SKKN nghiên cứu một số bài tập di chuyển bước chân nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công cho vận động viên đá cầu trường THCS

Qua quá trình tìm hiểu, quan sát, giảng dạy, thực tiễn tham gia tập luyện của bản thân và tham gia huấn luyện đội tuyển đá cầu của nhà trường tôi đã nhận thấy các học sinh, vận động viên

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

Thể dục thể thao từ khi xuất hiện và phát triển trong xã hội loài người đến khi hình thành một hệ thống như ngày nay đã trải qua nhiều thiên niên kỷ Dù ở xã hội nào thì con người muốn tồn tại và phát triển năng lực trí tuệ, cũng cần những yêu cầu nhất định về thể lực, sự khéo léo, sức mạnh, sức bền Dù trình độ phát triển lực lượng sản xuất xã hội đến mức độ nào, thì vai trò quyết định giá trị phát triển để có tư chất thể lực vẫn có trong đời sống xã hội và tự nhiên Sự phát triển của chúng luôn là bộ phận quan trọng để phát triển con người

Chính vai trò to lớn và ý nghĩa quan trọng của thể dục thể thao mà ngay từ rất sớm, từ lúc mới giành được chính quyền từ tay thực dân Pháp, mặc dù bận trăm công nghìn việc, đất nước ngàn cân treo sợi tóc nhưng Bác không quên ra lời kêu gọi toàn dân tập luyện thể dục Người khẳng định vị trí của sức khoẻ trong chế độ mới: “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng phải cần đến sức khoẻ thì mới thành công Mỗi người dân yếu ớt làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân khoẻ mạnh làm cho cả nước khoẻ mạnh” Vì thế “Luyện tập thể dục, bồi dưỡng sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”

Ngày nay nhu cầu thể dục thao không thể thiếu được đối với mỗi quốc gia, đối với mỗi dân tộc Thể dục thể thao góp phần tạo nên con người khoẻ mạnh để phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Hơn nữa thể dục thể thao góp phần lớn trong việc mở rộng các mối quan hệ xã hội Sự phát triển thể dục thể thao đồng thời thể hiện sự phát triển xã hội – khoa học – kỹ thuật của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc

Trong những năm gần đây, thể dục thể thao nước ta cũng đã gặt hái được nhiều thành công trên đấu trường khu vực và quốc tế Góp phần lớn với các môn thể thao mang lại vinh quang cho tổ quốc không thể không kể tới môn đá cầu

Đối với thể thao Việt Nam môn đá cầu có những bước phát triển vượt bậc Chỉ sau một thời gian nó đã có vị trí quan trọng trong hệ thống các môn thể thao đỉnh cao và

được coi là môn thể thao mũi nhọn, thế mạnh của đoàn thể thao việt Nam trong các kỳ đại hội Thể dục thể thao khu vực và quốc tế

Trong hệ thống các môn học thể dục giảng dạy trong nhà trường THCS bao gồm: Nhảy cao, nhảy xa, ném bóng, đá cầu…Thì “ Đá cầu” là một trong những môn thu hút được đông đảo học sinh tham gia tập luyện Có thể nói nó phù hợp với thể lực và tâm sinh lý của học sinh trung học cơ sở

Việc đi sâu nghiên cứu về các kỷ thuật trong môn đá cầu có rất nhiều tác giả đã tiến hành Chẳng hạn nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả của kỷ thuật tấn tung công móc cầu; nghiên cứu một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả của kỹ thuật phát cầu cao chân nghiêng mình…và vận dụng chúng vào trong tập luyện cũng như trong thi đấu

Qua quá trình tìm hiểu, quan sát, giảng dạy, thực tiễn tham gia tập luyện của bản thân và tham gia huấn luyện đội tuyển đá cầu của nhà trường tôi đã nhận thấy các học sinh, vận động viên có kỹ thuật cơ bản tốt, có thể lực, phát cầu tốt…Song nếu rơi vào thế bị động phòng thủ thì do di chuyển chậm hoặc không kịp nên đã mất thời cơ, đá cầu trong tư thế với nên không đạt hiệu quả trong thi đấu

