Luận văn: Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định chủ thể chân chính sáng tạo và quyết định sự vận động phát triển của lịch sử là quần chúng nhân dân. Ông cha ta đúc kết: đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân. Kế thừa và phát triển những tư tưởng ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có quan niệm đúng đắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng. Người khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” [35, tr.276]. Thấm nhuần tư tưởng đó, quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm khơi dậy, tập hợp, đoàn kết đông đảo quần chúng nhân dân, phát huy vai trò, sức mạnh to lớn của họ để giành thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta. Những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của hơn 25 năm đổi mới đất nước vừa qua là bằng chứng sinh động khẳng định chân lý: đổi mới phải vì lợi ích của nhân dân, dựa vào dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của nhân dân. Đồng thời hiện nay cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phát huy được mọi tiềm năng của quần chúng nhân dân để thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

1.1 Thực chất phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong

sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng 101.2 Những vấn đề có tính quy luật phát huy vai trò quần chúng

nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng 28

Chương 2 TÌNH HÌNH VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN PHÁT HUY

VAI TRÒ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN TRONG

SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở TỈNH LÂM ĐỒNG

2.1 Tình hình phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong

sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay 462.2 Giải pháp cơ bản phát huy vai trò quần chúng nhân dân

trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay 63

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định chủ thể chân chính sáng tạo vàquyết định sự vận động phát triển của lịch sử là quần chúng nhân dân Ôngcha ta đúc kết: đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân Kế thừa vàphát triển những tư tưởng ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có quan niệm đúngđắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng Ngườikhẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân Trong thế giớikhông gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” [35, tr.276] Thấmnhuần tư tưởng đó, quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã cónhiều chủ trương, chính sách nhằm khơi dậy, tập hợp, đoàn kết đông đảo quầnchúng nhân dân, phát huy vai trò, sức mạnh to lớn của họ để giành thắng lợi vĩđại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hộitrên đất nước ta Những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử của hơn 25 nămđổi mới đất nước vừa qua là bằng chứng sinh động khẳng định chân lý: đổi mớiphải vì lợi ích của nhân dân, dựa vào dân, phát huy vai trò chủ động, sáng tạocủa nhân dân Đồng thời hiện nay cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phát huyđược mọi tiềm năng của quần chúng nhân dân để thực hiện thắng lợi sự nghiệpđổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Lâm Đồng là một tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chínhtrị, quốc phòng, an ninh của khu vực Tây Nguyên; có lợi thế về khí hậu, cảnhquan môi trường, đất đai, khoáng sản, để phát triển kinh tế - xã hội Quầnchúng nhân dân các dân tộc tỉnh Lâm Đồng có truyền thống cách mạng, đoànkết gắn bó với Đảng, với chế độ; có ý chí anh dũng kiên cường, bất khuấttrong đấu tranh giải phóng dân tộc Sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng trongnhững năm qua đã đạt được những thành tựu quan trọng: kinh tế - xã hội pháttriển, quốc phòng an ninh được củng cố và tăng cường, đời sống của đại bộ

phận nhân dân được cải thiện và ngày càng nâng cao [14, tr.43] Có đượcnhững thành quả quan trọng đó là do Lâm đồng đã phát huy được sức mạnhtổng hợp của nhiều lực lượng, nhiều yếu tố; mà một trong những vấn đề cótính quy luật và là động lực trực tiếp, chủ yếu, đó là phát huy được vai trò củaquần chúng nhân dân Cấp ủy đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị - xãhội các cấp trong tỉnh đã có nhận thức đúng đắn vai trò của quần chúng nhândân, khơi dậy và phát huy được tính năng động, sáng tạo của quần chúngnhân dân các dân tộc trong tỉnh tích cực, tự giác, sáng tạo, nỗ lực phấn đấuvươn lên, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mớicủa tỉnh Tuy nhiên, đến nay Lâm Đồng vẫn là tỉnh nghèo, những thành tựuđạt được chưa tương xứng với tiềm năng của địa phương Những nhân tố chủquan của các chủ thể tiến hành công tác vận động, phát huy vai trò của quầnchúng nhân dân trong tỉnh vì sự nghiệp đổi mới còn nhiều bất cập Trong khi

đó trình độ dân trí của Lâm Đồng không đồng đều, còn có sự cách biệt lớngiữa thành thị với nông thôn, vùng sâu, vùng xa, dân cư đa dạng, đồng bàodân tộc thiểu số ở tỉnh Lâm Đồng chiếm tỷ lệ khá cao, trình độ, năng lực, kinhnghiệm lao động sản xuất, tiếp thu tiến bộ khoa học để phát triển kinh tế, xãhội, tổ chức cuộc sống còn hạn chế Những vấn đề nêu trên có tác động khôngnhỏ đến chất lượng, hiệu quả phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sựnghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng Vì vậy, đặt ra yêu cầu khách quan cầnnghiên cứu làm rõ cả lý luận và thực tiễn vấn đề phát huy vai trò quần chúngnhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Xung quanh vấn đề phát huy vai trò quần chúng nhân dân đã đượcnhiều nhà khoa học nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Trong sự toàndiện và phong phú của các vấn đề đã được nghiên cứu, có thể khái quát thànhmấy khuynh hướng chính sau đây:

Trước hết, quan niệm về nhân dân, vai trò và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân Tiêu biểu cho khuynh hướng này có các công trình: “Dân là gốc, dân là chủ”, Bùi Đình Phong [46]; “Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của quần chúng nhân dân trong lĩnh vực an ninh trật tự”, Phùng Văn Nam [41];

“Tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng”, Lê Thị Thanh Phụng [47]; “Phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh”, Phạm Văn Nhuận [43];

“Bộ đội Biên phòng phát huy vai trò của quần chúng nhân dân ở các xã biên giới phía Bắc trong nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia hiện nay”, Bùi Bảo Kiếm [26]; “Phát huy vai trò quần chúng nhân dân các xã biên giới trong nhiệm vụ phòng chống buôn lậu của Bộ đội Biên phòng hiện nay”, Trần Văn

Lực [39]

Các công trình trên đã đề cập một cách tương đối có hệ thống cơ sở lýluận và thực tiễn về vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cáchmạng, phân tích mối quan hệ biện chứng giữa vai trò của quần chúng nhândân với vai trò của cá nhân lãnh tụ Từ đó, đi đến khẳng định yếu tố quyết

định thuộc về vai trò của quần chúng nhân dân Tác giả Bùi Đình Phong đặt

vấn đề nghiên cứu quan niệm về dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh một cáchkhá toàn diện, từ đó đi đến khẳng định dân là gốc của cách mạng, phát huyquyền làm chủ của nhân dân trong giai đoạn cách mạng mới không những chỉ

là dân chủ đại diện mà phải mở rộng và tăng cường dân chủ trực tiếp Vấn đềphát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong thời kỳ đổi mới theo tư tưởng

Hồ Chí Minh, tác giả Phạm Văn Nhuận đã luận giải một số nội dung, yêu cầu

cần thực hiện trong giai đoạn hiện nay đó là: quán triệt quan điểm nhân dân,quần chúng; phát huy vai trò nhân dân là người chủ đất nước; cán bộ, đảngviên nỗ lực phấn đấu thực hiện nhiệm vụ vì hạnh phúc của nhân dân Tác giảBùi Bảo Kiếm, Trần Văn Lực đã phân tích và làm sâu sắc thêm những vấn đề

về phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong tính đặc thù ở các xã biêngiới trong nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia và phòng, chống buôn lậu.

Thứ hai, vấn đề xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, đội ngũ cán bộ

có đủ năng lực, kinh nghiệm trong đoàn kết vận động quần chúng nhân dân

Có các công trình: “65 năm thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, Nguyễn Bá Dương [9]; “Quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”, của nhà báo Tương Lai, Báo Mới 26/8/2011; “Thực hành dân chủ kỷ cương, công khai và trách nhiệm”, Trương Văn Non [44]; “Triết lý lấy sức dân, của dân, tài dân làm lợi cho dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh”, Nguyễn Cương [7].

Ở các công trình này các tác giả đã tập trung làm rõ vấn đề xây dựngNhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng hệ thống chính trị các cấp ởđịa phương vững mạnh, định ra chủ trương, chính sách đúng đắn, phù hợp vớiquyền và lợi ích chính đáng của nhân dân; đồng thời phải phát huy quyền,nghĩa vụ của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng Tác giả Trương Văn Non

đã luận giải và đi đến khẳng định: thực hiện đầy đủ quyền dân chủ đi đôi vớităng cường kỷ cương của pháp luật tạo ra môi trường chính trị - xã hội lànhmạnh, như vậy sẽ phát huy được sức mạnh của mọi yếu tố, mọi nguồn lực đểphát triển Từ những lược khảo quan niệm về dân trong lịch sử tư tưởng ViệtNam, tác giả Nguyễn Cương khẳng định và làm sáng tỏ thêm tư tưởng Hồ ChíMinh về triết lý lấy sức dân, của dân, tài dân để làm lợi cho dân Bởi vì,không chỉ dân là gốc, dân là nền móng, dân như nước, mà dân còn là chủ.Mục đích xây dựng nước Việt Nam không chỉ độc lập mà còn tự do, hạnhphúc và dân chủ Do vậy, phải đem toàn bộ sức người, sức của, tinh thần, vậtchất, tài năng, của cải, tài sản trong dân để làm lợi cho dân

Thứ ba, những vấn đề về đoàn kết, vận động quần chúng nhân dân tạo sự đồng thuận xã hội để phát triển: “Đoàn kết xã hội động lực phát triển xã hội”,

Hà Văn Núi [45]; “Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh”, Nguyễn Trọng Chuẩn [6]; “Kinh nghiệm và yêu cầu vận động bà con các dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng “Xây dựng nếp sống văn minh, xoá bỏ các tập tục lạc hậu”, Cao Thị Ngọc Thủy [50]; “Lâm Đồng với công tác tuyên truyền giáo dục tinh thần đoàn kết chống chia rẽ kỳ thị dân tộc”, Lê Văn Tư

[56]

Tác giả Cao Thị Ngọc Thủy đã khẳng định thực hiện sự nghiệp đổi mới

do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh LâmĐồng đã có sự phát triển, đời sống của bà con các dân tộc đã được cải thiệnmột bước Tuy nhiên, trình độ dân trí của bà con các dân tộc thiểu số còn thấp

là một cản trở lớn cho sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng Vì vậy, phải tăngcường công tác giáo dục làm chuyển biến nhận thức của đồng bào Từ chuyểnbiến về nhận thức làm chuyển biến về hành động, phát triển kinh tế, văn hoá,

xã hội, bảo vệ an ninh, quốc phòng, từ đó các luật tục lạc hậu sẽ từng bước bịđẩy lùi, nếp sống văn minh, đời sống văn hoá mới sẽ từng bước được xâydựng, củng cố Tác giả Lê Văn Tư đã luận giải những vấn đề có tính chất đặcthù trong công tác tuyên truyền, giáo dục chống chia rẽ, kỳ thị dân tộc ở tỉnhLâm Đồng Xây dựng đoàn kết giữa các dân tộc trong tỉnh, đoàn kết giữađồng bào người Kinh - người Thượng có ý nghĩa quan trọng trong phát triểnkinh tế, xã hội ở địa phương

