bài tập và lời giải chi tiết môn quản trị tài chính

CASE STUDY 1Phân tích dự án Công ty Taxi ABTaxi AB là công ty kinh doanh dịch vụ taxi, kinh doanh từ năm 2000. Hiện tại công ty có hơn 1000 xe và đã có sự phát triển đáng kể so với khi mới thành lập.Năm 2015, dự đoán du cầu đi lại bằng xe taxi gia tăng, công ty sẽ tăng thêm 375 xe taxi trong năm tới. Tuy nhiên do cạnh tranh gay gắt và không dễ gì thành công trên thị trường nên Ban giám đốc của công ty nghĩ rằng họ cần cẩn trọng trong việc ra quyết định.Giả sử anh (chị) là một thành viên trong Ban giám đốc, anh chị sẽ trình bày ý kiến của mình như thế nào để góp ý và cùng chia sẻ với những nỗi băn khoăn của Ban giám đốc. Anh (chị) có thể sử dụng những thông tin dưới đây hỗ trợ cho quan điểm của mình.Vốn đầu tưSau khi liên hệ với đại diện của nhiều hon sản xuất xe hơi khác nhau. Tổng giám đốc nhận thấy giá chào loại xe DAEWOO GENTRA phù hợp với nhu cầu của hon. Giá một chiếc DAEWOO GENTRA hiện nay là 17.500 USD chưa kể lệ phí trước bạ và một số chi phí liên quan khác. Bảng 1 dưới đây cho biết tổng vốn đầu tư cho mỗi xe taxi. Tỷ giá USDVND hiện nay là 21.095. Dựa theo kinh nghiệm, công ty dự đoán sẽ có tuổi thọ hoạt động kéo dài 6 năm và giá trị thanh lý ước chừng 15% giá trị ban đầu. Những thiết bị khác lắp trên xe cũng có thời gian hoạt động 6 năm nhưng không còn giá trị khi thải hồi. Theo Tổng giám đốc, trong các báo cáo tài chính nộp hon h quan thuế cũng như trong xem xét hoạt động, công ty đều khấu hao tài sản theo phương pháp đường thẳng. Đây chưa phải phương pháp khấu hao tốt nhất nhưng ông ta cho rằng nó có thể chấp nhận được vì đơn giản và phù hợp với trình độ quản lý của công ty.CASE STUDY 2Nghiên cứu tình huống dự án chung cư MercuryĐối với ông Vương, giám đốc kinh doanh của High Sky Co,Ltd, 1422003 là một ngày đặc biệt quan trọng, ngày mà ông được giao nhiệm vụ chuẩn bị hồ sơ kêu gọi các đối tác thành lập liên doanh tham gia đấu giá lô đất 10,3ha tại đường Nguyễn Hữu Cảnh, Quận 1 Tp. HCM nhằm lập dự án xây dựng chung cư Mercury với hơn 6.000 căn hộ để bán hoặc cho thuê.Tuy nhiên, ông Vương cùng với các cộng sự cần phải nhanh chóng đưa ra một bản đánh giá sơ bộ về dự án để trình bày vào ngày 142003, trong cuộc họp đầu tiên của đối tác dự kiến tham gia lien doanh. Dưới đây là một số thông tin mà bộ phận nghiên cứu của ông thu được.

CASE STUDY 1 Phân tích dự án Công ty Taxi AB

Taxi AB là công ty kinh doanh dịch vụ taxi, kinh doanh từ năm 2000 Hiện tại công

ty có hơn 1000 xe và đã có sự phát triển đáng kể so với khi mới thành lập

Năm 2015, dự đoán du cầu đi lại bằng xe taxi gia tăng, công ty sẽ tăng thêm 375 xe taxi trong năm tới Tuy nhiên do cạnh tranh gay gắt và không dễ gì thành công trên thị trường nên Ban giám đốc của công ty nghĩ rằng họ cần cẩn trọng trong việc ra quyết định

Giả sử anh (chị) là một thành viên trong Ban giám đốc, anh chị sẽ trình bày ý kiến của mình như thế nào để góp ý và cùng chia sẻ với những nỗi băn khoăn của Ban giám đốc Anh (chị) có thể sử dụng những thông tin dưới đây hỗ trợ cho quan điểm của mình

Vốn đầu tư

Sau khi liên hệ với đại diện của nhiều 1hon sản xuất xe hơi khác nhau Tổng giám đốc nhận thấy giá chào loại xe DAEWOO GENTRA phù hợp với nhu cầu của 1hon Giá một chiếc DAEWOO GENTRA hiện nay là 17.500 USD chưa kể lệ phí trước bạ và một số chi phí liên quan khác Bảng 1 dưới đây cho biết tổng vốn đầu tư cho mỗi xe taxi Tỷ giá USD/VND hiện nay là 21.095 Dựa theo kinh nghiệm, công ty dự đoán sẽ có tuổi thọ hoạt động kéo dài 6 năm và giá trị thanh lý ước chừng 15% giá trị ban đầu Những thiết bị khác lắp trên xe cũng có thời gian hoạt động 6 năm nhưng không còn giá trị khi thải hồi Theo Tổng giám đốc, trong các báo cáo tài chính nộp 1hon h quan thuế cũng như trong xem xét hoạt động, công ty đều khấu hao tài sản theo phương pháp đường thẳng Đây chưa phải phương pháp khấu hao tốt nhất nhưng ông ta cho rằng nó có thể chấp nhận được vì đơn giản và phù hợp với trình độ quản lý của công ty

Bảng 1: Tổng vốn đầu tư cho mỗi xe

Số tiền

Các thiết bị chuyên dùng 730 USD

Tổng cộng

Doanh thu và chi phí hàng năm

Dựa trên cơ sở kinh nghiệm và kết quả khảo sát thị trường gần đây, Phó giám đốc

sự báo doanh thu có thể gia tăng hàng năm 7% Mặc dù vậy, bà vẫn cẩn thận nên lấy mức doanh thu mỗi xe thấp nhất hàng tháng là 35 triệu đồng, trong đó 35% chia cho tài xế, phần còn lại của công ty Doanh thu này mỗi xe đều đạt được ngay cả trong tình hình khó 2hon nhất

