Tiểu luận Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế: Quan điểm của Hồ Chí Minh về kinh tế đối ngoại - Ý nghĩa và định hướng vận dụng

Tiểu luận tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về sự cần thiết của quan hệ đối ngoại và kinh tế đối ngoại; nội dung chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế đối ngoại; quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh trong phát triển kinh tế đối ngoại; vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế đối ngoại trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

M C L C Ụ Ụ

L I M  Đ U Ờ Ở Ầ

Ch  t ch H  Chí Minh là nhà yêu nủ ị ồ ước vĩ đ i, nhà ho t đ ng qu c t  xu tạ ạ ộ ố ế ấ  

s c, chi n sĩ tiên phong c a phong trào gi i phóng dân t c, s  gi  c a hoà bìnhắ ế ủ ả ộ ứ ả ủ  

và h u ngh  Cu c đ i và s  nghi p ho t đ ng cách m ng c a Ngữ ị ộ ờ ự ệ ạ ộ ạ ủ ười đã đ  l iể ạ  kho tàng lý lu n, t  tậ ư ưởng cách m ng và khoa h c vô giá cho dân t c Vi t Nam.ạ ọ ộ ệTrong hành trình 30 năm tìm đường c u nứ ước, Ch  t ch H  Chí Minh đã bônủ ị ồ  

ba nhi u n i trên kh p th  gi i, Ngề ơ ắ ế ớ ười đã s ng và ho t đ ng trong phong tràoố ạ ộ  

gi i phóng dân t c và công nhân qu c t , ti p nh n ch  nghĩa Mác – Lênin vàả ộ ố ế ế ậ ủ  qua tr i nghi m th c ti n đ u tranh cách m ng, trong t  tả ệ ự ễ ấ ạ ư ưởng c a Ngủ ười, v nấ  

đ  m  c a, h i nh p đã s m hình thành. Đa phề ở ử ộ ậ ớ ương hóa, đa d ng hóa, làm b nạ ạ  

v i t t c  các nớ ấ ả ước dân ch  và ti n b  là m t t  tủ ế ộ ộ ư ưởng xuyên su t trong tố ư 

tưởng H  Chí Minh. Cùng v i th i gian và trồ ớ ờ ước nh ng th  thách kh c nghi tữ ử ắ ệ  

c a công cu c xây d ng và b o v  đ t nủ ộ ự ả ệ ấ ước su t m y ch c năm, Ch  t ch Hố ấ ụ ủ ị ồ Chí Minh luôn gi  v ng quan đi m nh t quán, x  lý linh ho t, đúng đ n m iữ ữ ể ấ ử ạ ắ ố  quan h  gi a chính tr  và kinh t  trong chính sách đ i ngo i. ệ ữ ị ế ố ạ

 Trong h  th ng t  tệ ố ư ưởng H  Chí Minh, t  tồ ư ưởng v  kinh t  đ i ngo i làề ế ố ạ  

m t trong nh ng n i dung quan tr ng trong t  tộ ữ ộ ọ ư ưởng c a Ngủ ườ ềi v  kinh t , nóế  

được hình thành trên c  s  k  th a nh ng giá tr  t t đ p c a truy n th ng dânơ ở ế ừ ữ ị ố ẹ ủ ề ố  

t c, t  s  ti p thu tinh hoa văn hoá nhân lo i, đ c bi t là v n d ng sáng t o chộ ừ ự ế ạ ặ ệ ậ ụ ạ ủ nghĩa Mác ­ Lênin, thông qua quá trình kh o sát th c ti n trong nả ự ễ ước và th  gi i.ế ớ  

Nh ng quan đi m đó đã tr  thành đữ ể ở ường l i, ch  trố ủ ương, chính sách đ i ngo iố ạ  

v  kinh t  c a Đ ng, đề ế ủ ả ược th c ti n cách m ng Vi t Nam ch ng minh tínhự ễ ạ ệ ứ  đúng đ n c a nó trong cách m ng gi i phóng dân t c và c  trong giai đo n xâyắ ủ ạ ả ộ ả ạ  

d ng ch  nghĩa xã h i.ự ủ ộ  

Trong khuôn kh  môn h c T  tổ ọ ư ưởng H  Chí Minh v  kinh t , h c viên th cồ ề ế ọ ự  

hi n ti u lu n v i ch  đ :  ệ ệ ậ ớ ủ ề “Quan đi m c a H  Chí Minh v  kinh t  đ i ể ủ ồ ề ế ố   ngo i. Ý nghĩa và đ nh h ạ ị ướ ng v n d ng” ậ ụ  Thông qua đó, h c viên s  đi sâuọ ẽ  nghiên c u, ch  rõ quan đi m c a Ch  t ch H  Chí Minh trong lĩnh v c kinh tứ ỉ ể ủ ủ ị ồ ự ế 

đ i ngo i và quá trình v n d ng t  tố ạ ậ ụ ư ưởng đó c a Ngủ ười trong th c ti n nự ễ ước ta. 