Với nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, nhưng các công trình trên đềukhẳng định vấn đề đoàn kết nhân dân, phương pháp vận động quần chúngkhoa học sẽ tạo ra sự đồng thuận xã hội, khơi dậy được mọi tiềm năng, trísáng tạo trong quần chúng nhân dân Đây là vấn đề có ý nghĩa quan trọng, làđộng lực trực tiếp trong sự nghiệp đổi mới

Những nghiên cứu nêu trên là cơ sở lý luận và là nguồn tư liệu thiếtthực để tác giả nghiên cứu, tham khảo, kế thừa và phát triển trong thực

hiện đề tài Tuy nhiên, do mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu nêncác công trình trên đây chỉ tập trung nghiên cứu về phát huy vai trò quầnchúng nhân dân nói chung, chưa có công trình nào tiếp cận, đi sâu nghiên

cứu vấn đề: “Phát huy phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự

nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng” Do vậy, đề tài luận văn tác giả lựa chọn

không trùng lắp với các công trình đề tài đã công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

* Mục đích của luận văn: Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn về

phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh LâmĐồng, đề xuất một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò quần chúng nhân dântrong sự nghiệp đổi mới ở địa bàn chiến lược này hiện nay

* Nhiệm vụ của luận văn:

Làm rõ thực chất và những vấn đề có tính quy luật phát huy vai tròquần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

Đánh giá thực trạng, chỉ ra những nguyên nhân thành tựu và hạn chếcủa việc phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng hiện nay

Đề xuất một số giải pháp cơ bản phát huy vai trò quần chúng nhân dântrong sự nghiệp đổi mới ở Lâm Đồng hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Đối tượng nghiên cứu: Những khía cạnh bản chất của phát huy vai

trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

* Phạm vi nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến vai

trò quần chúng nhân dân, phát huy vai trò quần chúng nhân dân gắn với điều kiện đặcthù về kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh Lâm Đồng; thời gian từ năm 1986 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận của luận văn là lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư

tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quầnchúng nhân dân, vai trò và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong sựnghiệp cách mạng

* Cơ sở thực tiễn của luận văn là các báo cáo, tổng kết, đánh giá của

Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, Ban Dân vận Trung ương; của Tỉnh ủy, Ủy ban nhândân tỉnh và một số cơ quan chức năng của tỉnh Lâm Đồng; các công trìnhnghiên cứu khoa học các cấp đã công bố và khảo sát thực tiễn của tác giả

* Phương pháp nghiên cứu của luận văn là dựa trên cơ sở phương pháp

luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, tác giả sử dụng một

số phương pháp cơ bản như: phân tích và tổng hợp; quy nạp và diễn dịch; lôgíc

và lịch sử; phương pháp thống kê, so sánh, hệ thống hóa và phương phápchuyên gia để làm sáng tỏ và cụ thể hóa nội dung nghiên cứu của luận văn

6 Ý nghĩa của luận văn

Với những kết quả nghiên cứu bước đầu, luận văn có thể dùng làm tàiliệu tham khảo, nghiên cứu giảng dạy về vấn đề vai trò và phát huy vai tròquần chúng nhân dân Đồng thời là cơ sở để các cấp lãnh đạo, các ngànhtrong tỉnh Lâm Đồng nghiên cứu, tham khảo trong việc hoạch định các chủtrương, chính sách đoàn kết, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trongthực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của tỉnh

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệutham khảo và phụ lục

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CÓ TÍNH QUY LUẬT PHÁT HUY VAI TRÒ QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI

là do ý chí của đấng tối cao, do “mệnh trời” Cũng có những nhà tư tưởng đềcao vai trò của quần chúng nhân dân, nhưng lại không nhận thức được mộtcách khoa học vai trò đó Chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra những dấu hiệuđặc trưng, bản chất quan niệm về quần chúng nhân dân, đó là: những ngườilao động sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội; bộ phận dân cưchống lại những lực lượng xã hội lạc hậu, phản động, giai cấp thống trị ápbức, bóc lột cản trở tiến bộ xã hội; lợi ích là vấn đề cơ bản liên kết các thànhviên trong trong cộng đồng người; thông qua qua hoạt động trực tiếp hay giántiếp của mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, quần chúng nhân dânthúc đẩy tiến bộ xã hội Theo đó, có thể khẳng định rằng quan niệm của chủnghĩa Mác - Lênin về quần chúng nhân dân là một quan niệm có tính lịch sử,vận động và phát triển theo sự phát triển của lịch sử xã hội; do đó, có tính giaicấp sâu sắc Quần chúng nhân dân không phải là phép cộng của tất cả nhữngcá nhân mà là sự liên kết những cá nhân ấy thành một khối thống nhất, dưới

sự lãnh đạo của một giai cấp, đảng phái hay một thủ lĩnh Cơ sở của sự liên

kết là lợi ích cơ bản của con người Lợi ích cơ bản bảo đảm cho con ngườisinh sống, tự do, bình đẳng và hạnh phúc Theo Hồ Chí Minh, đó là “quyềnsống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” [38, tr.272] Mục đích của

sự liên kết chính là nhằm thực hiện những nhiệm vụ của thời đại đặt ra vìhạnh phúc của chính con người

Chủ nghĩa Mác - Lênin trên cơ sở xác định đúng đắn mối quan hệ giữavai trò cá nhân và vai trò quần chúng nhân dân trong sự phát triển xã hội,khẳng định: quần chúng nhân dân là chủ thể chân chính sáng tạo và quyếtđịnh sự vận động, phát triển của lịch sử Quần chúng nhân dân không nhữngđóng vai trò quyết định trong sản xuất vật chất, trong cách mạng xã hội màcòn đóng vai trò vô cùng to lớn trong sự nghiệp phát triển các giá trị văn hóatinh thần của đời sống xã hội V.I.Lênin viết “Cách mạng là ngày hội củanhững người bị áp bức bóc lột Không lúc nào mà quần chúng nhân dân cóthể tỏ ra là người tích cực sáng tạo ra những trật tự xã hội mới như trong thời

kỳ cách mạng Trong những thời kỳ như thế thì nhân dân có thể làm đượcnhững kỳ công” [27, tr.131]

Thấm nhuần và vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác

- Lênin vào thực tiễn Việt Nam, Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn nhận thứcđúng đắn vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng.Người khẳng định “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, chứ không phải

là sự nghiệp của cá nhân anh hùng nào” [36, tr.197] Trong quá trình lãnh đạocách mạng, Đảng ta luôn coi nhân dân là cội nguồn sức mạnh vô tận, là yếu tốquyết định sự thành bại của cách mạng Một trong năm bài học kinh nghiệmlớn đã được nêu rõ trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độlên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định “Sự nghiệpcách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Chính nhân dân làngười làm nên những thắng lợi lịch sử Toàn bộ hoạt động của Đảng phải xuất

phát từ lợi ích và nguyện vọng chân chính của nhân dân Sức mạnh của Đảng

là ở sự gắn bó mật thiết với nhân dân” [21, tr.65]; trong mọi nhiệm vụ củacách mạng, Đảng ta luôn “dựa vào dân, lấy dân làm gốc”

Đổi mới để phát triển là quy luật chung của tất cả các quốc gia dân tộccho phù hợp với đặc điểm, xu thế thời đại hiện nay Đổi mới tuy không phải

là cách mạng xã hội và không hoàn toàn đồng nhất với khái niệm cải cách,nhưng đổi mới là quá trình mang tính cách mạng nhằm tạo ra những bướcnhảy vọt trong sự phát triển đất nước và xây dựng mô hình phát triển mới.Với ý nghĩa đó, sự nghiệp đổi đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo từĐại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, năm 1986 mang tính cách mạng, toàndiện, triệt để và sâu sắc Thực hiện sự nghiệp ấy là quá trình giải quyết mốiquan hệ biện chứng của những yếu tố khách quan, chủ quan: điều kiện tựnhiên, sự lãnh đạo của Đảng, tổ chức thực hiện của Nhà nước, vai trò của cáctổ chức chính trị, xã hội nhằm phát huy vai trò của quần chúng nhân dân – với

ý nghĩa là nguồn gốc, động lực và là mục tiêu của sự nghiệp đổi mới Bởi vì,

sự nghiệp đổi mới khởi đầu từ quần chúng nhân dân, chính từ sự tìm tòi, sángtạo của quần chúng nhân dân ở các hợp tác xã nông nghiệp và các doanhnghiệp đã khẳng định tính đúng đắn và đặt ra yêu cầu tất yếu phải đổi mới đểphát triển Vì vậy, sự nghiệp đổi mới hiện nay đòi hỏi phải phát huy vai tròquần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi mục tiêu, chương trình kinh tế xãhội, giữ vững ổn định chính trị và văn hóa tư tưởng

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là một bộ phận quần chúng

nhân dân Việt Nam sinh sống và lao động trong địa giới hành chính của tỉnh, làchủ thể góp phần tích cực vào thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng Xét theo nghĩa hẹp thì quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng lànhững người lao động chưa phải là cán bộ, đảng viên Nhưng xét theo nghĩarộng mà sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng hướng tới nhằm phát huy vai trò

của họ thì quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng bao gồm: cán bộ, đảng viên

và nhân dân cư trú, lao động thường xuyên, lâu dài ở tỉnh Lâm Đồng, khôngphân biệt giai cấp, dân tộc, tôn giáo, giới tính, trình độ, nghề nghiệp khác nhau

Về cơ cấu dân tộc, tôn giáo: dân số ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay có

khoảng 1.200.000 người, với tính đa dạng về dân tộc và tôn giáo, trong đó: dântộc Kinh ≈ 77%; K’Ho ≈ 12%; Mạ ≈ 2,5%; Nùng, Tày ≈ 2%; Hoa, Chu-ru ≈1,5%, các dân tộc khác mỗi dân tộc có tỷ lệ dưới 1% sống thưa thớt ở cácvùng sâu, vùng xa trong tỉnh [66] Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng có

sự gia tăng mạnh về số lượng do quá trình bố trí lại dân cư và tình trạng didân tự do (năm 1990 dân số Lâm Đồng khoảng 680.000 người, đến năm 2010tăng gần 50%, mà chủ yếu là ở khu vực nông thôn và sản xuất nông nghiệp).Toàn tỉnh có 143 xã, phường, thị trấn, trong đó có 49 xã và 64 thôn buôn đặcbiệt khó khăn, phần lớn trong số này là các xã, thôn, buôn có đông đồng bàodân tộc thiểu số sinh sống, nằm ở vùng sâu, vùng xa Sự đa dạng cộng đồngdân cư ở Lâm Đồng mang nhiều đặc điểm đa dạng của các vùng miền khácnhau, hội tụ nhiều nét văn hoá tốt đẹp của cộng đồng dân tộc đó là: cần cù,năng động, sáng tạo, có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh, với cơcấu ngành nghề khá đa dạng, tạo nên sự đa dạng về tập quán sản xuất và taynghề của quần chúng nhân dân trong tỉnh Tuy nhiên, vấn đề dân tộc thiểu số

và gia tăng cơ học dân số luôn là yếu tố gây nghèo, bất lợi đối với tăng trưởngkinh tế và công tác xoá đói giảm nghèo, tạo sức ép lớn về giải quyết các vấn

