kiến thiết thị chính và sự nghiệp kinh tếcông cộng khác Chi điều tra cơ bản, đo đạc địa giới hành chính các cấp, Chi về bản

đồ, đo đạc cắm mốc biên giới, đo đạc lập bản đồ và lưu trữ hồ sơ địa chính, Chiđịnh canh, định cư và kinh tế mới

+ Hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị và các tổchức chính trị - xã hội; hỗ trợ hoạt động cho các tổ chức chính trị xã hội - nghềnghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp theo quy định của pháp luật;

+ Chi bảo đảm xã hội, bao gồm cả chi thực hiện các chính sách xã hội theo quy định của pháp luật;

+ Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật

* Chi trả nợ lãi các khoản do chính quyền địa phương vay

* Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính địa phương

* Chi chuyển nguồn sang năm sau của ngân sách địa phương

* Chi bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp dưới

1.2.1 Khái niệm và nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện

1.2.1.1 Khái niệm

Quản lý nói chung được quan niện như một quy trình mà chủ thể quản lý tiền hành thông qua việc sử dụng các công cụ và phương pháp thích hợp nhằm tác động và điều khiển đối tượng được quản lý hoạt động và phát triển phù hợp với quyluật khách quan và đạt được các mục tiêu đã định

Quản lý chi thường xuyên NSNN là quá trình các cơ quản quản lý Nhà nước

có thẩm quyền vận dụng các quy luật khách quan, sử dụng hệ thống phương pháp,công cụ quản lý tác động vào hoạt động chi thường xuyên NSNN đảm bảo cáckhoản chi thường xuyên được sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả Phục

vụ tốt nhất việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước nhằm đạt đượccác mục tiêu thúc đẩy phát triển KTXH

Quản lý chi thường xuyên NSNN là quá trình Nhà nước sử dụng các công cụmột cách có hệ thống các cách thức, biện pháp phân phối và sử dụng tiền tệ tậptrung nhằm phục vụ chi tiêu cho bộ máy và thực hiện các chức năng của Nhà nước

Quản lý chi NSNN cấp huyện qua trình quản lý hệ thống hóa các quan hệkinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập, phân bổ và sử dụng quỹ tiền tệ của chínhquyền cấp huyện sao cho phù hợp với khả năng thu và đảm bảo nguồn lực tài chính

để thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ của cấp trên giao và của HĐND huyện đề

ra

Quản lý chi thường xuyên NSNN cấp huyện là một trong những nội dungtrọng yếu của quản lý chi ngân sách, quản lý tài chính nói riêng và quản lý nhà nướcnói chung Quản lý chi thường xuyên NSNN cấp huyện được điều hành bởi bộ máyquản lý cấp huyện và là một mắt xích quan trọng trong quá trình quản lý kinh tế - xãhội

1.2.1.2 Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp

huyện * Nguyên tắc quản lý theo dự toán:

Dự toán là khâu mở đầu của chu trình NSNN Việc quản lý chi thường xuyênNSNN cấp huyện phải theo dự toán từ những cơ sở lý luận và thực tiễn sau:

Những khoản chi thường xuyên khi đã được ghi vào dự toán chi và đã được

cơ quan có thẩm quyền phê duyệt được coi như là chỉ tiêu pháp lệnh, thể hiện sựcam kết của các cơ quan chức năng về quản lý tài chính công với các đơn vị thụhưởng ngân sách Vì vậy quản lý chi thường xuyên NSNN phải theo nguyên tắcquản lý theo dự toán Cụ thể:

Hoạt động của NSNN, đặc biệt là cơ cấu thu – chi của NSNN phụ thuộc vàoquyết định của cơ quan quyền lực nhà nước và phái chịu sự kiểm tra, giám sát củacác cơ quan nhà nước đó Do vậy, mọi khoản chi từ NSNN chỉ có thể trở thành hiệnthực khi khoản chi đó đã nằm trong cơ cấu chi theo dự toán đã được cấp có thẩmquyền phê duyệt

Phạm vi chi của NSNN rất đa dạng liên quan tới nhiều loại hình đơn vị thuộcnhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau Mức chi cho mỗi loại hoạt động được xác địnhtheo đối tượng riêng, định mức riêng hoặc giữa các cơ quan trong cùng một lĩnh vựchoạt động nhưng có điều kiện trang bị về cơ sở vật chất có sự khác nhau, quy mô,tính chất hoạt động khác nhau sẽ dẫn tới mức chi từ NSNN cho các cơ quan đó cũngkhác nhau

Quản lý chi NS theo dự toán mới đảm bảo được yêu cầu cân đối của NSNN,tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều hành NSNN, hạn chế được tính tùy tiện trongquản lý và sử dụng kinh phí ở các đơn vị thụ hưởng NSNN

* Nguyên tắc thực hiện tiết kiệm và có hiệu quả:

Có thể nói tiết kiệm, hiệu quả là một trong những nguyên tắc quan trọnghàng đầu của quản lý chi thường xuyên NSNN Các hoạt động của chi thườngxuyên NSNN diễn ra trên phạm vi rộng, đa dạng và phức tạp; nhu cầu chi thườngxuyên NSNN luôn tăng trong khi khả năng huy động nguồn thu có hạn Vì vậy,trong quá trình phân bổ và sử dụng các nguồn lực có hạn cần tính toán để đạt hiệuquả cao nhất với chi phí ít nhất

Nguyên tắc này được đảm bảo khi quá trình thực hiện quản lý chi thườngxuyên của NSNN có hiệu quả và đồng bộ các nội dung sau:

Xây dựng được các định mức, tiêu chuẩn chi tiêu phù hợp với từng đối tượnghay tính chất công việc.