I. T  TƯ ƯỞNG H  CHÍ MINH V  S  C N THI T C A QUAN H  Đ I Ồ Ề Ự Ầ Ế Ủ Ệ Ố

NGO I VÀ KINH T  Đ I NGO IẠ Ế Ố Ạ

Theo Bác, th  gi i là m t kh i th ng nh t các qu c gia có s  h p tác, giúpế ớ ộ ố ố ấ ố ự ợ  

đ  l n nhau. Mu n giành đỡ ẫ ố ược đ c l p dân t c, nh t đ nh ph i thi t l p nh ngộ ậ ộ ấ ị ả ế ậ ữ  

m i quan h  v i th  gi i bên ngoài. Vi t Nam luôn coi tr ng v n đ  quan h  v iố ệ ớ ế ớ ệ ọ ấ ề ệ ớ  các nước, không phân bi t đ i tác đó là ai, thi t l p quan h  đ i ngo i, không bệ ố ế ậ ệ ố ạ ỏ sót b t k  ai và ph i trên nguyên t c đ c l p ch  quy n, không can thi p vàoấ ỳ ả ắ ộ ậ ủ ề ệ  công vi c n i b  c a nhau vì l i ích chung cùng có l i. ệ ộ ộ ủ ợ ợ

Theo Người, ngo i giao và kinh t  có  nh hạ ế ả ưởng l n nhau: ẫ “chúng tôi s n ẵ   sàng đ t quan h  ngo i giao và th ặ ệ ạ ươ ng m i v i t t c  các n ạ ớ ấ ả ướ c”1. Bác luôn xác 

đ nh c n thi t ph i thi t l p, m  r ng quan h  kinh t  v i t t c  các nị ầ ế ả ế ậ ở ộ ệ ế ớ ấ ả ước trên 

c  s  tôn tr ng l n nhau, bình đ ng cùng có l i.ơ ở ọ ẫ ẳ ợ

1  H  Chí Minh Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, H, 2011, t p ồ ậ ị ố ậ  10, tr.317

Bác H  thăm Liên Xô năm 1955 ồ

T  duy c a Bác v  chính sách m  c a, h i nh p đã đư ủ ề ở ử ộ ậ ược hình thành t  r từ ấ  

s m. Ngay t  năm 1919, Ngớ ừ ười đã nh n đ nh: ậ ị “Xét v  nguyên t c, ti n b  chung ề ắ ế ộ  

ph  thu c vào vi c phát tri n ch  nghĩa qu c t  và văn minh ch  có l i khi các ụ ộ ệ ể ủ ố ế ỉ ợ   quan h  qu c t  đ ệ ố ế ượ c m  r ng và tăng c ở ộ ườ ng”2.“Là phi lý n u nghĩ r ng hai ế ằ   dân t c láng gi ng nh  dân t c An Nam và dân t c Nh t B n l i có th  c  t n ộ ề ư ộ ộ ậ ả ạ ể ứ ồ  

t i bi t l p đ i v i nhau” ạ ệ ậ ố ớ 3. Khi tr  l i nhà báo M  Standley Harrison, H  Chíả ờ ỹ ồ  

Minh đã nói: “Vi t Nam s  giao d ch v i t t c  các n ệ ẽ ị ớ ấ ả ướ c nào trên th  gi i mu n ế ớ ố   giao d ch v i Vi t Nam m t cách th t thà” ị ớ ệ ộ ậ 4

T  tư ưởng chi n lế ược kinh t  m  đế ở ược Ngườ ề ậ ậi đ  c p t p trung, đ y đ  vàầ ủ  

rõ ràng nh t trong b c th  Ngấ ứ ư ười gử  cho Liên h p qu c tháng 12/1946:i ợ ố

2   H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.1, tr. 9­10 ồ ậ ị ố ộ

3   H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.1, tr. 9­10 ồ ậ ị ố ộ

4 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.5, tr. 578 ồ ậ ị ố ộ

“…Đ i v i các n ố ớ ướ c dân ch , n ủ ướ c Vi t Nam s n sàng th c thi chính sách ệ ẵ ự  

m  c a và h p tác trong m i lĩnh v c.  ở ử ợ ọ ự

a. N ướ c Vi t Nam dành s  ti p nh n thu n l i cho đ u t  c a các nhà t ệ ự ế ậ ậ ợ ầ ư ủ ư 

b n, nhà k  thu t n ả ỹ ậ ướ c ngoài trong t t c  các ngành k  ngh  c a mình ấ ả ỹ ệ ủ

       b. N ướ c Vi t Nam s n sàng m  r ng các c ng, sân bay và đ ệ ẵ ở ộ ả ườ ng sá giao   thông cho vi c buôn bán và quá c nh qu c t ệ ả ố ế

       c. N ướ c Vi t Nam ch p thu n tham gia m i t  ch c h p tác kinh t  qu c t ệ ấ ậ ọ ổ ứ ợ ế ố ế  

d ướ ự i s  lãnh đ o c a Liên h p qu c ạ ủ ợ ố

        d. N ướ c Vi t Nam s n sàng ký k t v i các l c l ệ ẵ ế ớ ự ượ ng h i quân, l c quân ả ụ   trong khuôn kh  c a Liên h p qu c nh ng hi p đ nh an ninh đ c bi t và nh ng ổ ủ ợ ố ữ ệ ị ặ ệ ữ  

hi p  ệ ướ c liên quan đ n vi c s  d ng m t vài căn c  h i quân và không quân ế ệ ử ụ ộ ứ ả        … Chính sách m  c a và h p tác nói trên, Chính ph  Vi t Nam cũng giành ở ử ợ ủ ệ   cho n ướ c Pháp trong Hi p đ nh ngày 6/3/1946. Nh ng nh ng ng ệ ị ư ữ ườ i đ i di n ạ ệ   Pháp   Đông D ở ươ ng đã tìm cách phá ho i…” ạ 5