đề đời sống xã hội, an ninh chính trị, môi trường sinh thái và giải quyết công

ăn việc làm cho quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay

Tín ngưỡng, tôn giáo của các dân tộc thiểu số bản địa ở Lâm Đồng làthờ cúng đa thần, cúng ma…Với tín ngưỡng đó, một mặt phản ánh trình độdân trí thấp, đồng thời cũng qua đó cho ta thấy được khó khăn trong việctuyên truyền quan điểm, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước trong

phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Về tôn giáo, toàn tỉnh có 4 tôn giáo chính là(Phật giáo, Thiên chúa giáo, Tin lành và Cao đài) Với các tín đồ chiếm 65%dân số, (tỷ lệ này trong đồng bào dân tộc thiểu số là 78,7%) [66] Ngoài racòn có một số tôn giáo không thuộc hệ phái chính thống khác Vấn đề dântộc, tôn giáo và di dân tự do ở Lâm Đồng tạo nên nét đặc trưng riêng, đòi hỏichủ thể phát huy vai trò quần chúng nhân dân của tỉnh phải quán triệt và thựchiện nghiêm túc chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng và Nhà nước, xâydựng chủ trương, chính sách phù hợp với đặc thù về địa lý, kinh tế, lịch sử,văn hoá để tác động đúng nhu cầu, lợi ích của quần chúng nhân dân trongtỉnh, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc thiểu số

Đặc thù về phân bố dân cư: Lâm Đồng là một tỉnh miền núi, diện tích tự

nhiên khoảng 9.772,19 km2; rừng và đất rừng chiếm 64% diện tích toàn tỉnh;đất nông nghiệp chiếm 80%; mật độ dân cư trung bình 123 người/km2; do điềukiện địa lý, nên dân cư phân bố không đều, tập trung chủ yếu dọc các trục lộ,các trung tâm thành phố, thị xã, thị trấn (huyện Lạc Dương 16 người/km2) [63].Đặc điểm này liên quan trực tiếp đến công tác vận động, tuyên truyền, giáo dụcquần chúng nhân dân, tổ chức và phát động phong trào quần chúng nhân dânkhó có bề rộng và chiều sâu đồng bộ

Về trình độ kinh tế, xã hội: thế mạnh phát triển kinh tế của tỉnh Lâm

Đồng là nông, lâm nghiệp, công nghiệp hóa chủ yếu trên lĩnh vực nôngnghiệp, nông thôn Nông, lâm nghiệp chiếm 49% cơ cấu kinh tế, giá trị nôngsản xuất khẩu ≈ 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Hiện nay, tỉnh đanghình thành và phát triển một số khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khai tháckhoáng sản (Bauxít nhôm) và nông lâm sản, đặc biệt đã hình thành một sốkhu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao Tuy nhiên, tỷ trọng công nghiệp -xây dựng mới đạt 20% cơ cấu kinh tế Lĩnh vực du lịch - dịch vụ chiếm tỷtrọng 31% cơ cấu kinh tế, với lợi thế đặc biệt về khí hậu, rừng, cảnh quan

thiên nhiên và sắc thái văn hoá riêng, độc đáo của quần chúng nhân dân cácdân tộc ở tỉnh Lâm Đồng là đặc trưng thuận lợi để phát triển văn hoá du lịch

Đây là một trong những lợi thế mở ra cơ hội, môi trường, điều kiệnthuận lợi để khai thác và sử dụng được tiềm năng đa dạng về trình độ taynghề, độ tuổi, giới… của quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng trong sựnghiệp đổi mới Bên cạnh đó, cơ cấu kinh tế của tỉnh cũng phản ánh cơ cấutrong quần chúng nhân dân đó là phần lớn là nông dân, nông thôn; do vậy tưtưởng manh mún, nhỏ lẻ, tính cố kết cộng đồng có những mặt còn hạn chế, dễ

bị các thế lực thù địch kích động lôi kéo, mua chuộc, nhất là đồng bào dân tộcthiểu số Sau hơn 25 năm đổi mới, đời sống quần chúng nhân dân đã được cảithiện đáng kể, nhưng chưa vững chắc, còn tiềm ẩn nguy cơ tái nghèo trongđồng bào các dân tộc thiểu số, Lâm Đồng vẫn là tỉnh nghèo

Đặc điểm về đời sống văn hoá, tâm lý: quần chúng nhân dân ở tỉnh

Lâm Đồng có những mặt tích cực như thật thà, chịu khó trong lao động sảnxuất, có tinh thần đoàn kết trong cả cộng đồng cũng như đối với từng cộngđồng dân tộc trên địa bàn của tỉnh Đây là những mặt thuận lợi để quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng bước vào xây dựng cuộc sống mới văn minh, tiến

bộ Tuy nhiên, mặt hạn chế là đồng bào dân tộc thiểu số trình độ dân trí thấp,còn nhiều tập tục lạc hậu, chậm đổi mới, ít sáng tạo, bảo thủ Trình độ dân trívùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng kinh tế mới còn thấp, một bộ phậncòn nặng tư tưởng ỷ lại vào Nhà nước, chưa cố gắng tự lực vươn lên Nhữngđặc điểm đó là những trở ngại lớn, phản ánh tính năng động chủ quan củaquần chúng nhân dân trong việc tiếp thu tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trongsản xuất và xây dựng đời sống văn hoá mới còn hạn chế

Tiếp nối truyền thống vẻ vang đấu tranh giải phóng quê hương, trong

sự nghiệp cách mạng mới, đặc biệt là thực hiện sự nghiệp đổi mới đất nước từnăm 1986, dưới sự lãnh đạo, quản lý, điều hành của đảng bộ và chính quyền

địa phương, quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng đã phát huy vai trò làmchủ trong sự nghiệp đổi mới, nỗ lực phấn đấu vươn lên thoát khỏi đói nghèo,lạc hậu Những thành tựu đạt được trong sự nghiệp đổi mới, làm chuyển biếnmạnh mẽ tình hình kinh tế, đời sống văn hóa, xã hội ở tỉnh Lâm Đồng Đánhgiá của Đại hội Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng lần thứ IX khẳng định “Đảng bộ vànhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, tháchthức và đạt được những thành tựu quan trọng, thực hiện được mục tiêu đưaLâm Đồng thoát khỏi tình trạng chậm phát triển” [14, tr.43].

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là nguồn lực to lớn trong đổi mới, phát triển kinh tế địa phương Con người sống, tồn tại, xã hội phát triển

thì trước hết phải có ăn, mặc, sinh hoạt để đáp ứng những nhu cầu đó, conngười phải lao động sản xuất ra của cải vật chất Sản xuất vật chất là điều kiện

cơ bản quyết định sự tồn tại, phát triển của xã hội Hoạt động sản xuất vậtchất là hoạt động của toàn bộ xã hội chứ không phải của một cá nhân nào,trong đó lực lượng cơ bản, đông đảo, quyết định là quần chúng nhân dân;chính quần chúng nhân dân là nguồn lực lao động tạo ra của cải vật chất nuôisống con người và xã hội

Trước khi bước vào thực hiện sự nghiệp đổi mới năm 1986, trong bốicảnh chung của cả nước, tình trạng khủng hoảng kinh tế, xã hội ở tỉnh LâmĐồng làm cho cơ cấu kinh tế mất cân đối, hiệu quả thấp, công tác quản lý xãhội có nhiều hạn chế, đời sống quần chúng nhân dân ngày càng khó khăn,lòng tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý,điều hành của chính quyền địa phương giảm sút Trước bối cảnh khó khăn,phức tạp đó, Đại hội lần thứ IV Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng xác định một trongnhững nhân tố cơ bản để thực hiện 5 mục tiêu ổn định tình hình kinh tế, xãhội là “phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, tạo

ra phong trào cách mạng sôi nổi của quần chúng” [10, tr.42]

Nguồn lực to lớn mà quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng đã pháthuy sau hơn 25 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng gồm cả vật chất vàtinh thần, trí tuệ và lao động Bằng cơ chế, chủ trương, chính sách đúng đắncủa tỉnh Lâm Đồng, mà yếu tố suy đến cùng là giải quyết đúng đắn quan hệlợi ích để khơi dậy tiềm năng sáng tạo của quần chúng nhân dân tạo thànhđộng lực cho sự phát triển Cơ chế mới đã tạo điều kiện thuận lợi để vai tròquần chúng nhân dân được thể hiện sinh động trong thực tiễn sự nghiệp đổimới của tỉnh, đã giải phóng được sức lao động của quần chúng nhân dân, gắnlao động với tư liệu sản xuất và thành quả lao động của chính họ Với nguồnlực lao động dồi dào, nhiều phong trào lao động sản xuất sáng tạo của quầnchúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng đã đem lại hiệu quả thiết thực: ứng dụngkhoa học kỹ thuật, cải tiến công cụ, phương tiện, mở rộng quy mô, phươngpháp canh tác tiên tiến, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả lao động sảnxuất gắn với bảo vệ bảo môi trường Phong trào định canh, định cư, xây dựngkinh tế vườn hộ của đồng bào dân tộc thiểu số có sự chuyển biến rõ rệt, một

bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số đã tiếp cận với sản xuất hàng hóa, trồngcây công nghiệp, rau, hoa thương phẩm với kỹ thuật và thu nhập cao, đờisống của đồng bào được cải thiện, hạn chế được tình trạng du canh, du cư,phá rừng làm rẫy

Từ một tỉnh thiếu đói lương thực, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, đếnnay ở tỉnh Lâm Đồng đã chấm dứt được tình trạng hộ đói, giảm hộ nghèo còn13,39% [65], thấp nhất so với các tỉnh trên địa bàn Tây Nguyên Như vậy,quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm đồng giữ vai trò là nguồn lực chủ yếu thựchiện có hiệu quả những mục tiêu phát triển kinh tế trong sự nghiệp đổi mớicủa tỉnh “Nền kinh tế tiếp tục phát triển, nguy cơ tụt hậu về kinh tế so với cáctỉnh miền Đông Nam bộ và so với cả nước ngày càng thu hẹp; Lâm Đồng cơbản thoát khỏi tỉnh nghèo, chậm phát triển” [14, tr.175]

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là động lực trong tiến trình đổi mới, xây dựng, giữ vững và tăng cường sự ổn định chính trị, xã hội ở địa phương Vai trò đó, được thể hiện ở cả việc xây dựng chủ thể quyền lực chính

trị và môi trường chính trị, xã hội của tỉnh Sự nghiệp cách mạng giải phóngMiền Nam thống nhất đất nước năm 1975 thắng lợi, quần chúng nhân dân ởtỉnh Lâm Đồng giữ vai trò là chủ thể quyền lực chính trị, mọi quyền hành,quyền lực thuộc về quần chúng nhân dân và do chính họ quyết định “Chínhquyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra” [33, tr.698] Quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng trực tiếp bầu ra hệ thống chính quyền các cấp từtỉnh đến xã, thay mặt cho quần chúng nhân dân trong tỉnh quản lý, điều hànhxây dựng phát triển kinh tế, giữ vững anh ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