Thiết lập được các hình thức cấp phát đa dạng và lựa chọn hình thức cấp phát

áp dụng cho mỗi loại hình đơn vị, hay yêu cầu quản lý của từng nhóm mục chi mộtcách phù hợp

Lựa chọn được thứ tự ưu tiên cho các hoạt động sao cho với số chi thườngxuyên có hạn nhưng công việc hoàn thành tốt, chất lượng cao

Khi đánh giá tính hiệu quả của chi thường xuyên NSNN phải xem xét mức

độ ảnh hưởng của mỗi khoản chi thường xuyên tới các mối quan hệ kinh tế, chínhtrị, xã hội khác và phải tính đến thời gian phát huy tác dụng của nó

* Nguyên tắc chi trực tiếp qua Kho bạc nhà nước:

Một trong những chức năng quan trọng của KBNN là quản lý quỹ NSNN Vìvậy, KBNN vừa có quyền, vừa có trách nhiệm phải kiểm soát chặt chẽ mọi khoảnchi NSNN, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên Để tăng cường vai trò củaKBNN trong kiểm soát chi thường xuyên của NSNN, hiện nay ở nước ta đã và đangtriển khai thực hiện chi trực tiếp qua KBNN và coi đó như là một nguyên tắc trongquản lý khoản chi này

Chi trực tiếp qua KBNN là phương thức thanh toán chi trả có sự tham gia của

3 bên: Đơn vị sử dụng NSNN; KBNN; tổ chức hoặc cá nhân được nhận các khoảntiền do đơn vị sử dụng NSNN thanh toán chi trả (gọi chung là người được hưởng)bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt Cách thức tiến hành cụ thể là: Đơn

vị sử dụng NSNN uỷ quyền cho KBNN trích tiền từ tài khoản của mình để chuyểntrả vào tài khoản cho người được hưởng ở một trung gian tài chính, nơi người đượchưởng mở tài khoản giao dịch

Để thực hiện được nguyên tắc chi trực tiếp qua KBNN cần phải giải quyếttốt một số vấn đề cơ bản sau:

Thứ nhất, tất cả các khoản chi NSNN phải được kiểm tra, kiểm soát một cách

chặt chẽ trong quá trình cấp phát, thanh toán Các khoản chi phải có trong dự toánNSNN được duyệt, tuân thủ đúng cơ chế quản lý tài chính được phép áp dụng cho

khoản chi và đã được thủ trưởng đơn vị sử dụng kinh phí NSNN duyệt chi.

Thứ hai, tất cả các cơ quan, đơn vị, các chủ dự án sử dụng kinh phí NSNNphải mở tài khoản tại KBNN; chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan Tài chính vàKBNN trong quá trình lập dự toán, phân bổ dự toán, cấp phát, thanh toán, hạch toán

và quyết toán NSNN

Thứ ba, cơ quan Tài chính các cấp có trách nhiệm xem xét dự toán NS củacác đơn vị cùng cấp; kiểm tra phương án phân bổ và giao dự toán của đơn vị dựtoán cấp trên cho các đơn vị dự toán cấp dưới, nếu không đúng dự toán NS đượcgiao, không phù hợp với cơ chế quản lý tài chính được phép áp dụng cho mỗi khoảnchi thì yêu cầu điều chỉnh lại Cơ quan Tài chính các cấp có trách nhiệm thẩm địnhcác báo cáo quyết toán của các đơn vị dự toán cấp I trực thuộc, tổng hợp số liệu vàoquyết toán chi NSNN

Thứ tư, KBNN có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ, chứng từ, điều kiện chi

và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản chi NSNN theo đúng qui định;tham gia với các cơ quan Tài chính, cơ quản quản lý nhà nước có thẩm quyền trongviệc kiểm tra tình hình sử đụng NSNN và xác nhận số thực chi NSNN qua kho bạccủa các đơn vị

Thứ năm, lựa chọn phương thức cấp phát, thanh toán đối với từng khoản chi

thường xuyên cho phù hợp với hoàn cảnh kinh tế, xã hội hiện tại

1.2.1.3 Sự cần thiết quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện

Xuất phát từ vai trò quan trọng của chi thương xuyên NSNN cấp huyện trọngviệc duy trì sự hoạt động của bộ máy chính quyền cấp huyện đảm bảo trong việcthực hiện các chức năng của NN tại đại phương Quản lý chi thường xuyên NSNNcấp huyện tốt sẽ đảm bảo quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ ngân sách củahuyện một cách tiết kiệm, có hiệu quả, giúp chính quyền cấp huyện thực hiện cácchức năng, nhiệm vụ phát triển kinh tế, đảm bảo quốc phòng an ninh, bảo vệ ý chícủa NN, tạo môi trường chính trị ổn định để toàn huyện phát trinể về mọi mặt trong

cả kinh tế lẫn xã hội

NSNN cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong việc định hướng hình thành

cơ cấu kinh tế mới, kích thích phát triển sản xuất kinh doanh, quản lý tốt chi thườngxuyên NSNN cấp huyện sẽ thúc đẩy sự phát triển của những ngành có tỷ suất lợinhuận cao, khuyến khích các mô hình kinh tế mới tạo được nhiều việc làm, giảm tỷ

lệ thất nghiệp góp phần điều tiết thu nhập dân cư, thu hẹp khoảng cách giàu nghèogiữa các vùng, khu vực, tầng lớp dân cư

NSNN cấp huyện là một phương tiện bù đắp những khiếm khuyết thị trườngthực hiện công bằng xã hội và các vấn đề về môi trường Quản lý tốt chi thườngxuyên NSNN cấp huyện sẽ góp phần khắc phục những hậu quả về ô nhiễm môitrường, các vấn đề về công bằng xã hội, đời sống nhân dân được quan tâm, cảithiện

Như vậy, quản lý chi thường xuyên NSNN tốt sẽ hạn chế việc sử dụng cáckhoản chi thường xuyên lãng phí, thiếu hiệu quả gây ra gánh nặng về chi ngân sách.Gây thất thoát ngân sách sẽ kìm hãm sự phát triển của địa phương về nhiều mặt

Ngân sách cấp huyện là một bộ phận quan trọng của ngân sách nhà nước ởđịa phương Quản lý ngân sách cấp huyện có hiệu quả, cụ thể là quản lý chi thườngxuyên, sẽ góp phần vào việc duy trì sự ổn định nền kinh tế, điều tiết giá cả, phục vụchuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn huyện

1.2.2 Nội dung công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

1.2.2.1 Tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên

Việc tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên NSĐP gồm nhiều cơ quanvới chức năng, nhiệm vụ cụ thể như sau:

Hội đồng nhân dân huyện:

Quyết định dự toán thu – chi ngân sách và phân bổ NS cấp mình; phê chuẩnquyết toán NSĐP; Quyết định điều chỉnh dự toán NSĐP trong trường hợp cần thiết;Giám sát việc thực hiện ngân sách đã được HĐND quyết định Bãi bỏ văn bản quyphạm pháp luật về tài chính – ngân sách của UBND, chủ tịch UBND và HĐND cấpdưới trực tiếp trái với Hiến pháp, luật, Nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị

quyết của UB thường vụ Quốc hội và các văn bản của các cơ quan nhà nước cấptrên.

