Kỷ yếu hội thảo: Covid 19 – Tác động và phản ứng chính sách

Nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái nghiêm trọng kéo theo nền kinh tế Việt Nam với độ mở lớn, hội nhập quốc tế sâu rộng đã và đang chịu nhiều tác động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tất

HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA

COVID 19 – TÁC ĐỘNG VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH

STT Họ tên Chức vụ Nhiệm vụ

1 PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ Giám đốc Học viện Tài chính Trưởng ban

2 PGS.TS Trương Thị Thủy Phó Giám đốc Học viện Tài chính Phó trưởng ban

3 PGS.TS Nguyễn Vũ Việt Phó Giám đốc Học viện Tài chính Ủy viên

4 TS Nguyễn Đào Tùng Phó Giám đốc Học viện Tài chính Ủy viên

6 PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều Trưởng Ban tổ chức Ủy viên

BAN BIÊN TẬP HỘI THẢO

1 PGS.TS Trương Thị Thủy Phó Giám đốc Học viện Trưởng ban

2 PGS.TS Ngô Thanh Hoàng Phó Ban QLKH Phó trưởng ban

3 TS Nguyễn Thị Thúy Nga Phó Ban QLKH Ủy viên thư ký

5 PGS.TS Nguyễn Xuân Thạch Trưởng Ban QLĐT Uỷ viên

6 PGS.TS Nguyễn Lê Cường Chánh Văn phòng Uỷ viên

7 PGS.TS Phạm Ngọc Dũng Trưởng khoa TCC Uỷ viên

8 PGS.TS Lê Xuân Trường Trưởng khoa Thuế & Hải quan Uỷ viên

9 PGS.TS Mai Ngọc Anh Trưởng khoa Kế Toán Uỷ viên

10 PGS.TS Đào Thị Minh Thanh Trưởng khoa QTKD Uỷ viên

11 PGS.TS Vũ Văn Ninh Trưởng khoa TCDN Uỷ viên

12 PGS.TS Nguyễn Văn Dần Trưởng khoa Kinh tế Uỷ viên

13 PGS.TS Vũ Duy Vĩnh Q Trưởng khoa TCQT Uỷ viên

14 TS Nghiêm Văn Bảy Phó trưởng khoa

Ngân Hàng – Bảo hiểm Uỷ viên

15 ThS Nguyễn Thị Thanh Huyền Ban QLKH Ủy viên

HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA

COVID 19 – TÁC ĐỘNG VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH

NHÀ XUẤT BẢN TÀI CHÍNH

MỤC LỤC

ĐỀ DẪN HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA “COVID 19 – TÁC ĐỘNG VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH” .11

1 TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VÀ NHỮNG PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

TS Vũ Quỳnh Nam, ThS Đinh Trọng Ân 41

5 VAI TRÒ CỦA GIÁM ĐỐC TÀI CHÍNH TRONG VIỆC DẪN DẮT DOANH NGHIỆP VIỆT NAM VƯỢT QUA GIAI ĐOẠN

KHỦNG HOẢNG DO ĐẠI DỊCH COVID - 19

TS Đỗ Minh Thoa 48

6 NGÀNH NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI SỰ PHỤC HỒI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN DỊCH COVID-19

TS Đặng Hương Giang 56

7 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐẾN NGÀNH DU LỊCH ĐÀ NẴNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP

ThS Lê Đức Thọ, ThS Nguyễn Thị Lệ Hữu 66

8 CHUYỂN ĐỔI NGÂN HÀNG SỐ TẠI VIỆT NAM NHẰM HƯỚNG ĐẾN MỤC TIÊU TĂNG NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG

TRONG BỐI CẢNH DỊCH COVID19

Nguyễn Lê Đình Quý, ThS Trần Thanh Hải, ThS Mai Xuân Bình 71

9 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN BẢO ĐẢM AN SINH XÃ HỘI Ở VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ

Đỗ Văn Hai 77

10 ĐẠI DỊCH COVID - 19 VỚI NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ

ThS Võ Anh Tuấn 82

11 HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG NHẰM ĐẢM BẢO QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÁC BÊN TRONG QUAN HỆ

LAO ĐỘNG KHI PHÁT SINH DỊCH BỆNH

ThS.Võ Thị Hoài 90

12 QUẢN LÝ THUẾ VÀ CHÍNH SÁCH THUẾ ỨNG PHÓ VỚI COVID-19: NHÌN TỪ QUỐC TẾ VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA VIỆT NAM

Đinh Công Hiếu 96

13 CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT KHẨU TRANG VIỆT NAM TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19

TS.Trần Phương Thúy 105

14 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 TỚI DÒNG VỐN FDI VÀO VIỆT NAM

PGS.TS Vũ Văn Ninh, NCS Hoàng Phương Anh 115

15 TÁC ĐỘNG ĐA CHIỀU CỦA ĐẠI DỊCH COVID 19 - NHỮNG HÀM Ý TRONG TƯƠNG LAI

PGS TS Nguyễn Tiến Thuận 121

16 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP

TS Nguyễn Văn Tuấn 130

17 TRIỂN KHAI ĐỒNG BỘ CÁC GIẢI PHÁP HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG THÁO

GỠ KHÓ KHĂN CHO NỀN KINH TẾ BỊ ẢNH HƯỞNG BỞI DỊCH BỆNH COVID – 19

TS Nguyễn Thị Trúc Phương 134

18 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID – 19 ĐẾN HUY ĐỘNG VỐN VÀ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

TS Bùi Hồng Điệp 139

19 TÁC ĐỘNG DỊCH BỆNH COVID-19 ĐẾN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

PGS.TS Nguyễn Đắc Hưng 149

20 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐẾN VIỆC LÀM Ở VIỆT NAM

TS Lê Thị Đan Dung, TS Bùi Tiến Hanh 155

21 ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH BỆNH COVID – 19 ĐẾN KẾ HOẠCH TĂNG VỐN ĐIỀU LỆ CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

TS Lương Văn Hải 159

22 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID – 19 ĐẾN NGUỒN THU NGÂN SÁCH

TỪ CỔ PHẦN HÓA VÀ THOÁI VỐN TẠI DOANH NGHIỆP

TS Lê Văn Hải 166

23 SUY THOÁI KINH TẾ TOÀN CẦU DO TÁC ĐỘNG

CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH Ở CÁC NỀN KINH TẾ

TS Lê Thị Thùy Vân .170

24 ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID-19 TỚI CÁC DOANH NGHIỆP DẦU KHÍ VIỆT NAM

Nguyễn Tiến Đức 179

25 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID-19 ĐẾN THỊ TRƯỜNG THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA, DỊCH VỤ CỦA VIỆT NAM

Phạm Thị Hồng Mỵ 185

26 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA HÀ NỘI VÀ GIẢI PHÁP THÁO GỠ

PGS,TS Hà Quý Tình, NCS Ngô Thị Hương Thảo 195

27 EVFTA - CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM THỜI HẬU COVID-19

TS Hoàng Thanh Hạnh 200

28 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID-19 ĐẾN NGÀNH DU LỊCH - KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP

Đinh Thị Kim Loan 206

29 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 TỚI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VIỆT NAM- CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ CỦA NHÀ NƯỚC

PGS.TS ĐàoThị Minh Thanh 211

30 COVID 19 VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC TUYỂN SINH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC NĂM 2020

ThS Hoàng Thị Kim Liên, ThS Võ Thị Như Huệ 217

31 NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN VIỆT NAM TRÊN MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ - XÃ HỘI

TS Hoàng Trung Đức, TS Phạm Văn Khoan, ThS Nguyễn Cảnh Linh .225

32 COVID-19 TÁC ĐỘNG ĐẾN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI

TS Hoàng Trung Đức, ThS Nguyễn Thị Diệu, ThS Nguyễn Cảnh Linh .232

33 COVID 19–KINH TẾ VIỆT NAM BỘC LỘ NHỮNG LỖ HỔNG

7MỤC LỤC

36 TÁC ĐỘNG CỦA COVID - 19 VÀ VỊ THẾ CỦA VIỆT NAM TRONG QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI HIỆN NAY

TS Nguyễn Văn Thắng, ThS Dương Thị Dung 257

37 TÁC ĐỘNG CỦA COVID - 19 ĐẾN NGÀNH NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

TS Hồ Thị Hòa, ThS Nguyễn Quang Sáng 265

38 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID -19 ĐẾN NGÀNH DU LỊCH VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM

ThS Trần Thị Hiên 271

39 TÍN DỤNG TIÊU DÙNG VIỆT NAM TRƯỚC ĐẠI DỊCH COVID-19: TÌM CƠ HỘI TRONG THÁCH THỨC

PGS.TS Nguyễn Bá Minh, Lê Vũ Thanh Tâm 279

40 NỢ CÔNG CỦA TRUNG QUỐC TRONG BỐI CẢNH COVID-19 VÀ LIÊN HỆ ĐỐI VỚI VIỆT NAM

TS Trần Thế Sao 285

41 HIỆN ĐẠI HÓA HỆ THỐNG Y TẾ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TỪ PHÒNG, CHỐNG ĐẠI DỊCH COVID-19

TS Đoàn Ngọc Xuân 293

42 NHỮNG BIỆN PHÁP ỨNG PHÓ CỦA CÁC NƯỚC ASEAN TRƯỚC TÁC ĐỘNG

VỀ KINH TẾ TỪ ĐẠI DỊCH COVID - 19 VÀ KIẾN NGHỊ CHO VIỆT NAM

TS Bùi Thanh Tuấn 298

43 ĐẠI DỊCH COVID: TỪ CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ ĐẾN CÁC CÁC GIẢI PHÁP HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP VÀ MỘT VÀI KHUYẾN NGHỊ

TS Võ Thị Vân Khánh 307

44 BỨC TRANH KINH TẾ CỦA VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI HẬU COVID

TS Vũ Quốc Dũng, ThS Nguyễn Thị Phương Tuyến 311

45 ĐỒNG THÁP ĐẨY MẠNH PHỤC HỒI KINH TẾ SAU DỊCH COVID-19

Phạm Ngọc Hòa 320

46 TẬN DỤNG CÁC HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO ĐỂ PHỤC HỒI KINH TẾ SAU ĐẠI DỊCH COVID – 19

PGS.TS Vũ Duy Vĩnh 324

47 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 TỚI NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

ThS Nguyễn Thị Phương Loan 330

48 GIẢI PHÁP MARKETING NHẰM HỖ TRỢ PHỤC HỒI VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BIỂN VIỆT NAM SAU CÚ SỐC ĐẠI DỊCH COVID 19

TS Nguyễn Thị Nhung, Nguyễn Thị Hằng Nga, ThS Đinh Thị Len 340

49 XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN NGÂN HÀNG SỐ TẠI VIỆT NAM GÓC NHÌN TỪ ĐẠI DỊCH COVID – 19

ThS Nguyễn Minh Loan 350

50 TÁC ĐỘNG CỦA COVID19 ĐẾN NGÀNH NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM THE IMPACT OF COVID19 ON VIETNAM’S AGRICULTURE SECTOR Nguyễn Minh Hạnh .358

51 TÁC ĐỘNG CỦA COVID 19 TỚI CÁC NGÀNH KINH TẾ TẠI VIỆT NAM PHẢN ỨNG VỀ CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC

ThS Lưu Huyền Trang 364

52 NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19

ThS Lê Thị Bích Ngân 370

53 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ XÃ HỘI VIỆT NAM VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Đặng Thị Huế 375

54 SỰ LẠC HẬU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

ẢNH HƯỞNG CỦA COVID 19: “CẦN MIỄN, GIẢM, GIÃN NỘP THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN”

PGS.TS Hà Thị Thúy Vân, TS Hoàng Thị Việt Hà 379

55 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH TIÊU DÙNG HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

TS Hà Thị Sáu 387

56 CÁC GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH PHỤC HỒI VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ SAU DỊCH COVID – 19

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh 392

57 CHÍNH SÁCH NHÀ NƯỚC HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM HẬU ĐẠI DỊCH COVID-19

TS Nguyễn Thị Hương Giang, ThS Lê Như Quỳnh .396

58 NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VÀ CÁC BIỆN PHÁP

KÍCH THÍCH NỀN KINH TẾ TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19

TS Dương Ngân Hà 403

59 NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM NỐI DÀI BƯỚC ĐI CÙNG DOANH NGHIỆP

TRONG THỜI GIAN DIỄN BIẾN PHỨC TẠP CỦA DỊCH COVID-19

Trần Thị Khánh Ly, Trần Thị Vân Anh, Hoàng Bích Hạnh .412

60 DỰ BÁO NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID-19 ĐẾN CÔNG TÁC BẢO VỆ AN NINH, TRẬT TỰ VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT Trần Thái Hưng 417

61 BÀN VỀ VIỆC ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG CHÍNH PHỦ ĐIỆN TỬ VÀ

ĐỔI MỚI MÔ HÌNH TỔ CHỨC Y TẾ CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19

TS Đỗ Hoàng Ánh 422

62 ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID 19 TỚI HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN MỘT SỐ VẤN ĐỀ KIỂM TOÁN VIÊN CẦN QUAN TÂM

PGS TS Phạm Tiến Hưng, TS Nguyễn Thị Thanh Phương .432

63 ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID 19 VÀ VIỆC KẾ TOÁN CÁC DOANH NGHIỆP BỊ GIẢI THỂ, PHÁ SẢN

67 ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID 19 ĐẾN THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU

TS Phùng Thanh Loan 466

68 CÁC CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP SAU DỊCH BỆNH COVID-19

Phan Thúy An, Bùi Thị Thu Hằng .471

69 TÁC ĐỘNG CỦA COVID – 19 TỚI KINH TẾ - TÀI CHÍNH TOÀN CẦU VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA

ThS Lưu Ánh Nguyệt 484

70 ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐỐI VỚI CHIẾN LƯỢC DẠY HỌC TRỰC TUYẾN CỦA VIỆT NAM

NCS Nguyễn Mậu Hùng 497

71 ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

TS Nguyễn Thu Hiền, TS Nguyễn Tuấn Anh 506

72 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID-19 ĐẾN TĂNG TRƯỞNG VÀ LẠM PHÁT Ở VIỆT NAM

PGS.TS Phan Thế Công, TS Nguyễn Thị Vân Anh, TS Phùng Thị Mỹ Linh 517

73 ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID – 19 ĐẾN NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

ThS Đoàn Thị Hải Yến, ThS.Vũ Thị Lê Hoa .529

74 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID - 19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

TS Lương Quang Hiển, ThS Bùi Xuân Hóa 534

75 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID - 19 ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN VIỆT NAM

ThS Lê Thị Hồng Nhung, Trần Quốc Việt 540

9MỤC LỤC

76 PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA MỸ TRƯỚC ĐẠI DỊCH COVID 19 VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM

PGS.TS Nguyễn Văn Dần, TS Nguyễn Ngọc Mạnh 546

77 COVID-19 VÀ XU HƯỚNG THAY ĐỔI TRONG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN NỘI BỘ

TS Vũ Thị Phương Liên, ThS Dương Thị Thắm 555

78 THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP

CÔNG NGHỆ CAO TẠI VIỆT NAM - ĐÓN ĐẦU LÀN SÓNG DỊCH CHUYỂN VỐN FDI SAU ĐẠI DỊCH COVID-19

ThS NCS Phạm Thị Kim Len 560

79 CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC ĐỂ HỖ TRỢ CHO DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRONG BỐI CẢNH DỊCH BỆNH COVID-19

ThS.Lâm Thị Hoàn 567

80 ẢNH HƯỞNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM VÀ CÁC GIẢI PHÁP HỖ TRỢ CỦA CHÍNH PHỦ

TS Nguyễn Thị Nga, Tô Nguyễn Ngọc Hà, Nguyễn Minh Duyên 572

81 DOANH NGHIỆP KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM SAU ĐẠI DỊCH COVID- 19?

TS Nguyễn Hồ Phi Hà 577

82 HỌC TẬP VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ DỊCH BỆNH COVID 19

PGS.TS Ngô Thị Thu Hồng - TS Bùi Thị Hằng 584

83 TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID- 19 ĐẾN TƯ TƯỞNG CỦA NGƯỜI DÂN VIỆT NAM VÀ ĐỊNH HƯỚNG TUYÊN TRUYỀN

TS Nguyễn Ngọc Ánh 589

84 NHỮNG TÁC ĐỘNG BAN ĐẦU CỦA COVID 19 ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẢU GẠO CỦA VIỆT NAM SANG TRUNG QUỐC

TS Hoàng Thị Phương Lan 597

85 KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP PHỤC HỒI DU LỊCH NỘI ĐỊA HẬU KHỦNG HOẢNG COVID19

NCS Nguyễn Thị Vân Anh, ThS Lê Việt Nga, ThS Đinh Thị Len, CN Nguyễn Thị Hằng Nga 605

86 ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ TÁC ĐỘNG CỦA ĐẠI DỊCH COVID 19 ĐẾN NỀN KINH TẾ TOÀN CẦU

TS Lê Thanh Hà 616

87 MỘT SỐ CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT NỔI BẬT VỀ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