Theo thỏa thuận giữa tài xế và công ty, tài xế phải chịu tất cả các chi phí khả biến như xăng dầu, rửa xe, bến bãi Theo Phó giám đốc 2, chi phí hoạt động hàng năm của công ty bao gồm tiền lương cho bộ phận gián tiếp, khấu hao và các chi phí chung khác như tiếp thị, tiền thuê văn phòng, bảo hiểm và các chi phí khác như ở bảng 2 không tăng đáng

kể

Bảng 2: Ước tính chi phí hàng tháng chưa kể khấu hao

Chi phí sử dụng vốn và thuế thu nhập

Để có đủ vốn đầu tư cho dự án, công ty định huy động 2 nguồn vốn là nợ vay và lợi nhuận để lại Khi liên hệ với ngân hàng, Giám đốc tài chính cho biết ngân hàng có thể cho vay 50% nhu cầu vốn trong thời hạn 6 năm với lãi suất 18%/ năm Tuy nhiên lãi suất sẽ tăng lên 20%/năm nếu công ty sử dụng trên 50% vốn vay để tài trợ cho dự án này

Đối với lợi nhuận để lại, công ty chưa niêm yết chứng khoán đề sàn nên khó ước lượng được phí tổn Tuy nhiên, Giám đốc tài chính nghĩ rằng nếu công ty không sử dụng lợi nhuận để lại để đầu tư vào dự án thì số lợi nhuận này có thể sử dụng vào mục đích khác

và sinh lợi tức ít nhất 23%/ năm Do đó 23% được xem là chi phí cơ hội hợp lý khi ước lượng chi phí sử dụng lợi nhuận để lại

Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là 22%

Cơ cấu vốn

Trong phiên họp Ban giám đốc gần đây nhất, Tổng giám đốc nhấn mạnh đến một

số yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chi phí sử dụng vốn, đó là cơ cấu vốn Trong những năm trước, công ty đã duy trì tỷ lệ là 30% nợ và 70% vốn chủ sở hữu Nhưng hiện nay công ty đang xem xét 2 phương án, theo đó tỷ trọng nợ sẽ tăng Bảng 3 dưới đây cho thấy

cơ cấu vốn của công ty theo 2 phương án

Bảng 3: Cơ cấu vốn của công ty

Quyết định đầu tư

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau được sử dụng để đánh giá triển vọng của dự án, chẳng hạn như phương pháp giá trị hiện tại thuần (NPV), Phương pháp tỷ suất thu hồi nội

bộ (IRR), phương pháp thời gian hoàn vốn (PBP) Tuy nhiên các giám đốc của công ty chưa hiểu rõ về các phương pháp này nên cũng khó đánh giá phương pháp nào tốt hơn Vì thế, ông nghĩ nên tìm kiếm lời khuyên từ các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực này Đây cũng là cơ hội tốt cho ông ấy thu thập được những bài học bổ ích từ lời khuyên của anh (chị)

Xin anh (chị) vui 4hon giúp cho Ban giám đốc những lời khuyên quý giá bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

Câu hỏi

1, Chi phí sử dụng vốn bình quân theo 2 phương án như thế nào?

2, Tính chi phí khấu hao xe và thiết bị hàng năm như thế nào?

3, Dự báo dòng tiền tệ qua các năm dựa trên thông tin được cung cấp?

4, Dự trên cơ sở đó tính NPV, IRR và tư vấn công ty có nên chấp nhận dự án này không?

5, Phân tích những ảnh hưởng đến quyết định đầu tư nếu doanh thu giảm 20% so với dự báo?

CASE STUDY 2

Nghiên cứu tình huống dự án chung cư Mercury

Đối với ông Vương, giám đốc kinh doanh của High Sky Co,Ltd, 14/2/2003 là một ngày đặc biệt quan trọng, ngày mà ông được giao nhiệm vụ chuẩn bị hồ sơ kêu gọi các đối tác thành lập liên doanh tham gia đấu giá lô đất 10,3ha tại đường Nguyễn Hữu Cảnh, Quận 1

Tp HCM nhằm lập dự án xây dựng chung cư Mercury với hơn 6.000 căn hộ để bán hoặc cho thuê

Tuy nhiên, ông Vương cùng với các cộng sự cần phải nhanh chóng đưa ra một bản đánh giá sơ bộ về dự án để trình bày vào ngày 1/4/2003, trong cuộc họp đầu tiên của đối tác dự kiến tham gia lien doanh Dưới đây là một số thông tin mà bộ phận nghiên cứu của ông thu được

1 Thị trường nhà ở tại Tp HCM

a/ Nhu cầu nhà ở tại Tp HCM

Theo tính toán của Sở địa chính – Nhà đất Tp HCM, nhu cầu nhà ở của TP trong khoảng

10 năm nữa là khoảng 954.000 căn hộ (mỗi căn hộ có diện tích tương đương 70m2) với 60-70% là các căn hộ chung cư, trong đó cần khoảng 160.000 căn cho người có thu nhập thấp Để đáp ứng nhu cầu này, bình quân hàng năm phải có thêm 100.000 căn hộ nữa Nhưng theo ước tính của Sở Xây dựng Tp, hàng năm chỉ có khoản 50.000 căn hộ mới được xây dựng Lượng chỗ ở mới chỉ đáp ứng 50% nhu cầu, trong đó 80% do tư nhân tự xây dựng

Mặc dù theo truyền thống, người Việt Nam luôn muốn sở hữu một ngôi nhà độc lập, không thích ở chung cư, nhưng do giá đất liên tục tăng làm cho việc xây dựng các căn nhà độc lập trở nên đắt đỏ cộng với những bất tiện của việc ở nhà mặt phố nên hiện nay đang có xu hướng dịch chuyển sang ở chung cư Lý do này góp phần làm cho nhu cầu mua căn hộ chung cư gia tăng

b/ Các loại chung cư hiện có ở Tp HCM:

Hiện nay tại Tp HCM có 4 dạng chung cư chính:

(1) Các chung cư dành cho chương trình tái định cư xây ở nội thành

Chủ đầu tư là các DNNN Chủ đầu tư được ưu đãi không phải nộp tiền sử dụng đất đối với diện tiechs xây nhà chung cư, giảm 50% tiền sử dụng đất đối với diện tích trong dự

án nhưng không phải sử dụng để xây dựng chung cư Ngoài ra, DN còn phải được bán các căn hộ tầng 1 và tầng 2 theo giá kinh doanh, được chuyển tiền đền bù cho hộ tái định

cư làm vốn ứng trước

(2) Các chung cư dành cho chương trình tái định cư xây ở ngoại thành

Chủ đầu tư là các DNNN Chủ đầu tư cũng được ưu đãi tương tự như dạng (1), nhưng vì chung cư xây ở ngoại thành, vùng ven nên không hấp dẫn người mua

(3) Các chung cư xây thuần túy để kinh doanh

Chủ đầu tư là các DNNN Thực tế cho thấy chung cư vừa đưa ra đã có người đăng ký mua hết ngay từ trên giấy Người có nhu cầu thực sự không có thông tin và không có khả năng tài chính khó mà mua được

(4) Các chung cư cao cấp

Chủ đầu tư bao gồm nhiều thành phần, trong đó phần lớn là các liên doanh với đối tác nước ngoài Đây là loại hình nhà ở dành cho người có thu nhập cao Thực tế hoạt động của các đơn vị kinh doanh rất khả quan, khả năng mang lại lợi nhuận lớn

c/ Vấn đề bất hợp lý trên thị trường nhà ở

Nhu cầu nhà ở là rất lớn và một số chung cư bán hết ngay trên giấy Thực tế người mua các căn hộ này không phải là những người có nhu cầu thực sự mà hầu hết là những người kinh doanh, đầu cơ bất động sản sau đó bán lại để hưởng chênh lệch giá Do đó số lượng căn hộ để trống trong các chung cư là rất lớn Hiện nay các chung cư mức độ trung bình

có giá từ 300-500 triệu đồng, nhưng số người có nhu cầu thực sự có khả năng mua được các căn hộ này (mua theo giá gốc) là rất ít

d/ Khả năng mua nhà của những người có nhu cầu

Nhu cầu nhà ở mới thường phát sinh đối với những cặp vợ chồng mới kết hôn, song lúc này phần lớn họ chưa có khả năng mua những căn hộ có giá trung bình do họ chưa có tích lũy Nhưng chắc chắn sau 10-15 năm họ sẽ có thể mua được Nếu có hình thức mua nhà trả góp thì họ có thể thỏa mãn ngay được nhu cầu của mình Tuy nhiên hình thức này còn mới và ít có tổ chức tín dụng tham gia

Một số ngân hàng đã có chính sách cho vay tiền mua nhà chung cư, song các yêu cầu hết sức ngặt nghèo, thời gian cho vay tối đa chỉ có 10 năm, số tiền vay không quá 50% giá nhà và lãi suất thì khá cao

2 Dự án chung cư Mercury

a/ Khu đất tại đường Nguyễn Hữu Cảnh

Đây là một khu đất có diện tích trên 10 ha, có vị trí rất thuận lợi, nằm ngay trung tâm Tp HCM, rất lý tưởng cho việc vây dựng chung cư cao tầng hiện đại

Theo quy định khu đất này sẽ được xây dựng 4 tòa nhà cao tầng với các thông số cơ bản sau:

- Tổng diện tích của khu đất: 10,3 ha Trong đó, đất dân dụng 6,2 ha (chiếm 60,3% diện tích khu đất); đất giao thông 2,5 ha (chiếm 24,3%) và đất cây xanh 1,6 ha (chiếm 15 4%)

- Tỷ lệ đất được xây dựng nhà cao tầng theo quy định tối đa là 60% Theo quy định trong

4 tòa nhà, có 2 tòa nhà cao tối thiểu là 20 tầng, 2 tòa nhà cao tối thiểu 30 tầng Do đó, dự

án sử dụng số tầng cao tối thiểu trung bình là 24 tầng và 2 tầng hầm Trong 26 tầng xây dựng, các tầng hầm và tầng 1 được sử dụng để phục vụ các mục đích công cộng Số lượng tầng kinh doanh còn lại là 23 tầng

- Tỷ lệ sàn xây dựng dùng để kinh doanh chiếm 65%, 35% còn lại là diện tích cho các khu vực công cộng như hành lang, cầu thang…

- Với những thông số trên, tổng diện tích kinh doanh tính ra được là 561.522 m2 Diện tích bình quân 1 căn hộ là 84 m2 Tổng số căn hộ dự kiến vào khoảng 6.100 căn hộ Thời gian xây dựng dự kiến là 36 tháng Thời gian bắt đầu xây dựng là sau khi mua đất 1 năm

- Đơn giá xây dựng nhà cao tầng bình quân là 4.200.000 đ/m2 sàn xây dựng (bao gồm cả phần đầu tư hạ tầng trong từng Block)

1 Giá trị khu đất (thanh toán toàn bộ khi triển khai dự án) 935.000

2 Chi phí chuẩn bị đầu tư (chi tương ứng từ năm 1 đến năm 4 là 60%,

c/ Nguồn vốn đầu tư

Với tổng mức đầu tư của dự án gần 5.400 tỷ đồng, dự kiến sẽ huy động từ tiền trả trước của khách hàng mua căn hộ khoảng 4.200 tỷ đồng Phần còn lại (khoảng 1.200 tỷ đồng), Hight Sky Co Ltd sẽ cùng một số đối tác sử dụng toàn bộ vôn chủ sở hữu để thực hiện

dự án này Tỷ lệ tham gia của các bên như sau: Hight Sky tham gia khoảng 300 tỷ đồng, phần còn lại do 5 đối tác khác bỏ vốn Nhu cầu vốn cho phần còn thiếu ở thời điểm cao nhất khoảng 1.000 tỷ đồng

d/ Giá bán dự kiến:

Giá trả tại thời điểm công bố bản vẽ mặt bằng là 10 trđ/m2 Đó cũng chính là thời điểm

dự kiến ký hợp đồng mua bán đầu tiên Sau đó giá bán sẽ được tăng thêm 10% mỗi năm Giá tại thời điểm kết thúc xây dựng sẽ là 12,1 trđ/m2 Như vậy giá bình quân một căn hộ

sẽ dao động trong khoảng từ 700 trđ – 1 tỷđ

e/ Phương thúc kinh doanh

Dự kiến việc kinh doanh được thực hiện theo phương thức đăng ký mua khi có bản vẽ mặt bằng các căn hộ với phương thức thanh toán như sau:

- Khi ký kết hợp đồng mua bán, người mua thanh toán 35% giá trị căn hộ

- Sau khi hoàn thiện phần xây dựng, người mua thanh toán 30% giá trị căn hộ

- Sau khi giao nhà, người mua thanh toán 30% giá trị căn hộ

- Sau khi giao nhà hoàn chỉnh (giấy chứng nhận quyền sở hữu), người mua thanh toán 5% giá trị căn hộ

Theo kinh nghiệm từ những dự án trước đó và căn cứ vào đặc điểm của dự án này, dự tính việc mua nhà và thanh toán sẽ diễn ra trong suốt thời gian xây dựng Năm đầu tiên sẽ bán và thu được 40% số tiền, hai năm tiếp theo mỗi năm bán và thu tiền được 30% số tiền bán căn hộ Ngoài ra, còn một số phương thức kinh doanh dự phòng khác có thể được tính đến như việc bán trả góp, cho thuê căn hộ Giá trả góp hoặc cho thuê được căn cứ vào giá bán dự kiên là 10 trđ nêu trên để tính toán

f/ Quy định về việc tính toán kết quả kinh doanh và nộp thuế thu nhập

Trong suốt quá trình xây dựng, mặc dù có doanh thu, nhưng chưa tính toán được chi phí, nên Cục Thuế cho phép tính thuế thu nhập vào thời điểm khi hoàn thành dự án (khi quyết toán vốn đầu tư) Điều này có nghĩa là thuế thu nhập sẽ được nôp vào cuối năm thứ 4 Thuế thu nhập phải nộp 32%

Câu hỏi thảo luận:

1 Giả sử nhóm bạn là các cộng sự của ông Vương, hãy tính toán sơ bộ về hiệu quả đầu tư

dự án? Cho biết NPV (với i = 12%/năm) và IRR của dự án là bao nhiêu?

2 Theo bạn việc đánh giá về thị trường nhà ở tại Tp HCM sẽ giúp ích gì cho việc đánh giá dự án Mercury nói chung?

3 Nhiều ý kiến cho rằng đây là dự án rất hiệu quả nhưng khó triển khai do dự án quá lớn, bạn bình luận gì về ý kiến này?

4 Theo bạn, dự án nên thực hiện hình thức tài trợ vốn nào là khả thi nhất?

CASE STUDY 3

XẾP HẠNG VÀ LỰA CHỌN DỰ ÁN ĐẦU TƯ

Vào tháng 11/01/1998, ủy ban tài chính của công ty Harding Plastic Molding (HPMC) đã nhóm họp để thảo luận về 8 dự án ngân sách vốn Tham gia cuộc họp có Chủ tịch và là người sáng lập công ty Robert L Harding, kiểm soát viên Susan Jorgensen và trưởng bộ phận nghiên cứu và phát triển Chris Woelk Trong vòng 5 năm qua, ủy ban này đã họp định kỳ hàng tháng để xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng về tất cả các đề xuất vốn cần được thẩm định trong thời kỳ này

Công ty Harding Plastic Molding được thành lập vào năm 1970 bởi Robert L.Harding để sản xuất các phụ tùng và khuôn nhựa cho công ty sản xuất ôtô Detroit Trong 10 năm đầu họat động, HPMC chỉ họat động như là nhà thầu phụ cho các công ty sản xuất ôtô nhưng sau đó công ty đã rất nỗ lực để đa dạng hóa nhằm tránh những chu kỳ suy thoái xảy ra trong ngành công nghiệp ôtô Đến năm 1998, nỗ lực đa dạng hóa này đã giúp HPMC sản xuất được hơn 1.000 sản phẩm khác nhau, bao gồm đồ dùng nhà bếp, thiết bị chụp hình

và vỏ camera Nỗ lực này cũng giúp công ty tăng doanh số tới 800% trong giai đoạn 1990-1998 Do doanh số tăng xảy ra song hành với việc tăng khối lượng sản xuất nên vào cuối năm 1996, HPMC buộc phải mở rộng cơ sở sản xuất Việc mở rộng diện tích nhà máy và mua thêm máy móc thiết bị đòi hỏi một khoản chi phí vốn vào khoảng 10,5 triệu USD và đưa năng lực sản xuất của công ty tăng thêm 40% Do năng lực sản xuất tăng, HPMC đã không ngừng nỗ lực tìm kiếm các đối tác mới và gần đây đã ký được hợp đồng với một công ty sản xuất đồ chơi lớn và một chuỗi cửa hàng bách hóa giá rẻ Mặc dù lĩnh vực không liên quan đến ôtô (non-auto) đã có những bước tăng trưởng đáng kể nhưng nó mới chỉ chiếm tỷ trọng khoảng 32% trong tổng họat động kinh doanh của công ty Do vậy, HPMC vẫn tiếp tục mở rộng lĩnh vực này và nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ cũng như thành quả của bộ phận nghiên cứu và phát triển trong công ty, HPMC đã lập ra được 4 nhóm dự án loại trừ lẫn nhau để đưa ra xem xét trong cuộc họp lần này của ủy ban