        Chi n tranh l nh gi a hai phe sau Chi n tranh th  gi i th  hai không choế ạ ữ ế ế ớ ứ  phép Người tri n khai nh ng ý tể ữ ưởng đúng đ n hình thành   Ngắ ở ườ ừ ấ ớ  i t  r t s mnày. T  sau Chi n tranh th  gi i th  hai, khi tình hình th  gi i di n bi n ph cừ ế ế ớ ứ ế ớ ễ ế ứ  

t p, th  gi i chia thành hai phe, H  Chí Minh v n c  g ng tìm cách m  r ngạ ế ớ ồ ẫ ố ắ ở ộ  quan h  v i các nệ ớ ước đ  v a t n d ng s   ng h , giúp đ  c a các nể ừ ậ ụ ự ủ ộ ỡ ủ ước b nạ  cho s  nghi p xây d ng CNXH   mi n B c đ ng th i đ  xây d ng m t tr nự ệ ự ở ề ắ ồ ờ ể ự ặ ậ  nhân dân th  gi i  ng h  Vi t Nam đ u tranh th ng nh t nế ớ ủ ộ ệ ấ ố ấ ước nhà. 

        H  Chí Minh có cách x  lý riêng v i t ng đ i tác tùy theo v  trí đ a lý, quanồ ử ớ ừ ố ị ị  

h  chính tr , l ch s  gi a Vi t Nam v i các đ i tác, đ  t  đó v ch ra chính sáchệ ị ị ử ữ ệ ớ ố ể ừ ạ  

đ i ngo i làm c  s  co vi c m  r ng quan h  kinh t  đ i ngo i.ố ạ ơ ở ệ ở ộ ệ ế ố ạ

5 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.4, tr. 470 ồ ậ ị ố ộ

          Trong bài phát bi u chúc m ng năm m i nhân d p l  m ng Trung ể ừ ớ ị ễ ừ ươ  ng

Đ ng và Chính ph  v  th  đô, H  Chí Minh đã ch  ra phả ủ ề ủ ồ ỉ ương châm quan h  c aệ ủ  

nước ta vớ  các ni ước b n bè XHCN, v i các nạ ớ ước trong bán đ o Đông Dả ương, 

v i các nớ ước Đông Nam Á, v i nớ ước Pháp và các nước trong h  th ng TBCN:ệ ố

        “Chúng ta đoàn k t ch t ch  v i nhân dân các n ế ặ ẽ ớ ướ c b n. Chung ta s  d a ạ ẽ ự   theo 5 nguyên t c l n c a b n tuyên b  Trung ­   n và Trung – Mi n (nay là ắ ớ ủ ả ố Ấ ế   Mianma) đ  gây quan h  h u h o v i hai chính ph  nhà vua Mi n và Lào. phát ể ệ ữ ả ớ ủ ế   tri n quan h  h u h o v i các n ể ệ ữ ả ớ ướ c Đông – Nam Á.

        Đ i v i n ố ớ ướ c Pháp, chúng ta s  c  g ng l p l i m i quan h  kinh t  và văn ẽ ố ắ ậ ạ ố ệ ế   hóa trên nguyên t c bình đ ng và hai bên đ u có l i. Chúng ta đoàn k t v i nhân ắ ẳ ề ợ ế ớ   dân Pháp và nhân dân yêu chu ng hòa bình trên th  gi i” ộ ế ớ 6

        Năm 1946, sau khi nước ta giành được đ c l p, trong chuy n thăm nộ ậ ế ướ  cPháp, người đã nói: “Đ i v i n ố ớ ướ c Pháp, chúng tôi ti p t c ch  tr ế ụ ủ ươ ng r ng ằ   trong nh ng đi u ki n bình đ ng tuy t đ i và cùng có l i, tr ữ ề ệ ẳ ệ ố ợ ướ c h t là tin c y ế ậ  

l n nhau và h p tác th ng th n, chúng tôi có th  thi t l p nh ng quan h  đ c ẫ ợ ẳ ắ ể ế ậ ữ ệ ặ  

bi t v  kinh t  và văn hóa v i n ệ ề ế ớ ướ c Pháp”7. 