ThS Đinh Văn Linh 622

88 TỔNG QUAN TÁC ĐỘNG CỦA COVID – 19 ĐẾN XÉT ĐOÁN NGHỀ NGHIỆP CỦA KẾ TOÁN KHI ÁP DỤNG IFRS

ThS Nguyễn Thị Bình 628

89 CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG ỨNG PHÓ VỚI HẬU QUẢ CỦA ĐẠI DỊCH COVID – 19 TẠI VIỆT NAM

TS Nguyễn Thị Lan, TS Ngô Đức Tiến, ThS Phùng Thu Hà, ThS Nguyễn Thị Tuyết 636

90 CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID-19 VÀ THU CHI NGÂN SÁCH TẠI VIỆT NAM

TS Phạm Quỳnh Mai, PGS.TS Phạm Thị Thanh Hòa 641

91 ĐẠI DỊCH COVID – 19 TAC ĐỘNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG THẤP VÀ ẢNH HƯỞNG HƯỚNG ĐẾN MỨC TĂNG GDP

95 CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP, THÁO GỠ KHÓ KHĂN VÀ

THÚC ĐẨY SẢN XUẤT KINH DOANH TRONG THỜI KỲ COVID -19

TS Nguyễn Thị Thanh .668

96 TÁC ĐỘNG CỦA COVID – 19 ĐẾN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA VIỆT NAM VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ

TS Nguyễn Xuân Điền 675

97 COVID -19 VÀ SỰ CẦN THIẾT CỦA CHUỖI CUNG ỨNG TOÀN CẦU

TS Phan Tiến Nam 681

98 GIẢI PHÁP PHỤC HỒI SẢN XUẤT KINH DOANH SAU ĐẠI DỊCH COVID - 19 TẠI VIỆT NAM

102 ẢNH HƯỞNG CỦA COVID-19 ĐẾN NGÀNH LOGISTICS Ở VIỆT NAM VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ QUẢN TRỊ

ThS Hoàng Thị Hồng Hạnh, ThS Mai Mai 708

103 SỬ DỤNG THUẾ NHẰM THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH DỊCH COVID – 19

PGS.TS Lê Xuân Trường .717

104 HỖ TRỢ NGƯỜI NỘP THUẾ NHẰM ỨNG PHÓ VỚI ĐẠI DỊCH COVID 19 - GIẢI PHÁP NÀO CHO VIỆT NAM

PGS.TS Lý Phương Duyên, Hoàng Phương Hải Châu .725

105 HẬU COVID-19 VÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ XUYÊN BIÊN GIỚI: NHỮNG GỢI MỞ CHÍNH SÁCH

108 TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH BỆNH COVID - 19 TỚI KINH TẾ - XÃ HỘI VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ

ThS Lê Minh Nam 758

109 ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN ĐẾN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM

Phạm Phương Nam, Đoàn Thế Đạt, Ngô Thị Kim Ngọc 764

110 TÁC ĐỘNG CỦA COVID19 ĐẾN LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM Ở VIỆT NAM

PGS.TS Vũ Thị Vinh 770

ĐỀ DẪN HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA

“COVID 19 – TÁC ĐỘNG VÀ PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH”

Hầu hết mọi quốc gia trên thế giới đang phải trải qua một thời kỳ thực sự khó khăn do

cả thế giới phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng chưa từng có do đại dịch Covid-19 Với các biện pháp phong tỏa và giãn cách xã hội đang được áp dụng theo những hình thức khác nhau, khủng hoảng y tế toàn cầu đang nhanh chóng trở thành cuộc khủng hoảng kinh tế -

xã hội trên toàn thế giới Theo những ước các biện pháp phong tỏa một phần hoặc toàn diện đã ảnh hưởng tới 2.7 tỷ người lao động, tức 81% lực lượng lao động toàn cầu Tính đến đầu tháng 5/2020, dịch bệnh đã lan rộng đến 214 quốc gia và vùng lãnh thổ, làm hơn 4.6 triệu người nhiễm bệnh và trên 310.000 người tử vong Dịch Covid - 19 sẽ còn tác động nhiều mặt về kinh tế - xã hội cho cả thế giới, trong đó có Việt Nam Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế, những tổn thất do dịch Covid - 19 gây

ra cho kinh tế toàn cầu trong năm 2020 thậm chí có thể lớn hơn cuộc khủng hoảng tài chính năm

2008 Kinh tế toàn cầu có nguy cơ đối mặt với tăng trưởng âm và sẽ đòi hỏi những phản ứng chưa từng có tiền lệ Dịch bệnh lan rộng, nên các hoạt động sản xuất tại các nước khác cũng bị đình đốn làm cho chuỗi giá trị sản xuất bị gián đoạn, những ngành sản xuất có đầu vào phụ thuộc bên ngoài gặp khó khăn lớn trong duy trì hoạt động

Nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái nghiêm trọng kéo theo nền kinh tế Việt Nam với độ mở lớn, hội nhập quốc tế sâu rộng đã và đang chịu nhiều tác động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, gây gián đoạn chuỗi cung ứng và lưu chuyển thương mại, làm đình trệ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; đã tác động trực tiếp đến các ngành xuất, nhập khẩu, hàng không, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống, y tế, giáo dục, lao động, việc làm; nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thể, tạm dừng hoạt động, thu hẹp quy mô, GDP quý I/2020 chỉ tăng 3.82%, là mức thấp nhất trong 10 năm gần đây tác động không nhỏ đến thu ngân sách, Ảnh hưởng mạnh đến tâm lý và đời sống nhân dân… Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống dịch bệnh Covid -19, các ngành, các cấp, các địa phương, cả hệ thống chính trị đã đoàn kết, thống nhất triển khai quyết liệt nhiều biện pháp đồng bộ, vừa ngăn chặn, hạn chế tốc độ lây lan của dịch bệnh, vừa bảo đảm thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh, an toàn xã hội; bước đầu đã thu được nhiều kết quả tích cực, thể hiện sức mạnh đoàn kết dân tộc, sự quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong cuộc chiến đấu chống đại dịch, được thế giới ghi nhận và đánh giá cao.Chính phủ cũng đã có những chính sách kịp thời để từng bước hỗ trợ doanh nghiệp

và người dân vượt qua khó khăn của đại dịch Covid - 19; Các hoạt động của đời sống kinh tế - xã hội đang được khôi phục; Tình hình kinh tế - xã hội đã có những chuyển biến tích cực; Được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, nhân dân ngày càng tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và

sự chỉ đạo của Chính phủ Việt Nam đã đưa ra và triển khai các gói chính sách kích thích nền kinh

tế, hỗ trợ doanh nghiệp, việc làm và thu nhập Các phản ứng chính sách trên diện rộng và đồng bộ

để đối phó với Covid - 19 bao gồm: (i) Kích thích nền kinh tế (ii) Hỗ trợ doanh nghiệp, việc làm

và thu nhập, (iii) Tái cấu trúc mô hình tăng trưởng… Khung chính sách đó sẽ giúp tăng cường khả

năng hồi phục hậu Covid -19 bằng việc giảm thiểu những tác động tiêu cực lên con người cũng như tiềm năng phát triển kinh tế của tương lai Theo khảo sát được nền tảng nghiên cứu Dalia công

bố ngày 30 tháng 03 năm 2020, tới 62% người Việt Nam cho rằng chính phủ đã thực thi các biện pháp kiểm soát dịch bệnh Covid -19 phù hợp, không quá mạnh tay, hay lỏng lẻo Theo Daila, Việt Nam là quốc gia có độ hài lòng cao nhất thế giới về phản ứng của chính phủ đối với dịch bệnh Nước có độ hài lòng cao thứ 2 là Argentina với 61% và tiếp đến là Áo (58%), Singapore (57%), Trung Quốc (56%) và Nam Phi (56%) Tuy nhiên đại dịch Covid19 đang thách thức trực tiếp các điểm yếu cơ bản của nền kinh tế Việt Nam, bao gồm: (1) Phụ thuộc lớn vào nguồn vốn đầu tư nước ngoài và xuất khẩu, (2) Công nghiệp hỗ trợ yếu, (3) Tỷ lệ nợ cao và (4) Cơ chế truyền dẫn chính sách thiếu hiệu quả

Nhằm có những phân tích và đánh giá đầy đủ hơn về đại dịch Covid-19 tác động đến toàn cầu cũng như Việt Nam, các chính sách phản ứng của Việt Nam và các quốc gia khác trên thế giới đối

với Covid - 19 Học viện Tài chính tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề “Covid-19 - Tác động

và phản ứng chính sách” Với mong muốn Hội thảo là có những phân tích, đánh giá, nhận định và

đề xuất các giải pháp ứng phó với đại dịch Covid - 19 trong ngắn hạn và dài hạn cho sự phát triển kinh tế - xã hội sau dịch Covid - 19

Hội thảo đã thu hút đựợc sự tham gia đông đảo của các nhà Khoa học của các trường Đại học, Học viện, Viện nghiên cứu như: Kiểm toán Nhà nước, Bộ Tài chính, Ban kinh tế Trung ương, Đại học Thương Mại, Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Lạc Hồng, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học công nghiệp thực phẩm thành phố HCM, Đại học Sài Gòn, Học viện Ngân hàng, Đại học Đà Nẵng, Đại học Duy Tân, Đại học Tây nguyên, Học viện An ninh nhân dân, Ngân hàng thế giới…và có sự tham gia của các nhà nghiên cứu, chuyên gia hàng đầu về kinh tế đến từ trong các cơ quan, viện nghiên cứu, trường đại học trong nước Các bài nghiên cứu đều mang hàm lượng khoa học và thể hiện tính đa dạng trong cách tiếp cận và đánh giá về Covid - 19 như: Tác động của Covid - 19 đối với nền kinh tế, các chính sách của Việt Nam và thế giới, các giải pháp đề xuất phục hồi kinh tế -

xã hội sau đại dịch… Trong Hội thảo Ban tổ chức mong muốn các nhà khoa học, nhà nghiên cứu tập trung làm rõ và thảo luận sâu vào các nội dung sau:

Thứ nhất: Tác động của Covid - 19 đến nền kinh tế Việt Nam và thế giới.

Thứ hai: Phản ứng chính sách của Việt Nam cũng như các quốc gia trên thế giới.

Kính chúc quý vị đại biểu, quý nhà khoa học sức khỏe, hạnh phúc và thành công!

Xin trân trọng cảm ơn!

TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ

VÀ NHỮNG PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ 1

Tóm tắt: Đại dịch COVID-19 đã đặt ra những thách thức chưa từng có tiền lệ và những khó khăn vô cùng to lớn

đối với không chỉ toàn bộ nền kinh tế và tình hình xã hội của Việt Nam, mà còn là vấn đề mang tính chất toàn cầu Một cuộc thăm dò được thực hiện ở Mỹ những ngày đầu tháng 4 năm 2020 đã hỏi người Mỹ rằng họ lo ngại điều gì nhất liên quan đến COVID-19 Hơn một nửa số người Mỹ được hỏi nói rằng lo ngại nhất về tác động của COVID-19 đối với họ là về mặt kinh tế, trong khi chỉ có 4% người dân ở Mỹ nói rằng mối lo ngại hàng đầu là

bị nhiễm COVID-19 Tương tự như vậy, kinh tế Thái Lan ban đầu được dự báo tăng 3% trong năm 2020, hiện nay mức dự báo này được điều chỉnh giảm khoảng 8% do tác động của dịch COVID, và các nhà kinh tế dự báo tăng trưởng kinh tế Thái Lan sẽ giảm xuống -5% năm nay.Trong khi đó, hầu hết các nhà kinh tế dự đoán kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng 3,5-4% trong năm 2020 và thậm chí có thể cao hơn nữa, tùy thuộc vào hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng của Chính phủ… Trong khuôn khổ bài viết này tác giả sẽ khái quát những thông tin về Tác động của Covid-19 đến nền kinh tế và những phản ứng chính sách của Việt Nam.

Từ khóa: kinh tế việt Nam, lao động viêc làm,phản ứng chính sách…

1 MỞ ĐẦU

Dịch COVID-19 đã đặt ra những thách thức chưa từng có tiền lệ và những khó khăn vô cùng to lớn đối với không chỉ toàn bộ nền kinh tế và tình hình xã hội của Việt Nam, mà còn là vấn đề mang tính chất toàn cầu Một cuộc thăm dò được thực hiện ở Mỹ những ngày đầu tháng 4 năm 2020 đã hỏi người Mỹ rằng họ lo ngại điều gì nhất liên quan đến COVID-19 Hơn một nửa số người Mỹ được hỏi nói rằng lo ngại nhất về tác động của COVID-19 đối với họ là về mặt kinh tế, trong khi chỉ có 4% người dân ở Mỹ nói rằng mối lo ngại hàng đầu là bị nhiễm COVID-19.Nếu cuộc thăm dò này được tiến hành tại Việt Nam, số người Việt Nam nói rằng mối lo ngại hàng đầu liên quan đến COVID-19

là tác động về mặt kinh tế thay vì tác động về mặt sức khỏe - có thể còn cao hơn ở Mỹ, nhưng chúng tôi cho rằng việc xử lý khủng hoảng COVID-19 của Chính phủ Việt Nam sẽ phần nào giúp giảm bớt những lo ngại này.Theo một nghiên cứu được xuất bản bởi nhà kinh tế học Robert Barro của Đại học Harvard vào tháng ba năm 2020, nhiều quốc gia có thể phải chịu mức giảm tăng trưởng GDP tới 6% hoặc cao hơn trong năm nay, dựa trên tác động kinh tế của đại dịch nghiêm trọng trong quá khứ, như dịch cúm Tây Ban Nha.Ví dụ, kinh tế Mỹ ban đầu được dự báo tăng trưởng 2% trong năm

2020, nhưng dịch COVID-19 bùng phát có thể làm giảm tăng trưởng GDP của Mỹ khoảng 7% và vì thế các nhà kinh tế dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ sẽ giảm xuống -5% năm nay Tương tự như vậy, kinh tế Thái Lan ban đầu được dự báo tăng 3% trong năm 2020, hiện nay mức dự báo này được điều chỉnh giảm khoảng 8% do tác động của dịch COVID, và các nhà kinh tế dự báo tăng trưởng kinh

1 Email: nguyentrongco@hvtc.edu.vn, Học viện Tài chính.

tế Thái Lan sẽ giảm xuống -5% năm nay.Trong khi đó, hầu hết các nhà kinh tế dự đoán kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng 3,5-4% trong năm 2020 và thậm chí có thể cao hơn nữa, tùy thuộc vào hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng của Chính phủ Cụ thể, TS Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính ngân hàng nhận xét, tăng trưởng GDP năm 2020 của Việt Nam đúng là không thể như

kỳ vọng ban đầu nhưng vẫn có thể đạt mức trên dưới 4% do các biện pháp kiểm soát dịch bệnh cùng các gói hỗ trợ bơm ra cho nền kinh tế kịp thời.Gần đây, trong một khảo sát của Phòng Công nghiệp

và Thương mại Đức tại Việt Nam (GIC/AHK Việt Nam) - cho thấy, các doanh nghiệp Đức đều hạ thấp đáng kể mục tiêu tài chính của mình trong năm nay do ảnh hưởng bởi COVID-19 Tuy nhiên,

so sánh với các chỉ số trung bình được đánh giá bởi các doanh nghiệp và nhà đầu tư Đức tại Đông Nam Á, các chỉ số của Việt Nam đều cao hơn và cho thấy sự lạc quan của doanh nghiệp Đức vào tình hình phát triển của chính doanh nghiệp mình tại Việt Nam.Những đánh giá đầu tiên về tác động của COVID-19 đến nền kinh tế Việt Nam có thể tìm thấy trong [1, 2] Với những nhận định khái quát như vậy, cụ thể COVID-19 có ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế Việt Nam và Việt Nam có những phản ứng chính sách như thế nào trước những tác động đó

2 TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

Kể từ ngày 15 tháng 5 năm 2020, Việt Nam đã không ghi nhận bất kỳ cộng đồng mới nào bị nhiễm Covid-19 trong 29 ngày Rủi ro truyền tải trong cộng đồng rất thấp nhưng vẫn còn tiềm ẩn Tất cả các dịch vụ ngoại trừ câu lạc bộ và quán karaoke đã được nối lại, nhưng với các biện pháp phòng ngừa.Vào tháng 4 năm 2020, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI đã tiến hành đánh giá nhanh chóng với 700 doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp từ 46 tỉnh/thành phố trên cả nước Mẫu khảo sát bao gồm một số lượng lớn các doanh nghiệp sản xuất (bao gồm cả may mặc, giày dép, điện tử); bán buôn, bán lẻ và sửa chữa; vận chuyển và lưu kho; dịch vụ lưu trú và ăn uống; dịch vụ hỗ trợ; giáo dục va đao tạo; nông - lâm, thủy sản; xây dựng; tài chính; sức khỏe vv Đây là những ngành bị ảnh hưởng rất lớn bởi đại dịch COVID-19 Mẫu điều tra được cấu trúc như sau: hơn 8% là doanh nghiệp nhà nước (SOE), khoảng 71% là doanh nghiệp tư nhân trong nước (DPE) và hơn 20% là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDIEs) Thành phần của mẫu khảo sát bao gồm tất cả các quy mô của doanh nghiệp về việc làm, từ doanh nghiệp nhỏ, vừa đến lớn Trong số đó, nhóm doanh nghiệp có hơn 500 nhân viên chiếm 25,57% và nhóm có ít hơn 10 nhân viên chiếm 10,51% Đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sản xuất và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, bao gồm một số vấn đề chính như sau