Trong vòng 10 năm qua, phương pháp ra quyết định đầu tư của HPMC đã phát triển thành một chu trình khá phức tạp, trong đó các đề xuất đầu tư mới được phân thành 3 lĩnh vực: lợi nhuận, nghiên cứu và phát triển và an toàn Các dự án thuộc lĩnh vực lợi nhuận

và nghiên cứu và phát triển được đánh giá bằng cách sử dụng kỹ thuật tính giá trị hiện tại với chi phí cơ hội được giả định là 10%; các dự án thuộc lĩnh vực an toàn được thẩm định dựa trên những tiêu chí mang tính chủ quan hơn Mặc dù các dự án thuộc lĩnh vực nghiên cứu và phát triển phải tạo ra những lợi ích dựa trên các tiêu chí về giá trị hiện tại nhưng những dự án loại này còn bị giới hạn về vốn, thông thường không được vượt quá 750.000 USD/1 năm Mức trần này được Harding đưa ra chủ yếu là vì số lượng các nhà nghiên cứu giỏi trong ngành công nghiệp nhựa không nhiều Harding thấy rằng nếu chi nhiều tiền hơn con số giới hạn trên thì “chúng ta không thể tìm được số nhân lực cần thiết để quản lý nó một cách hiệu quả” Mặt khác, những lợi ích đến từ các dự án thuộc lĩnh vực

an toàn lại không ở dạng các dòng tiền; do đó phương pháp giá trị hiện tại không thể được sử dụng để đánh giá các dự án này Phương pháp có tính chủ quan được áp dụng để thẩm định các dự án thuộc lĩnh vực an toàn là kết quả của một nhiệm vụ rất khó thực hiện

trên thực tế là lượng hóa những lợi ích của dự án thành tiền Do đó, các dự án này được đánh giá một cách chủ quan bởi một ủy ban có thành phần gồm một số người trong ban giám đốc và công nhân với một ngân sách bị giới hạn Tất cả 8 dự án được thẩm định trong tháng 1 đều rơi vào lĩnh vực lợi nhuận

Nhóm các dự án đầu tiên được đưa ra xem xét trong chương trình của cuộc họp liên quan đến việc sử dụng tối đa những thiết bị chính xác của công ty Dự án A đề nghị sản xuất các bình chân không chứa trong các loại phích để cung cấp cho một chuỗi cửa hàng bán

đồ dùng giảm giá Những chiếc bình này sẽ được sản xuất theo 5 kích cỡ và có nhiều màu khác nhau Dự án này sẽ được thực hiện trong vòng 3 năm, trong đó công ty sẽ được bảo đảm một khoản lợi nhuận tối thiểu cộng với % doanh số Dự án B liên quan đến việc sản xuất các thiết bị chụp hình giá rẻ để cung cấp cho một cơ sở chụp hình quốc gia Mặc dù năng lực sản xuất của nhà máy hiện đang dư thừa nhưng mỗi dự án kể trên đều phải sử dụng các loại thiết bị chính xác có năng lực sản xuất bị giới hạn Do vậy việc thực hiện một trong hai dự án sẽ sử dụng hết năng lực sản suất của các thiết bị chính xác Ngoài ra, giá mua sản phẩm mới trong cả hai dự án đều quá cao và đòi hỏi một khoảng thời gian chờ lên đến gần 2 năm và làm cho các dự án này loại trừ lẫn nhau (Các dòng tiền liên quan đến hai dự án này được trình bày ở Bảng 1)

Các dự liệu dự án như sau (Đơn vị tính: USD):

Nhóm dự án thứ hai liên quan đến việc thuê các thiết bị vi tính trong vòng 1 năm để hỗ trợ việc làm hóa đơn cho khách hàng và quản lý hàng tồn kho Dự án C đòi hỏi phải đánh giá hệ thống lập hóa đơn khách hàng do công ty Advanced Computer đề xuất Theo hệ thống này, tất cả các thủ tục lập hóa đơn và ghi sổ kế toán hiện đang được phòng kế toán của công ty HPMC thực hiện sẽ được tiến hành bởi Advanced Ngoài việc tiết giảm những chi phí liên quan đến quá trình ghi sổ kế toán, Advanced còn cung cấp một hệ thống lập hóa đơn có hiệu quả hơn và thực hiện phân tích tình hình tín dụng của những khách hàng nợ quá hạn và hệ thống này có thể được sử dụng vào việc phân tích sâu tình hình tín dụng trong tưong lai Dự án D do công ty International Computer đưa ra và bao gồm một hệ thống lập hóa đơn tương tự như hệ thống của công ty Advanced và ngoài ra còn có một hệ thống quản lý hàng tồn kho có khả năng theo dõi được tình hình tất cả các loại nguyên vật liệu và phụ tùng trong kho và tiến hành đặt hàng khi cần, do vậy giảm

được nguy cơ hết hàng dự trự, một vấn đề xảy ra ngày càng thường xuyên tại công ty trong vòng 3 năm qua (Các dòng tiền của hai dự án này được trình bày tại Bảng 2)

Nhóm dự án cuối cùng được đưa ra xem xét xoay quanh việc thay thế một số máy móc HPMC có thể chọn một trong hai hướng Dự án G đề xuất việc mua và lắp đặt một thiết

bị có năng suất rất cao và giá cả hợp lý với vòng đời dự đoán là 5 năm; dự án H đề nghị mua một chiếc máy có giá tương tự mặc dù năng suất có kém hơn với vòng đời dự đoán

là 10 năm (Các dòng tiền của hai dự án này được trình bày ở Bảng 4)

Jorgensen và Woelk đều nhất trí với quan điểm của Harding, trong đó Jorgensen ủng hộ phương pháp chỉ số khả năng sinh lợi còn Woelk đề xuất sử dụng tỷ lệ hoàn vốn nội bộ Jorgensen lập luận rằng việc sử dụng chỉ số khả năng sinh lợi sẽ cung cấp tỷ số lợi ích-chi phí, tỷ số này ám chỉ trực tiếp đến tính sinh lời tương đối Do vậy công ty chỉ cần xếp hạng các dự án và chọn ra những dự án có chỉ số khả năng sinh lợi cao nhất Woelk đồng

ý với quan điểm của Jorgensen nhưng gợi ý rằng việc tính tỷ lệ hoàn vốn nội bộ cũng là một thước đo khả năng sinh lời và dễ hiểu hơn Để giải quyết vấn đề này, Harding đề xuất việc tính cả ba chỉ số trên do chúng chắc chắn sẽ cho ra cùng một kết quả khi xếp hạng