V i các nớ ước TBCN khác trên th  gi i, H  Chí Minh cũng nhi u l n nh nế ớ ồ ề ầ ấ  

m nh:ạ  “Trong quan h  v i các n ệ ớ ướ c khác, chính sách c a n ủ ướ c Vi t Nam Dân ệ  

ch  C ng hòa là rõ ràng và trong sáng: đó là m t chính sách hòa bình và quan ủ ộ ộ  

h  t t. Chính sách đó d a trên 5 nguyên t c vĩ đ i nêu trong các b n tuyên b ệ ố ự ắ ạ ả ố  chung Trung ­  n và Trung – Mi n, t c là: tôn tr ng toàn v n lãnh th  và ch Ấ ế ứ ọ ẹ ổ ủ  

6 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.7, tr. 430 ồ ậ ị ố ộ

7  H  Chí Minh: ồ  Toàn t p ậ , Nxb Chính tr  Qu c gia, Hà N i, 1995, T.8, tr.58­59ị ố ộ

quy n c a nhau, không xâm ph m, không can thi p vào các công vi c n i b , ề ủ ạ ệ ệ ộ ộ   bình d ng và hai bên cùng có l i, chung s ng hòa bình ẳ ợ ố ”8.

H  Chí Minh luôn có quan đi m đ c l p dù trong đi u ki n Chi n tranhồ ể ộ ậ ề ệ ế  

l nh gi a hai phe di n ra gay g t, luôn mong mu n Vi t Nam có quan h  bìnhạ ữ ễ ắ ố ệ ệ  

đ ng, cùng có l i v i t t c  các nẳ ợ ớ ấ ả ước, và mong mu n nh  m i quan h , giúp đố ờ ố ệ ỡ 

c a bên ngoài mà kinh t , văn hóa Vi t Nam có th  đủ ế ệ ể ược nâng cao

II. N I DUNG CH  Y U C A T  TỘ Ủ Ế Ủ Ư ƯỞNG H  CHÍ MINH V  KINH T  Ồ Ề Ế

Đ I NGO IỐ Ạ

1. Nhi m v  c a kinh t  đ i ngo iệ ụ ủ ế ố ạ

Theo Người, nhi m v  c a kinh t  đ i ngo i bao g m b n nhi m v  mangệ ụ ủ ế ố ạ ồ ố ệ ụ  tính chi n lế ược nh  sau:ư

M t là ộ , khai thác các ngu n l c trong và ngoài nồ ự ước nh m xây d ng và b oằ ự ả  

v  T  qu c,ệ ổ ố

Hai là, nhi m v  trệ ụ ước m t ph i đ u tranh giành đ c l p và th ng nh t đ tắ ả ấ ộ ậ ố ấ ấ  

nước, đ c l p ch  quy n là v n m nh s  m t c a qu c gia, nó là m c tiêu baoộ ậ ủ ề ậ ệ ố ộ ủ ố ụ  trùm, m c tiêu c a m i m c tiêu,ụ ủ ọ ụ

Ba là, m  c a kinh t  v a là nhu c u, v a là đi u ki n quan tr ng đ  phátở ử ế ừ ầ ừ ề ệ ọ ể  tri n kinh t ,ể ế

B n là ố , t  tư ưởng c a ngủ ười trong vi c l a ch n đ i tệ ự ọ ố ượng đ  m  r ngể ở ộ  quan h  h p tác qu c t  v  kinh t  đó là t t c  các dân t c trên th  gi i đ u làệ ợ ố ế ề ế ấ ả ộ ế ớ ề  

b n, là đ i tạ ố ượng h p tác kinh t  ợ ế

2. Nguyên t c c  b n trong vi c m  r ng và nâng cao hi u qu  kinh t  đ i ắ ơ ả ệ ở ộ ệ ả ế ố

ngo iạ

8 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.8, tr. 58 ồ ậ ị ố ộ

2.1. Nguyên t c gi  v ng đ c l p, t  ch  và đ nh h ắ ữ ữ ộ ậ ự ủ ị ướ ng xã h i ch  nghĩa ộ ủ

Đây là nguyên t c c  b n nh t trong vi c phát tri n kinh t  đ i ngo i c aắ ơ ả ấ ệ ể ế ố ạ ủ  

Vi t Nam. Chính sách đ i v i các nệ ố ớ ướ ớc l n d a trên nguyên t c gi  v ng đ cự ắ ữ ữ ộ  

l p t  ch , v a h p tác, v a đ u tranh và b o đ m l i ích chính đáng c a dânậ ự ủ ừ ợ ừ ấ ả ả ợ ủ  

t c. Đ c l p, t  ch  ph i đi đôi v i gi  gìn b n s c dân t c. ộ ộ ậ ự ủ ả ớ ữ ả ắ ộ

Vi c m  r ng quan h  kinh t  đ i ngo i nh m khai thác có hi u qu  ngu nệ ở ộ ệ ế ố ạ ằ ệ ả ồ  

l c qu c t  ch  y u v  v n, công ngh , kinh nghi m qu n lý nh m phát huy l iự ố ế ủ ế ề ố ệ ệ ả ằ ợ  

th , tăng s c c nh tranh, nâng cao hi u qu  nh m th c hi n m c tiêu cao nh t làế ứ ạ ệ ả ằ ự ệ ụ ấ  