2.1 Thay đổi việc làm

Trong bối cảnh những thách thức hiện nay để duy trì hoạt động sản xuất và kinh doanh, không khó để dự đoán tình hình việc làm Khoảng 76% doanh nghiệp thông báo rằng số lượng lao động làm việc sẽ giảm Thông thường, tỷ lệ giảm lao động là từ 10% đến 50% Đặc biệt, gần 10% doanh nghiệp sẽ giảm hơn 50% lao động có việc làm Mức giảm lao động lớn nhất diễn ra ở DPEs (71,18%)

Theo ngành, cắt giảm lao động lớn nhất xảy ra trong các doanh nghiệp cho các hoạt động giáo dục và đào tạo và chuyên nghiệp (83%), dịch vụ lưu trú và thực phẩm (81%) và sản xuất (78%) Tuy nhiên, với hàng chục triệu công nhân làm việc trong ngành sản xuất, đặc biệt là dệt may, giày dép, điện tử, chế biến thực phẩm và chế biến gỗ, số lượng doanh nghiệp cắt giảm việc làm và số lượng lao động thất nghiệp có khả năng lên tới hàng triệu người Chi tiết xem trong [3]

Các tổ chức quốc tế hàng đầu đã giảm đáng kể dự báo tăng trưởng cho Việt Nam trong năm nay Ngân hàng Thế giới ước tính tăng trưởng 4,9% và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF): chỉ 2,7% Tăng trưởng GDP của Việt Nam trong quý đầu tiên đã giảm xuống mức thấp nhất 10 năm là 3,82%

15TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VÀ NHỮNG PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

Tuy nhiên, vào ngày 9 tháng 5 năm 2020, tại một cuộc họp với các doanh nghiệp toàn quốc cũng như các bộ, ngành, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã công bố mức tăng trưởng GDP mục tiêu trên 5% (mục tiêu ban đầu là 6,8%) và giữ lạm phát dưới 4 % Năm nay Ông kêu gọi nỗ lực nhiều hơn để khởi động lại nền kinh tế quốc gia bằng cách tập trung thu hút đầu tư từ các khu vực kinh

tế trong nước, trước hết là khu vực tư nhân và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đẩy mạnh xuất khẩu, thúc đẩy giải ngân vốn công và khuyến khích tiêu dùng trong nước Chính phủ duy trì việc đình chỉ người nước ngoài và yêu cầu các chuyên gia nước ngoài và những người đến vì mục đích chính thức phải được cách ly dưới sự giám sát của ngành y tế

2.2.Tác động của COVID-19 đến việc sản xuất

Một trong những ngành sản xuất rất được quan tâm và chịu tác động mạnh trong giai đoạn diễn ra COVD-19 chính là ngành dệt may Tổng giá trị xuất khẩu hàng dệt may trong bốn tháng đầu năm nay giảm 6,6% so với cùng kỳ xuống còn 10,64 tỷ USD, theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas).Ngành dệt may Việt Nam chưa bao giờ phải đối mặt với sự tăng trưởng âm trong cả nhập khẩu và xuất khẩu như vậy, Phó Chủ tịch Vitas Trương Văn Cẩm cho biết Mức giảm này được phản ánh là ngành thiếu đơn hàng xuất khẩu, thêm vào đó những con số này được dự báo sẽ giảm thêm vào tháng 5 và tháng 6 vì hầu hết các đơn hàng xuất khẩu trong những tháng đó đã bị hủy bỏ.Trong tình hình như vậy, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang sản xuất mặt nạ vải để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu ở mức 63 triệu USD từ mặt nạ từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 19 tháng 4 là quá nhỏ so với tổng giá trị dệt may xuất khẩu là 10 tỷ USD trong bốn tháng đầu năm, theo Vitas

Tuy nhiên, tại hội nghị trực tuyến của Thủ tướng với các doanh nghiệp trên toàn quốc, phó chủ tịch của VITAS tuyên bố rằng so với nhiều nước xuất khẩu lớn khác, ngành dệt may Việt Nam vẫn đang cố gắng giữ vững Trong những tháng qua, điều đó thật khó khăn Nhưng các doanh nghiệp dệt may vẫn chưa đóng cửa sản xuất Mặc dù tăng trưởng giảm đáng kể, mức giảm 6,6% trong 4 tháng qua vẫn thấp hơn các nước xuất khẩu khác, với mức giảm 14-15% Cụ thể, số lượng công nhân thất nghiệp hiện đang ở mức 20.000 nhân viên, thay vì 40.000 người thất nghiệp được

đề cập trong ví dụ đưa ra trước đó.Ngành dệt may được dự đoán sẽ giảm đáng kể trong tổng giá trị xuất khẩu trong năm nay Trong kịch bản tích cực nhất, giá trị xuất khẩu của nó sẽ đạt khoảng 35

tỷ USD trong năm nay, giảm 10% so với năm trước.Trong một kịch bản thực tế, giá trị xuất khẩu của ngành công nghiệp ước tính đạt khoảng 33,5 tỷ USD, trong khi trong trường hợp xấu, giá trị xuất khẩu sẽ chỉ đạt 30-31 tỷ USD vào năm 2020 Trước tình hình đó, chính phủ Việt Nam đã có một số phản ứng chính sách đối phó với đại dịch COVID-19 (xem [5])

3 CÁC PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ

3.1 Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp địa phương

Thứ nhất, chính phủ Việt Nam đang có kế hoạch đưa ra nhiều ưu đãi để giảm thiểu tác động

kinh tế của vụ dịch COVID-19 Tháng 3 năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 11

về các biện pháp giúp các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi đại dịch Các ưu đãi sẽ bao gồm giảm thuế, trì hoãn nộp thuế và phí sử dụng đất cho các doanh nghiệp, khiến chính phủ phải trả 1,16 tỷ USD (27 nghìn tỷ đồng)

Thứ hai, ngân hàng trung ương Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SVB), đã cắt giảm

lãi suất từ tháng 2 năm 2020 Ngoài ra, SVB đã yêu cầu các ngân hàng thương mại trong nước giảm lãi suất

Thứ ba, các nhà đầu tư nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ các cố vấn địa phương có trình độ để hiểu

rõ hơn về các quy định hiện hành và sắp tới ảnh hưởng đến doanh nghiệp của họ như thế nào

Thứ tư, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã ban hành văn bản hướng dẫn Bảo hiểm xã

hội Việt Nam về các điều kiện miễn trừ này Theo đó, Tổng giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam

đã yêu cầu các bộ phận bảo hiểm xã hội ở các tỉnh, thành phố hướng dẫn các công ty, nơi ít nhất 50% nhân viên đã mất việc để hoàn thành các thủ tục đình chỉ các khoản thanh toán cho quỹ hưu trí và tử vong Việc hoãn sẽ kéo dài đến cuối tháng Sáu Những khoản thanh toán bị đình chỉ cũng

sẽ được miễn lãi Trong trường hợp dịch bệnh không được kiểm soát vào cuối tháng 6, các công ty

bị ảnh hưởng sẽ có thể nộp đơn xin gia hạn miễn trừ

3.2 Các chính sách và quy định của chính phủ để bảo vệ nhân viên - người lao động

Thứ nhất, Chính phủ ban hành Nghị quyết hỗ trợ trực tiếp cho người dân gặp khó khăn do

COVID-19 Theo đó, người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động phải thỏa thuận tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, nghỉ việc không hưởng lương từ 01 tháng trở lên do các doanh nghiệp gặp khó khăn bởi đại dịch COVID-19, không có doanh thu hoặc không có nguồn tài chính

để trả lương thì được hỗ trợ với mức 1,8 triệu đồng/người/tháng Thời gian hỗ trợ theo thời gian thực tế tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, nghỉ việc không lương, theo hằng tháng tùy theo tình hình thực tế của diễn biến dịch, tính từ ngày 01/4/2020 và không quá 3 tháng (xem [4]).Người sử dụng lao động có khó khăn về tài chính và đã trả trước tối thiểu 50% lương ngừng việc cho người lao động theo khoản 3 Điều 98 Bộ luật lao động trong khoảng thời gian từ tháng

4 đến tháng 6/2020 thì vay không có tài sản đảm bảo tối đa 50% tiền lương tối thiểu vùng đối với từng người lao động theo thời gian trả lương thực tế nhưng không quá 3 tháng với lãi suất 0%, thời hạn vay tối đa 12 tháng tại Ngân hàng chính sách xã hội để trả phần lương còn lại và giải ngân trực tiếp hàng tháng đến người bị ngừng việc

Hộ kinh doanh cá thể có doanh thu khai thuế dưới 100 triệu đồng/năm tạm ngừng kinh doanh

từ 01/4/2020 được hỗ trợ 1 triệu đồng/hộ/tháng theo hằng tháng tùy theo tình hình thực tế của diễn biến dịch nhưng không quá 3 tháng

Người lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc nhưng không đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp; người lao động không có giao kết hợp đồng lao động bị mất việc làm được hỗ trợ 1 triệu đồng/người/tháng theo hằng tháng tùy theo tình hình thực tế của diễn biến dịch nhưng tối đa không quá 3 tháng Thời gian áp dụng từ tháng 4 đến tháng 6/2020

Người có công với cách mạng đang hưởng trợ cấp ưu đãi hàng tháng được hỗ trợ thêm 500 nghìn đồng/người/tháng Thời gian áp dụng là 3 tháng, từ tháng 4 đến tháng 6/2020 và được chi trả 1 lần.Đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng được hỗ trợ thêm 500 nghìn đồng/người/tháng Thời gian áp dụng là 3 tháng, từ tháng 4 đến tháng 6/2020 và được chi trả 1 lần

Hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia trong danh sách đến ngày 31/12/2019 được hỗ trợ 250 nghìn đồng/khẩu/tháng Thời gian áp dụn là 3 tháng, từ tháng 4 đến tháng 6/2020

17TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VÀ NHỮNG PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

Cho phép người lao động được gửi hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp qua đường bưu điện, thông báo về việc tìm kiếm việc làm hàng tháng được thực hiện dưới hình thức gián tiếp (gửi thư điện tử, fax, qua đường bưu điện…) trong thời gian từ ngày 1/4/2020 đến khi công bố hết dịch

mà không phải xin xác nhận UBND xã, phường, thị trấn về việc xảy ra dịch bệnh trên địa bàn.Nghị quyết của Chính phủ nêu rõ: Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc bảo đảm cuộc sống cho người lao động

Thứ hai, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 15/2020/QĐ-TTg vào ngày 24 tháng 4 năm

2020, hướng dẫn thực hiện Nghị quyết 42 Quyết định này bao gồm các biểu mẫu và ứng dụng

có thể được sử dụng bởi các doanh nghiệp và nhân viên để nộp đơn Khi Việt Nam tìm cách khởi động lại nền kinh tế sau khi các biện pháp cách ly xã hội được dỡ bỏ, những ưu đãi này sẽ được các doanh nghiệp và nhân viên hoan nghênh và cho thấy chính phủ đẩy mạnh các hoạt động thương mại khởi động hơn nữa

Ba là, các tổ chức địa phương tham gia tích cực vào việc hỗ trợ và bảo vệ người lao động.

Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam (VGCL) và tổ chức công đoàn địa phương đã tổ chức nhiều sáng kiến truyền thông để hướng dẫn người lao động cách bảo vệ trong vụ dịch COVID-19 và tư vấn cho công nhân về chính sách của chính phủ, trong trường hợp bị cô lập và ngừng việc.VGCL đang tiến hành đánh giá tác động của COVID-19 đối với người lao động Những phát hiện của nghiên cứu sẽ được sử dụng cho các giải pháp chi tiết để hỗ trợ người lao động Hay ILO Better Work Vietnam đã đưa ra các hướng dẫn về kế hoạch lao động cho các doanh nghiệp để đáp ứng COVID-19 bằng tiếng Anh và tiếng Việt Ngoài ra, CARE International tại Việt Nam đang tiến hành phân tích giới tính nhanh chóng về COVID-19 tại Việt Nam về lao động may mặc, một nhóm dân tộc thiểu số nữ và lao động phi chính thức ở thành thị Trung tâm phát triển và hội nhập CDI tiếp tục một loạt hỗ trợ cho người lao động, bao gồm (i) cung cấp trợ giúp pháp lý cho người lao động về các quyền của họ; (ii) đào tạo trực tuyến cho người lao động về các quy định và chính sách liên quan, kỹ năng mềm; (iii) khảo sát tác động của Covid-19 đến công nhân; (iv) ủng hộ MOLISA trong việc soạn thảo các hướng dẫn để triển khai Gói bảo mật; (v) ủng hộ chủ nhà giảm tiền thuê nhà; (vi) giám sát việc thực hiện các chính sách của chính phủ

Bốn là, các thương hiệu quốc tế cũng hỗ trợ các nhà cung cấp và bảo vệ người lao động Cũng

như nhiều nhà máy may mặc khác tại Việt Nam, Long Ma Co.ltd (ID 2266) cũng gặp phải những thách thức lớn từ nguồn cung từ Trung Quốc, dẫn đến thiếu nguyên liệu cho sản xuất Long Ma cũng đã phải đối mặt với những thách thức của việc hủy đơn hàng từ những người mua khác Vào tháng 2, Long Ma đã tích cực chia sẻ những khó khăn của mình với thương hiệu thành viên Fair Wear Bierbaum Proenen, mong đợi sự hỗ trợ của thương hiệu Sau khi tìm hiểu tình hình và năng lực của Long Ma, Bierbaum Proenen đã đồng ý tăng gấp đôi đơn hàng để hỗ trợ nhà máy giữ ổn định sản xuất Đây là sự hỗ trợ rất lớn cho nhà máy nói chung và cho công nhân nói riêng, trong hoàn cảnh khó khăn Do đó, Long Mã là một trong số ít các nhà máy tại Việt Nam không cần giảm thời gian làm việc và vẫn có thể duy trì hoạt động thường xuyên

4 KHUYẾN NGHỊ CỦA VITAS TRONG GIAI ĐOẠN 2 CỦA COVID-19

VITAS sẽ đề xuất thêm cho các Bộ, Tổng cục Hải quan và Ngân hàng Nhà nước về việc giới thiệu kịp thời các biện pháp hỗ trợ cho các doanh nghiệp dệt may bị ảnh hưởng bởi COVID-19, nhấn mạnh vào các chủ đề sau:

Một là, đề xuất miễn bảo hiểm xã hội và phí công đoàn năm 2020 cho cả người sử dụng lao

động và người lao động

Hai là, đề xuất hoãn thanh toán thuế TNDN năm 2019 giữa các doanh nghiệp và hoãn thanh

toán thuế VAT các loại cho năm 2020

Ba là, đề xuất với chính phủ dành quỹ bảo hiểm thất nghiệp tài trợ 50% tiền lương tối thiểu cho

những người lao động thiếu việc làm và để các doanh nghiệp trả 50% còn lại để đảm bảo thu nhập tối thiểu giữa các nhân viên Trong trường hợp tạm thời không có chính sách cụ thể về miễn và giảm phí bảo hiểm xã hội và phí công đoàn, VITAS đề nghị chính phủ dừng việc thu các khoản phí đó từ tháng 3 để hỗ trợ các doanh nghiệp có ngân sách chi trả cho người lao động thiếu việc làm

Bốn là, đề xuất rằng chính phủ hướng dẫn các ngân hàng thương mại cho:

- Gói ưu đãi không trả gốc và lãi cho các khoản vay dài hạn đến hạn và phải trả trong năm 2020

- Kéo dài thời gian cho vay làm việc lên 11 tháng, bao gồm cả phần được vay do nguyên vật liệu bị đình trệ và khách hàng chậm thanh toán và chậm trễ giao hàng

Năm là,đề xuất với Tổng cục Hải quan để kịp thời ban hành các tài liệu hướng dẫn về việc sửa

đổi Công văn số 1431/TCHQ-GSQL ngày 9 tháng 3 năm 2020, quy định rằng việc xuất khẩu khẩu trang vải kháng khuẩn không phải là giấy phép của Bộ y tế vì không phải là mặt nạ y tế, bao gồm

cả việc nhập khẩu vải để sản xuất mặt nạ để bù đắp cho sự thiếu hụt đơn hàng Sự chậm trễ trong

hỗ trợ của chính phủ có thể dẫn đến việc mất các đơn đặt hàng đó vào tay các đối thủ cạnh tranh

Sáu là, VITAS cũng hợp tác với Bộ công thương, Văn phòng thương mại tại Hoa Kỳ và Phái

đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam để đệ trình kiến nghị lên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và đại diện của Liên minh châu Âu để xác minh thông tin không chính xác đó là ‘Hoa Kỳ và thị trường EU chính thức ngừng nhập khẩu hàng dệt may Việt Nam’để giúp các doanh nghiệp thoát khỏi lo lắng

Bảy là, tuyên bố chung của VITAS về thực hành mua hàng có trách nhiệm trong cuộc khủng

hoảng COVID-19: VITAS, hợp tác với các hiệp hội kinh doanh dệt may khác từ sáu nước sản xuất và xuất khẩu bao gồm Trung Quốc, Bangladesh, Pakistan, Campuchia, Myanmar sẽ đưa ra một tuyên bố chung về Mua hàng có trách nhiệmtrong cuộc khủng hoảng COVID-19 để kêu gọi các công ty thương hiệu, nhà bán lẻ và thương nhân toàn cầu (i) xem xét tất cả các tác động tiềm năng đối với công nhân, doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi cung ứng khi đưa ra quyết định mua hàng quan trọng; (ii) tôn trọng các điều khoản của hợp đồng mua bán, thực hiện nghĩa vụ trong đó và không đàm phán lại giá hoặc điều khoản thanh toán; (iii) nhận giao hàng hoặc giao hàng, và tiến hành thanh toán theo thỏa thuận đối với hàng hóa đã được sản xuất và hiện đang được sản xuất với nguyên liệu đã sẵn sàng và không hủy các đơn đặt hàng đã được sản xuất