Đến đây cuộc thảo luận được chuyển sang việc tìm một phương pháp thích hợp để xử lý vấn đề vòng đời khác nhau của các dự án loại trừ lẫn nhau E và F, G và H Woelk cho

rằng đây không phải là một vấn đề đáng bận tâm bởi vì tất cả các dòng tiền từ những dự

án này đều có thể tính được và phương pháp ra quyết định đầu tư theo tiêu chí dòng tiền chiết khấu tỏ ra thích hợp trong các trường hợp này Jorgensen lập luận rằng mặc dù ý kiến của Woelk là đúng nhưng cũng cần phải tính đến một thực tế là các dự án đang được xem xét có vòng đời khác nhau

Câu hỏi thảo luận:

1 Harding có đúng không khi cho rằng các chỉ số NPV, PI và IRR sẽ cho ra cùng một kết quả khi xếp hạng các dự án? Trong những điều kiện nào thì NPV, PI và IRR sẽ cho ra những kết quả xếp hạng khác nhau? Giải thích lý do?

2 Tính NPV, PI, IRR của hai dự án A & B Nguyên nhân nào gây ra xung đột khi xếp hạng? Nên lựa chọn dự án nào? Câu trả lời của bạn liệu có thay đổi hay không nếu B là một dự án điển hình trong ngành công nghiệp khuôn nhựa?

3 Tính NPV, PI, IRR của hai dự án C & D Dự án C hay dự án D nên được chọn? Câu trả lời của bạn liệu có thay đổi hay không nếu các dự án đang được cân nhắc

bị giới hạn về vốn? Tỷ suất lợi nhuận đối với khoản 12.000 USD dôi ra không sử dụng trong dự án C cần là bao nhiêu để khiến công ty không biết lựa chọn dự án nào trong hai dự án trong trường hợp nguồn vốn bị giới hạn?

4 Tính NPV, PI và IRR của hai dự án E & F Các dự án này có so sánh được với nhau hay không ngay cả khi chúng có vòng đời khác nhau? Tại sao? Dự án nào nên được lựa chọn? Giả sử rằng hai dự án đang được xem xét không bị giới hạn về vốn

5 Tính NPV, PI và IRR của hai dự án G và H Các dự án này có so sánh được với nhau hay không? Tại sao? Giả sư rằng hai dự án đang được xem xét không bị giới hạn về vốn

CASE STUDY 1 Phân tích dự án Công ty Taxi AB

Taxi AB là công ty kinh doanh dịch vụ taxi, kinh doanh từ năm 2000 Hiện tại công

ty có hơn 1000 xe và đã có sự phát triển đáng kể so với khi mới thành lập

Năm 2015, dự đoán du cầu đi lại bằng xe taxi gia tăng, công ty sẽ tăng thêm 375 xe taxi trong năm tới Tuy nhiên do cạnh tranh gay gắt và không dễ gì thành công trên thị trường nên Ban giám đốc của công ty nghĩ rằng họ cần cẩn trọng trong việc ra quyết định

Giả sử anh (chị) là một thành viên trong Ban giám đốc, anh chị sẽ trình bày ý kiến của mình như thế nào để góp ý và cùng chia sẻ với những nỗi băn khoăn của Ban giám đốc Anh (chị) có thể sử dụng những thông tin dưới đây hỗ trợ cho quan điểm của mình

Vốn đầu tư

Sau khi liên hệ với đại diện của nhiều 14hon sản xuất xe hơi khác nhau Tổng giám đốc nhận thấy giá chào loại xe DAEWOO GENTRA phù hợp với nhu cầu của 14hon Giá

một chiếc DAEWOO GENTRA hiện nay là 17.500 USD chưa kể lệ phí trước bạ và một số chi phí liên quan khác Bảng 1 dưới đây cho biết tổng vốn đầu tư cho mỗi xe taxi Tỷ giá USD/VND hiện nay là 21.095 Dựa theo kinh nghiệm, công ty dự đoán sẽ có tuổi thọ hoạt động kéo dài 6 năm và giá trị thanh lý ước chừng 15% giá trị ban đầu Những thiết bị khác lắp trên xe cũng có thời gian hoạt động 6 năm nhưng không còn giá trị khi thải hồi Theo Tổng giám đốc, trong các báo cáo tài chính nộp 15hon h quan thuế cũng như trong xem xét hoạt động, công ty đều khấu hao tài sản theo phương pháp đường thẳng Đây chưa phải phương pháp khấu hao tốt nhất nhưng ông ta cho rằng nó có thể chấp nhận được vì đơn giản và phù hợp với trình độ quản lý của công ty

Bảng 1: Tổng vốn đầu tư cho mỗi xe

Số tiền

Các thiết bị chuyên dùng 730 USD

Tổng cộng

Doanh thu và chi phí hàng năm

Dựa trên cơ sở kinh nghiệm và kết quả khảo sát thị trường gần đây, Phó giám đốc

sự báo doanh thu có thể gia tăng hàng năm 7% Mặc dù vậy, bà vẫn cẩn thận nên lấy mức doanh thu mỗi xe thấp nhất hàng tháng là 35 triệu đồng, trong đó 35% chia cho tài xế, phần còn lại của công ty Doanh thu này mỗi xe đều đạt được ngay cả trong tình hình khó 16hon nhất

Theo thỏa thuận giữa tài xế và công ty, tài xế phải chịu tất cả các chi phí khả biến như xăng dầu, rửa xe, bến bãi Theo Phó giám đốc 2, chi phí hoạt động hàng năm của công ty bao gồm tiền lương cho bộ phận gián tiếp, khấu hao và các chi phí chung khác như tiếp thị, tiền thuê văn phòng, bảo hiểm và các chi phí khác như ở bảng 2 không tăng đáng