đ c l p dân t c và ch  nghĩa xã h i. M i ho t đ ng trong lĩnh v c kinh t  đ iộ ậ ộ ủ ộ ọ ạ ộ ự ế ố  ngo i đ u ph i hạ ề ả ướng vào m c tiêu đó, tránh tình tr ng vì l i ích kinh t  trụ ạ ợ ế ướ  c

m t, xa r i m c tiêu d n đ n ch ch hắ ờ ụ ẫ ế ệ ướng xã h i ch  nghĩa. ộ ủ

2.2. Nguyên t c bình đ ng cùng có l i ắ ẳ ợ

Bác kh ng đ nh là nguyên t c quan tr ng, c  s  v ng ch c duy trì, m i quanẳ ị ắ ọ ơ ở ữ ắ ố  

h  gi a các bên.  Bác luôn kh ng đ nh: các nệ ữ ẳ ị ước đ u có th  m  r ng quan hề ể ở ộ ệ 

h p tác trên nguyên t c bình đ ng, tôn tr ng đ c l p ch  quy n l n nhau và h pợ ắ ẳ ọ ộ ậ ủ ề ẫ ợ  tác cùng có l i. ợ

Nguyên t c bình đ ng trong quan h  quan tr ng trắ ẳ ệ ọ ước h t ph i đế ả ược thể 

hi n   vi c đ m b o l i ích kinh t , chính tr  c a các bên quan h , trệ ở ệ ả ả ợ ế ị ủ ệ ước h t làế  

l i ích kinh t  Đây là nguyên t c c  b n trong quan h  qu c t  Suy cho cùngợ ế ắ ơ ả ệ ố ế  trong quan h  qu c t  các bên tham gia cũng chính là nh m t i m c tiêu l i íchệ ố ế ằ ớ ụ ợ  

trước m t ho c lâu dài. Tuy nhiên, m c tiêu và phắ ặ ụ ương th c th c hi n khôngứ ự ệ  

2.4. Nguyên t c tôn tr ng đ c l p ch  quy n và toàn v n lãnh th ắ ọ ộ ậ ủ ề ẹ ổ

Trong c ng đ ng qu c t , m i qu c gia v i t  cách là qu c gia đ c l p đ uộ ồ ố ế ỗ ố ớ ư ố ộ ậ ề  

có ch  quy n v  chính tr , kinh t , xã h i và đ a lý. Vì v y, trong quan h  kinhủ ề ề ị ế ộ ị ậ ệ  

t , các bên quan h  ph i tôn tr ng, đ ng th i trên c  s  tôn tr ng ch  quy nế ệ ả ọ ồ ờ ơ ở ọ ủ ề  không được phép can thi p vào công vi c n i b  c a nhau. Đó cũng chính là yêuệ ệ ộ ộ ủ  

c u c a nguyên t c bình đ ng, cùng có l i.ầ ủ ắ ẳ ợ

Đ u tranh cho hòa bình, cùng t n t i hòa bình tr  thành m c tiêu ph n đ uấ ồ ạ ở ụ ấ ấ  

c a ph n l n các qu c gia, dân t c trên th  gi i. Hòa bình c a m i qu c gia cóủ ầ ớ ố ộ ế ớ ủ ỗ ố  

được trên c  s  c a đ c l p t  do và toàn v n lãnh th  Bác luôn coi tr ng chínhơ ở ủ ộ ậ ự ẹ ổ ọ  sách đ i ngo i đ c l p t  ch , t  l c, t  cố ạ ộ ậ ự ủ ự ự ự ường nh ng không r i vào ch  nghĩaư ơ ủ  

bi t l p, h p hòi. ệ ậ ẹ

3. M t s  đ i tác c n  u tiên trong quan h  kinh t  đ i ngo iộ ố ố ầ ư ệ ế ố ạ

Theo quan đi m c a Bác, c n  u tiên đ t m i quan h  kinh t  đ i ngo iể ủ ầ ư ặ ố ệ ế ố ạ  

v i m t s  đ i tác đ c bi t nh :ớ ộ ố ố ặ ệ ư

+  u tiên thi t l p quan h  kinh t  đ i ngo i v i Liên Xô và Trung Qu cƯ ế ậ ệ ế ố ạ ớ ố+ Chú tr ng thi t l p các quan h  kinh t , thọ ế ậ ệ ế ương m i v i các nạ ớ ước láng 

gi ngề

+ C ng c  quan h  kinh t  v i nủ ố ệ ế ớ ước Pháp

+ Đ i v i các nố ớ ước còn l i trong c ng đ ng th  gi i, Bác luôn kh ng đ nhạ ộ ồ ế ớ ẳ ị  

mu n giao d ch v i t t c  các nố ị ớ ấ ả ước mu n giao d ch v i Vi t Nam m t cách th tố ị ớ ệ ộ ậ  thà

