Nghiên cứu và đề xuất giải pháp quản lý chất lượng thi công các công trình đường giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình

LỜI CÁM ƠN Trong quá trình học tập và nghiên cứu, được sự ủng hộ và giúp đỡ nhiệt tình của gia đình, thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp, tác giả đã hoàn thành xong luận văn Thạc sĩ chuyên ng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

PHẠM TIẾN THÀNH

NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH

ĐƯỜNG GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý xây dựng

Mã số: 8-58-03-02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TẠ VĂN PHẤN

LỜI CAM ĐOAN

Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tác giả Các kết quả nghiên cứu và các kết luận trong Luận văn là trung thực, không sao chép từ bất kỳ một nguồn nào và dưới bất kỳ hình thức nào Việc tham khảo các nguồn tài liệu đã được thực hiện trích dẫn và ghi nguồn tài liệu tham khảo đúng quy định

Tác giả Luận văn

Phạm Tiến Thành

LỜI CÁM ƠN

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, được sự ủng hộ và giúp đỡ nhiệt tình của gia đình, thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp, tác giả đã hoàn thành xong luận văn Thạc sĩ chuyên ngành quản lý xây dựng với đề tài: “Nghiên cứu và đề xuất giải pháp quản lý chất lượng thi công các công trình đường giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình” Tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo TS.Tạ Văn Phấn đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện luận văn

Các kết quả đạt được trong luận văn là những đóng góp nhỏ về mặt khoa học cũng như thực tiễn trong việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất lượng thi công công trình đường giao thông Tuy nhiên, trong khuôn khổ luận văn, do điều kiện thời gian và trình độ bản than có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Tác giả rất mong nhận được những lời chỉ bảo góp ý của các thầy cô, bạn bè và các đồng nghiệp

MỤC LỤC

DANH MỤC HÌNH ẢNH vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH VÀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC THI CÔNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG GIAO THÔNG 3

1.1 Chất lượng công trình xây dựng và các thuộc tính của nó 3

1.1.1 Công trình xây dựng và chất lượng công trình xây dựng 3

1.1.2 Các thuộc tính chất lượng sản phẩm xây dựng 3

1.1.3 Các yêu cầu và đặc điểm của chất lượng công trình 4

1.2 Một số thành tựu, vướng mắc trong hệ thống giao thông tỉnh Ninh Bình 5

1.2.1 Hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh và một số thành tựu đạt được 6

1.2.2 Một số vướng mắc trong ngành giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình 7

1.2.3 Cách khắc phục những tồn tại trong hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình 7

1.3 Một số hư hỏng thường gặp ở các công trình giao thông đường bộ và nguyên nhân 8

1.3.1 Các hư hỏng nền, mặt đường thường gặp khi tham gia giao thông 9

1.3.2 Nguyên nhân chính gây hư hỏng mặt đường 14

1.4 Những vấn đề cơ bản về công tác tổ chức thi công công trình đường giao thông: 15 1.4.2 Đặc điểm của công trình đường giao thông 15

1.4.3 Lựa chọn phương pháp thi công 16

1.4.4 Tổ chức phân chia không gian thi công 19

1.4.5 Phân tích, tổ chức thi công các quá trình thành phần 20

1.4.6 Một số vấn đề về tổ chức thi công nền đường ô tô và các công trình trên đường21 1.5 Những vấn đề còn tồn đọng của các chủ thể trực tiếp tham gia vào hoạt động quản lý chất lượng công trình 22

1.6 Kết luận chương 1 28

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 29

2.1 Hệ thống các văn bản khoa học quy định liên quan đến thi công xây dựng công

trình 29

2.1.1 Hệ thống văn bản của nhà nước về lĩnh vực xây dựng 29

2.1.2 Một số tiêu chuẩn, quy chuẩn 35

2.2 Đặc điểm kỹ thuật của công trình giao thông 36

2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thi công công trình giao thông 37

2.3.1 Nhân tố khách quan 37

2.3.2 Nhân tố chủ quan 38

2.4 Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình 41

2.4.1 Nội dung cơ bản của hoạt động quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình 42

2.4.2 Một số chỉ tiêu đánh giá công tác quản lý theo từng nội dung của các yếu tố tác động đến chất lượng thi công công trình 50

2.5 Kết luận chương 2 52

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH - ÁP DỤNG CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN YÊN MÔ 54

3.1 Giới thiệu về ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô 54

3.1.1 Về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn 54

3.1.2 Tổ chức bộ máy đơn vị 55

3.1.3 Nhân sự của ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô - tỉnh Ninh Bình 59

3.1.4 Công tác quản lý chất lượng thi công công trình của ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô - tỉnh Ninh Bình 61

3.2 Giới thiệu về dự án: Đường ô tô đến trung tâm các xã Mai Sơn, Khánh Thượng, Khánh Thịnh thuộc các xã miền núi khó khăn mới chia tách của huyện Yên Mô - tỉnh Ninh Bình 67

3.2.1 Mục tiêu của dự án 67

3.2.2 Quy mô, công suất 68

3.2.3 Nội dung đầu tư chính 71

3.3 Quá trình thực hiện dự án, những tồn tại và giải pháp khắc phục 72

3.3.1 Quá trình thực hiện dự án 72

3.3.2 Những vấn đề tồn tại và các giải pháp khắc phục 73

3.4 Đề xuất giải pháp quản lý chất lượng công trình trong giai đoạn thi công đường giao thông đối với ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô - tỉnh Ninh Bình 78

3.4.1 Giải pháp về quản lý nhân sự 78

3.4.2 Giải pháp quản lý chất lượng 78

3.4.3 Giải pháp về quản lý tiến độ thi công 82

3.4.4 Giải pháp về quản lý khối lượng thi công 83

3.4.5 Giải pháp về quản lý chi phí đầu tư xây dựng 84

3.4.6 Giải pháp về đấu thầu và hợp đồng xây dựng 84

3.4.7 Giải pháp về an ninh, an toàn lao động, vệ sinh môi trường 86

3.5 Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Hư hỏng mặt đường dạng lún vệt bánh xe 9

Hình 1.2 Hư hỏng mặt đường dạng lún nứt ổ gà (Cao tốc Cầu Giẽ Ninh Bình) 11

Hình 1.3 Hư hỏng mặt đường dạng nứt thành lưới 12

Hình 1.4 Hư hỏng mặt đường dạng mất mát vật liệu bề mặt 13

Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức ban quản lý dự án 56

Hình 3.2 Sơ đồ kiểm tra chất lượng đầu vào 79

Hình 3.3 Sơ đồ quản lý thiết bị máy móc thi công 81

Hình 3.4 Sơ đồ tổ chức nghiệm thu bộ phận công trình 82

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Thành phần hạt của vật liệu cấp phối đá dăm 45Bảng 2.2 Thời gian cố kết của bê tông 48Bảng 3.1 Bảng tổng hợp năng lực của cán bộ ban quản lý 59

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong quá trình từng bước hội nhập quốc tế sâu rộng của nước ta hiện nay thì vấn đề

về xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông là hết sức cấp thiết và được đặt lên hàng đầu Bất cứ một ngành, một lĩnh vực nào để có thể đi vào hoạt động đều phải thực hiện đầu

tư cơ sở vật chất, tài sản thì mới có thể phát triển một cách hoàn thiện nhất, vì thế xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông chính là nền móng quan trọng cho sự phát triển kinh tế của đất nước và là tiền đề để thu hút đầu tư từ nước ngoài đến thị trường Việt Nam Một hoạt động không thể thiếu trong công cuộc tạo dựng cơ sở hạ tầng vững chắc là hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản Đầu tư xây dựng cơ bản là lĩnh vực quan trọng trong việc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong những năm qua, hoạt động xây dựng đã có sự phát triển mạnh mẽ cả

về số lượng và chất lượng, nhiều công trình lớn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng đem lại những hiệu quả kinh tế - xã hội to lớn góp phần vào thành tựu đổi mới chung của đất nước trong những năm qua, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Ninh Bình là một tỉnh nằm ở cửa ngõ cực Nam miền Bắc Việt Nam, thuộc khu vực đồng bằng sông Hồng dù chỉ có hai huyện Duyên hải là Yên Khánh và Kim Sơn có địa hình bằng phẳng Nhưng nông nghiệp lại đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của tỉnh Việc nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng thi công các công trình xây dựng giao thông, thủy lợi để sớm đưa công trình vào sử dụng lâu dài và để phục vụ mục tiêu phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa là nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu

Xuất phát từ các vấn đề đó cùng với sự đồng ý của khoa Công trình trường đại học Thủy lợi cũng như sự giúp đỡ chỉ bảo nhiệt tình của TS Tạ Văn Phấn nên tác giả đã lựa chọn luận văn: Nghiên cứu và đề xuất giải pháp quản lý chất lượng thi công các công trình đường giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu và đề xuất giải pháp quản lý chất lượng thi công các công trình đường giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình - Áp dụng cho ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tập trung nghiên cứu công tác quản lý chất lượng thi công công trình đường giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tiến hành nghiên cứu các mặt hoạt động có liên quan đến công tác quản lý chất lượng thi công các công trình dựa trên tính cấp thiết của đề tài Góc độ chủ thể quản lý

là ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Mô - tỉnh Ninh Bình

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp kế thừa: kế thừa các tài liệu, kết quả tính toán của các nghiên cứu đã thực hiện trước đó, ứng dụng các mô hình quản lý chất lượng công trình thi công các công trình của các nước phát triển