Chi phí sử dụng vốn và thuế thu nhập

Để có đủ vốn đầu tư cho dự án, công ty định huy động 2 nguồn vốn là nợ vay và lợi nhuận để lại Khi liên hệ với ngân hàng, Giám đốc tài chính cho biết ngân hàng có thể cho vay 50% nhu cầu vốn trong thời hạn 6 năm với lãi suất 18%/ năm Tuy nhiên lãi suất sẽ tăng lên 20%/năm nếu công ty sử dụng trên 50% vốn vay để tài trợ cho dự án này

Đối với lợi nhuận để lại, công ty chưa niêm yết chứng khoán đề sàn nên khó ước lượng được phí tổn Tuy nhiên, Giám đốc tài chính nghĩ rằng nếu công ty không sử dụng lợi nhuận để lại để đầu tư vào dự án thì số lợi nhuận này có thể sử dụng vào mục đích khác

và sinh lợi tức ít nhất 23%/ năm Do đó 23% được xem là chi phí cơ hội hợp lý khi ước lượng chi phí sử dụng lợi nhuận để lại

Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành là 22%

Cơ cấu vốn

Trong phiên họp Ban giám đốc gần đây nhất, Tổng giám đốc nhấn mạnh đến một

số yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chi phí sử dụng vốn, đó là cơ cấu vốn Trong những năm trước, công ty đã duy trì tỷ lệ là 30% nợ và 70% vốn chủ sở hữu Nhưng hiện nay công ty đang xem xét 2 phương án, theo đó tỷ trọng nợ sẽ tăng Bảng 3 dưới đây cho thấy

cơ cấu vốn của công ty theo 2 phương án

Bảng 3: Cơ cấu vốn của công ty

Tổng cộng 100% 100%

Quyết định đầu tư

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau được sử dụng để đánh giá triển vọng của dự án, chẳng hạn như phương pháp giá trị hiện tại thuần (NPV), Phương pháp tỷ suất thu hồi nội

bộ (IRR), phương pháp thời gian hoàn vốn (PBP) Tuy nhiên các giám đốc của công ty chưa hiểu rõ về các phương pháp này nên cũng khó đánh giá phương pháp nào tốt hơn Vì thế, ông nghĩ nên tìm kiếm lời khuyên từ các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực này Đây cũng là cơ hội tốt cho ông ấy thu thập được những bài học bổ ích từ lời khuyên của anh (chị)

Xin anh (chị) vui 18hon giúp cho Ban giám đốc những lời khuyên quý giá bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

Câu hỏi

1, Chi phí sử dụng vốn bình quân theo 2 phương án như thế nào?

2, Tính chi phí khấu hao xe và thiết bị hàng năm như thế nào?

3, Dự báo dòng tiền tệ qua các năm dựa trên thông tin được cung cấp?

4, Dự trên cơ sở đó tính NPV, IRR và tư vấn công ty có nên chấp nhận dự án này không?

5, Phân tích những ảnh hưởng đến quyết định đầu tư nếu doanh thu giảm 20% so với dự báo?

Bài làm:

1 Chi phí sử dụng vốn bình quân theo 2 phương án như thế nào?

- Dựa vào chi phí sử dụng vốn và thuế thu nhập đầu bài cho và bảng 3 ta có:

Phương án 1 Phương án 2

Lợi nhuận để lại 50% 40%

Thuế thu nhập doanh

nghiệp

- Áp dụng công thức :

• r D = r DT ( 1- t) (đơn vị: %)

Với: r D: Chi phí sử dụng vốn vay sau khi tính thuế

r DT: Chi phí sử dụng vốn vay trước khi tính thuế

t: Thuế suất thuế TNDN

=

= n

i i

i r W WACC

1

(đơn vị: %)

Với: WACC: Chi phí sử dụng vốn bình quân

Wi: Tỷ trọng của nguồn vốn thứ i ; W1+W2+…Wn=1

ri: Chi phí của nguồn vốn thứ i

 Ta có bảng sau:

Nguồn tài trợ dài

hạn

Chi phí sử dụng vốn sau thuế

r* (%)

Tỷ trọng (%)

Chi phí sử dụng vốn bình quân

Phương

án 2

Vốn CSH (Lợi nhuận để lại)

 Do chi phí sử dụng vốn bình quân ở phương án 1 nhỏ hơn phương án 2 ( 18.52%

< 18.56%) nên chọn phương án 1 để công ty có cấu trúc vốn tối ưu, rủi ro thấp hơn

2, Tính chi phí khấu hao xe và thiết bị hàng năm như thế nào?

Áp dụng Điều 5, TT195/2015 Bộ Tài Chính, Quy định đối tượng chịu thuế

tiêu thụ đặc biệt là sản phẩm, hàng hóa hoàn chỉnh, không bao gồm linh kiện lắp ráp

thành hàng hóa

Áp dụng Khoản 5 Điều 2, TT 45/2013 Bộ Tài Chính: “Nguyên giá tài sản cố định hữu hình là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có tài sản cố định hữu hình

tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.”

Như vậy nguyên giá mỗi xe sẽ không bao gồm thuế GTGT

Bảng 1: Tổng vốn đầu tư cho mỗi xe như sau:

*1 USD = 21.095 VNĐ

Giá theo VNĐ (tỷ giá 21.095)

Thuế giá trị gia tăng (10%)

Lệ phí trước bạ 20.000.000 VNĐ

- Tổng vốn đầu tư cho 375 xe là: (822928.4375 + 23099.025) x 375 = 317260298.4 nghìn đồng

- Nguyên giá đầu tư cho 375 xe là:

 Chi phí khấu hao xe và thiết bị hàng năm là:

+ Khấu hao đối với xe = NG/TGSD = 308.598.164.062,50/6 = 51.433.027.343,8 (VNĐ)

Áp dụng Điều 3 “Tiêu chuẩn và nhận biết tài sản cố định”; Khoản 11 Điều 9 của Thông tư 45/2013TT-BTC của Bộ Tài Chính; Điều 26 Thông tư 200/2014/TT-BTC và điều 25 Thông tư 133/2016/TT-BTC; Khoản 2, Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC Vậy thiết bị chuyên dụng theo xe không phải là tài sản cố định mà sẽ là công cụ dụng cụ và sẽ được phân bổ vào chi phí kinh doanh của doanh nghiệp với thời hạn tối đa không quá 3 năm

- Tính khấu hao TBCD trong 3 năm đầu:

+ Khấu hao TBCD = NG/3 = 8.662.134.375 / 3 = 2.887.378.125 (VNĐ)

 Ta có bảng khấu hao xe và phân bổ thiết bị qua các năm

3, Dự báo dòng tiền tệ qua các năm dựa trên thông tin được cung cấp?