4. T  tư ưởng H  Chí Minh v  vai trò c a ngo i l c, thu hút ngo i l c đ  ồ ề ủ ạ ự ạ ự ể

phát huy n i l c, coi n i l c là chính, ngo i l c là quan tr ngộ ự ộ ự ạ ự ọ

Người kh ng đ nh, đ c l p ch  quy n c a m i qu c gia không tách r i v iẳ ị ộ ậ ủ ề ủ ỗ ố ờ ớ  

h p tác kinh t  qu c t  H p tác qu c t  đ  tranh th  ngu n v n, khoa h c,ợ ế ố ế ợ ố ế ể ủ ồ ố ọ  công ngh , th  trệ ị ường nh m phát tri n kinh t  Phát huy s c m nh n i l c, tăngằ ể ế ứ ạ ộ ự  

cường s  hi u bi t l n nhau vì l i ích chung c a m i dân t c.ự ể ế ẫ ợ ủ ỗ ộ

Bác H  ti p Ch  t ch Trung Qu c Mao Tr ch Đông ồ ế ủ ị ố ạ

­  H  Chí Minh kiên trì quan đi m m  r ng quan h  v i các nồ ể ở ộ ệ ớ ước XHCN, 

v i các nớ ước láng gi ng và các nề ước có ch  đ  chính tr  khác nhau.ế ộ ị

 ­ M c đích: ụ  nh m góp ph n duy trì s   n đ nh trong khu v c và trên thằ ầ ự ổ ị ự ế 

gi i đ  nhân dân ta đớ ể ượ ốc s ng trong không khí hòa bình, t  do và  thu hút m iự ọ  ngu n l c nh m phát tri n kinh t , nâng cao đ i s ng c a nhân dân ta. ồ ự ằ ể ế ờ ố ủ

Trên báo C u qu c ngày 23/10/1945, H  Chí Minh đã nói rõ m c tiêu này:ứ ố ồ ụ  

“Có th  r ng: chúng ta hoan nghênh nh ng ng ể ằ ữ ườ i Pháp mu n đem t  b n vào ố ư ả  

x  ta khai thác nh ng ngu n nguyên li u ch a có ai khai thác, chúng ta s  m i ứ ữ ồ ệ ư ẽ ờ  

nh ng nhà chuyên môn Pháp, cũng nh  M , Nga hay tàu, đ n đây giúp vi c cho ữ ư ỹ ế ệ   chúng ta trong cu c ki n thi t qu c gia” ộ ế ế ố 9. 

9 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.4, tr.74 ồ ậ ị ố ộ

­ Tuy nhiên, m c tiêu c  b n c a vi c m  r ng quan h  kinh t  v i cácụ ơ ả ủ ệ ở ộ ệ ế ớ  

nước chính là đ  có đi u ki n phát huy nh ng ti m năng c a Vi t Nam. Đó làể ề ệ ữ ề ủ ệ  quan đi m thu hút ngo i l c đ  phát huy n i l c c a Ngể ạ ự ể ộ ự ủ ười. Đó là vì:

M t là, ộ  t  tư ưởng ch  đ o c a H  Chí Minh là t  tủ ạ ủ ồ ư ưởng t  l c cánh sinhự ự  

d a vào s c mình là chính. Theo Bác, phát huy s c m nh dân t c, coi đó là ngu nự ứ ứ ạ ộ ồ  

l c n i sinh, gi  vai trò quy t đ nhự ộ ữ ế ị

Báo cáo v  k t qu  chuy n đi thăm Liên Xô, Trung Qu c, Mông C  Chề ế ả ế ố ổ ủ 

t ch H  Chí Minh nói rõ thêm: ị ồ “Cũng nh  trong th i k  kháng chi n, ph ư ờ ỳ ế ươ   ng châm c a ta hi n nay là: t  l c cánh sinh là chính, vi c các n ủ ệ ự ự ệ ướ c b n giúp ta là ạ  

1. X  lý đúng đ n m i quan h  gi a chính sách đ i ngo i nói chung v i ử ắ ố ệ ữ ố ạ ớ

chính sách kinh t  đ i ngo i nói riêngế ố ạ

Đây là m i quan h  bi n ch ng gi a chính tr  và kinh t , do v y, chúng taố ệ ệ ứ ữ ị ế ậ  

ph i làm sao có s  g n bó gi a công tác đ i ngo i v i xây d ng kinh t  c a đ tả ự ắ ữ ố ạ ớ ự ế ủ ấ  

nướ Ưc.  u tiên và chú tr ng gi i quy t quan h  đ i ngo i làm c  s  cho quan họ ả ế ệ ố ạ ơ ở ệ kinh t  đ i ngo i.ế ố ạ

10 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.8, tr. 30 ồ ậ ị ố ộ

11 H  Chí Minh: Toàn t p, Nxb Chính tr  qu c gia, Hà N i, 1995, t.8, tr.297 ồ ậ ị ố ộ

Người ch  trủ ương m  r ng quan h  đ i ngo i theo th  t  ở ộ ệ ố ạ ứ ự u tiên sau đây:ư

        ­ Tr ướ c h t ế  là các nước XHCN anh em (khi còn phe XHCN)

­ Sau đó là quan h  v i lào và Campuchia, nh ng nệ ớ ữ ước láng gi ng g n gũiề ầ  cùng trong bán đ o Đông Dả ương, có nhi u g n bó quan h  t  lâu.ề ắ ệ ừ

­ Th  ba ứ  là quan h  v i các nệ ớ ước có v  trí đ a lý g n gũi và có đi u ki n g nị ị ầ ề ệ ầ  

gi ng Vi t Nam ố ệ (c  v  kinh t  và v  chính tr  ­ m i ả ề ế ề ị ớ  thoát kh i ách áp b c c a ỏ ứ ủ  

ch  nghĩa th c dân) ủ ự    khu v c châu Á nh  Trung Qu c,  n Đ , Inđônêxia.ở ự ư ố Ấ ộ