ở địa phương Thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát của quần chúng nhândân là một trong những biện pháp quan trọng để xây dựng, hoàn thiện và tăngcường quyền lực chính trị ở tỉnh Lâm Đồng Trong sự nghiệp đổi mới của tỉnhhiện nay, vai trò của quần chúng nhân dân trong việc giữ vững và nâng caoquyền lực chính trị ở địa phương càng đặt ra yêu cầu khách quan, được thểhiện bằng chính phương châm: dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, đâyvừa là quyền và nghĩa vụ của quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng trongviệc thực hiện vai trò của mình

Chính thông qua hoạt động thực tiễn của quần chúng nhân dân đặt rayêu cầu tất yếu phải đổi mới, giữ vững và tăng cường sự ổn định chính trị,

xã hội, tạo ra môi trường dân chủ, lành mạnh để phát triển Tình hình chínhtrị, xã hội trên địa bàn Tây Nguyên nói chung, tỉnh Lâm Đồng nói riêng luôntiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định chính trị, xã hội Quần chúng nhândân là những người tích cực xây dựng, đấu tranh, khắc phục những trở ngại,tác động tiêu cực, giữ vững sự ổn định chính trị, xã hội trong tỉnh Nhữngsuy nghĩ sáng tạo, những cách làm hay của quần chúng nhân dân trong sự

nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng trong các phong trào “Toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, giúp nhau xóa đói, giảm nghèo,ổn định cuộc sống, các phong trào tự quản ở cơ sở, mà điển hình là phongtrào xây dựng nông thôn mới trên 118 xã của tỉnh đã đem lại những hiệu quảthiết thực Qua đó, quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng ngày càng thểhiện đầy đủ vai trò của mình trong việc xây dựng đời sống chính trị, xã hội,giữ gìn anh ninh chính trị ở địa phương.

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là chủ thể kế thừa và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, xây dựng đời sống tiên tiến, hiện đại theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong các cộng đồng dân cư ở địa phương Những giá

trị văn hóa đặc sắc của các tộc người Tây Nguyên nói chung và quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng nói riêng bắt nguồn từ chính cuộc sống lao động,sinh hoạt của quần chúng nhân dân và có thể khẳng định đó là những giá trịtrường tồn trong đời sống của quần chúng nhân dân với những nét đặc sắc,phong phú như: các hình thức sinh hoạt văn hóa, sử thi, trường ca, các làn điệudân ca, điệu múa, chế tác nhạc cụ dân tộc, mà tiêu biểu nhất là sử thi và cồngchiêng, đó là tiếng nói tâm linh, tâm hồn của người Tây Nguyên, để diễn tảnhững niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống lao động và sinh hoạt hàng ngày của

họ

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng cũng chính là người lưu giữcác giá trị văn hóa tinh thần phong phú, đặc sắc của một tỉnh trên địa bàn TâyNguyên Những giá trị văn hóa tinh thần của các dân tộc trong tỉnh, tồn tại lâuđời song hành với đời sống quần chúng nhân dân và được lưu truyền từ thế hệnày sang thế hệ khác, những hình thức sinh hoạt văn hóa trong các lễ hội, sửthi, văn hóa cồng chiêng việc xác định niên đại của nó còn đang là vấn đềđặt ra, nhưng nó vẫn được giữ gìn và phát huy, trở thành những giá trị vănhóa tinh thần đặc sắc trong đời sống quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng,

góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Kế thừa, và phát huy những giá trị văn hóa tinh thần đặc sắc, tiêu biểu ấytrong sự nghiệp đổi mới hiện nay, quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng tíchcực xây dựng đời sống văn hóa tinh thần tiến bộ, lành mạnh, các hiện tượngtiêu cực, mê tín dị đoan từng bước được ngăn chặn và đẩy lùi ra khỏi đời sốngtinh thần của quần chúng nhân dân

Mặt khác, hoạt động thực tiễn của quần chúng nhân dân trong tỉnh vớiđời sống phong phú, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của họ là đề tài vô tận chonhững người lao động trí óc chuyên nghiệp sáng tạo ra những giá trị văn hóatinh thần cho xã hội Hồ Chí Minh đã căn dặn các văn nghệ sĩ “Chỉ có nhân dânmới nuôi dưỡng cho những sáng tác của nhà văn bằng nguồn nhựa sống, cònnếu nhà văn quên điều đó, nhân dân cũng sẽ quên anh ta” [34, tr 516]

Quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là lực lượng to lớn giữ vững và tăng cường sức mạnh quốc phòng – an ninh, đối ngoại của địa phương Tỉnh

Lâm Đồng có vị trí quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng và an ninhcủa vùng chiến lược Tây Nguyên và cả nước, là một trong những địa bàn màcác thế lực thù địch tập trung chống phá nhằm gây mất ổn định chính trị ở cáctỉnh Tây Nguyên Phát huy truyền thống cách mạng trong hai cuộc khángchiến, trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, quầnchúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là lực lượng to lớn đấu tranh làm thất bại

âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch lợi dụng chiêu bài “tự do tôn giáo”,

“dân chủ”, “nhân quyền” để kích động đồng bào phá rừng, tranh chấp đất đai,tập trung khiếu kiện đông người, vượt biên trái phép hoặc gây các “điểmnóng” trên địa bàn, góp phần giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xâydựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững mạnh

Cùng với những hoạt động đối ngoại của các cấp ủy đảng, chính quyềnđịa phương, quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng đóng vai trò quan trọng

trong hoạt động đối ngoại nhân dân Là một địa phương có lợi thế về địa hình,khí hậu, thu hút nhiều người nước ngoài đến du lịch và nghỉ dưỡng, thông quanhững hình thức sinh hoạt văn hóa tinh thần, giao tiếp, quần chúng nhân dântrong tỉnh đã góp phần tích cực vào công tác đối ngoại của địa phương Mặtkhác, thông qua những mối quan hệ tộc người, gia đình, bạn bè, quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng đã vận động việt kiều đầu tư phát triển kinh tế, xãhội kinh tế xã hội ở địa phương ngày càng có hiệu quả.

1.1.2 Quan niệm về phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

Khái niệm “Phát huy” theo Từ điển tiếng Việt là “làm cho cái hay, cáitốt, cái đúng toả tác dụng và tiếp tục phát triển thêm” [57, 1023] “Cái hay”;

“cái tốt” là những cái vốn có, cái khả năng, cái tiềm tàng bên trong sự vật, dokhách quan vốn có của sự vật quy định Vì vậy, phát huy là quá trình khơidậy, thúc đẩy làm có cho những cái hay, cái tốt vốn có tiềm tàng bên trongcủa sự vật bộc lộ, lan tỏa rộng rãi trong hiện thực Phát huy là một quá trìnhliên tục từ thấp đến cao, gắn với cái hay, cái đúng, cái tốt được nảy nở và giatăng không ngừng, gắn liền với sự loại bỏ cái không hay, cái lỗi thời, lạc hậu

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân là quá trình khơi dậy, huy động,thúc đẩy mọi tiềm năng, tính tích cực, sáng tạo của quần chúng nhân dân vàohoạt động thực tiễn nhằm thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng của đấtnước Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng là yêu cầu khách quan để phát triển, nhưng để phát huy vai trò quầnchúng nhân dân một cách đúng hướng, có hiệu quả phải nhận thức đúng đắnnhững yếu tố, điều kiện khách quan chi phối về tự nhiên, kinh tế, xã hội, cơ cấu

xã hội giai cấp của tỉnh và vai trò của các nhân tố chủ quan tác động đến ý chí,tình cảm của quần chúng nhân dân Tính đặc thù trong thực hiện sự nghiệp đổimới của Lâm Đồng khác với các địa phương khác đó là: công nghiệp hoá, hiện

đại hoá ở Lâm Đồng chủ yếu diễn ra trên lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, dulịch; nông, lâm nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông, lâm sản Lâm Đồng

là một tỉnh đa thành phần dân tộc, tôn giáo, trình độ dân trí thấp, nhất là vùngđồng bào dân tộc thiếu số; tình hình chính trị - xã hội còn có những nhân tố gâybất ổn định Đội ngũ cán bộ ở cơ sở cũng còn nhiều hạn chế về phương phápvận động, thuyết phục quần chúng… Những yếu tố khách quan, chủ quan đótác động trực tiếp, thường xuyên đến quá trình phát huy vai trò quần chúngnhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

Trên cơ sở cách tiếp cận về lý luận và đặc điểm đặc thù của quần chúng

nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng, tác giả đưa ra quan niệm: Phát huy vai trò quần

chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng là quá trình chủ thể phát huy của tỉnh dùng các chủ trương, chính sách để khơi dậy, tổ chức và huy động tiềm năng, tính năng động, sáng tạo của quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng.

Xét về nguồn gốc thì tiềm năng, tính động, sáng tạo là cái hay, cái tốtcủa quần chúng nhân dân trong thực hiện vai trò của mình Tiềm năng, tínhnăng động, sáng tạo của quần chúng nhân dân có nguồn gốc trực tiếp là từ địa

vị kinh tế, xã hội và nhu cầu lợi ích của họ Nguồn gốc gián tiếp là những nhân

tố tác động thuộc về lĩnh vực chính trị tinh thần như: hệ tư tưởng, văn hóa, đạođức, truyền thống, tâm lý dân tộc Do vậy, mọi tiềm năng vốn có trong quầnchúng nhân dân chỉ được khơi dậy và đem lại hiệu quả trong hoạt động khi họnhận thức được đầy đủ vai trò của mình và lợi ích cơ bản của họ được bảo đảmmột cách đầy đủ trên thực tế Điều đó quy định cơ chế phát huy vai trò quầnchúng nhân dân là tác động đúng và trúng nhu cầu lợi ích, làm chuyển hóa tưtưởng, củng cố và nâng cao nhận thức, niềm tin, ý chí, qua đó làm chuyển biến

về năng lực hoạt động thực tiễn Xét về hình thức biểu hiệu thì mọi tiềm năng

của quần chúng nhân dân được biểu hiện ra thành hành động mang tính tíchcực, chủ động, sáng tạo, hiệu quả trong hoạt động thực tiễn

Mục tiêu phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở

tỉnh Lâm Đồng là khơi dậy và huy động tối đa mọi nguồn lực của quần chúngnhân dân để phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần choquần chúng nhân dân; giữ gìn và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa dân tộc;giữ vững và tăng cường an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội của địa phương

Chủ thể phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi

mới ở tỉnh Lâm Đồng, bao gồm: cấp ủy đảng, chính quyền, mặt trận tổ quốc,các đoàn thể chính trị - xã hội và quần chúng nhân dân trong tỉnh Chủ thểphát huy là hệ thống chính trị của tỉnh nhận thức đúng những vấn đề có tínhđặc thù của địa phương, bằng những chủ trương, biện pháp phù hợp để pháthiện và huy động được những động lực cơ bản bên trong, thúc đẩy quầnchúng nhân dân đem hết mọi khả năng và hành động một cách tích cực, tựgiác, chủ động, sáng tạo trong sự nghiệp đổi mới của tỉnh Chủ thể quầnchúng nhân dân là lực lượng to lớn, phát huy mọi tiềm năng của mình thựchiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới

Nội dung phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi

mới ở tỉnh Lâm Đồng là quá trình phát động phong trào cách mạng quầnchúng nhân dân trong tỉnh thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, phát triểnkinh tế, văn hóa, xã hội, tăng cường và củng cố thế trận quốc phòng toàn dângắn với thế trận an ninh nhân dân ở địa phương Bao gồm:

Thứ nhất, phát huy tiềm năng, sức mạnh của sự đồng thuận trong quần

chúng nhân dân Sự nghiệp đổi mới là vì dân và cũng do quần chúng nhân dântạo nên, bắt nguồn từ tiềm năng sáng tạo của quần chúng nhân dân Nhưng đểbiến những tiềm năng đó thành hiện thực sinh động trong cuộc sống thì phải

có một lực lượng xã hội to lớn, đó là sức mạnh của quần chúng nhân dân

Tiềm năng, sức sáng tạo của quần chúng nhân dân chỉ được phát huy đầy đủ

và trở thành nguồn lực to lớn trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng khiquần chúng nhân dân được tổ chức và định hướng hành động đúng đắn, tạo sựđồng thuận cao trong quần chúng nhân dân

Bất kỳ một địa phương nào nào muốn thực hiện nhiệm vụ cách mạngnói chung, sự nghiệp đổi mới nói riêng theo hướng phát triển tích cực, bềnvững cũng phải tạo ra sự đồng thuận xã hội Tuỳ theo đặc điểm mà mỗi địaphương có phương thức tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân theo cách riêngcủa mình, với những nét rất khác nhau, đa dạng và phong phú Quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng có các giai cấp, dân tộc, tôn giáo, các tầng lớp xãhội khác nhau, có tiếng nói, truyền thống văn hoá và nhu cầu lợi ích riêngkhác nhau, song luôn có một lợi ích chung của toàn dân tộc, của nền văn hoáViệt Nam; đồng thời có chung lợi ích trong sự nghiệp đổi mới của tỉnh đó là:đổi mới để phát triển vì hạnh phúc của chính quần chúng nhân dân trong tỉnh.Đây là cơ sở quan trọng nhất của sự đoàn kết, tạo ra đồng thuận xã hội Cơ sở

ấy được thực hiện thông qua chủ trương, chính sách của các cấp ủy đảng vàchính quyền địa phương Chủ trương, chính sách của tỉnh là “ngọn cờ” tậphợp lực lượng, tạo ra những điểm tương đồng và giải quyết hài hòa quan hệlợi ích của quần chúng nhân dân và các giai tầng khác nhau ở địa phương Vìvậy, xây dựng và tổ chức thực hiện thắng lợi chủ trương, chính sách cho phùhợp với thực tiễn, trình độ nhận thức, năng lực của quần chúng nhân dân, giảiquyết đúng đắn quan hệ lợi ích, quan tâm chăm lo bồi dưỡng sức dân là cơ sởnền tảng vững chắc cho khối đại đoàn kết toàn dân

Thứ hai, dự báo, phát hiện, bồi dưỡng, khơi dậy và tạo ra những tiền đề,

điều kiện để mọi tiềm năng, tính sáng tạo của quần chúng nhân dân được nânglên một trình độ mới, bao gồm cả trí tuệ, khả năng, kinh nghiệm; cả tiềm lựcvật chất và tinh thần của quần chúng nhân dân trong phát triển kinh tế, xã hội,

giữ vững và tăng cường quốc phòng - an ninh, đối ngoại Để khơi dậy và huyđộng mọi tiềm năng của quần chúng nhân dân thì quần chúng nhân dân phảinhận thức được vai trò của chính họ Mục đích là làm chuyển hóa từ nhận thứcđến hành động của quần chúng nhân dân, làm cho họ ý thức được đầy đủ vềquyền và nghĩa vụ của mình từ đó họ hoạt động một cách chủ động, tích cực,sáng tạo, đem lại hiệu quả cao trong hoạt động thực tiễn Chỉ có thể khơi dậyđược sức mạnh và mọi nguồn lực trong quần chúng nhân dân khi các chủ thểphát huy có dự báo đúng và tạo ra những điều kiện thuận lợi để mọi tiềm năngtrong quần chúng nhân dân được phát huy sinh động trong hoạt động thực tiễn

Thứ ba, phát huy vai trò quần chúng nhân dân là một quá trình, do đó

bên cạnh việc phát huy những ưu điểm, những mặt tích cực, phải khắc phụcnhững hạn chế, điều chỉnh những xu hướng lệch lạc trong nhận thức và hànhđộng của quần chúng nhân dân Quần chúng nhân dân là chủ thể trong hoạtđộng thực tiễn thông qua các phong trào hành động cách mạng Phong tràohành động của quần chúng chỉ đạt được hiệu quả khi đồng thời với việc nângcao nhận thức, củng cố niềm tin, ý chí và bồi dưỡng nâng cao năng lực hoạtđộng thực tiễn với việc tạo được môi trường thuận lợi cho quần chúng nhândân thực hiện được quyền và nghĩa vụ của mình Vì vậy, cùng với việc khơidậy mọi tiềm năng, tính tích cực sáng tạo thì khắc phục những hạn chế, xuhướng tiêu cực trong quần chúng nhân dân cũng là một nội dung phát huy vaitrò quần chúng nhân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng hiện nay

Cơ chế phát huy vai trò quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng là một

hệ thống các chủ trương, chính sách của chủ thể phát huy tác động đến nhucầu, lợi ích của quần chúng nhân dân trong tỉnh, đồng thời tạo ra môi trườngchính trị - xã hội ổn định qua đó tác động tới nhận thức, niềm tin của quầnchúng nhân dân tạo ra động lực thúc đẩy quần chúng nhân dân hành động tíchcực, năng động, sáng tạo thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của tỉnh

Trước hết, tác động đến nhu cầu lợi ích, mà trực tiếp là lợi ích kinh tế,

vật chất từ đó làm chuyển hóa nhận thức, tư tưởng, tạo sự đồng thuận trongquần chúng nhân dân về sự nghiệp đổi mới Cách mạng là sự nghiệp củaquần chúng nhân dân Do đó, muốn có lực lượng cách mạng, phải tập hợpđược lực lượng quần chúng nhân dân Hồ Chí Minh khẳng định: “phải đoànkết chặt chẽ các tầng lớp nhân dân, phải đoàn kết tốt các đảng phái, cácđoàn thể, các nhân sỹ trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thực hiện hợp táclâu dài, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ ; phải đoàn kết chặt chẽ giữacác đồng bào lương và đồng bào các tôn giáo, cùng nhau xây dựng đời sốnghòa thuận, ấm no, xây dựng Tổ quốc” [37, tr.605] Sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng trước hết phải có lực lượng đông đảo, được giác ngộ mục tiêu lýtưởng, nhận thức và trình độ ngày được nâng cao; đồng thời phải tổ chứcchặt chẽ thành phong trào hành động cách mạng trong hoạt động thực tiễn.Sức mạnh của quần chúng nhân dân không những không được phát huy đầy

đủ, thậm trí phản tác dụng, nếu chỉ tồn tại với tư cách là những cá nhân đơn

lẻ, rời rạc Chỉ có thể tạo được sự đồng thuận xã hội khi trước hết quan hệvật chất về lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội được giải quyết đúng đắn, quầnchúng nhân dân có nhận thức đúng đắn về mục tiêu của sự nghiệp đổi mới ởđịa phương là vì họ và do chính họ quyết định

Thứ hai, tuyên truyền, giáo dục để giác ngộ, nâng cao nhận thức của

quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng về vai trò của họ trong sự nghiệp đổimới, những tri thức, kinh nghiệm lao động sản xuất, qua đó củng cố và nângcao niềm tin, ý chí, tinh thần cách mạng của quần chúng nhân dân trong thựchiện sự nghiệp đổi mới ở địa phương

Thứ ba, định hướng, tổ chức hoạt động của quần chúng nhân dân thực

hiện sự nghiệp đổi mới của tỉnh Nhận thức tư tưởng của quần chúng nhândân được biểu hiện thành hành động cách mạng, chất lượng và hiệu quả trong

hoạt động thực tiễn Do vậy, triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, chính sáchtạo ra cơ chế phù hợp, tổ chức thành những mục tiêu, phong trào hành độngnhằm huy động quần chúng nhân dân đem hết mọi khả năng thực hiện cácchương trình, mục tiêu kinh tế, xã hội của tỉnh

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng là sự thống nhất biện chứng của việc khơi dậy và tổ chức có hiệuquả mọi tiềm năng trong quần chúng nhân dân gắn với đặc điểm cơ cấu xã hộigiai cấp, dân tộc và điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội của tỉnh Vai trò củaquần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nói chung và thực hiện sựnghiệp đổi mới ở Lâm Đồng nói riêng là khách quan, tồn tại ở dạng “khảnăng” tiềm tàng vốn có trong mỗi cá nhân và cộng đồng dân cư Cái “khảnăng” không thể tự nó trở thành hiện thực, mà muốn trở thành hiện thực, nócần trải qua một quá trình chuyển hóa Theo quan điểm mácxít “khả năng”chuyển hóa thành “hiện thực” chỉ diễn ra trong những điều kiện nhất định.Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở Lâm Đồng,

về thực chất chính là quá trình tác động vào nhu cầu lợi ích của quần chúngnhân dân làm chuyển hóa nhận thức của họ, củng cố niềm tin, ý chí, tạochuyển biến về hành động; đồng thời tạo ra môi trường, cơ chế phù hợp để

“khả năng” của quần chúng nhân dân trong tỉnh chuyển hóa thành “hiệnthực”, thành hoạt động thực tiễn năng động, sáng tạo, hiệu quả trong thựchiện sự nghiệp đổi mới ở địa phương

Mặt khác, đây cũng chính là hoàn thiện quy trình chuyển hóa từ lý luậncách mạng về vai trò quần chúng nhân dân thành phong trào cách mạng củaquần chúng trong thực tiễn ở tỉnh Lâm Đồng Nhưng con người tồn tại trong

xã hội luôn vận động, phát triển, điều đó đặt ra vấn đề phải làm cho quầnchúng nhân dân luôn nhận thức được đầy đủ về chính mình và vai trò của họ

trong xã hội ấy Vì vậy, phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệpđổi mới ở Lâm Đồng là một quá trình liên tục từ thấp đến cao, làm cho quầnchúng nhân dân ngày càng nhận thức được đầy đủ về chính bản thân mình vàvai trò của mình trong sự nghiệp đổi mới.