Ủy ban nhân dân:

Lập dự toán NSĐP và phướng án phân bổ NS cấp mình, dự toán điều chỉnhNSĐP trong trường hợp cần thiết trình HĐND cùng cấp quyết định và báo cáo cơquan hành chính NN, cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp; Lập quyết toán NSĐPtrình HĐND cùng cấp phê chuẩn và báo cáo cơ quan hành chính NN, cơ quan tàichính cấp trên trực tiếp kiểm tra Nghị quyết của HĐND cấp dưới về dự toán ngânsách và quyết toán ngân sách ( cấp xã, phường, thị trấn); Căn cứ vào Nghị quyết củaHĐND cùng cấp, quyết định giao nhiệm vụ thu, chi NS cho từng cơ quan, đơn vịtrực thuộc, nhiệm vụ thu chi và mức bổ sung cho NS cấp dưới; Tổ chức thực hiệnNSĐP; Phối hợp với các cơ quan NN cấp trên trong việc quản lý NSNN theo lĩnhvực trên địa bàn; Báo cáo về NSNN theo quy định của pháp luật

Cơ quan tài chính

Lập dự toán thu – chi hàng năm theo đúng quy định của pháp luật về kế toán,thống kê, báo cáo quyết toán, công khai ngân sách theo quy định của pháp luật.Tham mưu cho UBND các cấp trong việc quản lý, điều hành công tác quản lý chithường xuyên NSNN Cơ quan tài chính phải thường xuyên theo dõi dự toán NSđảm bảo kinh phí phục vụ cho các nhiệm vụ chi thường xuyên trong năm

Kho bạc Nhà nước:

Kiểm soát, đối chiếu các khoản chi so với dự toán ngân sách nhà nước, bảođảm các khoản chi phải có trong dự toán ngân sách nhà nước được cấp có thẩmquyền giao, số dư tài khoản dự toán của đơn vị còn đủ để chi, tránh trường hợp chivượt dự toán, bổ sung dự toán khi không có nguồn kinh phí gây chi lạm nguồn NS.Kiểm tra, kiểm soát tính hợp pháp, hợp lệ đúng quy định của pháp luật đối với cáckhoản chi

1.2.2.2 Lập dự toán chi thường xuyên Ngân sách huyện

Dự toán chi thường xuyên là một bộ phận rất quan trọng của dự toán chi

ngân sách Nhà nước Đây là khâu mở đầu của một chu trình ngân sách, nhằm mụcđích để phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính của Nhànước nhằm xác lập các chỉ tiêu thu chi ngân sách Nhà nước hàng năm một cáchđúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn Mục tiêu cơ bản của việc lập dự toán chithường xuyên NSNN là nhằm tính toán đúng đắn khả năng đáp ứng NS và nhu cầungân sách trong kỳ kế hoạch, có căn cứ khoa học và thực tiễn các chỉ tiêu thu, chicủa ngân sách trong kỳ kế hoạch.

Lập dự toán chi thường xuyên NSNN thực chất là lập kế hoạch chi thườngxuyên ngân sách trong một năm ngân sách Kết quả của khâu này là lên được bảng

dự toán ngân sách được các cấp thẩm quyền quyết định

Dự toán là khâu mở đầu có tính chất quyết định đến hiệu quả trong quá trìnhđiều hành, quản lý ngân sách, trong đó dự toán chi ngân sách là một mục quan trọngtrong dự toán ngân sách, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của dự toán cũngnhư hiệu quả của quá trình điều hành ngân sách

Dự toán ngân sách còn là cơ sở, là cơ hội để kiểm tra lại tính đúng đắn hiệnthực và cân đối của kế hoạch kinh tế - xã hội

Dự toán là công cụ điều chỉnh quá trình kinh tế - xã hội của Nhà nước; kiểmtra, đánh giá hiệu quả công việc của các bộ phận kế hoạch tài chính

Các yêu cầu phải đảm bảo trong quá trình lập ngân sách cấp huyện :

Dự toán ngân sách phải bám sát kế hoạch phát triển KT-XH và có tính khảthi đối với việc thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH của địa phương Dự toán ngânsách chỉ mang tính thực thi khi nó bám sát kế hoạch phát triển, xã hội, có tác độngtích cực đến thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH

Dự toán chi thường xuyên ngân sách phải đảm bảo thực hiện đầy đủ, đúngđắn các nhiệm vụ chi của chính sách tài chính địa phương trong từng thời kỳ và yêucầu của Luật Ngân sách nhà nước

Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách phải dựa trên các kết quả phân tích,đánh giá tình hình thực hiện dự toán chi ngân sách của các năm trước, đặc biệt làcủa năm báo cáo

Lập dự toán chi ngân sách phải được tổng hợp theo từng lĩnh vực, phải đúngyêu cầu, nội dung, biểu mẫu và thời hạn quy định của Bộ Tài chính và Thông tưhướng dẫn về nội dung, thời hạn lập dự toán NSNN hàng năm và phải kèm theo báocáo thuyết minh rõ cơ sở, căn cứ tính toán.

Dự toán ngân sách huyện phải đảm bảo cân đối theo nguyên tắc thu bằng chi,nếu thu nhỏ hơn chi, NS thành phố sẽ bổ sung cân đối

Căn cứ lập dự toán NSNN:

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh của huyện

Tình hình thực hiện dự toán ngân sách năm trước và một số năm liền kề, ước

thực hiện ngân sách năm hiện hành

Dự báo những xu hướng và những tác động đến ngân sách năm dự toán.Phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi

Chế độ, chính sách, định mức phân bổ, định mức chi tiêu

Quy trình lập dự toán ngân sách chi thường xuyên cấp huyện:

Bước (1): UBND cấp tỉnh hướng dẫn giao số kiểm tra dự toán ngân sách chohuyện

Bước (2): UBND huyện tổ chức hội nghị triển khai xây dựng dự toán ngânsách và giao số kiểm tra cho các phòng, ban, ngành, đoàn thể

Bước (5): UBND huyện trình thường trực HĐND cùng cấp xem xét cho ý kiến về dự toán chi thường xuyên ngân sách

Bước (6): Căn cứ vào ý kiến của thường trực HĐND huyện, UBND cùng cấphoàn chỉnh lại dự toán và gửi Sở Tài chính

Bước (7): Sở Tài chính tổ chức làm việc về dự toán ngân sách với các huyện;tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán cấp tỉnh báo cáo UBND cùng cấp.