­ Cu i cùng ố  là các nước dân ch  khác, trong đó Ngủ ườ ặi đ c bi t chú ý đ nệ ế  quan h  Vi t – Pháp xu t phát t  quan h  l ch s  lâu đ i, đ c bi t gi a hai qu cệ ệ ấ ừ ệ ị ử ờ ặ ệ ữ ố  gia

Đi u ề c nầ  rút ra   đây là chúng ta c n quán tri t quan đi m m  r ng c aở ầ ệ ể ở ộ ử  

h u ngh  đ  cùng các b n làm ăn trên tinh th n tin c y l n nhau, hai bên cùng cóữ ị ể ạ ầ ậ ẫ  

l i mà H  Chí Minh đã đ  ra t  r t s m và r t kiên trì theo đu i trong su t cu cợ ồ ề ừ ấ ớ ấ ổ ố ộ  

đ i c a Ngờ ủ ười

Đường l i đ i ngo i là c  s  chính tr  đ  t  đó xây d ng đố ố ạ ơ ở ị ể ừ ự ường l i kinh tố ế 

đ i ngoố ại  M i quan h  gi a đố ệ ữ ường l i đ i ngo i và đố ố ạ ường l i kinh t  đ iố ế ố  ngo i là m i quan h  gi a chính tr  v i kinh t ạ ố ệ ữ ị ớ ế  Vì th , chúng ta ph i làm sao cóế ả  

s  g n bó gi a công tác đ i ngo i v i vi c xây d ng kinh t  c a đ t nự ắ ữ ố ạ ớ ệ ự ế ủ ấ ước. 

Th m nhu n t  tấ ầ ư ưởng c a H  Chí Minh, Đ i h i đ i bi u toàn qu c l nủ ồ ạ ộ ạ ể ố ầ  

th  X c a Đ ng đã nêu:ứ ủ ả  

“Th c hi n nh t quán đ ự ệ ấ ườ ng l i đ i ngo i đ c l p t  ch , hòa bình, h p ố ố ạ ộ ậ ự ủ ợ   tác và phát tri n; chính sách đ i ngo i r ng m , đa ph ể ố ạ ộ ở ươ ng hóa, đa d ng hóa ạ   các quan h  qu c t  Ch  đ ng và tích c c h i nh p kinh t  qu c t … Vi t Nam ệ ố ế ủ ộ ự ộ ậ ế ố ế ệ  

là b n, đ i tác tin c y c a các n ạ ố ậ ủ ướ c trong c ng đ ng qu c t …” ộ ồ ố ế 12

12  Đ ng C ng s n Vi t Nam, Văn ki n Đ i h i l n th  X c a Đ ng, tr.112 ả ộ ả ệ ệ ạ ộ ầ ứ ủ ả

"Phát tri n quan h  v i t t c  các n ể ệ ớ ấ ả ướ c, các vùng lãnh th  trên th  gi i và ổ ế ớ   các t  ch c qu c t  theo nguyên t c: tôn tr ng đ c l p ch  quy n và toàn v n ổ ứ ố ế ắ ọ ộ ậ ủ ề ẹ   lãnh th , không can thi p vào công vi c n i b  c a nhau; không dùng vũ l c ổ ệ ệ ộ ộ ủ ự  

ho c đe do  dùng vũ l c; gi i quy t b t đ ng và tranh ch p thông qua th ặ ạ ự ả ế ấ ồ ấ ươ   ng

l ượ ng hoà bình; tôn tr ng l n nhau, bình đ ng và cùng có l i." ọ ẫ ẳ ợ  13

Cương lĩnh xây d ng đ t nự ấ ước trong th i k  quá đ  lên ch  nghĩa xã h iờ ỳ ộ ủ ộ  

(b  sung, phát tri n năm 2011) ổ ể  đã nh n m nh: Th c hi n nh t quán đấ ạ ự ệ ấ ường l iố  

đ i ngo i đ c l p, t  ch , hòa bình, h p tác và phát tri n; đa phố ạ ộ ậ ự ủ ợ ể ương hóa, đa 

d ng hóa quan h , ch  đ ng và tích c c h i nh p qu c t ;…ạ ệ ủ ộ ự ộ ậ ố ế  Vi t Nam là b n,ệ ạ  

đ i tác tin c y và thành viên có trách nhi m trong c ng đ ng qu c t , góp ph nố ậ ệ ộ ồ ố ế ầ  vào s  nghi p hòa bình, đ c l p dân t c, dân ch  và ti n b  xã h i trên th  gi i.ự ệ ộ ậ ộ ủ ế ộ ộ ế ớ  