Phương pháp điều tra, thu thập: tiến hành điều tra, thu thập các tài liệu bao gồm các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý chất lượng thi công công trình, các hồ sơ, báo cáo, quyết định của chủ đầu tư

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH VÀ CÔNG TÁC TỔ CHỨC THI CÔNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG GIAO THÔNG

1.1 Chất lượng công trình xây dựng và các thuộc tính của nó

1.1.1 Công trình xây dựng và chất lượng công trình xây dựng

Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Công trình xây dựng bao gồm công trình xây dựng công cộng, nhà

ở, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, năng lượng và các công trình khác

Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật và

mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế Chất lượng công trình xây dựng không chỉ đảm bảo sự an toàn về mặt kỹ thuật mà còn phải thỏa mãn các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa đựng yếu tố xã hội và kinh tế

Ví dụ: một công trình quá an toàn, quá chắc chắn nhưng không phù hợp với quy hoạch, kiến trúc, gây những ảnh hưởng bất lợi cho cộng đồng (an ninh, an toàn môi trường…), không kinh tế thì cũng không thoả mãn yêu cầu về chất lượng công trình

Từ khái niệm trên ta có thể hiểu rằng chất lượng công trình xây dựng là sự đạt được và tuân thủ đúng quy chuẩn, tiêu chuẩn, các yêu cầu kinh tế, kỹ thuật đã được thiết kế và phê duyệt của các cấp có thẩm quyền từ trước như vậy chất lượng công trình xây dựng

là chất lượng của cả một quá trình từ chất lượng khâu quy hoạch, lập dự án, khảo sát, chất lượng của các bản vẽ thiết kế, thi công, tổ chức thi công, lắp đặt, giám sát, giám định, đưa công trình vào vận hành khai thác, đến khâu bảo hành công trình và đến hết thời hạn sử dụng thực tế của công trình

1.1.2 Các thuộc tính chất lượng sản phẩm xây dựng

Các thuộc tính kỹ thuật: nó phản ánh công dụng, chức năng của chất lượng xây dựng, được quy định bởi các chỉ tiêu kết cấu, thành phần cấu tạo và đặc tính về cơ, lý, hóa của vật liệu sử dụng Các yếu tố này được thiết kế theo những tổ hợp khác nhau đảm

lượng tốt cần được xây dựng bằng những vật liệu đạt được những chỉ tiêu kỹ thuật theo các tiêu chuẩn đã được ban hành

Các yếu tố thẩm mỹ: nhóm thuộc tính này phản ánh đặc trưng về sự truyền cảm, sự hợp lý về hình thức, dáng vẻ, kết cấu, kích thước, sự hoàn thiện, tính cân đối, màu sắc, trang trí, tính hiện đại

Thuộc tính về tuổi thọ: đây là yếu tố đặc trưng cho chất lượng xây dựng giữ được khả năng làm việc bình thường theo đúng tiêu chuẩn thiết kế trong một thời gian nhất định trên cơ sở bảo đảm đúng các yêu cầu về mục đích, điều kiện sử dụng và chế độ bảo dưỡng quy định Tuổi thọ là một yếu tố quan trọng trong quyết định lựa chọn của người tiêu dùng

Độ an toàn: những chỉ tiêu an toàn trong sử dụng, vận hành, an toàn đối với sức khoẻ người tiêu dùng và môi trường là yếu tố tất yếu, bắt buộc phải có đối với chất lượng xây dựng

Mức độ gây ôi nhiễm: cũng giống như độ an toàn, mức độ gây ô nhiễm được coi là một yêu cầu bắt buộc phải tuân thủ đối với chất lượng xây dựng

Tính tiện dụng: phản ánh những đòi hỏi về tính sẵn có, tính dễ vận chuyển, bảo quản,

dễ sử dụng và khả năng thay thế khi có những bộ phận bị hỏng

Tính kinh tế: đây là yếu tố rất quan trọng đối với chất lượng xây dựng, khi sử dụng có tiêu hao nguyên liệu, năng lượng Tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng trong xây dựng

và sử dụng trở thành một trong những yếu tố quan trọng phản ánh chất lượng xây dựng

và khả năng cạnh tranh trên thị trường

1.1.3 Các yêu cầu và đặc điểm của chất lượng công trình

Yêu cầu:

- Chất lượng công trình phải phản ánh được khả năng đáp ứng được các yêu cầu về chức năng kỹ thuật, giá trị sử dụng mà công trình có thể đạt được

còn phản ánh trình độ, điều kiện phát triển kinh tế xã hội của mỗi nước, mỗi khu vực trong từng thời kỳ

- Chất lượng công trình được hình thành trong tất cả mọi hoạt động, mọi quá trình Vì vậy, phải xem xét nó một cách chặt chẽ giữa các quá trình trước trong và sau quá trình sản xuất

- Chất lượng công trình cần được xem xét chặt chẽ giữa các yếu tố tác động trực tiếp, gián tiếp, bên trong và bên ngoài công trình

Đặc điểm:

- Chất lượng công trình là một phạm trù kinh tế kỹ thuật và xã hội

- Chất lượng công trình có tính tương đối thay đổi theo không gian, thời gian, có thể trong giai đoạn này công trình được coi là chất lượng nhưng trong giai đoạn sau dù vẫn giữ nguyên nhưng lại là một công trình không chất lượng Có thể một công trình ở địa phương này được coi là một công trình có chất lượng nhưng ở địa phương khác thì không

- Chất lượng công trình tuỳ thuộc và từng loại thị trường cụ thể Nó có thể được đánh giá cao ở thị trường này, nhưng không được đánh giá cao ở trị trường khác, có thể phù hợp với đối tượng này, nhưng không phù hợp với đối tượng khác

- Chất lượng công trình có thể được đo lường và đánh giá thông qua các tiêu chuẩn cụ thể

- Chất lượng công trình phải được đánh giá trên cả hai mặt khách quan và chủ quan Tính chủ quan thể hiện thông qua chất lượng trong sự phù hợp hay còn gọi là chất lượng thiết

kế Tính khách quan thể hiện thông qua chất lượng trong sự tuân thủ thiết kế

- Chất lượng công trình chỉ thể hiện đúng trong những điều kiện cụ thể, không có chất lượng cho mọi đối tượng khách hàng trong mọi điều kiện tiêu dùng cụ thể

1.2 Một số thành tựu, vướng mắc trong hệ thống giao thông tỉnh Ninh Bình

Hệ thống giao thông là một bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội Thời gian qua, lĩnh vực giao thông vận tải của cả nước từng bước đã có sự phát triển, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

1.2.1 Hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh và một số thành tựu đạt được

Theo số liệu của Sở Giao thông - Vận tải Ninh Bình, trước khi tái lập tỉnh (năm 1992), Ninh Bình chỉ có khoảng 34km đường quốc lộ, 101,8km đường nội tỉnh Các tuyến đường và hệ thống cầu cống đều có quy mô nhỏ hẹp, tải trọng thấp; chất lượng mặt đường xấu, phần lớn là mặt đường đá dăm hoặc cấp phối đã bị hư hỏng xuống cấp nghiêm trọng, giao thông đi lại hết sức khó khăn Hệ thống giao thông nông thôn còn thiếu, quy mô nhỏ hẹp, một số xã chưa có đường ô tô đến trung tâm, chủ yếu là mặt đường đất hoặc cấp phối, bị xuống cấp nghiêm trọng, việc đi lại rất khó khăn

Sau ngày tái lập tỉnh, Ninh Bình đã xác định tầm quan trọng của hệ thống giao thông

là bộ phận quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và cần được ưu tiên đầu tư trước, với tốc độ nhanh hơn so với các ngành kinh tế khác, làm tiền đề, tạo động lực cho các ngành kinh tế khác phát triển Theo đó, Ninh Bình đã đưa vào các nghị quyết trong các kỳ đại hội đảng bộ tỉnh và quan tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Quán triệt tinh thần các nghị quyết của các kỳ đại hội, 20 năm qua tỉnh Ninh Bình đã đặc biệt quan tâm, đầu tư cho phát triển hạ tầng giao thông Trên cơ sở phát huy nội lực của tỉnh, sự hỗ trợ của Trung ương, các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới, Tổ chức JICA (Nhật Bản)… và sự đóng góp của nhân dân theo phương thức Nhà nước và nhân dân cùng làm đối với các công trình xã hội hoá giao thông, hệ thống

cơ sở hạ tầng giao thông tỉnh Ninh Bình đã có những bước phát triển đáng kể Đến nay, chiều dài đường quốc lộ qua địa bàn là 132,6km, đường tỉnh là 197,7km, đường