Phân bổ và quyết định giao dự toán:

Bước (8): Sở Tài chính giao dự toán ngân sách chính thức cho các huyện.Bước (9): UBND huyện chỉnh lại dự toán ngân sách gửi đại biểu HĐNDhuyện trước phiên họp của HĐND huyện về dự toán ngân sách; HĐND huyện thảoluận và quyết định dự toán ngân sách

Bước (10): UBND huyện giao dự toán cho các phòng, ban, ngành, đoàn thểđồng thời gửi Phòng Tài chính – Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước huyện thực hiệncông khai dự toán ngân sách huyện

1.2.2.3 Chấp hành dự toán chi thường xuyên Ngân sách huyện

Mục tiêu chính của việc chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN là đảmbảo phân phối, cấp phát, sử dụng kinh phí được phân bổ một cách hợp lý, tiết kiệm

và có hiệu quả Để đạt được các mục tiêu cơ bản đó, trong quá trình tổ chức chấphành dự toán chi thường xuyên của NSNN cần chú trọng đến các yêu cầu cơ bảnsau:

Đảm bảo phân phối nguồn vốn một cách hợp lý, tập trung có trọng điểm trên

cơ sở dự toán chi thường xuyên đã xác định

Phải đảm bảo việc cấp phát vốn, kinh phí một cách kịp thời, chặt chẽ tránhmọi sơ hở gây lãng phí, tham ô làm thất thoát nguồn vốn NSNN

Trong quá trình sử dụng kinh phí do NSNN cấp phát phải hết sức tiết kiệmnhằm nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của mỗi khoản chi đó

Sau khi UBND huyện (thành phố) ra quyết định giao dự toán ngân sách chocác đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc, phòng Tài chính – Kế hoạch căn cứ vàoquyết định của UBND huyện (thành phố) thông báo phân bổ dự toán ngân sách gửicho các đơn vị trực thuộc đảm bảo đúng với dự toán được giao cả về tổng mức, chitiết theo từng lĩnh vực chi; đồng thời gửi Kho bạc Nhà nước huyện (thành phố) đểphối hợp thực hiện

1.2.2.4 Quyết toán chi thường xuyên Ngân sách huyện

Công tác quyết toán các khoản chi thường xuyên của NS huyện là công việccuối cùng trong mỗi chu trình quản lý các khoản chi thường xuyên nói riêng và chiNSNN nói chung Nó chính là quá trình nhằm kiểm tra, rà soát, chỉnh lý lại các sốliệu đã được phản ánh sau một kỳ chấp hành dự toán để phân tích, đánh giá kết quảchấp hành dự toán, rút ra những kinh nghiệm và bài học cần thiết cho kỳ chấp hành

dự toán tiếp theo trong những năm sau

Yêu cầu với quyết toán chi thường xuyên ngân sách huyện

Đảm bảo các đơn vị dự toán lập đầy đủ và nộp kịp thời báo cáo tài chính chocác cơ quan có thẩm quyền xét duyệt theo đúng chế độ đã quy định Việc xét duyệtquyết toán năm đối với những khoản chi thường xuyên phải được thực hiện theonguyên tắc sau: Xét duyệt từng khoản phát sinh tại đơn vị; các khoản chi phải đảmbảo đủ các điều kiện chi; các khoản chi phải hạch toán theo đúng chế độ kế toán,đúng mục lục NSNN và đúng niên độ NS; các chứng từ chi phải hợp pháp; sổ sách

và báo cáo quyết toán phải khớp với chứng từ và khớp với số liệu của KBNN

Các số liệu trong các báo cáo có tính chính xác, trung thực Nội dung các báocáo tài chính tuân thủ theo đúng các nội dung ghi trong dự toán được duyệt và theođúng mục lục NSNN đã quy định

Báo cáo quyết toán năm của các đơn vị dự toán các cấp và của NS các cấpchính quyền trước khi trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê chuẩn phải cóxác nhận của KBNN đồng cấp

Thủ trưởng các đơn vị dự toán cấp trên có trách nhiệm kiểm tra và duyệtquyết toán các khoản chi thường xuyên NSNN của các đơn vị trực thuộc; tạo cơ sởvững chắc cho việc phân tích, đánh giá quá trình chấp hành dự toán một cách chínhxác, trung thực và khách quan

Báo cáo quyết toán của các đơn vị dự toán không được để xảy ra tình trạngquyết toán chi lớn hơn thu

Hiệu quả quản lý NS huyện chính là kết quả của sự tác động của các cơ quantrong bộ máy của chính quyền đối với công tác quản lý thu, chi ngân sách của

huyện Sự tác động đó phải đảm bảo nhanh nhạy, kịp thời, đúng chế độ, chính sách

và đúng định hướng phát triển KT-XH

Trong bộ máy chính quyền thì cán bộ là cái gốc của mọi công việc, công việcnào muốn thực hiện có kết quả tốt cũng đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ, công chức,viên chức và những người quản lý tổ chức thực hiện phải có năng lực, tâm huyết vàđạo đức nghề nghiệp Trong lĩnh vực quản lý tài chính càng đòi hỏi phải có một độingũ cán bộ tinh thông nghiệp vụ, am hiểu tình hình KT-XH của địa phương, chủ trìphối hợp nhịp nhàng, tham mưu đề xuất kịp thời để quản lý NSNN có hiệu quả

Nội dung quyết toán chi NSNN:

Sau khi khoá sổ Kế toán cuối ngày 31 tháng 12 hàng năm, số liệu trên sổsách của mỗi đơn vị phải đảm bảo cân đối và phải khớp đúng với số liệu của Khobạc cả về tổng số và số chi tiết Đơn vị dự toán tiến hành lập báo cáo quyết toánnăm để gửi xét duyệt Đơn vị dự toán cấp dưới lập báo cáo quyết toán năm gửi đơn

vị dự toán cấp trên Trong thời gian tối đa 20 ngày kể từ ngày nhận được báo cáoquyết toán của các đơn vị dự toán cấp dưới, đơn vị dự toán cấp trên có trách nhiệmxét duyệt quyết toán và thông báo kết quả xét duyệt quyết toán cho đơn vị dự toáncấp dưới Sau 10 ngày kể từ ngày nhận được thông báo xét duyệt quyết toán củađơn vị dự toán cấp trên, đơn vị dự toán cấp dưới không có ý kiến gì thì coi như đãchấp nhận để thi hành

Đơn vị dự toán cấp I có trách nhiệm tổng hợp và lập báo cáo quyết toán nămgửi cơ quan Tài chính đồng cấp sau khi đã có sự xác nhận của KBNN và Kiểm toánNhà nước Cơ quan Tài chính có trách nhiệm thẩm định quyết toán năm cho các đơn

vị dự toán cấp I trực thuộc mình quản lý trong thời gian tối đa 10 ngày đối với cấphuyện kể từ ngày nhận được báo cáo cáo quyết toán Sau 10 ngày, kể từ khi đơn vị

dự toán cấp I nhận được thông báo về quyết toán đã được thẩm định, nếu không có

ý kiến gì khác coi như đã chấp nhận để thi hành Nếu phát hiện sai sót, cơ quan Tàichính có quyền yêu cầu cơ quan duyệt quyết toán điều chỉnh lại cho đúng, đồng thời

xử lý hoặc đề nghị xử lý vi phạm theo qui định của pháp luật

Trường hợp đơn vị dự toán cấp I có ý kiến không thống nhất với thông báothẩm định quyết toán của cơ quan Tài chính thì phải trình UBND đồng cấp để xemxét quyết định Trong khi chờ ý kiến quyết định của UBND đồng cấp thì mọi quyếtđịnh của cơ quan Tài chính vẫn được thi hành.