5 KHUYẾN NGHỊ CỦA VCCI TRONG GIAI ĐOẠN 2 CỦA COVID-19

5.1 Một số khuyến nghị với Chính phủ

Một là, cung cấp các gói hỗ trợ cho các doanh nghiệp để trả cho người lao động khi chấm dứt

công việc hoặc nghỉ phép tạm thời do sự gián đoạn của nhà máy do dịch bệnh và tiền trợ cấp thôi việc

Hai là, Chính phủ cần hướng dẫn cụ thể về các trường hợp người lao động có hợp đồng lao

động phải tạm ngừng công việc hoặc nghỉ phép không được trả lương do dịch bệnh để người lao động có thể giữ được công việc; xem xét các chính sách về thời gian làm việc linh hoạt trong dịch bệnh để doanh nghiệp có thể giảm giờ làm việc hàng tuần và điều chỉnh mức lương phù hợp cho người lao động; cho phép người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận về mức lương thấp hơn mức lương tối thiểu của khu vực trong thời gian dịch bệnh, về việc giảm số giờ làm việc với khoản thanh toán tương ứng

19TÁC ĐỘNG CỦA COVID-19 ĐẾN NỀN KINH TẾ VÀ NHỮNG PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH CỦA VIỆT NAM

Ba là, về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và đóng góp cho quỹ công đoàn, phí công

đoàn và mức lương tối thiểu khu vực năm 2021:

- Không điều chỉnh mức lương tối thiểu khu vực cho năm 2021;

- Tạm thời đình chỉ đóng góp của người sử dụng lao động vào các quỹ công đoàn, bảo hiểm

xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp vào năm 2020 Chính phủ nên đệ trình lên Quốc hội

đề xuất giảm phí bảo hiểm thất nghiệp từ 1% xuống 0,5% trong một khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng, để giảm phí công đoàn từ 2% xuống 1% cho năm 2020

5.2 Một số khuyến nghị với các doanh nghiệp

Một là, thực hiện tái cấu trúc doanh nghiệp Đây là thời gian để tập trung xem xét các điều

kiện đổi mới sản xuất và công nghệ, mở rộng thị trường, tổ chức lao động để nâng cao hiệu quả và khả năng cạnh tranh, và chuẩn bị cho các bước mới để sẵn sàng phát triển sau khi đại dịch kết thúc;

Hai là, nhanh chóng thực hiện chuyển đổi kỹ thuật số trong các doanh nghiệp Giải pháp này

đã được đề cập nhiều lần ở cả cấp chính phủ và doanh nghiệp dưới ảnh hưởng của Cách mạng công nghiệp 4.0;

Ba là, tiết kiệm, cắt giảm chi phí Đây là một biện pháp rất cổ điển nhưng nó rất hữu ích và bắt

buộc đối với một doanh nghiệp khi nó gặp khó khăn về cung và thị trường, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp gia đình Cần phải xem xét tất cả các chi phí và thực hiện cắt giảm chi phí đến mức tối đa có thể;

Bốn là, cung cấp đào tạo và đào tạo lại cho nhân viên để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu phát triển

hiện tại và tương lai cho doanh nghiệp - các công việc chưa hoàn thành do hạn chế về thời gian; phát triển hệ thống thanh toán linh hoạt (có thể thấp hơn mức lương tối thiểu khu vực);

Năm là, sử dụng hiệu quả sự hỗ trợ của chính phủ để ổn định sản xuất và chăm sóc người lao động.

5.3 Một số khuyến nghị với người lao động và công đoàn

Đây là thời gian để được chia sẻ giữa nhiều bên khác nhau, đặc biệt là các tổ chức đại diện của công nhân và công nhân Cần xem xét việc điều chỉnh đóng góp của doanh nghiệp vào quỹ công đoàn, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển doanh nghiệp; xem xét giảm giờ làm việc và giảm tiền lương trong thời gian dịch bệnh để chia sẻ chi phí với doanh nghiệp Người lao động cần tận dụng

để tận hưởng việc đào tạo và tự đào tạo để cải thiện các kỹ năng để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu công việc một khi dịch bệnh đã qua

VITAS tiếp tục đề xuất tạm dừng các khoản phí xã hội và công đoàn vào năm 2020; Quốc hội

sẽ sớm phê chuẩn Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), các bộ và ngành để chuẩn

bị hướng dẫn thực hiện EVFTA để các doanh nghiệp có thể nắm bắt kịp thời

Vào ngày 21 tháng 4 năm 2020, VITAS đã ký Tuyên bố chung với hơn 60 hiệp hội và tổ chức quốc gia trên toàn thế giới đại diện cho các ngành dệt may, giày dép, du lịch và thời trang toàn cầu

để kêu gọi chính phủ, các bên liên quan và các đối tác chuỗi cung ứng, hành động có trách nhiệm

để đối phó với Covid -19 Tuyên bố chung này có quy mô lớn hơn Tuyên bố STAR

6 KẾT LUẬN

Ttác động của dịch COVID-19 cộng hưởng với đà suy giảm từ năm 2019 đã ảnh hưởng toàn diện đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới Với Việt Nam, tác động của dịch là rất nghiêm trọng Tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I ước chỉ tăng

3,82% so với cùng kỳ, thấp nhất từ năm 2011 tới nay Dịch càng kéo dài, ảnh hưởng đến nền kinh

tế càng nghiêm trọng hơn, mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 6,8% là rất thách thức và khó đạt được Trường hợp dịch được khống chế trong quý II, tăng trưởng GDP dự báo đạt khoảng 5,32%

và trường hợp dịch kéo dài hết đến quý III thì tăng trưởng GDP dự báo là 5,05%

Một số chỉ tiêu vĩ mô có nguy cơ bị tác động mạnh như: thu ngân sách nhà nước có thể giảm 145.000 tỷ đồng; xuất nhập khẩu, đầu tư của khu vực tư nhân và FDI giảm mạnh do “cầu” của thế giới giảm mạnh, các nhà đầu tư có xu hướng thận trọng trong quyết định đầu tư và chuyển hướng đầu tư an toàn hơn

Trong bối cảnh đó, Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chủ trì, phối hợp với các

bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo Nghị quyết chuyên đề của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Ngay từ khi khởi phát đại dịch Covid – 19 vào đầu năm, Việt Nam đã chủ động gia tăng mối quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam như là một điểm đến đầu tư, kinh doanh an toàn, bền vững.Mặt khác, Chính phủ cũng đánh giá các tác động của dịch tới các ngành, lĩnh vực, nền kinh tế đất ước; nghiên cứu và dự báo những xu thế, cơ hội và xác định những động lực mới cho tăng trưởng làm cơ sở đẩy nhanh việc cơ cấu lại nền kinh tế cho phù hợp với những chuyển dịch, cấu trúc mới, như nhu cầu phát triển và chuyển đổi số, nhu cầu về lao động, xu hướng đầu tư, xu hướng tiêu dùng Chính phủ quyết liệt chỉ đạo hình thành sớm các kịch bản “vực dậy” nền kinh tế, cụ thể hóa đến từng ngành, lĩnh vực, địa phương, từng khu vực doanh nghiệp trước khi dịch kết thúc để nền kinh tế sẵn sàng chuyển sang trạng thái hoạt động mới; đủ sức cạnh tranh, chủ động tham gia vào các chuỗi liên kết, chuỗi giá trị mới được hình thành sau dịch Tranh thủ nắm bắt, tận dụng mọi cơ hội để đất nước phát triển nhanh và bền vững không chỉ bằng mà phải hơn thời điểm trước khi dịch bùng phát Tác giả xin kết thúc bài viết bằng nhận định của GS.TS Andreas Stoffers -Giám đốc Quốc gia của Tổ chức Friedrich Naumann for Freedom (FNF) tại Việt Nam: “Chính phủ Việt Nam đã phản ứng với đại dịch Covid-19 rất nhanh và quyết liệt Đặc biệt, các chính sách kinh tế của Việt Nam dường như khá phù hợp với tình hình”

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Báo cáo phân tích kết quả khảo sát ảnh hưởng của dịch C0VID-19 đến các doanh nghiệp ở Việt Nam, Khoa Thống kê, Đại học Kinh tế Quốc dân, tháng 4 năm 2020.

[2] Khuyến nghị chính sách ứng phó với dịch COVID-19, Đại học Kinh tế Quốc dân, tháng 4 năm 2020.

[3] Rapid Assessment Report, The impact of COVID-19 pandemic on labour and employment in enterprises in Vietnam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, tháng 4 năm 2020.

[4] https://moh.gov.vn/

[5] https://www.fairwear.org/

[6] https://vietnam.vnanet.vn/

COVID-19 VÀ NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

ThS Đỗ Hiền Hoà 1

Tóm tắt: Sau khi đạt mức tăng trưởng ngoạn mục thuộc hàng cao nhất thế giới với mức tăng trung bình trên

20%/năm, ngành Du lịch Việt Nam đang gặp phải một cú sốc lớn ngay những ngày đầu năm 2020 bởi những ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 Bằng phương pháp thu thập và phân tích thông tin, bài viết này tác giả tổng hợp những tác động của dịch bệnh Covid-19 đối với ngành du lịch và những giải pháp đã và đang được thực hiện để phục hồi ngành Du lịch Việt Nam.

Từ khoá: Covid-19, tác động của Covid-19 tới du lịch Việt Nam

mô lớn Bước sang tháng 3, dịch bệnh bùng phát trở lại và chuyển sang giai đoạn khó lường, xảy

ra lây nhiễm chéo trong cộng đồng, chủ yếu là các ca đi từ nước ngoài về (bao gồm cả khách du lịch nước ngoài vào Việt Nam)

Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến thời điểm hiện tại, chưa có loại thuốc đặc hiệu nào để phòng và điều trị bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (nCoV) gây ra Những người bệnh hiện nay được điều trị giảm các triệu chứng, các trường hợp bệnh nặng sẽ được áp dụng các phương pháp điều trị hỗ trợ tối ưu nhất Một số phương pháp điều trị đặc hiệu đang được nghiên cứu, thực hiện trong điều trị lâm sàng cho các bệnh nhân [1]

Ngày 11/3/2020, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chính thức tuyên bố dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới (nCoV) là đại dịch toàn cầu bởi dịch đã lây lan sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ với hàng trăm nghìn ca nhiễm, hàng nghìn ca tử vong

Ngày 01/4/2020, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng ký Quyết định 447/QĐ-TTg

về việc công bố dịch Covid-19 tại Việt Nam [2]

Trong bối cảnh dịch bệnh bùng phát mạnh trên phạm vi toàn thế giới, ngành du lịch quốc tế cũng như trong nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt từ giữa tháng 3/2020, hoạt động du lịch gần như bị “tê liệt” hoàn toàn

1 Email:dohienhoabg@gmail.com, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh.

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp thu số liệu, tài liệu

Số liệu thứ cấp được thu thập dựa trên cơ sở kế thừa các báo cáo, tài liệu có liên quan, bao gồm: thông tin về tình hình dịch bệnh Covid-19 của Bộ Y tế, báo cáo của Tổng cục Du lịch về số lượng khách quốc tế đến Việt Nam, doanh thu du lịch theo tháng và qua các năm; công văn của Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch đề xuất với Chính phủ về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp du lịch phục hồi; báo cáo của Sở Du lịch các tỉnh - thành phố và các doanh nghiệp du lịch về thiệt hại do dịch bệnh Covid-19 gây ra

Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra và phỏng vấn 50 doanh nghiệp du lịch – khách sạn trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) về các khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây

ra và các giải pháp khắc phục khó khăn của doanh nghiệp

2.2 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu

- Phương pháp thống kê so sánh: Phương pháp này dùng để so sánh các chỉ số về khách du

lịch qua các thời kỳ

- Phương pháp phân tích SWOT: Phương pháp này giúp ta có thể hiểu một cách tổng hợp các kết

quả nghiên cứu để chỉ ra được điểm mạnh (Strength), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities)

và thách thức (Threats) của ngành du lịch Việt Nam trong thời gian diễn ra dịch bệnh

3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Tác động của Covid-19 tới ngành Du lịch Việt Nam

Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, Chính phủ Việt Nam đã triển khai hàng loạt những biện pháp mạnh trong tháng 3 nhằm ngặn chặn đà lây lan của dịch bệnh, cụ thể như: tạm dừng miễn thị thực cho công dân I-ta-lia từ ngày 3/3; rà soát mọi trường hợp đã nhập cảnh từ 08/03; tạm dừng miễn thị thực với công dân các nước Đan Mạch, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Anh, Đức và Pháp từ ngày 12/3; tạm dừng cấp thị thực cửa khẩu, không cho nhập cảnh đối với người từ hoặc đã đi qua vùng dịch Schengen trong vòng 14 ngày trước khi đến Việt Nam từ ngày 15/3; tạm ngừng cấp thị thực cho người nước ngoài từ ngày 18/3; cách ly tập trung tất cả người nhập cảnh từ ngày 21/3; tạm ngừng nhập cảnh toàn bộ người nước ngoài từ ngày 22/3; dừng mọi hoạt động hội họp, tập trung trên 20 người; các thành phố lớn đóng cửa toàn bộ cơ sở dịch vụ từ 28/3 (trừ cung cấp thực phẩm, dược phẩm, khám chữa bệnh); ngày 29/3, Chính phủ quyết định dừng các chuyến bay chở khách đến Việt Nam và hạn chế tối đa các chuyến đến và đi

từ Hà Nội, TP.HCM đến các sân bay tỉnh trong 02 tuần; Cách ly toàn xã hội trong vòng 02 tuần từ ngày 1/4; ngừng hoạt động vận chuyển hàng không quốc tế (trừ trường hợp đặc biệt được Chính phủ cho phép); hạn chế giao thông công cộng đối với hành khách… Những biện pháp đó đã gây tác động mạnh tới ngành Du lịch Việt Nam

3.1.1 Khách du lịch sụt giảm

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch, khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 03/2020 đạt gần 450 nghìn lượt, giảm 68,1% so với cùng kỳ năm 2019 và giảm 63,8% so với tháng trước Khách quốc tế đến Việt Nam trong quý I đạt gần 3,7 triệu lượt khách, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm 2019 Khách du lịch nội địa đạt 13 triệu lượt khách, trong đó có 6,8 triệu lượt khách lưu trú [3]

23COVID-19 VÀ NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

(Nguồn: Tổng cục Thống kê)Một lượng lớn khách quốc tế e ngại đi du lịch vì dịch bệnh lây lan bởi châu Á được cho là khu vực có khả năng lây nhiễm nCoV cao hơn so với các điểm đến du lịch khác Việt Nam lại càng phải hạn chế đến vì nằm rất gần Trung Quốc - đất nước bùng phát dịch Đây là tác động đầu tiên Đồng thời, nguồn cầu du lịch trong nước cũng lo sợ tương tự nên có xu hướng hạn chế đi đến những địa điểm tập trung đông người như sân bay, trạm xe buýt, ga tàu, điểm tham quan du lịch, khách sạn, nhà hàng, nơi vui chơi giải trí… Đó là tác động thứ hai Bên cạnh đó, nhiều đối tác, khách đoàn, khách công tác cũng thông báo hoãn hoặc hủy bỏ các cuộc họp, hội nghị diễn ra tại những thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM vì lo sợ lây nhiễm dịch bệnh, dẫn đến lượng khách doanh nghiệp

và khách MICE cũng bị giảm đáng kể Điều này khiến mục tiêu đón 20,5 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam trong năm 2020 khó có thể hoàn thành

3.1.2 Doanh thu du lịch giảm mạnh.

Không có nguồn khách, cộng thêm việc khách đồng loạt hủy dịch vụ nên doanh thu du lịch giảm mạnh Chưa bao giờ ngành du lịch - khách sạn Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề và bị trì trệ như hiện nay Từ hàng không, vận chuyển, lữ hành cho đến lưu trú, ăn uống, vui chơi tất cả đều cùng chung số phận hủy dịch vụ đến vắng khách Theo Tổng cục Thống kê, tổng thu từ khách

du lịch 3 tháng đầu năm 2020 đạt 143.600 tỷ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ năm 2019 Theo dự báo, trong 3 tháng tới, ngành Du lịch Việt Nam có khả năng chịu thiệt hại lên đến 7 tỷ USD do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 [3]

(Nguồn: Tổng cục Thống kê)

3.1.3 Các doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động.

Hàng loạt tập đoàn, chuỗi khách sạn thông báo tạm ngưng hoạt động nhiều cơ sở kinh doanh thuộc hệ thống để duy tu - bảo dưỡng và một phần hạn chế tác động từ dịch nCoV Cụ thể: Vinpearl thông báo đóng cửa 7 khách sạn, trong đó có 2 khách sạn ở Nha Trang; 5 cơ sở tại Đà Nẵng, Hội