1.2 Những vấn đề có tính quy luật phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

1.2.1 Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng phụ thuộc vào việc giải quyết đúng đắn quan hệ lợi ích của quần chúng nhân dân trong tỉnh

Sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng chỉ có thể đạt được những thành tựu

to lớn khi huy động được các nguồn lực tương ứng, bao gồm cả nội lực vàngoại lực Nguồn lực bên trong được quyết định bởi các yếu tố nhân lực, vậtlực, tài lực, trí lực… những nguồn lực ấy ở trong quần chúng nhân dân Quyềnlực chính trị thuộc về nhân dân; quần chúng nhân dân là nguồn nhân lực to lớn

cả về trí tuệ và lao động; vật lực được hình thành từ thuế khóa, đóng góp củanhân dân, cả nghĩa vụ và tinh thần tự giác của quần chúng nhân dân Nhữngnguồn lực ấy của quần chúng nhân dân tạo ra tiềm lực thúc sự nghiệp đổi mớiđạt được những thành tựu quan trọng và chính những thành tựu của sự nghiệpđổi mới nhằm nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của quần chúng nhân dântrong tỉnh Do đó, phát huy vai trò quần chúng nhân dân vừa là động lực trựctiếp thực hiện sự nghiệp đổi mới vừa là mục tiêu của sự nghiệp đổi mới

Trong bài báo “Dân vận”, Hồ Chí Minh khẳng định “quyền hành và lựclượng đều ở nơi dân” [33, tr.698] Nhưng phát huy vai trò quần chúng nhândân không phải là phép cộng giản đơn của từng cá nhân đơn lẻ, mà thực chất

đó là “khoa học” và “nghệ thuật” động viên, tổ chức và phát động phong tràocách mạng của quần chúng nhân dân vào thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chínhtrị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố và tăng cường quốc phòng an

ninh Do vậy, vấn đề cơ bản, cốt lõi để cấp ủy đảng, hệ thống chính quyền cáccấp ở tỉnh Lâm Đồng huy động, lôi cuốn, phát huy sức mạnh của quần chúngnhân dân khi chủ trương, chính sách của tỉnh phải xác định và tác động trúngnhu cầu, lợi ích của quần chúng nhân dân trong tỉnh

Lợi ích theo nghĩa chung nhất chính là sự phản ánh nhu cầu của cánhân, của cộng đồng người, xã hội, giai cấp Lợi ích của con người có nguồngốc từ quan hệ sản xuất, quan hệ kinh tế được con người nhận thức và trởthành động cơ, mục đích hoạt động của họ Bởi vì theo C.Mác: Tất cả nhữngcái gì mà con người đấu tranh để giành lấy, đều dính liền với lợi ích của họ

Quan hệ lợi ích là mối quan hệ giữa người với người nảy sinh và pháttriển tất yếu do chính các quan hệ sản xuất, quan hệ kinh tế chuyển hoá thànhnhu cầu đời sống xã hội và mỗi cá nhân Quan hệ kinh tế, quan hệ lợi ích cóthể xem là “cốt lõi vật chất” của các mối quan hệ xã hội Bởi lẽ, lợi ích làkhâu trực tiếp hơn cả trong việc tạo nên động cơ tư tưởng thúc đẩy con ngườihành động, nhằm thoả mãn nhu cầu của chính mình Nhu cầu ngày càng lớnthì sự hấp dẫn của lợi ích đối với chủ thể càng lớn và do đó động cơ tư tưởngnảy sinh trên cơ sở của lợi ích cũng càng cuốn hút con người, thúc đẩy conngười hành động tích cực hơn Như vậy, tất cả những gì thúc đẩy con ngườihành động đều gắn liền với nhu cầu và lợi ích của họ Điểm khác nhau chỉ là

ở chỗ: có hành vi chịu sự chi phối của lợi ích vật chất, có hành vi bị chi phốibởi lợi ích tinh thần, có hành vi chịu sự thúc đẩy của lợi ích cá nhân, có hành

vi chịu sự thúc đẩy của lợi ích tập thể, xã hội Không có hành vi nào của conngười hoàn toàn thoát khỏi sự thúc đẩy của lợi ích Song, trong xã hội, các lợiích khác nhau đó, đặc biệt là giữa lợi ích riêng và lợi ích chung, lợi ích tập thể

và lợi ích xã hội có thể phù hợp với nhau, nhưng cũng có thể không phù hợp,thậm chí còn trái ngược nhau Điều đó còn xảy ra đối với cả những lợi íchchung của các cộng đồng dân tộc khác nhau, cũng như đối với các lợi íchriêng khác nhau Để những hành vi và những hoạt động mỗi cá nhân đang

theo đuổi các lợi ích khác nhau không triệt tiêu nhau và làm rối loạn xã hội,cần đến những phương thức điều tiết hành vi của con người mang giá trị phổbiến Đó là, giải quyết đúng đắn, hài hoà các quan hệ lợi ích giữa cá nhân, tậpthể và xã hội tạo ra động lực thúc đẩy con người hành động Đây là một trongnhững vấn đề mang tính quy luật cơ bản trong cách tiếp cận về con người vàkhơi dậy mọi tiềm năng của con người nói chung, quần chúng nhân dân ở tỉnhLâm Đồng nói riêng trong từng giai đoạn cách mạng

Sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng muốn phát huy được vai trò quầnchúng nhân dân cũng không nằm ngoài vấn đề có tính quy luật đó Nhưng lợiích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích xã hội chúng có mối liên hệ biện chứngthống nhất, gắn bó hữu cơ và chế ước lẫn nhau; mặt khác, giữa chúng lạimang tính độc lập tương đối, không thể đồng nhất và cũng không thay thế chonhau nhau Vì vậy, kết hợp hài hoà và giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữacác lợi ích đó sẽ tạo ra động lực trực tiếp thúc đẩy quần chúng nhân dân ở tỉnhLâm Đồng hành động năng động, sáng tạo, hiệu quả trong sự nghiệp đổi mới

Thực tiễn cách mạng và sự nghiệp đổi mới đất nước nói chung và ởtỉnh Lâm Đồng nói riêng đã chứng minh tính đúng đắn vấn đề có tính quy luật

đó Chừng nào và khi nào kết hợp hài hoà, giải quyết đúng đắn quan hệ lợi íchgiữa cá nhân, tập thể và xã hội sẽ tạo ra trạng thái lành mạnh trong từng tậpthể, từng cộng đồng người và xã hội và khi đó tính tích cực xã hội và tinhthần sáng tạo của con người, của quần chúng nhân dân được phát huy mạnh

mẽ, kinh tế phát triển, chính trị xã hội ổn định; ngược lại nếu giải quyết khôngđúng đắn sẽ kìm hãm, cản trở sự phát triển kinh tế, xã hội, thậm chí tiêu cực

xã hội và tệ nạn xã hội gia tăng Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp vàchống Mỹ, để phải huy động sức người, sức của “tất cả để chiến thắng”, đểgiành cho được tự do, độc lập, thống nhất đất nước cho nên việc đề cao cáclợi ích chung của xã hội, của dân tộc thì việc đề cao chủ nghĩa tập thể, giá trị

tập thể là hoàn toàn cần thiết và phù hợp Đó chính là lúc mà sự hy sinh cốnghiến sức người và sức của cho cách mạng, tất cả vì cái chung, vì quyền lợi củadân tộc là xu hướng chủ đạo trong đời sống xã hội, được mọi người chấp nhậnhiển nhiên Sau khi đất nước thống nhất, giai đoạn từ năm 1975 đến năm 1985,trong bối cảnh chung của cả nước, ở tỉnh Lâm Đồng cũng tồn tại cơ chế quản

lý hành chính quan liêu bao cấp kéo dài, đáng chú ý là tình trạng có nhữngchủ trương, chính sách của tỉnh còn biểu hiện chỉ nặng về đề cao cái chung,tập thể và chủ nghĩa tập thể mà đi đến xem nhẹ lợi ích cá nhân; chưa thực sựquan tâm đến lợi ích cá nhân, hậu quả là đã không phát huy được tiềm năngthế mạnh của tỉnh, khơi dậy tính tích cực, sáng tạo của quần chúng nhân dântrong đời sống và phát triển kinh tế Sau chiến tranh, nhiều nhu cầu chínhđáng của con người về ăn, mặc, ở, sinh hoạt đòi hỏi phải được thoả mãnnhưng không được đáp ứng; mặt khác, cùng với hậu quả chiến tranh để lại, cơchế quản lý hành chính mệnh lệnh, quan liêu bao cấp còn tồn tại dai dẳng và

tư tưởng bình quân chủ nghĩa đã làm cho con người ít sáng tạo, thụ động, dựadẫm, ỷ lại vào tập thể, vào sự bao cấp của nhà nước

Từ năm 1986 đến nay, với đường lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo, Đảng

đã chủ trương phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kếthợp hài hoà cả ba lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội để phát huy mọi nguồn lựccho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tỉnh Lâm Đồng đã cụ thể hóanhững chủ trương đó của Đảng thành chương trình phát triển kinh tế, xã hộicủa tỉnh, tạo điều kiện cho mọi cá nhân, đơn vị, các cộng đồng dân tộc trongtỉnh có thể làm giàu chính đáng

Trước hết là giải quyết đúng đắn lợi ích cá nhân của quần chúng nhândân của tỉnh, bởi vì lợi ích cá nhân chân chính của quần chúng nhân dânkhông phải tự nhiên sinh ra mà gắn liền với lao động của chính họ Do vậy,tôn trọng lợi ích chính đáng của cá nhân chính là tôn trọng tính khách quan về

sự vận động các nhu cầu tự thân của con người Thế mạnh đặc thù của tỉnh lànông, lâm nghiệp và du lịch, do đó lợi ích của quần chúng nhân dân ở tỉnhLâm Đồng đặt ra vấn đề trực tiếp là gắn chặt lao động của họ với tư liệu sảnxuất nên với chủ trương giao đất, giao rừng gắn với trách nhiệm của người laođộng; phát huy mọi khả năng, lao động, vốn đầu tư của quần chúng nhân dâncác ngành công nghiệp, du lịch và dịch vụ, đã khơi dậy và phát huy được vaitrò sức mạnh của quần chúng nhân dân thực hiện sự nghiệp đổi mới Tuynhiên, lợi ích cá nhân của quần chúng nhân dân được đề cập ở đây là lợi íchchính đáng, còn nếu lợi ích cá nhân đối lập hoàn toàn với lợi ích của cộngđồng thì không những không tạo được động lực của sự phát triển mà còn gâytiêu cực, xâm hại đến lợi ích chung Do vậy, tôn trọng lợi ích cá nhân chínhđáng đi đôi với đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, chính chủ nghĩa cá nhânsinh ra nhiều “căn bệnh” nhức nhối của xã hội: hối lộ, tham nhũng, buôn lậu.