Cơ quan Tài chính đồng cấp có quyền tham gia xét duyệt quyết toán năm đốivới đơn vị dự toán trực thuộc cấp I (nếu thấy cần thiết) Cơ quan dự toán cấp I và cơquan Tài chính đồng cấp có quyền xuất toán, thu hồi các khoản chi không đúng chế

độ và không nằm trong dự toán được duyệt; đồng thời ra lệnh nộp ngay các khoảnphải nộp vào NSNN theo chế độ quy định

Phòng tài chính kế hoạch huyện có trách nhiệm thẩm định báo cáo quyết toán thu,chi ngân sách trên địa bàn huyện trình UBND huyện xem xét để gửi Sở Tài chính,đồng thời UBND huyện trình Hội đồng nhân dân huyện phê duyệt Sau khi Hộiđồng nhân dân phê duyệt, báo cáo quyết toán năm được lập thành 4 bản gửi đến các

cơ quan sau:

01 bản gửi Hội đồng nhân dân huyện

01 bản gửi Uỷ ban nhân dân huyện

01 bản gửi Sở Tài chính tỉnh/Thành phố trực thuộc Trung ương.

01 bản lưu lại Phòng tài chính – KH huyện

Đồng thời gửi Kho bạc Nhà nước huyện nghị quyết phê chuẩn quyết toáncủa Hội đồng nhân dân cấp huyện

Trình tự lập, gửi, xét duyệt các báo cáo tài chính đã được quy định như trênvừa phản ánh một quy trình bắt buộc phải tuân thủ, vừa phản ánh yêu cầu cần phảitôn trọng về thời gian tại mỗi cấp, mỗi đơn vị Chỉ có như vậy thì công tác quyếttoán chi thường xuyên NSNN mới đảm bảo được tính kịp thời, chính xác, trungthực, khách quan

1.2.2.5 Công tác kiểm tra, giám sát về quản lý chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cấp huyện

Công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm soát, kiểm toán chi thườngxuyên là một trong những nội dung hết sức quan trọng của công tác quản lý ngânsách Đảm bảo cho việc thực hiện ngân sách đúng pháp luật, đúng nhiệm vụ, đảmbảo việc sử dụng nguồn lực đóng góp của nhân dân theo đúng mục tiêu đề ra, tránhbội chi NSNN.

Công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về lĩnh vựctài chính của các cơ quan, đơn vị dự toán ngân sách huyện và UBND các xã, thị trấnđược Phòng TC-KH thực hiện thông qua việc kiểm tra báo cáo quyết toán ngân sáchhàng năm theo quy định của Bộ Tài chính hướng dẫn xét duyệt, thẩm định và thôngbáo quyết toán năm đối với các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức đượcngân sách hỗ trợ và ngân sách các cấp hoặc do Thanh tra Nhà nước tổ chức thanhtra theo chuyên đề hàng năm hoặc thanh tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm

Công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán chi ngân sách được phối hợp thựchiện bởi nhiều cơ quan Nội dung thanh tra, kiểm tra là kiểm soát kế toán và kiểmtra tuân thủ các chế độ chính sách, cụ thể: Kiểm tra, chứng từ chi đúng quy định,kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ và việc lưu trữ chứng từ đầy đủ các hồ sơ gốc có liênquan; Kiểm tra biểu mẫu, sổ kế toán về số lượng và số liệu đúng theo các văn bảnquy định hiện hành; Kiểm tra việc tuân thủ hạch toán kế toán và mục lục ngân sách,xem xét đơn vị hạch toán kịp thời, đúng tính chất của tài khoản và nội dung chi theoquy định, xác định mục chi ngân sách cho từng nội dung công việc đúng tính chất;Kiểm tra nguồn kinh phí đơn vị sử dụng, quyết toán, trên cơ sở dự toán chi từ ngânsách và nguồn thu thực tế đơn vị được để lại sử dụng, số liệu chi không được vượtquá nguồn của hai nội dung trên; Kiểm tra tính tuân thủ tiêu chuẩn, định mức chicủa chế độ tài chính hiện hành, tùy theo tính chất của từng khoản chi mà kiểm traviệc tuân thủ mức chi, tiêu chuẩn định mức tương ứng

Kiểm toán Nhà nước có nhiệm vụ xác định tính đúng đắn, hợp pháp của báocáo quyết toán ngân sách các cấp và các đơn vị dự toán Kết quả kiểm toán đượcbáo cáo trước Chính phủ, Quốc hội và thực hiện trước khi Quốc hội, HĐND phêchuẩn quyết toán ngân sách

Mục đích của việc thực hiện thanh tra, kiểm tra, kiểm soát là nhằm phòngngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, phát hiện tham nhũng, lãngphí, phát hiện những sơ hở trong cơ chế quản lý chính sách, pháp luật để kiến nghịvới cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để có biện pháp khắc phục, phát huy các nhân

tố tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý Nhà nước, bảo vệ lợiích hợp pháp của Nhà nước, của các cơ quan, tổ chức kinh tế

1.2.3 Sự cần thiết khách quan phải hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên Ngân sách cấp huyện

Ngân sách cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triểnKTXH, giữ vững và đảm bảo an ninh, quốc phòng, ổn định chính trị địa phương.Hoạt động chi thường xuyên nhằm đảm bảo cho bộ máy các cơ quan quản lý nhànước cấp huyện hoạt động hiệu quả, cũng như đảm bảo quản lý, điều hành trên cáclĩnh vực kinh tế xã hội an ninh, quốc phòng tại địa phương

Từ khi Luật NSNN năm 2015 có hiệu lực thi thành, cùng với đó là hệ thốngcác văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo ra hành lang pháp lý quan trọng trong việcquản lý NSNN nói chung và quản lý chi thường xuyên nói riêng Tuy nhiên, khácvới chi đầu tư, chi thường xuyên thường liên quan đến rất nhiều các chính sách, chế