An, Phú Quốc tạm đóng cửa cho đến khi có thông báo mới [4] Sun Group cũng thông báo đóng cửa công viên Châu Á - Sunworld Danang Wonders đến 30/4 để bảo trì, cải tạo cảnh quan Các công viên, cáp treo đều đã đóng cửa bảo trì hoặc giảm giờ chạy [5] Theo khảo sát của của tác giả, 90% doanh nghiệp du lịch tại TP.HCM đã tạm ngưng hoạt động từ giữa tháng 3 Một số doanh nghiệp chuyển qua làm việc tại nhà để giải quyết các dịch vụ đã đặt từ trước dịch, chủ yếu là công việc giấy tờ Tất cả các hoạt động liên quan đến việc đón và phục vụ khách đều tạm ngưng cho đến khi có thông báo mới

Theo ông Ngô Hoài Chung – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, trong tháng 03/2020, mỗi ngày, Tổng cục Du lịch ký khoảng 10 quyết định chấm dứt hoạt động của các doanh nghiệp

lữ hành quốc tế vì lý do kinh doanh khó khăn, vì dịch bệnh hoặc doanh thu giảm sút phải chuyển hướng hoạt động Khi doanh thu liên tục giảm từ tháng 1 rồi tê liệt hoàn toàn, chỉ có một số đơn vị

có thể hoạt động cầm chừng đến nay khi bố trí nhân sự trực tại văn phòng

3.1.4 Các điểm du lịch đóng cửa.

Thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Thủ tướng về phòng, chống dịch Covid-19 để đảm bảo an toàn cho khách du lịch, người lao động, và người dân, nhiều địa phương trên cả nước đã thực hiện nhiều biện pháp từ hạn chế khách đến các điểm tham quan đến quyết định đóng cửa các điểm tham quan, hủy tour đến các vùng dịch và không đón khách từ vùng dịch vào Việt Nam…

3.1.5 Nhân lực du lịch bị mất việc làm.

Khi doanh nghiệp tạm ngưng hoạt động, nhiều nhân viên được cho làm việc tại nhà, nhiều nhân sự bị cắt giảm giờ công, làm việc luân phiên, thậm chí bị buộc thôi việc vì lượng khách du lịch trong và ngoài nước giảm quá mạnh, khách sạn cũng gần như trống phòng vì Covid-19.Thống kê sơ bộ từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội tại 22 tỉnh, thành phố cho thấy, trong

3 tháng đầu năm 2020, đã có trên 9.000 lao động Việt Nam bị ảnh hưởng, mất việc làm vì doanh nghiệp thu hẹp hoặc tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, trong đó có trên 1.000 lao động (13%) thuộc lĩnh vực dịch vụ du lịch

Theo Hiệp hội Du lịch Việt Nam, hiện trong cả nước có đến 98% lao động trong lĩnh vực du lịch phải nghỉ việc

Dịch bệnh theo dự báo có thể sẽ kéo dài và khó có thể khắc phục trong vòng vài tháng Đây thực sự là giai đoạn khó khăn chưa biết khi nào mới khởi sắc của ngành Du lịch Việt Nam

3.2 Các giải pháp được đề xuất

Để giảm thiểu tác động của Covid-19, khôi phục thị trường khách du lịch trong nước và quốc tế,

hỗ trợ doanh nghiệp du lịch trong thời kỳ khó khăn, duy trì đà tăng trưởng của ngành du lịch và các ngành liên quan như giao thông vận tải, thương mại… nhiều giải pháp đã nhanh chóng được đề xuất

3.2.1 Hỗ trợ của chính phủ.

Đứng trước cuộc khủng hoảng với những thiệt hại nặng nề do dịch Covid-19 gây ra cho ngành

Du lịch, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã có văn bản số 1156/BVHTTDL- TCDL đề xuất Thủ

25COVID-19 VÀ NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương có chính sách hỗ trợ kịp thời và đồng bộ để doanh nghiệp du lịch giảm thiểu khó khăn, thiệt hại, phục hồi, góp phần đưa ngành du lịch dần trở lại với hoạt động bình thường [6]

Cụ thể, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị miễn thuế giá trị gia tăng (VAT) cho tiêu dùng du lịch và các doanh nghiệp du lịch trong quý 1, quý 2 và quý 3 năm 2020; giảm 50% thuế VAT cho tiêu dùng du lịch và các doanh nghiệp du lịch trong quý 4 năm 2020 và quý 1 năm 2021; giảm chi phí môi trường cho các doanh nghiệp du lịch, giảm thuế khoán đối với các hộ kinh doanh

Đồng thời Chính phủ cần tiến hành áp dụng chính sách thuận lợi nhận thị thực tại cửa khẩu không thông qua thủ tục phê duyệt công văn đối với khách du lịch trọn gói theo đoàn do công ty kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế đón và phục vụ

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng bộ tiêu chí “Du lịch Việt Nam an toàn”, đề

nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Thông tin truyền thông chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và

Du lịch, các bộ, ngành, địa phương triển khai có hiệu quả chương trình truyền thông “Du lịch Việt Nam an toàn”.

Bộ cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các hãng hàng không Việt Nam phối hợp với các doanh nghiệp du lịch nghiên cứu tăng tần suất, mở thêm đường bay đến các thị trường quốc tế tiềm năng như: Philippines, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ, New Zealand, Mỹ, Đông Âu; tích cực tham gia chương trình kích cầu du lịch nội địa, quốc tế với các địa phương và doanh nghiệp sau khi hết dịch

3.2.2 Đa dạng hoá thị trường.

Trong năm 2019, Việt Nam đón hơn 5,8 triệu lượt khách Trung Quốc, chiếm khoảng 1/3 tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam Các tỉnh thành đón nhiều khách Trung Quốc bao gồm Khánh Hòa, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Lào Cai, Hà Nội, TP.HCM, Phú Quốc Do quá phụ thuộc vào thị trường khách Trung Quốc, tiếp đến là Hàn Quốc, Nhật Bản nên khi dịch bệnh bùng phát và lây lan, lượng khách quốc tế đến nước ta giảm mạnh, kéo theo các nguồn doanh thu của ngành du lịch nói riêng sụt giảm, kinh doanh khó khăn, ế ẩm Chính vì vậy, cần đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến tại các thị trường không bị ảnh hưởng của dịch, các thị trường có khả năng tăng trưởng cao và có kết nối đường bay trực tiếp Việc cơ cấu lại thị trường là rất quan trọng, nên tập trung hoạt động xúc tiến tại các thị trường có nhiều tiềm năng như Mỹ, Canada, Úc, Ấn Độ

Tây Âu, Bắc Mỹ sẽ là những thị trường quan trọng cần tập trung công tác xúc tiến quảng bá, đồng thời cần đẩy mạnh hoạt động quảng bá qua website, mạng xã hội… với ứng dụng công nghệ hiện đại, thu hút người xem

3.2.3 Đẩy mạnh xúc tiến thị trường khách nội địa.

Đây là thị trường vốn sẽ hồi phục nhanh hơn thị trường quốc tế Cần sớm triển khai các chương trình kích cầu du lịch nội địa sau khi Việt Nam công bố hết dịch, khuyến khích nhân dân hưởng ứng

chương trình kích cầu du lịch “Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam” để khôi phục thị trường du lịch

với các chương trình giảm giá phong phú, hấp dẫn du khách với các điểm đến phù hợp

Có thể xem xét lựa chọn các điểm đến mới, nơi không bị dịch hoặc không có khả năng tái phát dịch để thu hút khách du lịch nội địa phù hợp với điều kiện, năng lực, sở trường của công ty Cần đầu tư các tuyến du lịch nội địa mới, chú trọng khai thác du lịch sinh thái cộng đồng, du lịch gắn với bảo vệ môi trường

3.2.4 Doanh nghiệp tự cứu mình.

Ngoài mong chờ những gói hỗ trợ, kích cầu du lịch từ Chính phủ và cơ quan ban ngành, nhiều doanh nghiệp cũng tự “cứu” mình bằng cách:

- Tái cơ cấu bộ máy nhân sự của doanh nghiệp, sắp xếp, bố trí lại công việc của tổ chức, cho một số vị trí nhân viên nghỉ luân phiên đến không lương có kỳ hạn nhưng cũng cần có kế hoạch giữ gìn lực lượng nhân sự của doanh nghiệp trong giai đoạn khủng hoảng vì dịch bệnh thông qua các hoạt động: đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn

- Nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, đổi mới công tác quản lý và kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở áp dụng công nghệ 4.0

- Thiết lập thêm các mối quan hệ đối tác để xây dựng và triển khai các tour mới, chia sẻ, giới thiệu nguồn khách cho nhau

- Nghiêm túc hợp tác với tổ chức y tế trong khai báo và phòng chống lây nhiễm dịch bệnh

- Một số cơ sở lưu trú du lịch đủ điều kiện chuyển qua phục vụ việc cách ly người Việt Nam

và người nước ngoài từ các nước có dịch nhập cảnh vào Việt Nam lưu trú theo hình thức có trả phí

- Các nhà hàng chuyển qua phục vụ đồ ăn cho khách mang về

3.2.5 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Thời điểm khủng hoảng hiện nay cũng là một “phép thử” đối với nhân sự ngành du lịch về khả năng thích ứng, lòng yêu nghề, sự quyết tâm vượt qua khó khăn để theo đuổi công việc mà mình

đã gắn bó Dành thời gian này để học tập để nâng cao kiến thức, nghiệp vụ; tìm kiếm cơ hội ở một lĩnh vực mới; hoặc lùi lại để chuẩn bị năng lượng, chờ đón cơ hội… là những điều người lao động cần làm ngay trong lúc này

4 KẾT LUẬN

Sau vài tháng xuất hiện, Covid-19 đã và đang ảnh hưởng tiêu cực đến ngành khách sạn – du lịch trên toàn cầu, bao gồm cả ngành Du lịch Việt Nam Chưa đến mức kiệt quệ nhưng rõ ràng, những ảnh hưởng trực tiếp của dịch Covid-19 đang đẩy ngành khách sạn - du lịch Việt Nam đối mặt với “cuộc khủng hoảng” chưa từng thấy

Nếu dịch bệnh kéo dài, nhiều công ty du lịch, khách sạn, hãng hàng không, đơn vị vận chuyển, nhà hàng, điểm mua sắm du lịch có thể đứng trước nguy cơ phá sản Hàng triệu lao động trong ngành du lịch có nguy cơ bị giảm thu nhập, tệ hơn còn khiến không ít người phải nghỉ làm không lương, thậm chí bị cắt giảm nhân sự hay chuyển việc, đổi nghề…

Chính phủ, các doanh nghiệp và các ngành liên quan đã và đang triển khai nhiều giải pháp

hỗ trợ, kích cầu phù hợp… nhằm biến nguy thành cơ để ngành Du lịch lấy lại đà tăng trưởng của mình trong tương lai

27COVID-19 VÀ NGÀNH DU LỊCH VIỆT NAM

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Ban chỉ đạo thành phố về phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp

cấp do chủng mới vi rút Corona (2019-nCoV) (2020), Cẩm nang hỏi đáp về phòng, chống dịch bệnh viêm đường

hô hấp cấp do chủng vi rút Corona mới (2019-nCoV), Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố.

[2] Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định 447/QĐ-TTg về việc công bố dịch Covid -19.

[3] Tổng cục Thống kê (2020), Số liệu thống kê khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và doanh thu từ khách du lịch:

http://vietnamtourism.gov.vn/index.php/cat/12

[4] Tập đoàn Vingroup (2020), Thông báo quy định đón tiếp khách đặt phòng tại Vinpearl trong giai đoạn dịch

Covid19: giai-doan-dich-covid-19.html.

https://www.vinpearl.com/news/thong-bao-quy-dinh-don-tiep-khach-dat-phong-tai-vinpearl-trong-[5] Tập đoàn Sungroup (2020), Một số khu vui chơi giải trí của Sun Group tạm ngừng hoạt động trong thời gian

chống dịch COVID-19: dong-mot-so-khu-nghi-duong-va-vui-choi-giai-tri/.

https://www.sungroup.com.vn/news/chong-dich-covid-19-sun-group-tam-ngung-hoat-[6] Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch (2020), Văn bản số 1156/BVHTTDL- TCDL của Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch gửi Thủ tướng Chính phủ, đề xuất những các giải pháp cấp bách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp du lịch phục hồi.

TS Nguyễn Đức Hữu 1

Tóm tắt: Coronavirus tấn công nền kinh tế Trung Quốc bất ngờ vào tháng 1 năm 2020 Trong vài tuần, nhiều

quốc gia đã giảm mạnh hoặc thậm chí đóng cửa giao thông hàng không với Trung Quốc Thị trường tài chính đã phản ứng mạnh mẽ với Chỉ số Hang Seng (một ủy quyền cho nền kinh tế Trung Quốc) giảm gần 6% trong tuần cuối tháng 1; thị trường chứng khoán Mỹ, vốn đã đạt mức tăng ấn tượng vào năm 2019 (khoảng 30%), đã trả lại phần lớn số tiền lãi trong tháng 1 Lợi tức trái phiếu kho bạc 10 năm được theo dõi rộng rãi của Mỹ đã giảm xuống 1,51% trong tuần trước, từ mức 1,88% vào đầu năm 2020, cho thấy các nhà đầu tư đang trở nên sợ rủi ro hơn và bắt đầu giảm giá suy thoái ở Mỹ Rõ ràng tác động của dịch Covid-19 không chỉ ảnh hướng trực tiếp đến nền kinh tế Trung Quốc mà nó còn gây ra chuỗi phản ứng toàn cầu Bài viết này phân tích tổng quan những tác động trực tiếp đến nền kinh tế Trung Quốc từ dịch Covid-19, qua đó có thể dự báo triển vọng tăng trưởng kinh

tế của nước này trong năm 2020.

Từ khóa: Covid-19, Kinh tế, Tăng trưởng, Trung Quốc

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trung Quốc đã trở thành một phần không thể thiếu trong kinh tế toàn cầu kể từ khi dịch SARS năm 2003 bùng phát Nó được phát triển thành công xưởng của thế giới, tạo ra các sản phẩm như iPhone và thúc đẩy nhu cầu về các mặt hàng như dầu và đồng Đất nước này cũng tự hào có hàng trăm triệu người tiêu dùng giàu có, những người chi tiêu lớn cho các sản phẩm xa xỉ , du lịch và xe hơi Nền kinh tế Trung Quốc chiếm khoảng 4% GDP thế giới năm 2003; bây giờ nó chiếm 16% sản lượng toàn cầu SARS làm 8.098 người mắc bệnh và giết 774 người trước khi bị khống chế Virus coronavirus mới, có nguồn gốc ở thành phố Vũ Hán trung tâm, đã giết chết hơn 1000 người

và lây nhiễm hơn 80.000 người trên ít nhất 25 quốc gia và vùng lãnh thổ Các quan chức Trung Quốc đã khóa chặt Vũ Hán và một số thành phố khác, nhưng virus vẫn tiếp tục lây lan “Sự bùng phát có khả năng gây ra sự biến dạng kinh tế và thị trường nghiêm trọng Nhưng quy mô của tác động cuối cùng sẽ được xác định bằng cách virus lan truyền và phát triển, điều gần như không thể

1 Email: huund@dhcd.edu.vn, Đại học Công đoàn.

29TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

hợp hành động trên toàn thế giới trở nên khó khăn hơn Virus đang đang đe dọa chuỗi cung ứng

và phá vỡ các công ty Các nhà máy ô tô trên khắp Trung Quốc đã được lệnh đóng cửa sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, ngăn chặn các nhà sản xuất ô tô toàn cầu Volkswagen (VLKAF),Toyota (TM), Daimler (DDAI), General Motors (GM), Renault (RNLSY), Honda (HMC) và Huyndai (HYMTF) hoạt động trở lại trong thị trường xe hơi lớn nhất thế giới Theo S & P Global xếp hạng, sự bùng phát sẽ buộc các nhà sản xuất ô tô ở Trung Quốc cắt giảm sản lượng khoảng 15% trong quý đầu tiên Toyota cho biết vào thứ Sáu rằng họ sẽ giữ các nhà máy của mình đóng cửa ít nhất cho đến ngày 17 tháng 2

Các nhà sản xuất hàng xa xỉ, phụ thuộc vào người tiêu dùng Trung Quốc chi tiêu lớn ở nhà và trong khi đi nghỉ, cũng đã bị ảnh hưởng Thương hiệu Burberry ( BBRYF ) của Anh đã đóng cửa

24 trong số 64 cửa hàng tại Trung Quốc đại lục và giám đốc điều hành của nó đã cảnh báo hôm thứ Sáu rằng virus này đang gây ra “ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu xa xỉ” Hàng chục hãng hàng không toàn cầu đã thu hẹp các chuyến bay đến và đi từ Trung Quốc

Khó khăn hơn nữa là mối đe dọa đối với chuỗi cung ứng toàn cầu Qualcomm- nhà sản xuất chip điện thoại thông minh lớn nhất thế giới, cảnh báo rằng dịch bệnh đang gây ra sự không chắc chắn “đáng kể” xung quanh nhu cầu về điện thoại thông minh và các nguồn cung cấp cần thiết để sản xuất chúng Hiện tại, tình trạng thiếu phụ tùng ô tô đã buộc Hyundai ( HYMTF ) phải đóng cửa các nhà máy ở Hàn Quốc và khiến Fiat Chrysler ( FCAU ) phải lên kế hoạch dự phòng để tránh kết quả tương tự tại một trong các nhà máy của họ ở châu Âu Các nhà kinh tế nói rằng mức độ gián đoạn hiện tại là có thể quản lý được Nếu số ca coronavirus mới bắt đầu chậm lại và các nhà máy của Trung Quốc sớm mở cửa trở lại, kết quả sẽ là một cú đánh thoáng qua cho nền kinh tế Trung Quốc trong quý đầu tiên và là bước phát triển toàn cầu Tuy nhiên, nếu virus tiếp tục lây lan, thiệt hại kinh tế sẽ tăng lên nhanh chóng