H p tác bình đ ng, cùng có l i v i t t c  các nợ ẳ ợ ớ ấ ả ước không phân bi t ch  đệ ế ộ chính tr  ­ xã h i khác nhau trên c  s  nh ng nguyên t c c  b n c a Hi nị ộ ơ ở ữ ắ ơ ả ủ ế  

chương Liên h p qu c và lu t pháp qu c t ợ ố ậ ố ế

2. M  r ng quan h  kinh t  đ i ngo i là đ  thu hút ngo i l c nh m phát ở ộ ệ ế ố ạ ể ạ ự ằ

huy n i l cộ ự

M c tiêu c  b n nh t c a m  r ng quan h  kinh tụ ơ ả ấ ủ ở ộ ệ ế  đ i ngo i làố ạ  thu hút ngo i l c nh m phát tri n kinh t , nâng cao đ i s ng c a nhân dân Vi t Nam.ạ ự ằ ể ế ờ ố ủ ệ  

Đ  th c hi n ể ự ệ t  tư ưở  c a H  Chí Minh, ng ủ ồ c n gi i quy tầ ả ế  các vi c sau đây:ệ

M t là, ộ   c n t p trung và hoàn thi n môi trầ ậ ệ ường và chu n b  nh ng đi uẩ ị ữ ề  

ki n kinh t  trong nệ ế ước cho vi c m  c a n n kinh t  trên các m t:ệ ở ử ề ế ặ

­ Xây d ng h  th ng k t c u h  t ngự ệ ố ế ấ ạ ầ

­ Đào t o ngu n nhân l cạ ồ ự

13 Đ ng C ng s n Vi t Nam, Văn ki n Đ i h i l n th  X c a Đ ng, tr.112 ­ 113 ả ộ ả ệ ệ ạ ộ ầ ứ ủ ả

­ C i cách hành chínhả

Hai là, ph i ti p t c xây d ng môi trả ế ụ ự ường pháp lý phù h p v i hoàn c nh,ợ ớ ả  

đi u ki n c a Vi t Nam, phù h p v i lu t pháp và thông l  qu c t ề ệ ủ ệ ợ ớ ậ ệ ố ế

M t môi trộ ường pháp lý lành m nh s  là nhân t  h p d n đ u t  nạ ẽ ố ấ ẫ ầ ư ướ  cngoài, b i vì các nhà đ u t  khi b  v n vào kinh doanh không g p nh ng phi nờ ầ ư ỏ ố ặ ữ ề  

hà, r c r i, thu đắ ố ượ ợc l i nhu n th a đáng và đậ ỏ ược nhà nước đ m b o l i íchả ả ợ  

h p pháp cho h  Cùng v i vi c có m t b  lu t hoàn ch nh, đ ng b , phù h pợ ọ ớ ệ ộ ộ ậ ỉ ồ ộ ợ  

v i lu t pháp và thông l  qu c t , c n c i cách h  th ng hành chính, ch ng quanớ ậ ệ ố ế ầ ả ệ ố ố  liêu, tham nhũng… là nh ng vi c c p bách đ  thu hút v n đ u t  t  bên ngoài.ữ ệ ấ ể ố ầ ư ừ

3. Gi  v ng các nguyên t c m  r ng và nâng cao hi u qu  kinh t  đ iữ ữ ắ ở ộ ệ ả ế ố  ngo iạ

C n ph i gi  v ng và tăng cầ ả ữ ữ ường tính đ c l p, t  ch  v  kinh t , chính tr ộ ậ ự ủ ề ế ị  

Đó là quan đi m có tính nguyên t c trong h i nh p qu c t , trể ắ ộ ậ ố ế ước h t là quy tế ế  sách h i nh p nh m khai thác t i đa các l i th , đ ng th i đ i phó, th ng v iộ ậ ằ ố ợ ế ồ ờ ố ắ ớ  các thách th c trong h i nh p.ứ ộ ậ

Đ  m  r ng và nâng cao hi u qu  kinh t  đ i ngo i, Đ ng ta đã khôngể ở ộ ệ ả ế ố ạ ả  

ng ng quán tri t nh ng nguyên t c c  b n trong vi c m  r ng và nâng cao hi uừ ệ ữ ắ ơ ả ệ ở ộ ệ  

qu  kinh t  đ i ngo i, g m:ả ế ố ạ ồ

­ Nguyên t c bình đ ng: ắ ẳ  Đ  quán tri t nguyên t c bình đ ng trong quan hể ệ ắ ẳ ệ 

qu c t  nói chung, quan h  kinh t  đ i ngo i nói riêng yêu c u ph i ti p t c đ uố ế ệ ế ố ạ ầ ả ế ụ ấ  tranh giành quy n bình đ ngề ẳ  th c s , đ ng th i t o ra nh ng ti n đ  c n thi tự ự ồ ờ ạ ữ ề ề ầ ế  

đ  duy trì s  bình đ ng đó.ể ự ẳ

­ Nguyên t c cùng có l i: ắ ợ    Ph i nâng cao trình đ  hi u bi t v  vi c xâyả ộ ể ế ề ệ  

d ng, ký k t các đi u kho n quy đ nh quy n l i, nghĩa vự ế ề ả ị ề ợ ụ, trách nhi m c a cácệ ủ  bên trong các h p đ ng. Chính l i ích các bên trong quan h  đợ ồ ợ ệ ược c  th  hóaụ ể  trong các đi u kho n đó. ề ả