độ, định mức thuộc nhiều ngành, lĩnh vực, đối tượng áp dụng đa dạng phức tạp vàcũng thường xuyên thay đổi theo nhịp độ phát triển của tình hình chính trị - KTXH.Trong khi đó trình độ, năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác quản

lý ngân sách ở cơ sở còn chưa cập nhật kịp thời Cùng với đó là sự thiếu đồng bộcủa hệ thống cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cũng là nguyên nhân tạo ra sự bấtcập Điều đó sẽ dẫn đến sự tùy tiện trong chi tiêu NSNN, thiếu kiểm tra giám sát,gây lãng phí, thất thoát tiền của của Nhà nước và nhân dân

Mặc dù công tác kiểm tra, giám sát chi NSNN những năm qua cũng đã đượcquan tâm thực hiện đối với tất cả các đơn vị dự toán, song chưa thực sự có chấtlượng, hiệu quả cao Việc kiểm tra, thẩm định quyết toán NS còn mang tính thủ tục,hình thức, chưa phát hiện được nhiều sai sót hoặc do hạn chế về năng lực chuyên

môn nên chưa nắm bắt được hết các chế độ, chính sách, quy định trong chi thườngxuyên, do vậy quá trình quản lý NS gặp nhiều khó khăn.

Xuất phát từ yêu cầu thực tế nêu trên, cho thấy tính cấp bách và sự cần thiếtphải hoàn thiện, tăng cường sự quản lý nhà nước đối với chi NSNN nói chung vàchi thường xuyên ngân sách cấp huyện nói riêng, nhằm mục tiêu ổn định ngân sách,tiết kiệm, chống lãng phí, chống tiêu cực trong chi tiêu NSNN

1.2.4 Tiêu chí đánh giá quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước

1.2.4.1.Tiêu chí định tính

Đảm bảo cho việc thực hiện các nhiệm vụ một cách tiết kiệm, hiệu quả vàkhông gây thất thoát, lãng phí Ngoài ra trong quản lý chi thường xuyên NSNNminh bạch, công khai, được thể hiện cao trong khâu lập dự toá , chấp hành dự toán,quyết toán chi thường xuyên NSNN

Dùng để đánh giá mức độ chuẩn xác công tác lập dự toán Dự toán NSNN làbản dự trù các khoản thu, chi ngân sách theo các chỉ tiêu xác định trong một năm,được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và là căn cứ để thực hiện thu,chi ngân sách trong năm đó Dự toán NSNN, dù ở mức độ tổng hợp hay chi tiếtcũng đều nhằm tạo ra khuôn khổ tài chính để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhànước và mục đích phát triển KT-XH ở địa phương Đồng thời tạo căn cứ để điềuhành chi thường xuyên ngân sách một cách khoa học và hợp lý Vì vậy, mức độchuẩn xác của dự toán có vai trò vô cùng quan trọng đối với quản lý chi thườngxuyên NSNN Đây là yếu tố then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụngNSNN

Chấp hành chi so với dự toán: Chấp hành dự toán là quá trình quản lý tổnghợp các biện pháp kinh tế - tài chính và hành chính để thực hiện các chỉ tiêu chiNSNN đã được xác định trong dự toán, hướng tới đạt được các mục tiêu kinh tế - xãhội đã đặt ra Do đó, mức độ bám sát của chấp hành chi so với dự toán sẽ phản ánhhiệu quả của việc sử dụng ngân sách để đạt được những mục tiêu chiến lược đã đặt

ra cũng như phản hồi lại mức độ chuẩn xác của dự toán chi NSNN

Chấp hành định mức chi tiêu, mục đích chi tiêu và mức độ hoàn thành côngviệc: Trong quá trình chấp hành dự toán chi ngân sách, các khoản chi đều được tuânthủ theo định mức đã được các cơ quan quản lý cấp trên quy định Sự phù hợp trongđịnh mức chi sẽ tác động trực tiếp đến hiệu quả chi ngân sách từ đó đánh giá đượchiệu quả quản lý chi ngân sách theo định mức chi đã đặt ra có phù hợp hay khôngphù hợp để điều chỉnh để công tác chi đạt hiệu quả cao.

Tác động tích cực từ quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước trên địabàn huyện đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng là lâu dài và ổnđịnh, đảm bảo cân bằng lợi ích giữa các đơn vị dự toán ngân sách điều này đượcđánh giá qua sự phân bổ ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trên địa bànhuyện Không ảnh hưởng tiêu cực đến mội trường tự nhiên, sinh thái, xã hội

Quản lý chi NSNN thường xuyên cấp huyện phù hợp đối với đường lối chủtrương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, phù hợp với thực tiễn tinhhình đặc thù của huyện nhằm đáp ứng được nhiệm vụ chính trị phát triển KT-XHtrên địa bàn nhất là trong thời kỳ hội nhập quốc tế

1.2.4.2 Tiêu chí định lượng

Tỷ lệ hoàn thành dự toán chi thường xuyên NSNN:

Chỉ tiêu này phản ánh kết quả thực hiện dự toán của các khoản chi thườngxuyên NSNN trên địa bàn đạt được so với dự toán chi NSNN được cơ quan có thẩmquyền phê duyệt là bao nhiêu %

Tỷ lệ hoàn thành dự toán Số chi thường xuyên NSNN thực hiện

chi thường xuyên NSNN =

Tỷ lệ tăng trưởng số chi ngân sách huyện

Chỉ tiêu này phản ánh tỷ lệ tăng trưởng số chi NS huyện năm nay so với nămtrước Trong thực tế hoạt động quản lý chi NS huyện, chỉ tiêu này cho thấy nếu tỷ lệtăng trưởng số chi thường xuyên NSNN cao hơn đồng nghĩa với việc số chi thườngxuyên NSNN năm nay cao hơn so với cùng kỳ của năm trước

Tỷ lệ tăng trưởng Số chi thường xuyên năm nay - Số chi NS thường xuyên

xuyên NSNN Số chi thướng xuyên năm trước

Cơ cấu chi thường xuyên NSNN theo nội dung chi

Chỉ tiêu này phản ánh tỷ lệ từng nội dung chi thường xuyên NSNN trongtổng số chi NSNN là bao nhiêu %

Cơ cấu chi thường xuyên Số chi thường xuyên NSNN theo từng nội dung

Nội dung chi thường xuyên NSNN bao gồm: chi an ninh, chi quốc phòng, chigiáo dục, đào tạo, chi sự ngh ệp Y tế, chi dân số và kế hoạch hóa gia đình, chi vănhóa, thể thao, chi sự nghiệp kinh tế