2 BỐI CẢNH CHUNG CỦA KINH TẾ TRUNG QUỐC VÀ HÀNH ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ TRONG ĐỐI PHÓ VỚI DỊCH COVID -19

Tại thời điểm này, các câu hỏi phù hợp nhất xung quanh mối quan tâm về dịch bệnh: 1) tác động kinh tế đối với Trung Quốc; 2) tác động lan tỏa đến nền kinh tế toàn cầu; 3) sự phân nhánh các phản ứng chính sách của Trung Quốc Bài học lịch sử từ dịch SARS xuất hiện từ Bắc Kinh năm 2003 rõ ràng là chuẩn mực phù hợp nhất từ góc độ lây nhiễm, tỷ lệ tử vong và thời gian Tất nhiên, người ta cũng có thể lập luận rằng Trung Quốc, cùng với Châu Á mới nổi, sau đó đã thoát khỏi Khủng hoảng tài chính châu Á, với định giá tài sản thấp, đòn bẩy thấp và đồng Nhân dân tệ

có giá trị thấp, giúp cho Trung Quốc vượt qua dễ dàng Nền kinh tế đã phục hồi và Trung Quốc gia nhập WTO (vào tháng 11 năm 2001) mang lại tăng trưởng diệu kỳ Ngày nay, nền kinh tế tăng trưởng GDP 6% đòi hỏi một số kích thích tài khóa Điều quan trọng, nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt với những thách thức về cấu trúc và chu kỳ

Vào tháng 12 năm 2019, dự báo tăng trưởng GDP năm 2020 của Trung Quốc là 5,8%, thấp hơn 6%, mục tiêu tăng trưởng chính thức tiềm ẩn Các chuyên gia cho rằng kích thích tài khóa sẽ

ở mức vừa phải cho mức nợ doanh nghiệp Covid-19 đã thay đổi rõ ràng hỗn hợp dự báo và chính sách Nền kinh tế ngay lập tức bị ảnh hưởng bởi hoạt động hợp đồng liên quan đến lĩnh vực vận tải

và khách sạn Nếu chính phủ trì hoãn thêm thời gian để các công ty tiếp tục làm việc (hiện tại là vào cuối tháng 2) do thời kỳ ủ bệnh của virus, hầu hết các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là những doanh nghiệp có lợi nhuận mỏng và chi phí cố định cao, có thể cảm thấy khó chịu Tuy nhiên, nếu Chính phủ có thể duy trì các biện pháp nhằm mục đích chống lại virus, với chi phí cho các hoạt động kinh tế, nền kinh tế có thể chậm lại vào quý 2 Chính phủ Trung Quốc đã tiếp tục áp dụng

các biện pháp này Cho đến nay, tỷ lệ tử vong của Covid-19 là tương đối thấp và thấp hơn nhiều ở những người trẻ tuổi, cho thấy những người già có lỗ hổng từ trước đã bị ảnh hưởng nhiều hơn Giả

sử các biện pháp ngăn chặn có sự sụt giảm số lượng người bị ảnh hưởng, tác động đến đầu tư của doanh nghiệp không đáng kể, nhưng tiêu dùng và thương mại chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng trong Q1.Tuy nhiên, thời điểm tuyệt vọng kêu gọi các biện pháp tuyệt vọng, như đã nói Chúng tôi hy vọng các nhà hoạch định chính sách sẽ đưa ra một loạt các chính sách bao gồm cứu trợ tài chính

và nới lỏng tiền tệ trước khi kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài Một lần nữa, những lợi thế

so sánh của mô hình quản trị của Trung Quốc, việc thực thi nhanh chóng các chính sách của chính phủ trung ương, sẽ được thể hiện đầy đủ

Bộ công cụ trong chính sách Trung Quốc: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cắt giảm

tỷ lệ yêu cầu dự trữ (RRR) cho các ngân hàng thương mại nhiều lần trong năm nay Mục tiêu sẽ không phải là để tăng lợi nhuận của các ngân hàng, mà hoạt động như một động lực để các ngân hàng cung cấp tín dụng theo cách tập trung hơn cho những người bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Nói cách khác, PBOC nên làm mọi thứ có thể để giảm bớt khủng hoảng thanh khoản

Việc nới lỏng tiền tệ gần đây nhất (tháng 11 năm ngoái) chỉ là 5bps, cho thấy PBOC đã tiết kiệm đạn dược một cách có chủ đích cho “thời điểm khó khăn” Dịch hiện tại rõ ràng đảm bảo tất

cả các loại biện pháp chống chu kỳ bao gồm cả ảnh hưởng đến tỷ giá nhân dân tệ Việc hoàn thành thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 với Mỹ đã dẫn đến một cuộc điều chỉnh tỉ giá của nhân dân tệ

so với đồng đô la Ngoài các biện pháp chống chu kỳ, Chính phủ Trung Quốc có thể thực hiện lệnh cấm nộp thuế cho các doanh nghiệp nhỏ Nói tóm lại, Trung Quốc có nhiều chính sách chậm trễ để

hỗ trợ giảm phát trong bối cảnh triển vọng lạm phát trong tầm kiểm soát

Biểu đồ 1: Tỉ lệ dự trữ ngoại hối của Trung Quốc

Nguồn: WB-2019 Vào ngày 1 tháng 1, PBOC đã công bố giảm RRR 0,5 điểm phần trăm Kế hoạch cho ngành

ngân hàng và bảo hiểm đã được đưa ra với mục tiêu xây dựng một hệ thống doanh nghiệp tài chính hiện đại để cung cấp vốn dài hạn và hỗ trợ phát triển tài chính trực tiếp Tuy nhiên, không lâu sau

đó, sự lây nhiễm nhanh chóng của Covid-19 trong Lễ hội mùa xuân bắt đầu có tác động tiêu cực rất lớn đến nền kinh tế thực, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để duy trì tính thanh khoản dồi dào của hệ thống ngân hàng và sự ổn định của thị trường PBOC đã cung cấp thêm một khoản tăng thanh khoản 1,2 nghìn tỷ nhân dân tệ (NDT) thông qua hoạt động thị trường mở, dự kiến sẽ giảm lãi Nhìn về phía trước, các quỹ trung và dài hạn chi phí thấp sẽ dần dần được bơm vào thị trường, ổn định nền kinh tế và thị trường vốn

31TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

Vào đầu năm 2020, việc cắt RRR của PBOC đã phát hành hơn 800 tỷ NDT để thu hẹp khoảng cách thanh khoản của Lễ hội mùa xuân, và 1,2 nghìn tỷ NDT sau đó đã được đưa vào để hỗ trợ phòng chống dịch bệnh Đồng thời, các biện pháp kiểm soát liên quan đến dịch bệnh đã khiến tình hình dòng tiền trở nên cấp bách đối với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ Phát hành thanh khoản của PBOC sẽ làm giảm lãi suất, giảm chi phí vốn và giảm áp lực tài chính cho các doanh nghiệp.Các tổ chức tài chính đã bắt đầu cung cấp các khoản vay (dựa trên lãi suất ưu đãi đặc biệt) cho các doanh nghiệp cung cấp nguyên liệu và y tế có liên quan được quản lý đặc biệt bởi chính phủ Các khoản vay tín dụng được gia hạn bởi các tổ chức tài chính dự kiến sẽ tăng đáng kể khi hêt quý 1 Để giảm tổng chi phí tài chính, điều cần thiết là phải có biện pháp phòng ngừa để cung cấp cho các ngân hàng các quỹ chi phí thấp Từ quan điểm này, Trung Quốc sẽ nới lỏng tiền tệ sẽ thúc đẩy sự phục hồi kinh tế và ổn định thị trường chứng khoán và trái phiếu Điều này cũng khẳng định

sự thay đổi tinh tế trong các biểu hiện chính sách tiền tệ tại Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương gần đây từ “độ chặt vừa phải” sang “linh hoạt và vừa phải”, để duy trì tăng trưởng M2 tiền rộng và tổng tài trợ xã hội phù hợp với tăng trưởng GDP, tối ưu hóa việc truyền lãi suất cho vay (LPR) và

hỗ trợ vốn bổ sung của các ngân hàng bằng cách phát hành trái phiếu vĩnh viễn Cách tiếp cận đa hướng này để duy trì thanh khoản dồi dào cho thấy “PBOC là cơ quan chính trị” có thể thực hiện công việc ổn định (duy trì việc làm và giữ cho ngành tài chính, ngoại thương, đầu tư nước ngoài

và trong nước ổn định)

Ủy ban Điều tiết Ngân hàng và Bảo hiểm Trung Quốc chính thức công bố Kế hoạch 5 năm vào

ngày 3 tháng 1, hướng đến năm 2025 nhằm mục đích đạt được một cấu trúc tài chính tốt hơn, hình thành một mạng lưới các tổ chức bảo hiểm và ngân hàng đa dạng, đa dạng và khác biệt, và thiết lập một hiện đại đặc biệt hệ thống doanh nghiệp tài chính Các lĩnh vực chính của ngành tài chính

sẽ phát triển các đặc điểm sau:

Ngân hàng: định vị rõ ràng hơn cho các tầng khác nhau của ngân hàng

1) Các ngân hàng lớn mạnh hơn với mức độ nâng cao hơn của các dịch vụ tài chính toàn diện Năm 2020, năm ngân hàng quốc doanh của Trung Quốc được cho là sẽ đạt được mức tăng 20% trong các khoản vay nhỏ và siêu nhỏ

2) Các ngân hàng thương mại cổ phần nên định vị để phục vụ các thị trường khác biệt với khả năng cạnh tranh cốt lõi và mô hình kinh doanh khác biệt để cải thiện lợi thế so sánh, như ngân hàng bán lẻ tại China Merchants Bank và chiến lược fintech tại Ngân hàng Bình An

3) Các ngân hàng vừa và nhỏ của tỉnh cần định vị “phạm vi kinh doanh hợp lý” của mình để phục vụ các nền kinh tế địa phương, cư dân và doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ

Bảo hiểm: đẩy nhanh sự phát triển của các khu vực yếu

Việc tối ưu hóa cơ chế đa dạng hóa rủi ro thảm họa bảo hiểm nông nghiệp nằm trong chương trình nghị sự Việc thành lập Công ty Tái bảo hiểm nông nghiệp Trung Quốc dự kiến sẽ tăng tốc Bên cạnh đó, thúc đẩy sự phát triển của bảo hiểm y tế và bảo hiểm hưu trí Điều kiện đầu vào

và hạn chế tỷ lệ chia sẻ đối với các công ty bảo hiểm nước ngoài đang dần được nới lỏng Công ty bảo hiểm hoàn toàn thuộc sở hữu nước ngoài đầu tiên, Allianz (Trung Quốc) Insurance Holdings Co., đã chính thức được phê duyệt vào tháng 11 năm 2019, đây là một tín hiệu tích cực khác Trong tương lai, các tổ chức bảo hiểm đa quốc gia lớn hơn sẽ thúc đẩy bố trí thị trường Trung Quốc của

họ, điều này sẽ thúc đẩy sự phát triển của các phân ngành bảo hiểm hiện đang yếu

Giải pháp toàn diện cho các tổ chức tài chính nhỏ lẻ

“Bảo vệ và loại bỏ rủi ro tài chính lớn” từ lâu đã là trọng tâm của cải cách cơ cấu phía cung Baoshang Bank, Bank of Jinzhou và Hengfeng Bank, nơi rủi ro đáng kể đã được phơi bày trong hai năm qua, đã thực hiện các giải pháp dựa trên các tình huống tương ứng của họ.Trong tương lai, các tổ chức vừa và nhỏ có nguy cơ cao sẽ tiếp tục phải đối mặt với hai nhiệm vụ chính: tháo gỡ rủi ro và cải cách sâu sắc Một mặt, bảy loại định hướng theo thị trường sẽ được sử dụng

để phòng ngừa rủi ro: xử lý tài sản không hoạt động (NPA), tái tổ chức vốn trực tiếp, M & A liên ngân hàng, tạo quỹ xử lý, hình thành ngân hàng cầu, giới thiệu của các nhà đầu tư mới, và thoát khỏi thị trường Mặt khác, cải cách sâu hơn sẽ thúc đẩy quản lý vốn chủ sở hữu tiêu chuẩn hơn và

cơ chế quản trị doanh nghiệp tốt hơn

Công ty quản lý tài sản (AMC) được giám sát chặt chẽ

Sau nhiều vòng kiểm tra chống tham nhũng, quy định của AMCs nhà nước đã trở nên nghiêm ngặt hơn Đầu tiên, họ được yêu cầu quay trở lại hoạt động kinh doanh chính là xử lý NPA Thứ hai, họ được yêu cầu mở rộng cung cấp dịch vụ ngân hàng đầu tư cho tái cấu trúc doanh nghiệp, chẳng hạn như M & A, tài trợ cho cầu và đầu tư Điều đáng chú ý là sự luân chuyển gần đây của các giám đốc điều hành giữa Huarong, Great Wall và Cinda cho thấy một cách tiếp cận mạnh mẽ hơn trong phòng ngừa rủi ro pháp lý, bao gồm tránh việc làm dài hạn tại một tổ chức duy nhất, có thể gây ra tham nhũng và truyền thông sâu sắc giữa các giám đốc điều hành

Thị trường vốn tài chính trực tiếp tiếp tục gia tăng

Trong năm qua, cải cách thị trường vốn đã tiến hành với một tốc độ đáng chú ý Một số cải cách đã tăng cường cơ chế thị trường vốn và cải thiện môi trường đầu tư, bao gồm bãi bỏ Nhà đầu

tư tổ chức nước ngoài đủ điều kiện (QFII) và Nhà đầu tư nước ngoài đủ điều kiện (RQFII), sửa

đổi Luật Chứng khoán và giới thiệu các lựa chọn chỉ số chứng khoán Vào ngày 3 tháng 2, ngày

đầu tiên giao dịch sau lễ hội mùa xuân, thị trường chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến đã sụt giảm, nhưng đồng thời, dòng vốn nước ngoài vượt quá 10 tỷ NDT, phản ánh sự lạc quan của thị trường tài chính quốc tế và các nhà đầu tư về Trung Quốc

Trong khi đó, các biện pháp trong một số lĩnh vực đang kích thích phát triển thị trường vốn của Trung Quốc: 1) Các quỹ dài hạn của các ngân hàng và tổ chức bảo hiểm sẽ dần dần thâm nhập thị trường, chuyển đổi một số khoản tiết kiệm truyền thống của người dân thành các quỹ dài hạn trên thị trường vốn, điều này sẽ làm tăng tỷ lệ tài chính trực tiếp 2) Mở cửa tổng thể: Trong năm

2020, các giới hạn đối với nắm giữ nước ngoài trong tương lai, các quỹ và công ty chứng khoán sẽ

bị loại bỏ Do đó, nhiều người chơi quản lý tài sản và tài sản nước ngoài sẽ tham gia vào thị trường Trung Quốc, mang lại lợi ích cho lĩnh vực này 3) Việc tạm dừng tăng hoặc thậm chí giảm giá nhà đất sẽ dần dần chuyển phân bổ tài sản của người dân từ bất động sản sang tài sản tài chính, mang lại tài sản ổn định, lâu dài hơn cho thị trường và tối ưu hóa cơ cấu nhà đầu tư Trong trung và dài hạn, thị trường vốn của Trung Quốc dự kiến sẽ khởi sắc

3 NHỮNG NGÀNH KINH TẾ CHỊU TÁC ĐỘNG TRỰC TIẾP TỪ COVID-19 TẠI TRUNG QUỐC

Tác động của Covid-19 đối với nền kinh tế vĩ mô, dịch bệnh sẽ có tác động trung hạn đến dài hạn đối với hầu hết các ngành công nghiệp và xu hướng tăng trưởng của chúng sẽ không thay đổi

về cơ bản Khu vực tiêu dùng, đóng góp nhiều nhất cho tăng trưởng kinh tế, sẽ là ngành gây tổn thương nhiều nhất Trong nửa đầu năm nay, các dịch vụ ăn uống, bán lẻ và du lịch đều sẽ chịu áp lực dòng tiền rất lớn do doanh số giảm và chi phí cố định cao, và sự thiếu hụt trong tiêu dùng theo chu kỳ sẽ không được bù đắp sau dịch

33TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

Tuy nhiên, ngành hàng tiêu dùng, nơi thương mại điện tử có sức nặng lớn, đặc biệt là nhu yếu phẩm hàng ngày, có thể dễ dàng phục hồi ngay khi môi trường tiêu dùng ổn định Đồng thời, tầm quan trọng của việc kết hợp công nghệ bán lẻ vào cuộc sống địa phương đã được nhấn mạnh trong cuộc khủng hoảng này Ngược lại, tác động đến sản xuất là khá hạn chế Trong ngắn hạn, ảnh hưởng chủ yếu nằm ở các chướng ngại vật trong chuỗi cung ứng và khó phục hồi sản xuất do sự chậm trễ của lực lượng lao động, thiếu tính cơ động của nhân viên và hạn chế giao thông Về lâu dài, ngành sản xuất nên trở lại đúng hướng