• Theo câu 1 ,cơ cấu vốn của công ty theo Phương án 1 (50% Nợ; 50% Vốn chủ sở hữu; Lãi suất 18%; Thuế TNDN 22%) ta đã chọn để công ty có cấu trúc vốn tối ưu, rủi ro thấp hơn nên chi phí sử dụng vốn của công ty lúc này sẽ là 18.52%

• Doanh thu các năm kế tiếp tăng 7%

 Doanh thu qua các năm cụ thể như sau:

Đơn vị: VNĐ

➢ Chi phí cố định 1 năm = Chi phí hàng tháng * 12

= 960.000.000 * 12 = 11.520.000.000 VNĐ

c) Thanh lý tài sản cố định = Nguyên giá xe ban đầu *15%

= Nguyên giá cho 375 xe *15% = 308.598.164.062,50 *15% = 46.289.724.609,4 VNĐ

d) Thuế suất thu nhập doanh nghiệp = 22%

e) Tổng nhu cầu vốn đầu tư = Giá tiền đầu tư 1 xe * 375 = 317.260.298.437,5 VNĐ

➢ Ta có bảng dự báo dòng tiền của dự án như sau:

hàng

158.630.149.218,8 Giá thiết bị

chuyên

dùng

8.662.134

375

Doanh thu 102.375.0

00.000

109.541.250.000

143.586.233.430,

4

Chi phí cố

định

(11.520.000.000)

(11.520.000.000)

000.000)

Lãi vay

ngân hàng

(28.553.426.859,4)

(28.553.426.859,4)

(28.553

426.859,4)

(28.553

426.859,4)

(28.553.426.859,4) (28.553.

426.859,4)

Khấu hao

xe

(51.433.027.343,8)

(51.433.027.343,8)

(51.433

027.343,8)

(51.433

027.343,8)

(51.433.027.343,8) (51.433.

027.343,8)

(2.887.378.125)

(2.887.378.125)

EBT

7.981.167

671,9

15.147.417.671,9

22.815.305.171,9

33.907.322.921,9

42.686.287.320,6

52.079.779.227,3

Thuế

(1.755.856.887,8)

(3.332.431.887,8)

(5.019.367.137,8)

(7.459.611.042,8)

(9.390.983.210,5)

(11.457.551.430)

EAT

6.225.310

784,1

11.814.985.784,1

17.795.938.034,1

26.447.711.879,1

33.295.304.110,1

40.622.227.797,3

Trả gốc

vay ngân

hàng

(26.438.358.203,1)

(26.438.358.203,1)

(26.438

358.203,1)

(26.438

358.203,1) (26.438.3

58.203,1)

(26.438.358.203,1)

Khấu hao

xe

51.433.027.343,8

51.433.027.343,8

51.433.027.343,8

51.433.027.343,8 51.433.02

7.343,8

51.433.027.343,8

Giá thanh

lý

46.289.724.609,4

Dòng tiền

thuần

(149.968.014.843,8)

31.219.979.924,7

36.809.654.924,7

42.790.607.174,7

51.442.381.019,7

58.289.973.250,7

111.906.621.547,

3

4, Dựa trên cơ sở đó tính NPV, IRR và tư vấn công ty có nên chấp nhận dự án này không?

Theo như ý 1 để công ty có thể tối ưu nguồn vốn và giảm rủi ro trong sử dụng vốn,

phương án thứ nhất là phương án được chọn (50% Nợ; 50% Vốn chủ sở hữu; Lãi suất 18%; Thuế TNDN 22%) Tỷ lệ chiết khấu trong trường hợp này : r = 18.52%

5 Phân tích những ảnh hưởng đến quyết định đầu tư nếu doanh thu giảm 20% so với dự báo?

Doanh thu giảm 20%, ta có bảng dòng tiền qua các năm như sau: (đơn vị:VNĐ)

87,633,000,000.0

93,767,310,000.0

100,331,021,700

0

107,354,193,219

0

114,868,986,744

0)

(11,520,000,000

0)

(11,520,000,000

0)

(11,520,000,000

0)

(11,520,000,000

0)

(11,520,000,000.0) Lãi

vay

ngân

hàng

(28,553,426,859

4)

(28,553,426,859

4)

(28,553,426,859

4)

(28,553,426,859

4)

(28,553,426,859

4)

(28,553,426,859.4)

Khấu

hao xe

(51,433,027,343

8)

(51,433,027,343

8)

(51,433,027,343

8)

(51,433,027,343

8)

(51,433,027,343

8)

(51,433,027,343.8) Phân

(2,887,378,125.0)

(2,887,378,125.0

EBT

(12,493,832,328

1)

(6,760,832,328.1)

(626,522,328.1)

8,824,567,496.9

15,847,739,015.9

23,362,532,541.2

Thuế

(2,748,643,112.19)

(1,487,383,112.19)

(137,834,912.19)

1,941,404,849.31

3,486,502,583.49

5,139,757,159.07

EAT

(9,745,189,215.9)

(5,273,449,215.9)

(488,687,415.9)

6,883,162,647.6

12,361,236,432.4

18,222,775,382.1 Trả

1)

(26,438,358,203

1)

(26,438,358,203

1)

(26,438,358,203

1)

(26,438,358,203

1)

(26,438,358,203.1)

Khấu

hao xe

51,433,027,343.8

51,433,027,343.8

51,433,027,343.8

51,433,027,343.8

51,433,027,343.8

51,433,027,343.8 Giá

thanh

46,289,724,609.4

19,721,219,924.7

24,505,981,724.7

31,877,831,788.2

37,355,905,573.0

89,507,169,132.1

Với chi phí sử dụng vốn không đổi: r = 18.52%