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện

Quá trình quản lý chi thường xuyên ngân sách bị chi phối bởi các nhân tốkhách quan và chủ quan chủ yếu sau:

- Nguyên nhân khách quan:

Cơ chế chính sách và các quy định của Nhà nước về quản lý chi thường xuyên NSNN

Là ảnh hưởng của những văn bản được Nhà nước ban hành có tính quy phạmpháp luật chi phối toàn bộ hoạt động của các cơ quan nhà nước trong quá trình quản

lý chi ngân sách Cụ thể là các văn bản quy định phạm vi, đối tượng chi thường

xuyên ngân sách của các cấp chính quyền; quy định, chế định việc phân công, phân cấpnhiệm vụ chi, quản lý chi của các cấp chính quyền; quy định quy trình, nội dung lập,chấp hành và quyết toán ngân sách; quy định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơquan nhà nước trong quá trình quản lý chi thường xuyên ngân sách và sử dụng quỹngân sách; quy định, chế định những nguyên tắc, chế độ, định mức chi tiêu Các vănnày có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách trên một địabàn nhất định, do vậy đòi hỏi Nhà nước phải ban hành những văn bản đúng đắn, phùhợp với điều thực tế thì công tác quản lý chi NSNN mới đạt được hiệu quả.

Nhân tố về trình độ phát triển kinh tế và xã hội

Quản lý chi thường xuyên ngân sách chịu sự ảnh hưởng lớn từ trình độ pháttriển kinh tế xã hội và trình độ, mức thu nhập của người dân Mặt khác tại địaphương có trình độ dân trí cao thì ý thức tuân thủ pháp luật và các chính của sáchNhà nước của các tổ chức, cá nhân được nâng cao; năng lực sử dụng NSNN tại các

tổ chức và cá nhân thụ hưởng NSNN được cải thiện thì việc sử dụng NSNN sẽ cóhiệu quả

- Nguyên nhân chủ quan:

Nhân tố về tổ chức bộ máy và trình độ cán bộ quản lý chi thường xuyên

Tổ chức bộ máy quản lý chi NSNN trên địa bàn địa phương và việc vận dụngquy trình nghiệp vụ quản lý vào thực tiễn địa phương: hoạt động quản lý chi NSNNđược triển khai có thuận lợi và hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào tổ chức bộmáy quản lý chi NSNN và quy trình nghiệp vụ, trong đó đặc biệt là quy trình nghiệp

vụ quản lý Tổ chức bộ máy và quy trình quản lý, quyền hạn trách nhiệm của từngkhâu, từng bộ phận, mối quan hệ của từng bộ phận trong quá trình thực hiện từ lập,chấp hành, quyết toán và kiểm toán chi NSNN có tác động rất lớn đến quản lý chiNSNN

Tổ chức bộ máy quản lý phù hợp sẽ nâng cao chất lượng quản lý, hạn chếtình trạng sai phạm trong quản lý Quy trình quản lý được bố trí càng khoa học, rõràng thì càng góp phần quan trọng làm nâng cao chất lượng của thông tin tới cấp ra

được hiệu quả quản lý chi NSNN trên địa bàn địa phương.

Năng lực quản lý của người lãnh đạo bộ máy chi thường xuyên NSNN, baogồm các nội dung sau: năng lực đề ra chiến lược trong hoạt động ngân sách; đưa rađược các kế hoạch triển khai các công việc hợp lý, rõ ràng; tạo nên một cơ cấu tổchức hợp lý, có hiệu quả, có sự phân định rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn giữacác nhân viên, cũng như giữa các khâu, các bộ phận của bộ máy quản lý chi thườngxuyên NSNN ở địa phương Năng lực quản lý của người lãnh đạo có tầm quan trọngđặc biệt đối với công tác quản lý tài chính công ở trung ương cũng như địa phương.Nếu năng lực của người lãnh đạo yếu, bộ máy tổ chức không hợp lý, các chiến lượckhông phù hợp với thực tế thì việc quản lý chi tiêu nguồn lực tài chính công sẽkhông hiệu quả, dễ gây tình trạng chi vượt quá thu, chi đầu tư dàn trải, phân bổ chithường xuyên không hợp lý; có thể dẫn đến tình trạng thất thoát, lãng phí ngân sách,không thúc đẩy được sự phát triển của nền kinh tế, đảm bảo các vấn đề xã hội…

Năng lực chuyên môn của các bộ phận quản lý các khoản chi thường xuyênNSNN ở địa phương lại là yếu tố quyết định hiệu quả chi thường xuyên NSNN Nếucán bộ quản lý có năng lực chuyên môn cao sẽ giảm thiểu được sai lệch trong cungcấp thông tin của đối tượng sử dụng nguồn lực tài chính công, kiểm soát được toàn

bộ nội dung chi, nguyên tắc chi và tuân thủ theo các quy định về quản lý nguồn tàichính công đảm bảo theo dự toán đã đề ra.

Hệ thống thanh tra, kiểm tra

Thanh tra, kiểm tra, kiểm soát là hoạt động nhằm ngăn ngừa, phát hiện và xử

lý các hành vi vi phạm pháp luật, phát hiện tham nhũng lãng phí, phát hiện những

sơ hở trong cơ chế quản lý chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước

có thẩm quyền các biện pháp khắc phục Công tác thanh kiểm tra góp phần phát huycác nhân tố tích cực, nâng cao hiệu lực hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, bảo vệlợi ích hợp pháp của nhà nước, của các cơ quan đơn vị, tổ chức kinh tế và các cánhân Đây là một nhân tố có tác động và ảnh hưởng lớn đến kết quả và hiệu quả củacông tác quản lý nói chung và công tác quản lý chi thường xuyên NSNN nói riêng

Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi thường xuyên NSNN

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi thường xuyên NSNN ởđịa phương giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nhân lực trong xử lý công việcnhưng vẫn đảm bảo tính chính xác, nhanh chóng, thống nhất dữ liệu và giảm rủi ro

về yếu tố sai lệch thông tin, tạo tiền đề cho việc cải cách nghiệp vụ và cải cách hànhchính một cách hiệu quả Để thực hiện chức năng quản lý NSNN theo nhiệm vụđược giao, các cơ quan quản lý ngân sách ở huyện cần phải có những thông tin cơbản cần thiết và sự kết nối tích hợp các thông tin theo yêu cầu quản lý Trong xu thếphát triển khoa học công nghệ của thời đại mới, việc sử dụng công nghệ thông tin