đô thị là 171,14km

Hệ thống giao thông nông thôn cũng có bước phát triển tích cực Ninh Bình đã phát động phong trào giao thông nông thôn sâu rộng trong toàn tỉnh, với tinh thần Nhà nước và nhân dân cùng làm; có cơ chế, chính sách hỗ trợ, huy động vật liệu tại địa phương; đồng thời tranh thủ mọi nguồn vốn của các dự án nước ngoài để làm đường giao thông nông thôn Ninh Bình đã triển khai 2 dự án hỗ trợ giao thông nông thôn của Ngân hàng Thế giới tại Ninh Bình Năm 2002, Ninh Bình đã thực hiện Dự án giao thông nông thôn WB2 cải tạo gần 400km đường và 3 cầu; năm 2009 triển khai Dự án

Đến nay, Ninh Bình đã triển khai được với khối lượng nâng cấp, cải tạo và xây dựng mới với tổng chiều dài trên 1.800km đường giao thông các loại, trong đó trên 600km đường bê tông xi măng, trên 200km đường bê tông asphal và nhựa; xây dựng mới gần

175 cầu các loại, với tổng chiều dài 2.439m; xây dựng trên 10.000 m2 diện tích bến

xe, trạm dừng nghỉ… Do đó, Ninh Bình đã nâng cao được năng lực vận tải của cầu đường và hình thành một mạng lưới giao thông liên hoàn, từng bước đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh cũng như trong khu vực đồng bằng sông Hồng

1.2.2 Một số vướng mắc trong ngành giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả trong những năm qua, hoạt động giao thông vận tải

ở Ninh Bình hiện vẫn còn bộc lộ những tồn tại, khó khăn vướng mắc cần được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo giải quyết, tháo gỡ, đó là: hạ tầng giao thông chưa được hoàn chỉnh; việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông còn gặp nhiều khó khăn (vốn đầu tư cho xây dựng và công tác bảo trì, công tác giải phóng mặt bằng; giá nguyên, nhiên, vật liệu tăng; thể chế về quản lý đầu tư xây dựng ban hành chưa kịp thời, còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ; năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế ), chưa đồng bộ, chất lượng chưa cao, chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển kinh tế của địa phương và khu vực, nhất là chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển công nghiệp, đô thị hóa và nhu cầu đi lại của nhân dân Thực tế hiện nay, một số tuyến quốc lộ kết nối liên vùng và đường giao thông nội tỉnh đang trong tình trạng quá tải Các dịch vụ vận tải chậm đổi mới, sự kết hợp giữa các loại hình vận tải chưa thật sự đồng bộ và phát huy hiệu quả Bảo đảm vệ sinh môi trường trong hoạt động giao thông vận tải còn hạn chế Tình hình trật tự an toàn giao thông còn diễn biến phức tạp Công tác quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng công trình giao thông và lĩnh vực vận tải còn nhiều khó khăn, nhất là quản lý đấu thầu, quản lý chất lượng công trình và quản lý lực lượng vận tải ngoài quốc doanh

1.2.3 Cách khắc phục những tồn tại trong hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh Ninh Bình

- Nâng cao năng lực, trách nhiệm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng Tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, nâng cao ý thức trách nhiệm của chủ đầu tư, các ban quản lý dự án trong chuẩn bị và thực hiện dự án Phối hợp tốt với các sở, ngành,

các dự án Tăng cường giám sát cộng đồng, công tác phản biện xã hội và chống thất thoát trong xây dựng cơ bản

- Tranh thủ sự ủng hộ tạo điều kiện của các bộ, ngành Trung ương, phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong tỉnh, các tỉnh trong vùng thực hiện tốt công tác rà soát điều chỉnh quy hoạch hệ thống giao thông trên địa bàn và tổ chức quản lý thực hiện theo đúng quy hoạch

- Để khắc phục khó khăn về nguồn vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh do ngân sách tỉnh còn khó khăn, chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu vốn đầu

tư, trong khi nhu cầu để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông vận tải là rất lớn Sở Giao thông - Vận tải phải chủ động phối hợp với các ngành liên quan và các địa phương nghiên cứu, đề xuất với tỉnh uỷ, hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh các phương

án về chính sách để huy động các nguồn vốn

- Tổ chức rà soát, đánh giá xây dựng và thực hiện chiến lược, quy hoạch, bổ sung quy hoạch nguồn nhân lực trong ngành, đặc biệt là nguồn nhân lực có năng lực quản lý giỏi và chuyên môn kỹ thuật cao, các kỹ sư đầu ngành, lực lượng công nhân kỹ thuật lành nghề để chủ động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao đặt ra đối với ngành

- Triển khai tốt pháp luật về giao thông - vận tải Tăng cường công tác quản lý nhà nước về giao thông – vận tải Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý bảo trì công trình giao thông Có biện pháp tiếp tục mở rộng, nâng cao chất lượng hoạt động đào tạo lái xe Kiểm tra chặt chẽ và hiệu quả công tác thanh tra giao thông; đẩy mạnh cải cách hành chính trong công tác quản lý; tăng cường công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho lái xe Có kế hoạch cụ thể chủ động phối hợp với các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện tốt việc tuyên truyền, giáo dục về Luật Giao thông, văn hóa giao thông trong mọi tầng lớp nhân dân, nhất là các đối tượng thanh, thiếu niên, sinh viên, học sinh và công nhân lao động

1.3 Một số hư hỏng thường gặp ở các công trình giao thông đường bộ và nguyên nhân

Sau một thời gian khi đưa công trình vào khai thác sử dụng, do tác động của tải trọng, các yếu tố thời tiết, khí hậu thủy hải văn, lũ lụt … sẽ làm cho công trình bị xuống cấp

xe trên một đơn vị thời gian, tải trọng xe khai thác cho phép và diễn biến thực tế tải trọng các phương tiện lưu thông, kết cấu công trình đặc điểm khí hậu, địa chất … và mức độ duy tu, bảo dưỡng của các đơn vị liên quan

Thực tế cho thấy rằng khi nghiệm thu bàn giao các hạng mục công trình đưa vào khai thác sử dụng thì vấn đề duy tu, bảo dưỡng đường bộ là rất quan trọng Nó là yếu tố rất lớn ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình cũng như đảm bảo năng lực khai thác một cách hiệu quả, an toàn cho công trình và cho tất cả những người, phương tiện tham gia trên cung đường đó

1.3.1 Các hư hỏng nền, mặt đường thường gặp khi tham gia giao thông

Có thể phân loại các hư hỏng mặt đường bê tông nhựa thành bốn dạng hư hỏng cơ bản phổ biến là: biến dạng mặt đường, nứt, mất mát vật liệu bề mặt và lún nứt “cao su”

Biến dạng mặt đường

Biến dạng mặt đường là dạng hư hỏng phổ biến hiện nay thường thể hiện ở ba dạng hư hỏng sau: hằn lún vệt bánh xe, lún lõm và lượn sóng

Vệt lún bánh xe thường xuất hiện dọc theo vệt bánh xe và có khuynh hướng phát triển

ra phía lề đường, được hình thành do các nguyên nhân: sự biến dạng của bê tông nhựa

do tác dụng đầm nén của bánh xe, do ứng suất cắt lặp đi lặp lại của bánh xe tác dụng (đây là nhân tố cơ bản)

Hằn lún vệt bánh xe là dạng hư hỏng do hỗn hợp vật liệu mặt đường di chuyển khi chịu tải trọng tác dụng của bánh xe Hiện tượng này có thể xảy ra do hiện tượng đầm nén thứ cấp của tải trọng giao thông hay do hỗn hợp mất ổn định trong trạng thái dẻo - chảy, thông thường là do cả hai và phụ thuộc vào điều kiện nhiệt độ môi trường và điều kiện tác dụng của tải trọng

Ngoài ra, các nhân tố do vật liệu cũng ảnh hưởng đến độ lún vệt bánh xe: thành phần cấp phối, độ nhám bề mặt cốt liệu, hình dạng hạt và cỡ hạt, loại nhựa sử dụng, độ rỗng

dư, độ rỗng cốt liệu, phần trăm lỗ rỗng lấp đầy bằng nhựa đường, độ ẩm, nhiệt độ, độ lớn của áp lực tác dụng và số lần tác dụng của tải trọng

Giải pháp chung cho vấn đề này là cải tiến nâng cao chỉ tiêu cơ lý của bê tông nhựa theo hướng sử dụng nhựa cải tiến, biện pháp ổn định nhiệt độ cao trong hỗn hợp bê tông nhựa, bê tông nhựa cốt sợi, sử dụng cốt liệu đá có cường độ cao, đường cong cấp phối hạt thiết kế phải trơn liên tục trong khoảng giữa hai miền giới hạn, không đột biến gẫy khúc Ngoài ra, còn phải cải tiến về khâu thiết kế, công nghệ chế tạo bê tông nhựa

và thi công mặt đường bê tông nhựa

Lún và lượn sóng là hiện tượng hư hỏng do biến dạng trượt trong lớp kết cấu mặt đường có nguyên nhân chủ yếu từ độ ổn định của kết cấu mặt đường Chất lượng hỗn hợp bê tông nhựa kém, sử dụng loại nhựa không phù hợp, hàm lượng nhựa lớn và sự liên kết các lớp vật liệu trong kết cấu áo đường không tốt là các nguyên nhân chính của hiện tượng này Ngoài ra, còn có nguyên nhân kết hợp là do tải trọng ngang của bánh xe lên mặt đường