Covid-19 đã mang lại cơ hội cho ngành khoa học sự sống và các ngành dịch vụ y tế Do tình trạng thiếu nguồn cung cấp y tế và thuốc liên quan đến dịch bệnh đã bắt đầu, việc phòng ngừa và kiểm soát các bệnh truyền nhiễm, cũng như nâng cấp hệ thống dịch vụ y tế sẽ được nhấn mạnh hơn nữa, thu hút thêm nguồn lực R & D và đầu tư Lĩnh vực công nghệ cũng là một người được hưởng lợi trong cuộc khủng hoảng này, đặc biệt là giáo dục trực tuyến, giải trí trực tuyến và các nền tảng viễn thông Các công nghệ tiên tiến như AI, dữ liệu lớn và đám mây đang giúp chống lại cuộc chiến chống lại coronavirus và cải thiện hiệu quả hoạt động Sau đây là những lĩnh vực kinh

tế Trung Quốc trước bối cảnh của Covid-19:

Ngành Công nghệ trực tuyến: Coronavirus đang phủ bóng đen lên ngành công nghiệp công

nghệ cao Mặc dù chưa có tác động vật chất nào, nhưng chuỗi cung ứng điện tử sẽ bị ảnh hưởng, bởi vì nhiều công ty đa quốc gia phụ thuộc vào các linh kiện điện tử được sản xuất tại Trung Quốc Đồng thời, một số lĩnh vực như chơi game trực tuyến, phát video trực tuyến và giáo dục trực tuyến, đã được hưởng lợi từ sự bùng phát khi nhiều người dành thời gian trong nhà Ngành công nghệ cũng đã có những đóng góp tích cực để chống khủng hoảng, sử dụng các công nghệ mới nhất bao gồm AI, 5G, dữ liệu lớn và đám mây để dự đoán sự lây lan của virus, chẩn đoán bệnh nhân, cũng như hỗ trợ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của bệnh viện Do đó, nếu cuộc khủng hoảng có thể được ngăn chặn nhưng ngành công nghệ Trung Quốc sẽ tăng trưởng khiêm tốn 6% -7% vào năm 2020.Với hơn 200 công ty trong danh sách Fortune 500 đầu tư vào thành phố, Vũ Hán là trung tâm chính cho sản xuất điện tử toàn cầu Mặc dù các nhà máy đã không đóng cửa do coronavirus, nhưng nó có thể gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho chuỗi cung ứng toàn cầu

Điện thoại thông minh: Đối với các nhà sản xuất điện thoại thông minh, Vũ Hán là nhà sản

xuất chính của các thành phần thiết bị Nếu có sự chậm trễ trong việc mua lại, sản xuất, lắp ráp và thử nghiệm các thành phần quan trọng, nó sẽ cản trở việc phát hành điện thoại thông minh trên toàn thế giới Trong thị trường bộ nhớ, nhiều nhà sản xuất hàng đầu có trụ sở tại Vũ Hán và sự gián đoạn chuỗi cung ứng tiềm năng sẽ cản trở nguồn cung và giá cả thị trường Vũ Hán cũng có các cụm sản xuất màn hình lớn nhất tại Trung Quốc Giá LCD và sản xuất gần như chắc chắn sẽ đạt được thành công trong năm nay Việc triển khai 5G cũng có thể bị ảnh hưởng, vì Vũ Hán là nhà cung cấp quan trọng các thành phần quang học được sử dụng trong mạng 5G

Giáo dục và giải trí trực tuyến trong nhà: Người tiêu dùng Trung Quốc đang dành thời gian

trực tuyến ngày càng tăng do dành nhiều giờ trong nhà vì coronavirus Trò chơi video, video trực tuyến và các lĩnh vực giáo dục trực tuyến là một trong những ngành hưởng lợi chính Nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ, đang chơi nhiều trò chơi video hơn bao giờ hết Đồng thời, nhiều người đang dành thời gian xem video trực tuyến do đóng cửa tạm thời các rạp chiếu phim và trung tâm mua sắm, và nhiều bộ phim được phát hành gần đây được lấy từ các rạp chiếu phim

Cũng như giải trí, dịch bệnh đã thúc đẩy sự phát triển của giáo dục trực tuyến Với các trường tiểu học và trung học đều trì hoãn việc bắt đầu học kỳ, nền tảng giáo dục trực tuyến là cách chính

để học sinh học tại nhà

Thương mại điện tử: hương mại điện tử đang tận dụng tốt nhất các công nghệ hậu cần và kỹ

thuật số thông minh Trong trường hợp khẩn cấp, mọi người vẫn có thể dựa vào các nền tảng trực tuyến để đặt hàng nhu yếu phẩm và nguồn cung có thể được đảm bảo Các ứng dụng chăm sóc sức khỏe cũng đang đạt được tăng trưởng, mọi người đang coi trọng tập thể dục hơn Các ứng dụng liên quan và các bài giảng trực tuyến đang mở rộng trên thị trường Làm việc tại nhà là một xu hướng hiện nay Nhiều công ty đã đưa ra các nền tảng nhắm mục tiêu vào việc làm việc từ xa Quản lý số hóa nhân viên và kế hoạch dự phòng được thiết lập và bảo vệ thông tin của nhân viên Trong khi

đó, dịch bệnh cũng đã nhắc nhở các doanh nghiệp về tầm quan trọng của quản lý rủi ro, cho phép bản thân xác định trước các rủi ro lớn và ứng phó với chúng đúng cách

Ngành công nghiệp Ô tô:Là một trong những trụ cột của nền kinh tế, ngành công nghiệp ô

tô đã phải đối mặt với nhiều rủi ro phát sinh từ coronavirus Giống như bất kỳ nhà sản xuất công nghiệp nặng nào khác, các công ty xe hơi khó tiếp tục sản xuất do hạn chế về hàng hóa và giao

thông công cộng Đầu tiên, hầu hết các nhà sản xuất ô tô nhằm mục đích tiếp tục công việc trước

giữa tháng Hai Nhưng, do sự không chắc chắn của một số vấn đề quan trọng, chẳng hạn như virus

sẽ lây lan bao lâu và lan rộng như thế nào, các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM ) không tiếp tục sản xuất quy mô đầy đủ cho đến hết Q1 Một số OEM đã nói rằng họ đang xem xét đình chỉ sản xuất hoặc thậm chí cắt giảm các kế hoạch sản xuất hàng năm Hiệu ứng Knock-on sẽ lan sang các nhà cung cấp phụ tùng cấp 1 và công ty con

Thứ hai, dịch bệnh đã làm tê liệt tỉnh Hồ Bắc và đặc biệt là thành phố Vũ Hán của nó, nơi có nhiều nhà sản xuất ô tô và hàng ngàn nhà sản xuất phụ tùng vừa và nhỏ Với nhiều nhà cung cấp phụ tùng tại tỉnh Hồ Bắc trì hoãn sản xuất vô thời hạn, các nhà sản xuất ô tô đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng tăng Cho đến nay, tác động dường như có thể kiểm soát được vì ngành công nghiệp ô tô có chuỗi cung ứng khá linh hoạt và các OEM đang sử dụng các giải pháp thay thế

Thứ ba, các đại lý đang phải đối mặt với thời gian đặc biệt khó khăn vì hầu hết các tour triển lãm, bán hàng ngoại tuyến, dịch vụ giao hàng và bảo trì đều bị cản trở bởi việc cách ly trên toàn quốc Tệ hơn nữa, các đại lý có mức tồn kho cao hơn sẽ phải chịu thêm chi phí bao gồm cả trả nợ vay theo tầng, tiếp tục siết chặt vốn của họ

Các coronavirus đã rút ra so sánh với dịch SARS vào năm 2002-2003, có tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều Khi SARS cuối cùng đã được kiểm soát, người tiêu dùng Trung Quốc đã bắt tay vào việc mua xe hơi, một phần vì sợ đi phương tiện giao thông công cộng vì nó có thể dễ dàng mang

và lây lan virus Chúng tôi nghi ngờ liệu coronavirus có thể tạo ra nhiều nhu cầu như SARS đã làm trong năm 2003 hay không do sự khác biệt về nguyên tắc kinh tế và mức độ thâm nhập của xe.Nhu cầu bị dồn nén sẽ được giải phóng khi dịch bệnh ngừng hoạt động Điều đó nói rằng, các công ty tư nhân vừa và nhỏ và nhân viên của họ sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn vì họ dễ bị phá vỡ

kế hoạch làm việc và trì hoãn sản xuất, đe dọa một số lượng lớn các nhà máy sẽ ngừng hoạt động, điều này sẽ dẫn đến sự sụt giảm trong thu nhập và sẵn sàng chi tiêu Tuy nhiên, một vấn đề nan giải

là dịch bệnh tạo ra nhu cầu mới về các tính năng chăm sóc sức khỏe và sức khỏe trên xe cũng như

sự ưa thích ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với mua sắm xe trực tuyến, dịch vụ xe theo yêu cầu và cập nhật không dây các tính năng trên xe

Nhìn chung, tác động lan tỏa của đợt bùng phát dự kiến sẽ giảm dần vào cuối quý 2, khi thị trường ô tô sẽ đón đầu vào năm 2020 Bất kỳ sự tăng trưởng nào trong doanh số bán xe sẽ phụ thuộc chủ yếu vào sự phục hồi kinh tế, thu nhập tăng trưởng và phục hồi niềm tin Tính đến kỳ nghỉ kéo dài và sự cô lập do coronavirus được tính đến, thị trường ô tô hạ dự báo doanh số bán xe năm

2020 xuống mức 3% -4%, từ dự báo tăng trưởng trước đó của năm

35TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

Ngành Khoa học đời sống và chăm sóc sức khỏe: Sự bùng nổ Covid-19 đã mang lại những

thách thức quan trọng cho ngành chăm sóc sức khỏe về khả năng cung cấp sản phẩm y tế và hiệu quả của việc phòng chống bệnh truyền nhiễm, nhưng cũng mang lại cơ hội phát triển mới

Thúc đẩy ngắn hạn doanh số của các sản phẩm liên quan đến Covid-19

Chăm sóc sức khỏe không nằm trong số các ngành công nghiệp buộc phải kéo dài thời gian nghỉ Tết Nguyên đán, vì hầu hết các doanh nghiệp sản phẩm y tế tiếp tục làm việc vào ngày 3 tháng 2, mặc dù có sự sắp xếp làm việc linh hoạt Việc kéo dài kỳ nghỉ đã có tác động hạn chế đến sản xuất và bán hàng của ngành chăm sóc sức khỏe, mặc dù nó có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ khách hàng do lệnh cấm đại diện bán hàng đến thăm các chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Một sự thúc đẩy tạm thời cho sự tăng trưởng của ngành đang phát sinh từ nhu cầu gia tăng đối với các sản phẩm y tế liên quan đến 2019-nCoV, bao gồm:

- Sản phẩm bảo vệ: mặt nạ và quần áo bảo hộ, vv

- Sản phẩm chẩn đoán: bộ dụng cụ chẩn đoán, dụng cụ PCR và máy đo oxy, v.v

- Thuốc điều trị: Lopinavir / Ritonavir (Aluvia, thuốc HIV) và interferon; glucocorticoid, albumin và immunoglobulin ở người cho những bệnh nhân bị ảnh hưởng nghiêm trọng; các loại thuốc truyền thống của Trung Quốc bao gồm Thuốc tiêm Xue Bi Jing và Viên nang Lianhua Qingwen, v.v

- Các sản phẩm khác: mặt nạ phòng độc và máy tập trung oxy PSA, v.v

Kênh bán lẻ, đặc biệt là trực tuyến, đang chứng kiến sự tăng trưởng nhanh chóng trong các sản phẩm điều trị và phòng ngừa ho và cảm lạnh như vitamin C, Radix Isatidis Granules, Huo Xiang Zhengqi Tincture và nhiệt kế đo tai Bị cách ly do dịch bệnh 2019-nCoV, ngày càng nhiều người tiêu dùng đang thử các kênh trực tuyến và xu hướng chấp nhận lớn hơn này sẽ tiếp tục sau khi dịch bệnh giảm bớt Điều đó nói rằng, càng có nhiều bệnh nhân bị nhiễm và Covid-19 càng kéo dài, xác suất cao hơn là coronavirus sẽ biến đổi Nếu điều này xảy ra và có sự gia tăng ở những bệnh nhân bị nhiễm bệnh, ngành chăm sóc sức khỏe sẽ phải đối mặt với những thách thức chưa từng có

Cải thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe

Covid-19 là dịch bệnh đầu tiên trên toàn quốc kể từ SARS năm 2003 Chính phủ và xã hội có nhiều kinh nghiệm hơn và chuẩn bị tốt hơn vào thời điểm này, nhưng một điểm uốn trong sự tăng trưởng của các trường hợp được xác nhận và nghi ngờ vẫn chưa được đưa ra khi thực hiện các biện pháp cứng rắn bao gồm tắt máy thành phố và hạn chế vận chuyển Chúng ta nên nhận ra hệ thống

y tế công cộng của Trung Quốc có chỗ để cải thiện

Chính phủ sẽ cải thiện một cách có hệ thống hệ thống phòng chống và kiểm soát bệnh truyền nhiễm sau đại dịch, đặc biệt là khả năng cảnh báo sớm và phòng ngừa thường trực tại các thành phố cấp 1 và cấp 2 với mật độ dân số cao và dân số di động Thượng Hải đã thành lập Trung tâm lâm sàng y tế công cộng ngay sau SARS để cách ly và điều trị bệnh nhân mắc bệnh và địa điểm này đóng vai trò chính trong việc kiểm soát việc mở rộng 2019-nCoV trong thành phố Cơ sở hạ tầng tương tự sẽ là một yêu cầu cơ bản trong các thành phố hàng đầu sau khi dịch bệnh Cơ sở hạ tầng này, các thiết bị và hệ thống liên quan của nó, sẽ tạo ra nhu cầu mua sắm lớn tại các doanh nghiệp sản phẩm y tế

Số hóa các hệ thống chăm sóc sức khỏe sẽ phát triển nhanh chóng sau năm 2019-nCoV giảm bớt Trong thời gian dịch bệnh, trợ lý chẩn đoán và theo dõi AI của iFlytek đã giúp sàng lọc cộng

đồng và chẩn đoán trường hợp nghi ngờ bởi các chuyên gia chăm sóc sức khỏe chính; một thuật toán AI được phát triển bởi Học viện Alibaba DAMO đã giúp chẩn đoán bộ axit nucleic; Tư vấn y

tế trực tuyến đã được Chính phủ khuyến khích cho các bệnh nhân nghi ngờ mắc cúm với các triệu chứng nhẹ để giúp giảm bớt căng thẳng giữa các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và tránh nhiễm trùng chéo Dịch sẽ thúc đẩy việc áp dụng toàn bộ số hóa trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là điều trị từ xa trong y học cơ bản Các trợ lý chẩn đoán AI sẽ được thông qua, cũng như AI

hỗ trợ các hệ thống phòng ngừa và kiểm soát bệnh truyền nhiễm trong CDC và quản trị cổng xuất cảnh, mang lại cơ hội mới cho các công ty công nghệ liên quan

Nhiều sự kiện bạo lực nhắm vào nhân viên y tế đã làm dấy lên mối lo ngại công khai muộn, cùng với thời gian dài của khối lượng công việc cực kỳ căng thẳng, thăng tiến tương đối chậm và bồi thường thấp, dự kiến sẽ dẫn đến cải thiện đáng kể hệ thống lương và phúc lợi cho nhân viên y

tế trong thời gian ngắn Điều này phù hợp với hướng cải cách chăm sóc sức khỏe, cụ thể là giảm

tỷ suất lợi nhuận của sản phẩm y tế của bệnh viện và tăng tỷ suất lợi nhuận của dịch vụ chăm sóc sức khỏe Hơn nữa, khuyến khích doanh thu theo chiều dọc của các chuyên gia chăm sóc sức khỏe trong khu vực công và tư nhân có thể cải thiện hiệu quả của toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe Cuối cùng, Covid-19 cũng đã nâng tầm cho các quan chức chính phủ, những người cần có

sự hiểu biết sâu sắc hơn về hệ thống y tế để quản lý nó tốt hơn Hệ thống y tế được thiết lập để phát triển dưới sự giám sát chuyên nghiệp hơn trong tương lai

Ngành năng lượng: Sự bùng nổ của năm Covid-19 đã phủ bóng đen lên nền kinh tế và các

lĩnh vực khác nhau của Trung Quốc Về năng lượng, mối quan tâm tập trung vào nhu cầu hàng hóa giảm và nguồn cung hạn chế do kéo dài kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Sự bùng phát đã tác động mạnh đến nhu cầu nhiên liệu và xăng của Q1, kéo giá dầu thô ngắn hạn giảm Trong phân khúc điện và than, cung và cầu sẽ dần trở lại đúng hướng sau khi công nhân trở lại làm việc