đã đem lại nhiều lợi ích thiết thực

1.4 Thực tiễn và kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện và bài học cho huyện Quốc Oai, Tp Hà Nội

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện ở một số huyện

Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Gio Linh - Quảng Trị Quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Gio Linh trong những nămqua có nhiều bước tiến bộ Thể hiện trên một số nội dung sau:

Hệ thống chính sách chế độ của nhà nước được tuyên truyền thường xuyên, cáctiêu chuẩn định mức được địa phương quan tâm triển khai thực hiện Nhờ đó, về cơ bảnngân sách, tài sản nhà nước được sử dụng tiết kiệm và đúng chính sách chế độ

Công tác cải cách các thủ tục hành chính được tăng cường, tạo điều kiệnthuận lợi cho các đơn vị dự toán, cơ chế xin cho cơ bản bước đầu được hạn chế.Trong việc giao dự toán ngân sách, về cơ bản đã phân bổ và giao toàn bộ dự toánchi thường xuyên cho các đơn vị dự toán ngân sách huyện ngay từ đầu năm

Thực hiện tốt việc giao dự toán chi thường xuyên NSNN cho các đơn vị sửdụng ngân sách, nội dung dự toán ngân sách đã phản ánh đầy đủ các yêu cầu củanhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội và được giao ngay từ đầu năm Huyện đã chútrọng cân đối chi cho sự nghiệp phát triển giáo dục, đào tạo, phát triển sự nghiệp y

các nhu cầu cấp thiết khi có thiên tai, dịch bệnh xảy ra.

Làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra, thẩm định về tài chính ngân sách Kếtquả thanh tra, kiểm tra và thẩm định về tài chính, ngân sách hàng năm đã giảm chicho ngân sách Qua thanh tra, kiểm tra đã góp phần đảm bảo cho ngân sách, tiềnvốn, tài sản của nhà nước được thực hiện đúng chính sách chế độ Huyện đã xử lýnghiêm một số trường hợp vi phạm

Huyện Gio Linh đã quan tâm đến hoàn thiện công tác quyết toán ngân sách,thực hiện công khai việc giao dự toán và quyết toán ngân sách theo đúng các quyđịnh của pháp luật

Tuy nhiên, quản lý chi NSNN ở huyện Gio Linh cũng tồn tại một số yếukém:

Việc lập dự toán chi ở một số ngành và địa phương trong huyện chưa kịpthời Vẫn còn đơn vị xây dựng dự toán không sát, ngay từ những tháng đầu năm khivừa giao xong dự toán đã xin bổ sung, điều chỉnh ngân sách

Hệ thống chế độ chính sách, các tiêu chuẩn định mức về sử dụng tài chínhngân sách tuy đã có nhiều cố gắng song vẫn còn một số nội dung và lĩnh vực chưađồng bộ, chưa phù hợp với thực tiễn.Việc tổ chức thực hiện chế độ, tiêu chuẩn, địnhmức chi tiêu hành chính sự nghiệp ở một số đơn vị dự toán chưa nghiêm Công táckiểm tra, thanh tra vẫn còn hạn chế, tình trạng thất thoát, tiêu cực trong quản lý và

sử dụng ngân sách chưa được khắc phục triệt để

Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Mỹ Hào – Hưng Yên Huyện

Mỹ Hào là huyện nằm ở phía Bắc của tỉnh Hưng Yên, phía Bắc giáp huyện Văn Lâm,phía Nam giáp huyện Ân Thi, phía Đông giáp 2 huyện Cẩm Giàng và Bình Giang (tỉnhHải Dương), phía Tây giáp huyện Yên Mỹ Diện tích tự nhiên của Mỹ Hào là 7.910 ha,với gần 20km đường 5 chạy qua - là con đường huyết mạch nối với thủ đô Hà Nội, Hải

Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh Toàn huyện có 12 xã và

2 thị trấn Cơ cấu kinh tế được xác định là: công nghiệp - dịch vụ - nông lâm nghiệp

Quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Mỹ Hào trong những năm qua cónhiều chuyển biến Thể hiện trên một số nội dung sau:

Thực hiện tốt việc giao dự toán chi thường xuyên NSNN cho các đơn vị sửdụng ngân sách, nội dung dự toán ngân sách đã phản ánh đầy đủ Công tác quản lýchi thường xuyên: đã tiến hành khoán biên chế và khoản chi hành chính nên đơn vị

dự toán đã chủ động trong sử dụng kinh phí được ngân sách cấp, sắp xếp bộ máy,bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ và tăng thu nhập cho cán bộ, công chức Thực hiệnnghiêm túc việc công khai ngân sách các cấp, nhất là các quỹ nhân dân đóng gópxây dựng cơ sở hạ tầng

Thông qua việc phân công, phân cấp quản lý điều hành ngân sách đã tạođược tính chủ động cho chính quyền địa phương và các đơn vị thụ hưởng ngân sáchtrong việc huy động và sử dụng các nguồn lực tài chính một cách phù hợp, tiết kiệm

và hiệu quả

Ngân sách NN đã từng bước gắn với các mục tiêu phát triển KT – XH củahuyện trong khâu lập, phân bổ dự toán, đảm bảo phù hợp với tình hình chính trị củađịa phương

Tuy nhiên, công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách NN tại huyện MỹHào còn gặp nhiều trở ngại đó là trình độ của cán bộ quản lý ngân sách còn yếukém, không dự toán kịp thời các nhiệm vụ chi cho các sự nghiệp từ đầu năm để cácđơn vị chủ động thực hiện, dẫn tới tình trạng dồn ứ ngân sách vào cuối năm và chikhông hết nhiệm vụ phải chuyển nguồn sang năm sau

Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN của huyện Ba Vì

Huyện Ba Vì đã thực hiện khoán theo chỉ tiêu biên chế và khoán chi hoạtđộng cho các cơ quan Nhà nước theo Nghị định 130/2005/NĐ-CP và cho các đơn vị

sự nghiệp có thu theo Nghị định 43/2006/NĐ-CP Sau thời gian triển khai, các đơn

vị được giao khoán đã chủ động khai thác tối đa nguồn thu ngân sách trên địa bàn,tích cực quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả kinh phí được phân bổ vàkinh phí được chi từ nguồn thu để lại Huyện đã chủ động tổ chức sắp xếp lại bộmáy, tăng cường công tác kiêm nhiệm cán bộ, công chức bảo đảm hoàn thànhnhiệm vụ và thực hiện tăng thu nhập cho cán bộ, công chức từ nguồn tiết kiệm kinh