Nứt

Nứt có nhiều loại hình nứt khác nhau, xuất phát từ các nguyên nhân khác nhau Một số dạng nứt mặt đường như nứt ngang, nứt dọc, nứt lưới, nứt hình parabol… bắt nguồn từ các nguyên nhân như: tải trọng, thi công không đảm bảo chất lượng, nhiệt độ trong hỗn hợp, độ ẩm cao của nền đường (chứa nước), thay đổi độ ẩm và nhiệt độ trong các lớp phía dưới

Hình 1.2 Hư hỏng mặt đường dạng lún nứt ổ gà (Cao tốc Cầu Giẽ Ninh Bình)

- Nứt do mỏi:

Dạng này xảy ra khi các tải trọng tác dụng gây ra ứng suất kéo vượt quá cường độ chịu kéo của bê tông nhựa Dấu hiệu sớm của dạng này là sự xuất hiện các vết nứt dài không liên tục theo vệt bánh xe, sau đó phát triển dần lên do một số điểm các vết nứt trong cấu trúc trong hỗn hợp nối lại với nhau hình thành vùng nứt lớn hơn Các vết nứt phát triển cho đến khi hình thành nứt kiểu da cá sấu Mặt đường sẽ tiếp tục nứt nặng hơn nữa đến khi xuất hiện “ổ gà”

Hiện tượng nứt mỏi xảy ra thông thường do phối hợp các nguyên nhân: tải trọng nặng trùng phục nhiều trên mặt đường, lưu lượng và xe nặng tăng vọt quá mức dự báo của thiết kế Ngoài ra, mặt đường có bề dày nhỏ hay các lớp dưới yếu làm xuất hiện độ võng lớn trên mặt đường khi có tác dụng của tải trọng Độ võng mặt đường lớn làm tăng ứng suất kéo ở phía đáy của lớp bê tông nhựa làm phát sinh vết nứt Chất lượng xây dựng kém, đầm nén không đủ, thi công trong thời tiết bất lợi, hàm lượng nhựa thiếu, thoát nước mặt đường kém làm giảm cường độ của nền móng bằng vật liệu không gia cố cũng góp phần làm tăng khả năng phát sinh vết nứt hay chất lượng lớp dính bám kém làm tăng ứng suất kéo dưới đáy bê tông nhựa

-Nứt thành lưới

Là loại hư hỏng phát triển từ vết nứt ngang và nứt dọc, nguyên nhân thường là nứt do nhiệt kết hợp với hiện tượng xơ hóa bề mặt vết nứt Loại nứt này thường xuất hiện trên những khu vực rải bê tông bề mặt lớn Đây là hiện tượng hư hỏng có liên quan đến chiều dày bê tông nhựa chưa đạt yêu cầu hay do dính bám không tốt Quá trình xuống cấp mặt đường diễn ra khá nhanh do xuất hiện vết nứt thứ cấp và bong bật từng mảng vật liệu bề mặt

Hình 1.3Hư hỏng mặt đường dạng nứt thành lưới

- Nứt phản ánh:

Nứt phản ánh do các nguyên nhân sau: nứt từ khe nối của mặt đường bê tông xi măng phía dưới, truyền vết nứt do nhiệt của mặt đường bê tông nhựa cũ, truyền từ nứt Block của mặt đường phía dưới

Độ bền cố kết của cấu trúc hỗn hợp bê tông nhựa phụ thuộc vào tính dính kết trong cấu trúc vật liệu, tức là sự dính bám cốt liệu và nhựa đường, lực ma sát và chèn móc của

bộ khung cốt liệu hạt Khả năng dính bám giữa bề mặt hạt cốt liệu và nhựa đường phụ thuộc vào tính chất của nhựa đường, tính chất của cốt liệu, điều kiện môi trường, điều kiện giao thông, công nghệ thi công, công nghệ chế tạo hỗn hợp bê tông nhựa và phụ gia dính bám sử dụng khi chế tạo hỗn hợp bê tông nhựa

Hình 1.4 Hư hỏng mặt đường dạng mất mát vật liệu bề mặt Khi nhựa đường có độ nhớt lớn, có khả năng chống lại ảnh hưởng của nước Tuy nhiên, trong quá trình trộn, nhựa đường có độ nhớt lớn sẽ yêu cầu nhiệt độ trộn cao để tạo khả năng bao bọc của nhựa đường với cốt liệu Mặt khác, nếu sử dụng nhựa đường

có độ nhớt lớn lại tăng khả năng nứt ở nhiệt độ thấp hay nứt do mỏi Cho nên, để tăng khả năng dính bám của nhựa đường với cốt liệu, người ta thường dùng giải pháp hóa học hơn là giải pháp vật lý, tức là chọn loại nhựa có độ nhớt cao

Hư hỏng do lún nứt cao su

Dạng nứt này do nguyên nhân đất nền bị ngậm nước đạt đến mức hạn độ dẻo mà không có lối thoát ra tạo thành một túi chứa nước (hiện tượng nước treo) Khi có tải trọng xe tác dụng tạo thành dạng lún nứt cao su Lúc thi công không xử lý tốt thoát nước hay do nước mặt có điều kiện theo kẻ nứt thâm nhập vào nền Nhiều trường hợp

do mở rộng nền đường trong khu vực có ao trũng chứa nước mà không xử lý triệt để lượng nước và bùn khi san lấp cũng gây ra dạng hư hỏng này

1.3.2 Nguyên nhân chính gây hư hỏng mặt đường

Đối với bê tông nhựa có hai vấn đề là độ lớn, thời gian tác dụng của tải trọng, lưu lượng xe và nhiệt độ mặt đường cần được quan tâm giải quyết vì nó ảnh hưởng đến độ bền khai thác và tuổi thọ công trình Đây cũng là hai nguyên nhân cơ bản gây ra hư hỏng mặt đường trong điều kiện giao thông ở nước ta nói chung và khu vực tỉnh Ninh Bình nói riêng

Một số nguyên nhân chính có thể khắc phục được trong quá trình quản lý khai thác cũng như khi thi công mặt đường bê tông nhựa cần chú ý:

- Độ lớn của tải trọng, thời gian tác dụng của tải trọng và lưu lượng xe

Hiện nay mức độ tăng tải trọng cũng như tăng lưu lượng xe trên các quốc lộ là rất lớn đến mức nguy hiểm Khi lượng xe, xe tải trọng nặng tăng trưởng cao, tình trạng vượt tải phổ biến và kẹt xe làm cho tải trọng nặng, thời gian tác dụng của tải trọng đều tăng, gây bất lợi trực tiếp đến trạng thái ứng suất và biến dạng của mặt đường Đây là nguyên nhân chính làm cho mặt đường bê tông nhựa có các hư hỏng

- Nhiệt độ mặt đường cao

Các nghiên cứu về hư hỏng do nhiệt độ của mặt đường bê tông nhựa cho thấy, khi làm việc ở nhiệt độ cao, một điều bất lợi của mặt đường bê tông nhựa là cường độ chống trượt giảm, mặt đường ngoài chịu lực đứng của bánh xe còn phải chịu tác dụng của lực ngang do xe hãm phanh khi khởi hành hay tăng tốc, làm cho mặt đường thường tồn tại các dạng hư hỏng trượt hay dồn nhựa mặt đường (do ứng suất cắt trượt) và lún vệt bánh xe (biến dạng dẻo và tích lũy biến dạng dẻo)

Vì thế khi làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao ở lớp mặt đường bê tông nhựa thường xuất hiện các dạng hư hỏng như lún vệt bánh xe, trượt, dồn ụ mặt đường Có thể thấy khi nhiệt độ thay đổi thì bản chất vật liệu thay đổi làm cho cơ chế chịu tải và phá hoại cũng thay đổi theo

1.4 Những vấn đề cơ bản về công tác tổ chức thi công công trình đường giao thông:

Các công trình đường giaothông thường được quan niệm là dễ tổ chức thi công nhất so với các loại hình công trình khác do thành phần công việc ít, mặt trận công tác phát triển theo tuyến và tính chất công việc cũng như khối lượng công tác chủ yếu như nền, móng và mặt đường hầu như không thay đổi hoặc ít thay đổi dọc theo mặt trận công tác Chính vì vậy, việc nghiên cứu về tổ chức thi công các công trình đường giao thông thường chưa được quan tâm đúng mức Trên thực tế, việc tổ chức thi công các công trình đường giao thông hiện nay còn nhiều bất cập Sự bất cập thể hiện ở việc thường xuyên xảy ra gián đoạn thi công vì lý do tổ chức, không phát huy hết công suất của máy móc thiết bị, không đảm bảo giao thông bình thường, kéo dài thời gian thi công, chậm đưa công trình vào sử dụng

1.4.1: Mối liên hệ giữa tổ chức thi công xây dựng công trình và quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình

Tổ chức thi công xây dựng công trình là một quá trình nằm trong hoạt động quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình Công tác tổ chức thi công tốt sẽ đảm bảo cho việc thi công trên công trường được tiến hành một cách điều hòa, nhịp nhàng và cân đối, nhằm nâng cao chất lượng công trình