Gắn liền với lợi ích cá nhân là lợi ích tập thể, lợi ích cộng đồng, lợi íchgiai cấp, lợi ích quốc gia dân tộc và lợi ích nhân loại Hai mặt của một vấn đềcần được nhìn nhận, giải quyết đúng đắn, hài hòa là tôn trọng quyền tự do cánhân và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng mà ở đó gắn chặt với quyền của mỗicon người Bởi vì, không có con người nào tồn tại riêng lẻ, tách rời cộng đồng

xã hội Những thành tựu đạt được sau hơn 25 năm thực hiện sự nghiệp đổimới ở tỉnh Lâm Đồng, đời sống của quần chúng nhân dân và xã hội trong tỉnh

có những chuyển biến tích cực Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạtđược, những tác động từ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩanảy sinh nhiều hiện tượng tiêu cực, cơ cấu xã hội giai cấp của tỉnh xuất hiệnnhiều tầng lớp, nhóm xã hội với thu nhập, nhu cầu, nguyện vọng, lợi ích khácnhau, phân hóa giàu nghèo ngày càng lớn Vì vậy, tôn trọng phát huy tính tíchcực của từng cá nhân, coi trọng sức mạnh tập thể, đồng thời tính đến các yêucầu rộng lớn của lợi ích xã hội như: xoá đói giảm nghèo, phát triển nông

nghiệp và nông thôn, đầu tư cho vùng sâu vùng xa, giảm sự phân hoá giàunghèo; chính sách xã hội, phát triển giáo dục, y tế, văn hoá nhằm kết hợphài hoà và giải quyết đúng đắn quan hệ lợi ích giữa các tầng lớp dân cư, cácdân tộc sinh sống trong tỉnh.

Giải quyết đúng đắn các quan hệ lợi ích để thực hiện tiến bộ và côngbằng xã hội Bởi vì, quan hệ lợi ích cá nhân, tập thể, xã hội trong sự nghiệpđổi mới ở tỉnh Lâm Đồng suy đến cùng nhằm mục tiêu nâng cao đời sống vậtchất, tinh thần của đại bộ phận quần chúng nhân dân trong tỉnh, ai cũng cócơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành, được chăm sóc về sức khỏe, đượcphát triển toàn diện Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của tỉnh Lâm Đồng khẳngđịnh “Tăng trưởng về số lượng phải đi liền với nâng cao chất lượng, hiệu quả

và sức cạnh tranh của nền kinh tế Gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển vănhóa, phát triển con người toàn diện, thực hiện dân chủ, tiến bộ và công bằng

xã hội, tạo nhiều việc làm, cải thiện đời sống, khuyến khích làm giàu hợppháp đi đôi với xóa đói, giảm nghèo” [14, tr.183]

Ngoài lợi ích vật chất, một trong những vấn đề có ý nghĩa chiến lượctrên địa bàn Tây Nguyên nói chung và ở Lâm Đồng nói riêng là giữ vững ổnđịnh chính trị, xã hội để quần chúng nhân dân ổn định cuộc sống, yên tâm phấnkhởi thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới Đây là nhu cầu và lợi ích chínhđáng của quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng Hiện nay, trong chiến lược

“Diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, các thế lực thù địch vẫn xác định TâyNguyên là hướng trọng yếu để chống phá cách mạng Việt Nam Bằng nhiềuthủ đoạn thâm độc, hết sức tinh vi và xảo quyệt, chống phá trên tất cả các lĩnhvực của đời sống xã hội Đặc biệt là lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyêntruyền, kích động lôi kéo, mua chuộc phá hoại khối đại đoàn kết, kích độngchống đối, nhằm gây mất ổn định chính trị – xã hội, tạo cớ can thiệp vào côngviệc nội bộ của ta Một trong những tổ chức được các thế lực triệt để lợi dụng

để chống phá Việt Nam là FULRO, với âm mưu của chúng là tuyên truyền:

“Đất Tây Nguyên là của người Thượng”, kích động người dân tộc thiểu số ởTây Nguyên “đuổi người Kinh về đồng bằng” Đây không chỉ là luận điệu cốtình phủ nhận chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước ta, mà còn nhằm chia rẽmối đoàn kết giữa người Kinh với người dân tộc thiểu số, đòi hỏi những lợi íchsai trái như: đòi đất, biểu tình, gây rối tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn

xã hội ở địa phương Giải quyết đúng đắn giữa lợi ích kinh tế vật chất với lợiích chính trị xã hội của quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng góp phần nângcao nhận thức, nhất là nhận thức đúng đắn âm mưu thủ đoạn của các thế lựcthù địch, đặc biệt là đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, đề cao cảnh giáctrước các luận điệu xuyên tạc, lừa gạt về những lợi ích phi thực tế, sai trái, giữvững truyền thống đoàn kết trong quần chúng nhân dân các dân tộc của tỉnh,chống mọi biểu hiện tư tưởng hẹp hòi, cục bộ giữa các dân tộc

Thực tiễn lịch sử xã hội luôn luôn vận động biến đổi, nhu cầu lợi íchcủa con người cũng phát triển Do vậy, sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồngchỉ có thể phát huy được đầy đủ vai trò quần chúng nhân dân khi giải quyếtđúng đắn các quan hệ lợi ích, gắn với thực tiễn, đời sống sinh hoạt và laođộng sản xuất của quần chúng nhân dân trong tỉnh

1.2.2 Phát huy vai trò quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng phụ thuộc vào môi trường chính trị - xã hội dân chủ, lành mạnh của tỉnh

Con người luôn sống và hoạt động trong một môi trường cụ thể, nhấtđịnh C.Mác và Ph.Ăngghen khẳng định: “Những cá nhân nhất định, hoạtđộng sản xuất theo một phương thức nhất định, đều nằm trong những mốiquan hệ xã hội và chính trị nhất định… họ hành động trong những giới hạn,tiền đề và điều kiện vật chất nhất định, không phụ thuộc vào ý chí của họ”[31, tr.36] Môi trường sống và hoạt động của con người là toàn bộ các yếu tố,điều kiện tự nhiên, xã hội, hợp thành một hoàn cảnh cụ thể, hiện thực, thường

xuyên chi phối, tác động đến cuộc sống và hoạt động của con người, trongtừng giai đoạn lịch sử nhất định.

Con người vừa là chủ thể, vừa là sản phẩm của môi trường do họ tạo ra.Chính hoạt động của con người tạo ra môi trường cho sự tồn tại và phát triểncủa họ, đồng thời đến lượt nó, môi trường tác động trở lại quy định sự pháttriển của con người C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ rõ: “Con người tạo ra hoàncảnh như thế nào thì hoàn cảnh cũng tạo ra con người như thế ấy” [31, tr.55].Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh LâmĐồng cũng không nằm ngoài vấn đề có tính quy luật đó Tuy nhiên, môitrường sống và hoạt động của con người được biểu hiện rất phong phú, thôngqua môi trường cụ thể của từng hoạt động ở từng lĩnh vực khác nhau

Môi trường chính trị xã hội ở tỉnh Lâm Đồng bao gồm phát luật củaNhà nước, quy định, ước định, cam kết ở các cấp khác nhau từ tỉnh, huyện,

xã, cơ quan, các tổ chức chính trị xã hội, trực tiếp, thường xuyên tác động vàđịnh hướng hoạt động của quần chúng nhân dân theo một khuôn khổ nhấtđịnh, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển Trong quan hệ vớimôi trường sống và hoạt động nói chung của quần chúng nhân dân ở tỉnh LâmĐồng thì môi trường chính trị xã hội chỉ là một bộ phận; nhưng môi trườngchính trị xã hội trực tiếp chi phối hoạt động của mọi chủ thể và phương thức,nội dung, hiệu quả phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổimới ở tỉnh Lâm Đồng

Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng là quá trình hoạt động có mục đích, mang tính tích cực, chủ động,sáng tạo của chủ thể Hoạt động ấy chịu sự chi phối của môi trường chính trị -

xã hội ở tỉnh Lâm Đồng và được biểu hiện thông qua cơ chế, chính sách, vănbản pháp quy tạo hành lang pháp lý quy định quan hệ cơ bản giữa các hoạtđộng của chủ thể như: sự lãnh đạo của hệ thống tổ chức đảng với tổ chứcchính quyền; giữa tổ chức đảng, chính quyền với quần chúng nhân dân và mối

quan hệ trong nội bộ của quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng Những mốiquan hệ này nói lên tính phong phú muôn vẻ của môi trường chính trị - xã hội

và chính môi trường ấy chi phối mọi hoạt động của chủ thể phát huy vai tròquần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng

Với ý nghĩa tạo hành lang pháp lý để quần chúng nhân dân hoạt động

và sinh sống thì môi trường chính trị - xã hội tạo ra cơ chế, chủ trương, chínhsách đúng đắn thúc đẩy quần chúng nhân dân phát huy hết mọi khả năng, nộilực thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của tỉnh Cơ chế, chủ trương, chínhsách của tỉnh giữ vai trò định hướng nhận thức và hành vi cho quần chúngnhân dân thực hiện sự nghiệp đổi mới; đồng thời, cơ chế, chủ trương, chínhsách của tỉnh còn là “ngọn cờ” tạo ra những điểm tương đồng để đoàn kết mọitầng lớp quần chúng nhân dân trong tỉnh Lâm Đồng thành một khối thốngnhất trong sự nghiệp đổi mới ở địa phương Cơ chế, chủ trương, chính sáchcủa tỉnh đúng đắn sẽ thúc đẩy quần chúng nhân dân hăng hái tham gia thựchiện sự nghiệp đổi mới và ngược lại chủ trương, chính sách không đúng đắn,phù hợp với nhu cầu, lợi ích của nhân dân chẳng những không phát huy đượcsức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân mà còn triệt tiêu năng lực nội sinhcủa quần chúng nhân dân, thậm trí còn đẩy đến mâu thuẫn giữa quần chúngnhân dân với cấp ủy đảng, chính quyền địa phương Và như vậy, vai trò củanhân dân không được khai thác, phát huy, sự nghiệp đổi mới ở địa phươngkhó trở thành hiện thực, chính trị xã hội rối loạn và làm suy yếu vai trò lãnhđạo của hệ thống chính trị địa phương Thực tiễn thời kỳ trước đổi mới trongbối cảnh chung của đất nước, tỉnh Lâm Đồng chưa có cơ chế, chính sách phùhợp để khơi dậy động lực, sức mạnh từ quần chúng nhân dân làm cho: “cơcấu kinh tế mất cân đối nhiều mặt, công tác quản lý xã hội còn nhiều lúngtúng, hạn chế” [10, tr.41]

Môi trường chính trị - xã hội ở tỉnh Lâm Đồng dân chủ, lành mạnh sẽphát huy được quyền làm chủ của quần chúng nhân dân, tạo ra bầu không khídân chủ, yên tâm, phấn khởi, động viên được mọi tầng lớp trong quần chúngnhân dân nỗ lực thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới Sự tác động của môitrường chính trị - xã hội đến phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sựnghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng theo chiều hướng tích cực khi môi trường ấytạo ra cơ chế và bảo đảm cho quần chúng nhân dân làm chủ Khi quần chúngnhân dân làm chủ, họ sẽ chăm lo việc nước như việc nhà Theo Hồ Chí Minh

“đã là người chủ thì phải biết tự mình lo toan, gánh vác, không ỷ lại, khôngngồi chờ” [36, tr.310] Để phát huy quyền làm chủ của quần chúng nhân dân,vấn đề cơ bản đặt ra là môi trường chính trị - xã hội của tỉnh phải thể hiện đầy