Sự suy giảm mạnh trong các hoạt động vận tải đã tác động đến nhu cầu về nhiên liệu máy bay, xăng và dầu diesel khá mạnh và đến lượt nó đã kìm hãm lại các hoạt động tinh luyện Nỗi lo

về sự sụt giảm nhu cầu hàng hóa mạnh mẽ đã khiến giá dầu thô giảm mạnh, WTI và Brent giảm mạnh hai phần trăm trong tháng 1 (WTI -13,6%; Brent -15%) Công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie dự báo nhu cầu dầu của Trung Quốc trong quý 1 năm 2020 sẽ giảm 450.000 thùng mỗi ngày (bpd), giảm 3,5% so với Q4 2019 OPEC và các đồng minh đang xem xét tăng cường kiềm chế nguồn cung dầu thô thêm 500.000 bpd xuống 2.2 triệu bpd để ổn định giá dầu Tác động của SARS đã tập trung trong 3-6 tháng sau khi nó bùng phát và hy vọng nhu cầu dầu sẽ được kiềm chế trong nửa đầu năm 2020 và phục hồi trong nửa cuối năm nay

Biểu đồ 2: Nhu cầu dầu của Trung Quốc bị ảnh hưởng trong dịch SARS

(Nguồn của IEA, Bloomberg, Deloitte Research)

37TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

Tác động đến ngành điện: Kéo dài kỳ nghỉ lễ hội mùa xuân làm suy yếu nhu cầu điện và trì

hoãn một số dự án xây dựng nhà máy điện Tuy nhiên, tác động đến ngành điện vẫn còn tương đối im lặng Tình hình sẽ được cải thiện khi công nhân trở lại công việc Tuy nhiên, một số nhà sản xuất thiết

bị điện gặp trở ngại bởi tình trạng thiếu công nhân do việc gia hạn kỳ nghỉ hoặc hạn chế vận chuyển

Thị trường than bị đình trệ: Nhu cầu năng lượng yếu hơn và hoạt động công nghiệp chắc

chắn tác động đến sản xuất và tiêu thụ than nhiệt trong nước Hầu hết các mỏ than hiện đã đóng cửa, với các lô hàng bán và xe tải đang bị tạm giữ Họ sẽ không tiếp tục hoạt động cho đến cuối tháng 2 vì thông thường các thợ mỏ làm việc ở các thành phố xa nhà

Như vậy, ngành năng lượng ít phải đối mặt với sự suy giảm hơn so với du lịch, vận tải hoặc bán lẻ Các chuyên gia nhận định ngành điện và than sẽ trở lại đúng hướng khi mọi người trở lại làm việc Thời điểm của sự gia tăng nhu cầu dầu sẽ phụ thuộc vào mức độ nhanh chóng mà ngành giao thông phục hồi từ những hạn chế hiện tại Thật khó để dự đoán sẽ mất bao lâu để kiểm soát ổ dịch, nhưng việc ngăn chặn có thể đạt được với những nỗ lực liên tục, tác động có thể bị hạn chế

Ngành dịch vụ vận tải: Khi dịch bệnh đã phát triển, rõ ràng ngành công nghiệp vận tải sẽ bị

ảnh hưởng rất nhiều trong thời gian ngắn Mặc dù nhu cầu phân phối tiếp tục tăng, do tình trạng thiếu lao động hiện tại và mức độ cô lập của người dân, hiệu quả phân phối vẫn còn thấp Hồ Bắc

là một trung tâm vận tải, và các biện pháp kiểm soát giao thông được áp dụng trên toàn tỉnh, nơi

đã tạo thêm gánh nặng cho mạng lưới giao thông quốc gia.Năm 2019, tổng giá trị dịch vụ vận tải của Trung Quốc dự kiến sẽ đạt khoảng 288 nghìn tỷ NDT Hiệu suất cả năm 2020 của nó sẽ bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, với mức tăng trưởng giảm 5-6 điểm phần trăm xuống còn khoảng 230-300

nghìn tỷ NDT Mặc dù dịch bệnh đang ảnh hưởng đến ngành vận tải hiện nay, nhưng nó sẽ không

thay đổi hướng đi chung vào năm 2020 Phát triển vẫn sẽ tập trung vào cải thiện cơ sở hạ tầng, mở rộng thị trường dịch vụ vận tải của Trung Quốc

Ngành dịch vụ tiêu dung: Khu vực tiêu dùng, bao gồm bán lẻ, ăn uống và khách sạn, đã phải

chịu đựng sự bùng phát của coronavirus Tác động của dịch này đối với thị trường tiêu dùng của Trung Quốc sẽ vượt quá SARS năm 2003 Trở lại năm 2003 trong đợt dịch SARS, đóng góp của chi tiêu tiêu dùng cuối cùng của Trung Quốc vào tăng trưởng GDP là 35,4%, nhưng đã tăng lên 57,8% vào cuối năm 2019 Đánh giá từ tác động của SARS đối với tổng doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội năm 2003, ước tính một cách dè dặt rằng tăng trưởng hàng năm trong tổng doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội sẽ giảm xuống 3% trong quý đầu năm 2020

Khi ngành công nghiệp mang tác động lớn nhất, phục vụ đang phải vật lộn để tồn tại Ví dụ, Xibei Youmian Village, một thương hiệu liên kết với tập đoàn phục vụ khổng lồ Xibei, có hơn 400 cửa hàng tại hơn 60 thành phố trên cả nước Nhưng gần như tất cả các hoạt động kinh doanh cửa hàng của nó đã bị đình chỉ Theo người đứng đầu Xibei, công ty sẽ mất từ 700 triệu đến 800 triệu nhân dân tệ trong dịp Tết này và chỉ có ba tháng dự trữ dòng tiền Ngành du lịch và khách sạn, vốn phụ thuộc nhiều vào tính thời vụ, cũng bị ảnh hưởng rất nhiều Nó phải đối mặt với chi phí hoạt động và áp lực dòng tiền trong tiền thuê và nhân lực, và một số công ty thậm chí phải đối mặt với phá sản Cửa hàng bách hóa và trung tâm mua sắm cũng tương tự Nhiều người trong số họ đã rút ngắn giờ làm việc hoặc trì hoãn mở cửa Các nhà bán lẻ bao gồm IKEA, Uniqlo và Wanda Plaza

đã đóng cửa tất cả các cửa hàng cấp 2 của họ

Trong khi đó, một số lĩnh vực tiêu thụ trực tuyến cũng đang bị ảnh hưởng bởi nỗi sợ coronavirus Chẳng hạn, các đơn đặt hàng trực tuyến về hàng hóa phục vụ và thực phẩm tươi sống trên các địa phương đã giảm Sự thiếu hụt năng lực trong hậu cần cũng đã ảnh hưởng đến kinh doanh thương mại điện tử của Trung Quốc Một mặt, do hạn chế đi lại trên toàn quốc, cộng đồng địa phương đã

bắt đầu hạn chế phạm vi thời gian đóng gói và giao hàng thực phẩm Ngoài ra, nhu cầu dịch vụ và mua sắm trực tuyến tăng cao đã ảnh hưởng đến quản lý chuỗi cung ứng, kiểm soát hàng tồn kho, hậu cần và giao hàng của các doanh nghiệp trực tuyến Dưới áp lực nặng nề, ngành công nghiệp tiêu dùng đang chìm đắm trong một cuộc chiến sinh tồn Cửa hàng bách hóa Wanda và China Resources, và các nhà khai thác bất động sản thương mại khác, đã tuyên bố giảm tiền thuê liên tiếp cho người thuê; ngành công nghiệp phục vụ cũng đã cố gắng phục hồi những tổn thất do dịch bệnh gây ra bằng cách tăng tỷ lệ bán hàng trực tuyến Ngoài ra, một số nền tảng dịch vụ cuộc sống, như Meituan, đã cung cấp nhiều hỗ trợ khác nhau cho các thương nhân, bao gồm miễn giảm hoa hồng, gia hạn phí hàng năm và thu tiền mặt miễn phí Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ của nhà nước

sẽ cố gắng cung cấp cho khu vực tiêu dùng nhiều không gian hơn vào năm 2020 Chính phủ đang khuyến khích các tòa nhà thương mại lớn, trung tâm mua sắm và nhà điều hành thị trường giảm tiền thuê nhà cho những người thuê nhà nhỏ trong dịch bệnh,và đã ban hành trợ cấp tài chính cho các doanh nghiệp cho thuê có biện pháp giảm tiền thuê nhà Với tình trạng bùng phát hiện nay, doanh thu của các nhà hàng, khách sạn và các nhà bán lẻ lớn khác sẽ giảm đáng kể trong nửa đầu năm 2020, với các siêu thị và cửa hàng tiện lợi ít bị ảnh hưởng Hơn nữa, khi thời kỳ tiêu thụ theo mùa cao điểm nhất hiện nay đã qua và người tiêu dùng lo lắng về triển vọng kinh tế, thị trường tiêu dùng sẽ khó vượt quá mức trước dịch Tăng trưởng cả năm của tổng doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội dự kiến sẽ giảm xuống dưới 8%

Tuy vậy, giá trị của các dịch vụ thương mại điện tử và đời sống cộng đồng khác nhau đã được nêu bật trong dịch Họ đóng một vai trò quan trọng mặc dù có một số thiếu sót trong chuỗi cung ứng, hàng tồn kho và hậu cần Tỷ lệ bán lẻ trực tuyến hàng hóa vật chất trong tổng doanh số bán

lẻ hàng tiêu dùng xã hội sẽ tiếp tục tăng trong năm 2020; trong khi đó, tốc độ tăng trưởng doanh

số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ trực tuyến trong năm 2020 dự kiến sẽ vượt quá 20% Ngoài ra, được thúc đẩy bởi những tiến bộ trong công nghệ, phân phối bằng robot và các sản phẩm liên quan đến

an toàn thực phẩm sẽ được sử dụng rộng rãi hơn

4 CÁC KỊCH BẢN CHO KINH TẾ VIỆT NAM TRONG NĂM 2020

Theo báo cáo “Đánh giá ảnh hưởng của dịch bệnh corona đối với phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam.” Của Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư trình phiên họp thường kỳ Chính Phủ tháng 2/2020 cho rằng chỉ tiêu tăng trưởng GDP 6,8% trong năm 2020 là thách thức rất lớn trong bối cảnh ảnh hưởng hạn hán, xâm nhập mặn, dịch bệnh kép từ Covid-19 và dịch bênh khác trên gia súc, gia cầm (H5N1, H5N6)

Báo cáo chỉ ra tình hình dịch viêm phổi cấp Covid-19 diễn ra rất nhanh, nghiêm trọng, khó lường và chưa dự báo được đỉnh dịch cũng như thời điểm kết thúc, quy mô và phạm vi tác động Dịch bệnh sẽ ảnh hưởng toàn diện đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội của đất nước Bên cạnh đó, tâm lý người dân trong xã hội cũng sẽ bị tác động mà đặc biệt là lực lượng lao động Điều này sẽ gây ra tình trạng thiếu hụt lao động tức thời, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và lưu chuyển thương mại khiến sản xuất kinh doanh bị đình trệ

Tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, Chính phủ đã đề ra chỉ tiêu tăng trưởng GDP năm 2020 là 6,8% Tuy nhiên, trên cơ sở dự kiến những tác động trực tiếp và gián tiếp của dịch Covid-19 tới các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra hai kịch bản: dịch Covid-19 khống chế kịp thời trong quý 1, ước tính GDP năm 2020 tăng 6,25% so với năm trước (giảm 0,55 điểm % so với chỉ tiêu); dịch Covid-19 được khống chế trong quý 2, ước tính GDP năm 2020 tăng 5,96% (thấp hơn 0,84 điểm %)

Để năm 2020 đạt mức tăng trưởng GDP 6,8% theo Nghị quyết 01 trong bối cảnh dịch Covid-19

39TÁC ĐỘNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN KINH TẾ TRUNG QUỐC-MỘT PHÂN TÍCH TỔNG QUAN

được kiểm soát và khống chế ngay trong quý 1 và 2, báo cáo này cho rằng quý 3 và 4, kinh tế Việt Nam phải đạt được mức tăng trưởng vượt trội Cụ thể, quý 1 tăng 4,52% (thấp hơn 2,0 điểm %), quý 2 tăng 6,66% (cao hơn 0,01 điểm %), quý 3 tăng 7,67% (cao hơn 0,56 điểm %) và quý 4 tăng 7,5% (cao hơn 0,69 điểm % so với mục tiêu)

Muốn làm được điều này, yêu cầu đặt ra là dịch tả lợn Châu phi phải được khống chế hoàn toàn, tái đàn thành công, sản lượng thịt lợn tăng cao khoảng 10%-14% (ở quý 3 và 4) Bên cạnh

đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo phải nỗ lực đảm bảo mức tăng 13,17% tại quý 3 (cao hơn khoảng 2 điểm %) đồng thời quý 4 tăng 11,76% (cao hơn 0,73 điểm %)

Về tác động của dịch Covid-19 đến chỉ số giá tiêu dùng, hai kịch bản được báo cáo chỉ ra: Trường hợp dịch Covid-19 kết thúc ở quý 1, giá các mặt hàng thực phẩm có nguy cơ tăng cao hơn

ở quý 2 Song, nếu dịch Covid-19 kết thúc ở quý 2, giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm tươi sống, giá các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu trong gia đình tăng cùng với giá xăng, dầu có xu hướng tăng trở lại khi hết dịch Do đó, kịch bản thứ nhất với việc giá lương thực, thực phẩm, đồ uống, may mặc chỉ tăng cao vào các dịp lễ Tết do nhu cầu tăng cộng thêm những ảnh hưởng của dịch Covid-19 (kết thúc ở quý 1), dự báo CPI bình quân năm 2020 so năm 2019 tăng 3,96%

Kịch bản 1: Dịch Covid-19 kết thúc cuối quý 1/2020

Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu Tư 2/2020

Với kịch bản 2, giá thực phẩm sẽ tăng khoảng 2% do nhu cầu tăng và ảnh hưởng của dịch cúm gia cầm H5N1 tái phát Thêm vào đó, giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào một số ngành sản xuất sẽ tăng, như giá xăng dầu điều chỉnh tăng 5%, giá gas tăng 10% ước tính tác động vào CPI khoảng 0,12% Cộng với yếu tố thiên tai và thời tiết bất lợi như hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước cho thủy điện có thể xảy ra , dự báo CPI bình quân năm 2020 so năm 2019 tăng 4,86%

Kịch bản 2 : Dịch Covid-19 kết thúc cuối quý 2/2020

Nguồn: Bộ Kế hoạch và Đầu Tư 2/2020

Việt Nam có quan hệ kinh tế quy mô lớn và giao lưu nhiều mặt với Trung Quốc, trong bối cảnh khó khăn của dịch bệnh, cần ưu tiên các giải pháp về phòng chống dịch bệnh đồng thời cần thực hiện các giải pháp duy trì, ổn định sản xuất để tránh bị tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế

5 KẾT LUẬN

Năm 2020 còn có ý nghĩa đặc biệt đối với Trung Quốc Đây là hạn chót cho cả việc hoàn thành xây dựng một xã hội giả toàn diện và Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 Ba mục tiêu mang tính biểu tượng nhất sẽ đạt được vào cuối năm 2020 là: (i) Nhân đôi GDP dựa trên khối lượng năm 2010;(ii) tăng gấp đôi thu nhập hộ gia đình so với mức 2010; và (iii) xóa bỏ hoàn toàn nghèo đói

ở nông thôn

Liệu những mục tiêu này có đạt được ra sao, mức độ bùng phát COVID-19 đã cản trở sự phát triển lâu dài của Trung Quốc và thế giới có thể dựa vào tăng trưởng của Trung Quốc như thế nào,

vì Trung Quốc đóng góp hơn 40% vào tăng trưởng toàn cầu năm 2019

Vẫn còn quá sớm để đánh giá chính xác thiệt hại kinh tế của Trung Quốc đối với sinh kế của người dân, với COVID-19 vẫn chưa được kiểm soát và các hoạt động kinh tế vẫn đang bị trì hoãn Dựa trên kinh nghiệm từ cuộc khủng hoảng SARS năm 2002-2003, nhiều chuyên gia cho rằng có thể thấy trước sự phục hồi nhanh chóng của nền kinh tế Trung Quốc về việc phục hồi hàng tồn kho, phục hồi nhu cầu, nâng cao tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ sau dịch Covid-19 Tăng trưởng kinh tế cũng sẽ nhận được hỗ trợ tài chính và tiền tệ mạnh mẽ từ chính phủ; và đầu tư cơ sở hạ tầng địa phương, được tài trợ bởi trái phiếu đặc biệt, như năm 2019

Đối với kinh tế Việt Nam, các cơ quan chức năng và địa phương bảo đảm thực hiện nghiêm, đồng bộ, toàn diện các giải pháp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, bảo đảm hiệu quả của từng giải pháp cũng như hiệu quả cộng hưởng của các nhóm giải pháp trong phòng, chống và kiểm soát dịch bệnh Trong điều hành, các cấp cần triển khai tốc độ xử lý, thực hiện các giải pháp phải quyết liệt, hiệu quả, khắc phục ảnh hưởng của dịch bệnh tới các lĩnh vực kinh tế - xã hội của đất nước

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 https://ihsmarkit.com/research-analysis/impact-of-covid19-on-the-chinese-and-global-economy.html

2 https://www.weforum.org/agenda/2020/02/economic-toll-coronavirus- manufacturing-tourism-china-asia/

3 https://theaseanpost.com/article/chinas-economic-battle-covid-19

4 with-a-new-sort-of-threat

https://www.economist.com/finance-and-economics/2020/02/20/covid-19-presents-economic-policymakers-5 http://www.xinhuanet.com/english/2020-02/13/c_138780524.htm

6 china039s-economy-will-be-limited