Một số công tác tổ chức thi công xây dựng công trình như: Lựa chọn phương pháp tổ chức thi công, tổ chức phân chia không gian thi công, tổ chức lao động khoa học… Nếu tổ chức tốt các công tác trên sẽ đảm bảo rút ngắn được thời gian thi công, làm tăng năng suất lao động, giảm chi phí thi công, hạ thấp giá thành xây lắp, nâng cao chất lượng xây lắp, đảm bảo được các yêu cầu về an toàn lao động vệ sinh môi trường

1.4.2 Đặc điểm của công trình đường giao thông

Từ góc độ tổ chức thi công, các công trình đường ô tô có các đặc điểm sau đây:

Mặt trận công tác trong thi công đường phát triển theo tuyến có khi dài hàng chục đến

cả trăm km đòi hỏi năng lực, máy mọc phải dàn trải cũng như di chuyển trên một diện tích rộng

Thành phần các công việc trong thi công đường ô tô là ít chỉ bao gồm công tác làm nền, làm mặt và một số công trình phụ trợ phục vụ giao thông như hệ thống điện, hệ thống thoát nước, hệ thống biển báo giao thông, cọc tiêu, cột mốc

Ngoại trừ một số công trình quy mô lớn có yêu cầu xử lý nền ở các khu vực có nền đất yếu hay gia cố taluy phức tạp thì tính chất công việc cũng như khối lượng công tác khi thi công đường là ít thay đổi

Quy mô và độ phức tạp của các công trình đường ô tô có thể rất khác nhau Có thể có công trình lớn cả ngàn km chạy qua nhiều sông, suối, đầm lầy, đồi núi nhưng cũng có rất nhiều công trình nhỏ như đường bằng bê tông xi măng đặt trên nền đất tốt đầm chặt Đối với các công trình cải tạo, nâng cấp hay mở rộng đường ô tô thì vấn đề về an toàn giao thông là rất quan trọng, nhất là với các con đường độc đạo

Đối với các công trình phải xử lý nền, thì thời gian gián đoạn rất lớn Việc này ảnh hưởng lớn tới tiến độ thi công làm kéo dài thời gian xây dựng

Các công trình ô tô có yêu cầu cao về kỹ thuật, việc đưa vào sử dụng sớm từng phần hay toàn bộ để sớm phát huy tính hiệu quả của vốn đầu tư

So với các công trình khác thì công trình thi công đường ô tô được quan niệm là dễ dàng tổ chức nhất nhưng nếu không có biện pháp thỏa đáng để khai thác và xử lý những đặc điểm riêng thì sẽ không pháp huy được hết công suất máy móc thiết bị cũng như lãng phí nguồn nhân lực làm tăng chi phí xây dựng, ảnh hưởng lớn tới quá trình nghiệm thu công trình để đưa vào khai thác, sử dụng

1.4.3 Lựa chọn phương pháp thi công

Việc lựa chọn phương pháp tổ chức thi công phải căn cứ vào yêu cầu cụ thể của nhiệm

vụ chính trị, kinh tế đặt ra cho việc xây dựng công trình và căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể khi xây dựng công trình ấy Khi khôi phục xây dựng các công trình đảm bảo giao thông trong chiến tranh hoặc công trình có tính chất thời vụ thì chọn phương pháp tổ chức thi công nhanh là nguyên tắc đầu tiên

Những công trình có khối lượng xây lắp gồm nhiều quá trình đơn giản, thời gian hoàn thành không bị khống chế thì yêu cầu tập trung tài nguyên (lao động, vật tư, xe máy) trên công trường ở mức ít nhất là một nguyên tắc chủ yếu, sao cho không gây căng thẳng cho doanh nghiệp

Việc lựa chọn phương pháp tổ chức thi công đòi hỏi phải linh hoạt, mềm dẻo để phù hợp với hoàn cảnh thực tế của thi công Khi tình hình sản xuất thay đổi, trong quá trình

tổ chức xây dựng công trình ta có thể thay đổi phương pháp hoặc kết hợp cùng một lúc các phương pháp tổ chức thi công

* Tổ chức thi công theo phương pháp tuần tự

Trong xây dựng giao thông, phương pháp tổ chức thi công tuần tự khi xây dựng tuyến đường bộ được thực hiện lần lượt như sau: thi công xây dựng phần cống, thi công xây dựng phần nền đường, thi công xây dựng phần mặt đường, thi công xây dựng phần hoàn thiện

Trên toàn tuyến đường bộ thi công tuần tự trên từng đoạn có nghĩa là chỉ khi kết thúc xong bốn quá trình trên mỗi đoạn, mới di chuyển lực lượng thi công tiến hành lặp lại trên đoạn tiếp theo Chỉ đạo thi công theo phương pháp tuần tự không căng thẳng, cường độ tập trung lực lượng thi công không lớn; thời gian thi công công trình dài, chậm đưa công trình vào khai thác và phát sinh hiện tượng chờ đợi của các đội chuyên môn, cũng như không khai thác hết lực lượng chuyên nghiệp hiện có Phương pháp tổ chức thi công tuần tự còn còn gọi là thi công rải mành, chỉ nên áp dụng cho công trình xây dựng không bị hạn chế về mặt thời gian hoặc đơn vị thi công không có điều kiện tập trung lực lượng Các quá trình xây dựng có thể giao cho một đơn vị tổng hợp đảm nhận Muốn xây dựng nhanh phải dùng phương pháp tổ chức thi công song song

* Tổ chức thi công theo phương pháp song song

Tổ chức thi công theo phương pháp này ngược lại với phương pháp tổ chức thi công theo kiểu tuần tự Phương pháp được tổ chức tiến hành theo kiểu như sau: trong cùng một thời gian, các quá trình trên công trường được tiến hành đồng thời trên tất cả các mặt trận

Tổ chức thi công theo phương pháp song song đòi hỏi phải tập trung một lượng tài nguyên lớn cho cả công trình trong một thời gian, làm cho công tác chỉ đạo, tổ chức quản

lý trở nên căng thẳng, chất lượng công trình dễ bị vi phạm, dễ dẫn tới lãng phí Vì vậy phương pháp này cần tập trung đúng mức lực lượng cán bộ chỉ đạo, đủ khả năng giải quyết kịp thời các vấn đề tác nghiệp nảy sinh trong quá trình thi công, tổ chức tốt hệ thống thông tin liên lạc phục vụ cho điều hành quản lý, giữ vững nhịp điệu sản xuất

Tổ chức thi công theo phương pháp song song có ưu điểm là thời gian xây dựng công trình ngắn, do đó thích hợp với những công trình bị khống chế như đảm bảo giao thông, phục vụ chiến dịch

Phương pháp này được áp dụng nhiều tại các công trình cầu, đường: ở công trình khôi phục cầu Hàm Rồng (1973), để kịp thông xe vào ngày sinh nhật Bác 19 tháng 5, đã tổ chức thi công song song cả phần cầu và đường, thi công song song cả phần cầu và đường vào cầu nếu không chú ý rất dễ vi phạm chất lượng; khi xong công trình, cao độ mặt cầu có thể không khớp với đường

Khi sử dụng phương án này cần chuẩn bị đặc biệt các phương án kịp thời dãn lực lượng thi công (lao động, xe máy) để tránh lãng phí và giảm mức độ căng thẳng trong chỉ đạo quản lý khi khối lượng công tác đã giảm bớt Ngược lại, khi tập trung lực lượng không đủ, thi công sẽ lãng phí và tiến độ thi công sẽ bị kéo dài

* Tổ chức thi công theo phương pháp dây chuyền

Trong sản xuất công nghiệp, phương pháp tổ chức sản xuất theo kiểu dây chuyền đã được áp dụng đến mức hoàn chỉnh Đối với xây dựng công trình giao thông phương pháp tổ chức dây chuyền đang còn mới mẻ Nhưng do những ưu thế tuyệt đối của nó làm đảm bảo cho sản xuất được liên tục, sử dụng lực lượng và tiêu hao tài nguyên điều hòa mà phương pháp tổ chức sản xuất dây chuyền đang là những yêu cầu bức thiết đặt

ra cho công tác tổ chức sản xuất xây dựng

Phương pháp tổ chức theo kiểu dây chuyền là phương pháp kết hợp được các ưu điểm

và khắc phục được các nhược điểm của 2 phương pháp tổ chức thi công trên So với phương pháp tuần tự, thời hạn thi công kết thúc sớm hơn so với phương pháp song

song thì tài nguyên tập trung ít hơn và sản xuất được nhịp nhàng Tức là phương pháp này điều hòa được ưu nhược điểm của cả 2 phương pháp trên

Kết luận: khi tổ chức thi công các công trình đường ô tô, cần phải phân tích rõ quy mô, đặc điểm của từng loại công trình để xác định biện pháp tổ chức thi công phù hợp Đối với các công trình lớn vài chục km, phải kết hợp hai phương pháp tổ chức thi công dây chuyền trong đó toàn tuyến đường được thi công song song còn từng đoạn sẽ được thi công dây chuyền để vừa đảm bảo đưa công trình vào khai thác, sử dụng đúng tiến độ, vừa đảm bảo được năng suất lao động tối đa nguồn nhân lực và máy móc thiết bị Ngay trên từng đoạn đường được thi công dây chuyền cũng cần kết hợp thi công song song các hạng mục