đủ phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Dân biết phảnánh nhu cầu minh bạch, công khai chủ trương, chính sách, khắc phục bệnh “bímật” không cần thiết, tạo kẽ hở cho những thành phần thoái hóa biến chất lợidụng đầu cơ trục lợi Dân phải biết thì mới có khả năng làm và kiểm tra Dânbàn là quyền được thảo luận, bàn bạc những vấn đề thuộc đối tượng quản lý,không những chỉ bàn bạc tìm giải pháp tổ chức thực hiện, mà dân phải đượcbàn ngay từ khi hoạch định chủ trương, chính sách ở các cấp của hệ thốngchính trị địa phương Khi có chủ trương chính sách đúng đắn phải tổ chức choquần chúng nhân dân thực hiện Dân kiểm tra là quá trình giám sát nhằm bảođảm chủ trương, chính sách được thực hiện đầy đủ trên thực tế Có như vậy,

sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng mới phát huy được mọi nguồn lực trongquần chúng nhân dân Ngược lại, môi trường chính trị - xã hội trong tỉnh mấtổn định, quyền làm chủ của quần chúng nhân dân bị vi phạm là một trongnhững trở ngại lớn cho sự nghiệp đổi mới ở địa phương

Môi trường chính trị - xã hội trực tiếp tác động đến việc phát huy mọinguồn lực của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh LâmĐồng với ý nghĩa là những cơ chế, chính sách gắn phát huy sức dân với bồi

dưỡng sức dân để phát triển bền vững Đây là hai mặt của một vấn đề cần giảiquyết thỏa đáng trong đời sống và mọi hoạt động của quần chúng nhân dân ởtỉnh Lâm Đồng; giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa con người về phươngdiện xã hội với con người về phương diện sinh học Khai thác sức dân gắn vớibồi dưỡng, khoan thư sức dân là một trong những bài học quý báu xuyên suốttrong tiến trình cách mạng Việt Nam Từ năm 1300, Hưng Đạo Đại VươngTrần Quốc Tuấn đã nói “Khoan thư sức dân, để làm kế sâu rễ bền gốc, đó mới

là thượng sách giữ nước” Kế thừa những giá trị tư tưởng truyền thống củadân tộc, trong Di chúc để lại, Hồ Chí Minh căn dặn “Đảng phải có kế hoạchthật tốt để phát triển kinh tế và văn hoá, nhằm không ngừng nâng cao đờisống nhân dân” và sau khi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ “miễn thuếnông nghiệp một năm cho các hợp tác xã nông nghiệp để cho đồng bào hỉ hả,mát dạ, mát lòng, thêm niềm phấn khởi đẩy mạnh sản xuất” [39, tr.504]

Môi trường chính trị - xã hội của tỉnh với cơ chế, quy chế, quy định cụthể việc huy động sức dân gắn với bồi dưỡng sức dân Trong sự nghiệp đổimới đất nước hiện nay, mức độ “khoan sức dân” được phản ánh bằng tỷ lệ thungân sách nhà nước trên tổng sản phẩm quốc nội Tỷ lệ này càng cao thì mức

“khoan sức dân” càng kém Những năm qua, tỷ lệ huy động thu ngân sáchnhà nước/tổng sản phẩm quốc nội của Việt Nam mỗi năm bình quân ở mức từ27-28%, theo Ngân hàng Phát triển châu Á là cao hơn nhiều so với các nướctrong khu vực Để phát triển đất nước không chỉ có nguồn đầu tư của Nhànước mà còn có cả đầu tư của nhân dân Nhân dân, thực ra mới là nhà đầu tưchính và đầu tư của nhân dân mới thực sự hiệu quả hơn nhiều Khoan sứcdân, giảm bớt tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước, để nhân dân có lực đầu tưmạnh mẽ hơn kết hợp với việc Nhà nước đầu tư có trọng điểm, quản lý tốthiệu quả sẽ tốt hơn nhiều với việc ra sức “tận thu” Sự nghiệp đổi mới ở tỉnhLâm Đồng đã đạt được những thành tựu quan trọng, đời sống của nhân dântừng bước được nâng cao Tuy nhiên, Lâm Đồng vẫn là một tỉnh nghèo, tốc

độ tăng tổng thu nhập bình quân hàng năm 13-14%, thu nhập bình quân đầungười năm 2010 đạt 19,9 triệu đồng/năm, nhưng tỷ lệ huy động vào ngân sách

từ 15-16%, trong đó thuế và phí từ 12-13% Do đó, chưa tạo được cơ chế phùhợp, tích cực để quần chúng nhân dân đem hết mọi khả năng của mình thựchiện sự nghiệp đổi mới ở địa phương

Mặt khác, môi trường chính trị - xã hội của tỉnh Lâm Đồng tác độngđến bồi dưỡng sức dân còn được thể hiện trong việc nâng cao chất lượngchăm sóc sức khoẻ cho quần chúng nhân dân Đây là một trong những yếu tốquan trọng để phát huy sức dân trong sự nghiệp đổi mới Sức khoẻ là điềukiện để duy trì và phát triển trí tuệ, là phương tiện để chuyển tải tri thức vàohoạt động thực tiễn, biến tri thức thành sức mạnh vật chất, sức khoẻ là sự pháttriển hài hoà giữa thể chất lẫn tinh thần Với đặc thù về điều kiện địa lý vàphân bố dân cư, ngành y tế Lâm Đồng có hình thành mạng lưới rộng khắp,theo các cấp độ, quy mô khác nhau, đến các địa bàn trong tỉnh mới có điềukiện chăm sóc sức khỏe cho quần chúng nhân dân Mặt khác, những đặc điểm

về tự nhiên, kinh tế - xã hội của Lâm Đồng phát sinh những vấn đề môi sinh,môi trường có ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ của quần chúng nhân dân Dovậy, môi trường chính trị - xã hội của tỉnh trực tiếp xác lập những chính sách,quy định cụ thể để phát triển ngành y tế khoa học, phù hợp với đặc điểm vùng

để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Sự tác động của môi trường chính trị - xã hội của tỉnh Lâm Đồng đếnphát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới diễn ra theohai chiều hướng Môi trường chính trị - xã hội dân chủ, lành mạnh sẽ tạo điềukiện thuận lợi thúc đẩy tính tích cực, sáng tạo và khai thác được mọi tiềmnăng của quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của tỉnh.Ngược lại, môi trường chính trị - xã hội vi phạm dân chủ, thiếu lành mạnh lànhững nhân tố cản trở, kìm hãm tính năng động chủ quan của quần chúngnhân dân trong sự nghiệp đổi mới

2.1.3 Phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng phụ thuộc vào trình độ dân trí và tính năng động chủ quan của các tầng lớp nhân dân trong tỉnh

Vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng nói chung,trong sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng nói riêng là cái vốn có, do kháchquan quy định Mục đích phát huy vai trò quần chúng nhân dân trong sựnghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng là quá trình làm chuyển hoá chính bản thânchủ thể nhằm khơi dậy và huy động mọi khả năng thành tính năng động, sángtạo của quần chúng nhân dân trong thực hiện sự nghiệp đổi mới của tỉnh

Sau hơn 25 thực hiện sự nghiệp đổi mới, tỉnh Lâm Đồng đạt đượcnhững thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Nhữngthành tựu ấy là kết quả của sự tác động tổng hợp của nhiều yếu tố cả kháchquan, chủ quan Trong đó, hoàn cảnh, điều kiện, thời cơ, cơ chế, chính sách

là yếu tố khách quan, bên ngoài trực tiếp, thường xuyên tác động chi phối đếnchủ thể là quần chúng nhân dân ở tỉnh Lâm Đồng Tuy nhiên, trên cơ sở điềuhiện, hoàn cảnh khách quan của sự nghiệp đổi mới thì hiệu quả của sự nghiệpđổi mới phụ thuộc vào trình độ dân trí và tính năng động chủ quan của quầnchúng nhân dân trong tỉnh và như vậy tính năng động chủ quan của quầnchúng nhân dân giữ vai trò chủ yếu, có ý nghĩa quan trọng đến thắng lợi trong

sự nghiệp đổi mới của tỉnh

Trong mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể, quần chúng nhân dân ởtỉnh Lâm Đồng là chủ thể của sự nghiệp đổi mới, chủ thể luôn phấn đấu vươnlên cải tạo hiện thực khách quan, làm chủ khách quan, tạo ra những giá trị vậtchất, tinh thần nâng cao đời sống vật chất tinh thần của chính bản thân mình

Sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng là một bộ phận hữu cơ của sự nghiệp đổimới đất nước và trong xu thế vận động phát triển chung của thế giới, quá trìnhthực hiện sự nghiệp đổi mới, hệ thống chính trị và bản thân quần chúng nhândân luôn đặt ra những mục đích để phấn đấu vươn tới Tuy nhiên, hiện thực

khách quan luôn vận động biến đổi làm cho quá trình đạt tới mục đích làmchủ khách quan của quần chúng nhân dân luôn gặp phải khó khăn trở ngại, dovậy quần chúng nhân dân phải phát huy hết mọi khả năng của mình để đạt tớimục đích đã định Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng bộ tỉnh Lâm Đồngđánh giá nguyên nhân đạt được những thành tựu đó là “Các tầng lớp nhân dânđồng thuận với Đảng, Nhà nước, tích cực sản xuất kinh doanh, vượt qua khókhăn, quyết tâm vươn lên thoát khỏi đói nghèo, làm giàu chính đáng và gópphần xây dựng Lâm Đồng giàu đẹp” [14, tr.181].

Từ đó, có thể khẳng định rằng: sự nghiệp đổi mới ở tỉnh Lâm Đồng đạtđược những thành tựu đến đâu, nhanh hay chậm phụ thuộc vào tính năngđộng, sáng tạo của quần chúng nhân dân Khi nói về vai trò năng động chủquan của con người, V.I.Lênin viết: “Khái niệm ( = con người) với tư cách làcái chủ quan… là khuynh hướng tự mình thực hiện mình, tự cho mình, quabản thân mình, một tính khách quan trong thế giới khách quan và tự hoànthành (tự thực hiện) mình” [28, tr.228 - 229] Phát huy vai trò quần chúngnhân dân trong sự nghiệp đổi mới là quá trình khơi dậy mọi tiềm năng, tínhnăng động, sáng tạo của quần chúng nhân dân thực hiện sự nghiệp đổi mớicủa tỉnh Tính năng động, sáng tạo của quần chúng nhân dân được thể hiệnbằng sự thống nhất giữa nhận thức, niềm tin, ý chí và hành động tích cực, chủđộng sáng tạo, hiệu quả trong thực hiện sự nghiệp đổi mới của tỉnh

Để quần chúng nhân dân phát huy hết mọi tiềm năng, tính năng động,sáng tạo trong hoạt động thực tiễn, trước hết, quần chúng nhân dân phải cónhận thức đúng đắn về vai trò của chính họ; mặt khác, sự nghiệp đổi mới đấtnước nói chung và ở tỉnh Lâm Đồng nói riêng diễn ra trong thời đại khoa họccông nghệ phát triển mạnh mẽ đã đưa con người vươn lên không phải bằngsức mạnh cơ bắp mà chủ yếu là sức mạnh tri thức, trí tuệ Vì vậy, quần chúngnhân dân ở tỉnh Lâm Đồng phải được nâng cao trình độ về mọi mặt, am hiểu