1.4.4 Tổ chức phân chia không gian thi công

Trên một tuyến đường dài thì viêc tổ chức tốt không gian thi công là rất quan trọng khi thi công công trình Nếu tổ chức thi công không tốt sẽ dẫn tới việc phối hợp thi công trên công trình khó khăn, làm các tổ đội thi công cản trở lẫn nhau, gây ra gián đoạn trong thi công tăng giá thành xây dựng và chậm đưa công trình vào sử dụng

Việc tổ chức không gian thi công các công trình đường ô tô một cách hợp lý phải được phân chia phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản sau đây:

- Chiều dài của công trình: đối với công trình dài hàng chục đến cả trăm km thì việc chia toàn bộ tuyến thành các đoạn khác nhau để thi công song song các đoạn này là bắt buộc để đưa công trình vào sử dụng sớm từng phần và toàn bộ công trình

- Đặc điểm của đối tượng thi công: đặc điểm của đối tượng thi công có ảnh hưởng lớn tới việc phân chia không gian thi công Chẳng hạn, việc phân chia không gian thi công khi thi công mặt đường bê tông xi măng đổ tại chỗ khác với việc phân chia không gian thi công khi thi công mặt đường bê tông asphalt do mặt đường bê tông xi măng đổ tại chỗ cần thời gian nhất định để đổ bê tông đạt cường độ đông kết

- Công trình làm mới hay cải tạo, nâng cấp: đối với công trình làm mới không lớn có thể thi công kiểu cuốn chiếu còn đối với công trình làm mới dài có mặt cắt ngang lớn

có thể thi công từng nửa một hoặc làm ở giữa trước, làm hai bên sau hoặc làm toàn bộ, sau đó làm mặt từng phần… để đưa công trình vào sử dụng sớm từng phần Còn đối

với công trình cải tạo hoặc mở rộng, nâng cấp thì thường thi công từng nửa mặt cắt một theo từng đoạn để bảo đảm giao thông bình thường

Biện pháp kỹ thuật thi công: biện pháp kỹ thuật thi công cũng ảnh hưởng lớn tới việc phân chia không gian thi công Ví dụ việc phân chia không gian thi công khi thi công nền đường đắp sử dụng đất tận dụng được ở hai bên đường khác với việc phân chia không gian thi công khi thi công nền đường đắp sử dụng đất ở nơi khác vận chuyển đến Việc phân chia không gian thi công khi thi công bằng máy cũng có thể khác với việc phân chia không gian khi thi công bằng thủ công…

1.4.5 Phân tích, tổ chức thi công các quá trình thành phần

Khi phân tích quá trình thi công thành các quá trình thành phần, cần xác định được quá trình nào là quá trình chủ đạo, quá trình nào là phối hợp hoặc có thể thi công xen kẽ Quá trình chủ đạo là quá trình trực tiếp tạo ra sản phẩm, nó quyết định tới thời gian thi công và có ảnh hưởng lớn tới chất lượng sản phẩm Ví dụ, trong thi công mặt đường thì quá trình lu lèn là quá trình chủ đạo còn các quá trình vận chuyển, rải đá, tưới nhựa…là những quá trình phối hợp Về nguyên tắc cần lập biện pháp kỹ thuật và tổ chức thi công cho quá trình chủ đạo trước, sau đó tổ chức các quá trình phối hợp và xen kẽ theo quá trình chủ đạo Tiếp theo, cần xác định quá trình nào là quá trình thi công liên tục và quá trình nào là quá trình phải có gián đoạn bắt buộc vì lý do kỹ thuật Sau khi đã xác định được các quá trình thành phần thì công việc tiếp theo là sắp xếp trình tự công nghệ thi công một cách hợp lý nhất Thông thường, công nghệ thi công được xác định căn cứ vào cấu tạo, vật liệu được sử dụng, yêu cầu kỹ thuật của thiết kế

kỹ thuật và biện pháp kỹ thuật thi công được áp dụng

Khi xác định trình tự công nghệ thi công, cần xác định thời gian gián đoạn công nghệ giữa các quá trình thành phần Ví dụ, sau khi tưới nhựa thấm phải đợi một thời gian nhất định để nhựa có thể thấm đều vào lớp móng hoặc sau khi đổ xong bê tông cốt thép giằng của một rãnh chịu lực lớn, cần phải được bê tông đủ cường độ mới được lắp ghép tấm đan Ngoài ra, cần xác định các yêu cầu kỹ thuật khác cho mỗi quá trình để bảo đảm chất lượng, chẳng hạn tốc độ lu tối đa cho phép lần thứ nhất, lần thứ hai…

1.4.6 Một số vấn đề về tổ chức thi công nền đường ô tô và các công trình trên đường

Khi tổ chức thi công nền đường ô tô, về nguyên tắc chỉ là công tác đào đắp thông thường tuy nhiên vẫn phải chú ý tới một số điểm sau:

- Tình trạng khối lượng công tác dàn trải đều trên tuyến không đều Trong xây dựng đường ô tô, dây chuyền xây dựng kết cấu móng và mặt đường ô tô là ổn định nhất vì khối lượng công tác tương đối đều, còn xây dựng nền đường ô tô và công trình trên đường ô tô thì khối lượng công tác có thể thay đổi giữa đoạn này với đoạn khác Đối với việc xây dựng nền trong trường hợp khối lượng thay đổi ít, có thể tổ chức các đơn

vị chuyên nghiệp có khả năng thay đổi tốc độ dây chuyền trong một phạm vi nhất định, chẳng hạn như làm thêm ca thêm kíp tạm thời Trong trường hợp khối lượng tập trung đáng kể thì nên dùng biện pháp thành lập thêm các đơn vị đặc biệt để bảo đảm cho tiến độ chung của dây chuyền tổng hợp

- Cần thiết kế được tổ hợp máy làm đất tối ưu, đặc biệt chú ý tới không gian làm việc của máy chủ đạo là máy đào trong trường hợp khi thi công đào nền và máy đầm trong trường hợp khi thi công nền đắp

- Phải phối hợp công tác làm nền với các công tác ngầm khác như hệ thống thoát nước

và các công trình ngầm khác Kiểm soát tốt chất lượng vật liệu đắp và chất lượng đầm cũng là vấn đề hết sức quan trọng

- Dự báo và kiểm soát tốc độ cố kết của đất khi xử lý nền đất yếu để khống chế tốc độ đắp hợp lý Sự thiếu kiểm soát chặt chẽ và gia tải quá sớm do thi công vội vã là nguyên nhân gây lún rất trên nhiều đoạn đường ở nước ta thời gian qua Dự báo chính xác tốc

độ cố kết của đất khi xử lý nền đất yếu là việc khó khăn mặc dù hiện nay có nhiều phương pháp dự báo khác nhau Các sự cố trong thực tế cho thấy dù được xử lý bằng bấc thấm hoặc gia tải trước, nhưng nếu không khống chế dần tốc độ đắp thì sự mất cân bằng giữa tải trọng đắp với cường độ chống cắt trong nền đất yếu xảy ra Trong trường hợp đó mọi biện pháp xử lý đều rất tốn kém và hầu như không có tác dụng

Khi tổ chức thi công các công trình trên đường, về nguyên tắc thì các hạng mục nền, công trình ngầm, móng và mặt đường được ưu tiên trước để làm đường vận chuyển

tạm hoặc xa hơn là đưa công trình vào sử dụng Hệ thống cọc tiêu, biển báo, điện chiếu sáng… các công trình phục vụ giao thông không quá quan trọng sẽ được làm sau Riêng các công trình cầu phải được một đơn vị thi công chuyên nghiệp thực hiện theo tiến độ phối hợp chung Còn khi cải tạo hay nâng cấp cầu cần nghiên cứu và đưa

ra được ít nhất một phương án bảo đảm an toàn giao thông hợp lý để vừa có thể sửa chữa mà không làm cản trở lớn đến vấn đề đi lại của người dân

1.5 Những vấn đề còn tồn đọng của các chủ thể trực tiếp tham gia vào hoạt động quản lý chất lượng công trình

Chủ đầu tư

Hiện nay các ban quản lý dự án không tổ chức riêng đội ngũ giám sát và quản lý chất lượng dự án, mà tổ chức thành các phòng quản lý chung dự án Do vậy hầu hết các chủ đầu tư không thực hiện phương thức tự quản lý dự án mà các ban quản lý dự án thuê tổ chức tư vấn giám sát là phổ biến

Trong khi đó,năng lực của một số chủ đầu tư còn hạn chế, chưa có kỹ năng và tính chuyên nghiệp nên không đáp ứng được yêu cầu khi được giao làm chủ đầu tư các dự

án có quy mô lớn, phức tạp có yêu cầu kỹ thuật cao, đã giao phó toàn bộ công tác quản

lý chất lượng cho tư vấn giám sát, mà tổ chức tư vấn giám sát hiện tại lại còn nhiều tồn tại cần phải chấn chỉnh, hợp đồng giữa các bên lại không quy định rõ ràng Chính vì vậy mà trong nhiều trường hợp khi trên công trường xẩy ra hư hỏng, tai nạn hoặc sự

cố, cán bộ của ban quản lý dự án không nắm được trình tự thi công và đã để xảy ra sự việc đáng tiếc (vì quá tin tưởng vào tư vấn giám sát)

Tư vấn thiết kế:

Quản lý chất lượng công trình ngay từ giai đoạn khảo sát, thiết kế là bước rất quan trọng để tạo ra sản phẩm có chất lượng Nhưng hiện nay các đơn vị tư vấn thiết kế thường lập dự án theo kinh nghiệm ước tính suất đầu tư, chưa được thực sự chú trọng đến tính hiệu quả của dự án Số lượng các đơn vị tư vấn nhiều nhưng đa số năng lực và kinh nghiệm còn yếu Thời gian thực hiện công tác lập dự án, công tác khảo sát thiết

kế gấp không đủ để nghiên cứu đề ra các giải pháp và hồ sơ có chất lượng cao

Bước lập dự án đầu tư xây dựng công trình:

- Việc tính toán, dự báo lưu lượng xe đề xuất lựa chọn quy mô đầu tư còn chưa được nghiên cứu toàn diện, công tác đếm xe còn mang tính hình thức, chưa phản ánh hết thực tế, vai trò và sự hấp dẫn của tuyến đường sau nâng cấp, cải tạo nên nhiều tuyến đường vừa đưa vào khai thác đã bị quá tải

- Việc nghiên cứu đề xuất nhiều phương án so sánh lựa chọn phương án tuyến tối ưu chưa thực sự được tư vấn quan tâm Phương án được chọn chưa phù hợp dẫn đến nhiều vị trí đào cao, đắp sâu phải sử dụng các giải pháp kiên cố hóa như tường chắn, cắt cơ giảm tải, ốp mái… gây lãng phí và vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định công trình Công tác triển tuyến trên bản đồ, bình đồ có sẵn trước khi khảo sát ngoài thực địa còn

sơ sài, chưa được chủ nhiệm thiết kế quan tâm, phó mặc cho các đội khảo sát cắm tuyến ngoài thực địa dẫn đến chất lượng khảo sát khi đưa vào thiết kế chưa cao

- Các giải pháp thiết kế chính trong bước lập dự án chưa được đầu tư nghiên cứu cẩn thận, còn xảy ra tình trạng sao chép bản vẽ điển hình từ công trình này sang công trình khác nhưng không chỉnh sửa cho phù hợp với công trình hiện tại

Bước thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công:

- Mặc dù đây là bước thiết kế chi tiết để thi công nhưng công tác khảo sát còn chưa được chuẩn xác, số liệu trắc ngang chi tiết nhiều khi còn nội suy, sửa số liệu trên máy không cập nhật lại thực tế hiện trường nhất là các công trình miền núi Nhiều dự án đơn vị thi công kiểm tra lại sai số trắc ngang rất lớn dẫn đến phải thiết kế và tính toán lại khối lượng trên từng trắc ngang Các dự án có nhiều tư vấn cùng tham gia nhưng tư vấn tổng thể chưa hoàn thành vai trò của mình nên thiếu tính thống nhất, sự phối hợp giữa các đơn vị chưa tốt dẫn đến thiết kế thiếu tính đồng bộ

- Đặc biệt có tư vấn còn phụ thuộc nhiều vào kết quả thiết kế bước lập dự án, việc nghiên cứu điều chỉnh các vấn đề về kỹ thuật chưa hợp lý, tồn tại từ bước trước chưa được quan tâm như điều chỉnh các cánh tuyến, vi chỉnh các đỉnh đường cong, thay đổi bán kính cong…

- Việc tính toán, xử lý ổn định công trình qua các vùng đất yếu, sụt trượt… sơ sài, tư vấn thường áp dụng định hình có sẵn mà không có sự tính toán kiểm tra lại để so sánh lựa chọn phương án nên nhiều vị trí mặc dù đã được kiên cố hóa nhưng tính ổn định vẫn chưa cao

- Đối với các tuyến đường nâng cấp cải tạo đang khai thác tư vấn chưa quan tâm đến công tác đảm bảo giao thông, hoặc phương án đảm bảo giao thông không hợp lý, chi phí dùng cho đảm bảo giao thông hiện nay thường được tính theo tỷ lệ phần trăm của xây lắp vì vậy việc đôn đốc, chỉ đạo nhà thầu đảm bảo giao thôngcòn gặp nhiều khó khăn

- Công tác khảo sát điều tra đánh giá trữ lượng, chất lượng các mỏ vật liệu còn sơ sài, nhiều dự án còn chưa phù hợp với thực tế dẫn đến các sai sót ảnh hưởng đến quá trình thi công như trữ lượng mỏ không đáp ứng đủ yêu cầu, cường độ vật liệu không đảm bảo, cự ly vận chuyển sai khác so với dự toán của tư vấn…

Tư vấn thẩm tra:

Thẩm tra thiết kế là một công đoạn quan trọng trong tiến trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình, góp phần đảm bảo chất lượng của đồ án thiết kế, khắc phục các sai sót có thể có của tư vấn thiết kế, giúp tiết kiệm chi phí đầu tư, làm tăng mức độ tin cậy của đồ án thiết kế Đối với các dự án đầu tư có giá trị lớn, thẩm tra dự án và thiết

kế là một công đoạn quan trọng trong tiến trình thực hiện đầu tư xây dựng công trình Công tác thẩm tra được thực hiện tốt sẽ mang lại nhiều lợi ích cho chủ đầu tư Cụ thể

sẽ đảm bảo chất lượng của dự án, đồ án thiết kế, khắc phục các sai sót có thể có của tư vấn thiết kế, tiết kiệm chi phí đầu tư và làm tăng mức độ tin cậy của dự án

Tuy nhiên theo Cục quản lý hoạt động xây dựng, trong thời gian gần đây Bộ xây dựng nhận được nhiều công văn yêu cầu giải đáp thắc mắc từ các sở quản lý công trình chuyên ngành (Sở xây dựng, Sở giao thông, Sở nông nghiệp, Sở công thương) về công tác thẩm tra, thẩm định thiết kế xây dựng công trình Nhiều sở lúng túng khi tổ chức thực hiện một số công việc như: quá trình triển khai thực hiện, chỉ định đơn vị tư vấn thẩm tra, phân cấp phân loại công trình, năng lực của tổ chức và cá nhân tham gia thẩm tra… Bên cạnh đó, nhiều đơn vị tư vấn thẩm tra chưa thực hiện đủ và đúng các

nội dung thẩm tra theo quy định, chưa thực hiện đầy đủ quy trình thẩm tra và hoàn thiện hồ sơ thẩm tra đúng quy cách

Tư vấn giám sát:

Tư vấn giám sát chất lượng công trình xây dựng có nhiệm vụ chính là giúp chủ đầu tư giám sát về chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và môi trường trong thi công xây dựng công trình theo nhiệm vụ thỏa thuận với chủ đầu tư trong hợp đồng kinh tế Tư vấn giám sát không trực tiếp làm ra sản phẩm công trình xây dựng, nhưng lại là một nhân tố quan trọng quyết định việc kiểm soát chất lượng của một công trình xây dựng

Nhưng thực tế công tác tư vấn giám sát trong nước hiện nay đang còn tồn tại nhiều bất cập ở các khâu đào tạo, cấp chứng chỉ hành nghề, mức thu nhập, năng lực chuyên môn, quyền hạn và trách nhiệm trong công việc, xử lý vi phạm đối với các hành vi tiêu cực Năng lực chuyên môn, kinh nghiệm của đội ngũ tư vấn giám sát chưa đồng đều, nhất

là kiến thức chuyên môn đối với các hạng mục công việc có tính chất kỹ thuật phức tạp Công tác đào tạo trong việc hành nghề hoạt động xây dựng nói chung hiện nay tại một số tổ chức chưa tốt, hoạt động mang tính hình thức còn nặng về lợi nhuận, không chú trọng vào công tác chất lượng đào tạo Công tác cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát được giao cho các địa phương thực hiện, tuy nhiên việc quy định điều kiện để cấp chứng chỉ còn hình thức, chưa có cơ chế sát hạch, kiểm tra để đảm bảo người được cấp chứng chỉ có năng lực phù hợp với lĩnh vực được cấp chứng chỉ hành nghề Hệ thống đăng tải thông tin về tổ chức, cá nhân hành nghề tư vấn giám sát mặc dù đã được xây dựng nhưng chưa vận hành hiệu quả

Việc đào tạo, sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát chưa được kiểm soát chặt chẽ Do đó, trong nhiều trường hợp tư vấn giám sát chưa thực hiện nghiêm túc chức trách, nhiệm vụ của mình, không kiểm soát được chất lượng công trình trong quá trình thi công của nhà thầu; không bám sát hiện trường để kịp thời xử lý các phát sinh bất hợp lý, chưa kiên quyết xử lý các vi phạm về chất lượng trong quá trình thực hiện dự án

Một số tổ chức, cá nhân tư vấn giám sát chưa thực hiện đúng nghĩa vụ, quyền hạn theo quy định, cá biệt có trường hợp còn phụ thuộc vào chủ đầu tư và nhà thầu dẫn đến không thể nâng cao vai trò trách nhiệm trong công việc

Mức thu nhập thực nhận đối với những cá nhân tham gia công tác tư vấn giám sát đang còn thấp, chưa tương xứng khi làm việc trong lĩnh vực “nhạy cảm” này Điều này

là một trong những nguyên nhân dẫn đến một bộ phận đội ngũ tư vấn giám sát vi phạm đạo đức nghề nghiệp, ở một số trường hợp còn có hành vi tiêu cực, thông đồng, thỏa thuận với nhà thầu thi công làm ảnh hưởng đến chất lượng thi công và xây dựng công trình Nhưng khi phát hiện ra sai phạm thì chế tài xử lý đối với các tổ chức, cá nhân tư vấn giám sát chưa được quy định cụ thể gây khó khăn cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc xử lý các sai phạm đó, do đó làm giảm tính răn đe và hiệu lực quản lý của pháp luật đối với hoạt động tư vấn giám sát

Đơn vị kiểm định

Kiểm định chất lượng công trình xây dựng là một công việc quan trọng nhất trong kế hoạch chất lượng của nhà thầu nhằm thực hiện các cam kết trong hợp đồng giao nhận thầu giữa chủ đầu tư và nhà thầu Việc kiểm định chất lượng là trách nhiệm của nhà thầu và là nội dung hoạt động của nhà thầu chính, các thầu phụ và nhà cung ứng vật tư trang thiết bị nhằm cung cấp cho chủ đầu tư một sản phẩm thoả mãn các yêu cầu đặt ra

mà đầu tiên phải là chất lượng

Tuy nhiên các hoạt động chất lượng hiện nay chưa mang tính chuyên nghiệp, số lượng các tổ chức kiểm định có kinh nghiệm chưa nhiều, đặc biệt là thiếu cán bộ kiểm định chuyên nghiệp, chưa có quy trình kiểm định, cơ sở đào tạo và quy định về năng lực cho các học viên Về lĩnh vực này còn có nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế và cần được hoàn thiện một cách có hệ thống trong thời gian tới Công nghệ xây dựng đã có nhiều tiến bộ vượt bậc, tuy nhiên hoạt động thí nghiệm chưa được sự quan tâm đầu tư có chiều sâu Công tác thí nghiệm mới chỉ tập trung vào các chỉ tiêu

cơ lý của đất và vật liệu xây dựng, chưa có nhiều phòng thí nghiệm có thể thực hiện được các phép thử với các vật liệu xây dựng đặc thù Cá biệt còn có một số phòng

kiểm định có hiện tượng bán giấy lấy tiền, không trực tiếp thực hiện thí nghiệm mà lại

đi chỉnh sửa số liệu thí nghiệm của các công trình khác áp dụng cho công trình này

Giám sát tác giả của nhà thầu tư vấn thiết kế

Việc giám sát này mới chỉ thực hiện ở dự án do tư vấn trong nướcthiết kế nhưng nhìn chung cũng chưa nghiêm túc, trách nhiệm về sản phẩm thiết kế chưa cao và chưa phải chịu trách nhiệm đến cũng đối với sản phẩm thiết kế của mình Còn đối với dự án sử dụng vốn ODA thì tư vấn thiết kế các dự án chủ yếu do các đơn vị tư vấn nước ngoài thực hiện Thực tế ở giai đoạn thi công xây dựng, việc giám sát tác giả ở hầu hết các dự

án ODA không được thực hiện, ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng công trình

Nhà thầu

Năng lực nhà thầu yếu kém đang là vấn đề thời sự và sự trở ngại lớn lớn đối với nhiều

dự án sử dụng vốn trong nước Trên thực tế có nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu rất đẹp với nguồn nhân lực đủ các loại trình độ, thiết bị thi công không thiếu, nguồn tài chính bảo đảm, nhưng khi đã trúng thầu và thực hiện thì bộc lộ nhiều bất cập Mặc dù biết là hồ

sơ dự thầu chưa phản ánh đúng thực lực doanh nghiệp, nhưng đôi khi chủ đầu tư cũng khó gạt được vì hồ sơ dự thầu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của hồ sơ mời thầu và có thể sa lầy vào chuyện kiện tụng kéo dài Khi xét thầu, thấy có hiện tượng “quân xanh, quân đỏ” hoặc tham gia với vai phụ, tạo điều kiện cho vai chính trúng thầu theo ý đồ, song chủ đầu tư không thể làm rõ, đành cho qua Từ đó tạo hệ lụy nhà thầu không đủ năng lực nhưng vẫn trúng thầu

Có thể khẳng định chất lượng công trình được bảo đảm là do sự tuân thủ đầy đủ quy trình thi công của các nhà thầu và sự giám sát chặt chẽ của chủ đầu tư và tư vấn giám sát Nhiều công trình giao thông đạt cúp vàng chất lượng xây dựng Việt Nam như: Công trình cầu Mỹ Thuận, Dự án quốc lộ 1A Hà Nội - Lạng Sơn, Công trình hầm đường bộ Hải Vân, Công trình cảng hàng không Quốc tế T2 - sân bay Tân Sơn Nhất Bên cạnh đó vẫn còn nhiều công trình xẩy ra hư hỏng như công trình cầu vượt Mỹ Thủy ở quận 2, thành phố Hồ Chí Minh vừa thông xe được 1 ngày đã xảy ra hiện tượng sụt lún hay công trình kè chống xói lở bờ biển Tam Quan mới đưa vào sử dụng được vài tháng đã bị sóng đánh tan tành, vỡ nát

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

2.1 Hệ thống các văn bản khoa học quy định liên quan đến thi công xây dựng công trình

2.1.1 Hệ thống văn bản của nhà nước về lĩnh vực xây dựng

2.1.1.1 Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014[1]

Luật xây dựng 2014 gồm 10 chương, 168 điều[1], đây là Bộ Luật quan trọng về lĩnh vực hoạt động đầu tư xây dựng với những đổi mới căn bản, có tính đột phá nhằm phân định quản lý các dự án đầu tư xây dựng sử dụng các nguồn vốn khác nhau thì có phương thức, nội dung và phạm vi quản lý khác nhau

Phạm vi điều chỉnh của Luật xây dựng năm 2014: điều chỉnh toàn diện các hoạt động đầu tư xây dựng từ khâu quy hoạch xây dựng, lập báo cáo tiền khả thi, báo cáo khả thi, lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng cho đến khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, nghiệm thu, bàn giao, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng, áp dụng đối với các dự án đầu tư xây dựngthuộc mọi nguồn vốn[1]

Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động đầu tư xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam

Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó

2.1.1.2 Nghị định số 46/2015/NĐ-CP về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng[2]

Đây là văn bản dưới luật hết sức quan trọng, gắn liền với công tác quản lý chất lượngcông trình xây dựng

Về quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình được thể hiện trong chương 4 của nghị định với các điều khoản sau:

* Quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng công trình (điều 25)[2]:

- Nhà thầu thi công công trình xây dựng có trách nhiệm tiếp nhận và quản lý mặt bằng xây dựng, bảo quản mốc định vị và mốc giới công trình

- Lập và thông báo cho chủ đầu tư và các chủ thể có liên quan hệ thống quản lý chất lượng, mục tiêu và chính sách đảm bảo chất lượng công trình của nhà thầu Hệ thống quản lý chất lượng công trình của nhà thầu phải phù hợp với quy mô công trình, trong

đó nêu rõ sơ đồ tổ chức và trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân đối với công tác quản lý chất lượng công trình của nhà thầu

- Trình chủ đầu tư chấp thuận các nội dung sau:

+ Kế hoạch tổ chức thí nghiệm và kiểm định chất lượng, quan trắc, đo đạc các thông

số kỹ thuật của công trình theo yêu cầu thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật;

+ Biện pháp kiểm tra, kiểm soát chất lượng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị được

sử dụng cho công trình; thiết kế biện pháp thi công, trong đó quy định cụ thể các biện pháp, bảo đảm an toàn cho người, máy, thiết bị và công trình;

+ Kế hoạch kiểm tra, nghiệm thu công việc xây dựng, nghiệm thu giai đoạn thi công xây dựng hoặc bộ phận (hạng mục) công trình xây dựng, nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng;

Các nội dung cần thiết khác theo yêu cầu của chủ đầu tư và quy định của hợp đồng

- Bố trí nhân lực, thiết bị thi công theo quy định của hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan

- Thực hiện trách nhiệm quản lý chất lượng trong việc mua sắm, chế tạo, sản xuất vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị được sử dụng cho công trình theo quy định tại Điều

24 Nghị định này[2] và quy định của hợp đồng xây dựng

- Thực hiện các công tác thí nghiệm kiểm tra vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị công trình, thiết bị công nghệ trước và trong khi thi công xây dựng theo quy định của hợp đồng xây dựng

- Thi công xây dựng theo đúng hợp đồng xây dựng, giấy phép xây dựng, thiết kế xây dựng công trình Kịp thời thông báo cho chủ đầu tư nếu phát hiện sai khác giữa thiết