Như chúng ta đã biết di chuyển bước cũng là một kỹ thuật cơ bản, nó làm tiền đề cho việc phát huy hiệu quả kỹ thuật kể cả trong tấn công hay trong phòng thủ, nếu di chuyển nhanh, chuẩn, sẽ đến được vị trí để đỡ cầu, chuyền cầu hoặc đá cầu phản công thuận lợi và từ đó giành lại thế chủ động và hiệu suất đá cầu sẽ cao hơn, đồng thời tiết kiệm được năng lượng tiêu hao Vì thế nhiều vận động viên đỉnh cao vẫn chú ý tập luyện nâng cao kỹ thuật di chuyển bước

Từ những yêu cầu cấp bách của việc tập luyện nhằm nâng cao thành tích cho đội tuyển đá cầu của nhà trường trong việc nâng cao khả năng phối hợp kỹ thuật tấn công chuẩn bị tốt cho đội tuyển tham gia Hội Khoẻ Phù Đổng các cấp

Dựa vào năng lực sở trường của bản thân với mong muốn làm sao nâng cao hiệu quả cho đội tuyển đá cầu của nhà trường ngày càng thoàn hiện hơn tôi quyết định chọn

đề tài: “Nghiên cứu một số bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp

kỹ thuật tấn công cho vận động viên đá cầu trường THCS”.

PHẦN II

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Để nâng cao được thành tích thi đấu đòi hỏi huấn luyện viên phải đưa ra các bài

tập phù hợp với đối tượng học sinh, đặc điểm tâm lý, còn người học phải nổ lực cố gắng và tuân thủ các nguyên tắc, kỹ thuật trong giáo án huấn luyện viên đưa ra

Điều kiện quan trọng nữa để đạt kết quả tốt nhất trong quá trình tập luyện phải lựa chọn được các vận động viên có tố chất phù hợp để phát triển đồng thời có tinh thần tập luyện nghiêm túc, tự giác

Đối với môn đá cầu trong những năm gần đây đã được đưa vào nội dung chính bắt buộc trong chương trình giảng dạy môn thể dục bậc THCS nên hầu hết tất cả các học sinh đều được trang bị các kỹ thuật cơ bản, những hiểu biết cần thiết về các khái niệm, hình thành kỹ thuật và phát triển thể lực chung

Đá cầu là một trong những nội dung được học sinh THCS yêu thích vì nó được thể hiện khả năng của mình trên sân tập với kỹ thuật, thành tích của từng em, nhờ vậy kích thích được hứng thú và sự cố gắng của từng vận động viên

Đề tài đưa ra với mục đích tìm ra một số bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao khả năng phối hợp kỹ thuật tấn công cho vận động viên đội tuyển đá cầu trường THCS

từ đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, huấn luyện vận động viên đá cầu của nhà trường

Mặt khác: Tố chất nhanh nhẹn hoạt bát, khả năng khéo léo là đặc điểm nổi bật của học sinh lứa tuổi này Đặc điểm của môn đá cầu là sân bãi đơn giản, dụng cụ nhẹ nhàng, có thể tự làm lấy

* Xét về điều kiện nhà trường:

Đội ngũ giáo viên: Có nhiều giáo viên trẻ hăng hái và có trình độ chuyên môn, bên cạnh đó nhiều giáo viên có kinh nghiệm huấn luyện bộ môn đá cầu trong những năm qua Vì vậy có thể tham khảo học hỏi thêm để nâng cao hiểu biết, tích luỹ thêm kinh nghiệm cho bản thân

- Đối tượng: Là những học sinh được lựa chọn có thể lực, kỹ thuật cơ bản tương đối

tốt Có khả năng phát triển để hoàn thiện kỹ thuật nâng cao hiệu quả thi đấu

- Dụng cụ sân bãi: Sân tập ,dụng cụ đầy đủ đúng tiêu chuẩn đáp ứng cho các vận

động viên có thể tập luyện tốt

- Số lượng: Vận động viên đá cầu nhà trường được lựa chọn có trình độ kỹ thuật

tương đương nhau được đưa vào đội tuyển Số lượng gồm 16 em

I Nhiệm vụ để thực hiện đề tài:

1 Đánh giá thực trạng di chuyển bước và trình độ phối hợp kỹ thuật tấn công của vận động viên đá cầu trong đội tuyển đá cầu của nhà trường

2 Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công cho vận động viên đá cầu trong đội tuyển đá cầu của nhà trường chuẩn bị tham gia hội khoẻ Phù Đổng các cấp

II Cơ sở để thực hiện đề tài:

1.Đá cầu trong những năm học gần đây được các nhà trường hết sức quan tâm và

trong chương trình giảng dạy nội khoá môn thể dục nó trở thành một trong những môn học bắt buộc nên các học sinh được tập luyện nhiều, thời gian tăng nên khả năng hình thành kỹ năng kỹ xảo tăng Vì vậy các em có kỹ thuật cơ bản tương đối tốt, có thể lực nên khi được lựa chọn vào đội tuyển các em có trình độ tương đương nhau

2 Dựa vào thế mạnh của bản thân và tình hình thực tiễn bộ môn đá cầu, cơ sở vật chất, sân tập để đề ra các bài tập và phương pháp huấn luyện

3 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ của đề tài chúng tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

* Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

Chúng tôi đã đọc tài liệu sách báo,…để tìm hiểu đặc điểm, chỉ số đánh giá, nguyên tắc, phương pháp huấn luyện, các tố chất, quá trình hoạt động thể dục thể thao Các tài liệu bao gồm:

Tài liệu cơ sở:

- Lý luận và phương pháp giáo dục thể chất

- Học thuyết huấn luyện

- Sinh lý thể dục thể thao Tài liệu chuyên ngành:

- Kỹ thuật đá cầu

- Giáo trình dạy đá cầu

Qua việc tham khảo các tài liệu này đã giúp chúng tôi rất nhiều trong quá trình tiến hành nghiên cứu đề tài

Trên cơ sở đó xây dựng được một hệ thống bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả tấn công cho đội tuyển đá cầu chuẩn bị tham gia HKPĐ các cấp

* Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Đây là một phương pháp thu thập các thông tin cần thiết, rất sát thực đối với thực tiễn tập luyện Là phương pháp hỏi, phỏng vấn trực tiếp giữa nhà nghiên cứu với các cá nhân về các vấn đề mà nhà nghiên cứu quan tâm Đây là một phương pháp được sử dụng tương đối nhiều

Phương pháp này được sử dụng dưới hình thức phiếu phỏng vấn với các huấn luyện viên, giáo viên có kinh nghiệm va chạm nhiều với thực tiễn môn đá cầu Thông qua hình thức này đã giúp có thêm độ tin cậy và lựa chọn các bài tập di chuyển nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp kỹ thuật tấn công

* Phương pháp quan sát sư phạm

Chúng tôi tiến hành quan sát trực tiếp quá trình tập luyện của học sinh trong giờ học nội khoá và đội tuyển đá cầu trong quá trình tập luyện Để tìm hiểu năng lực và phương pháp di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp kỹ thuật tấn công của các vận động viên cũng như các phương pháp giảng dạy, huấn luyện của giáo viên, huấn luyện viên đá cầu.Từ đó làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài khoa học và chính xác

* Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Chúng tôi tìm hiểu nghiên cứu, ứng dụng các bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp kỹ thuật tấn công cho đội tuyển đá cầu của nhà trường Dựa trên

cơ sở chọn lọc các phương pháp và bài tập mà các giáo viên, huấn luyện viên đã áp

dụng Chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên đối tượng vận động viên đội tuyển đá cầu của nhà trường trong quá trình huấn luyện chuẩn bị cho Hội khoẻ Phù đổng các cấp

* Phương pháp toán học thống kê

Để xử lý các số liệu thu thập được một cách chính xác Chúng tôi đã sử dụng phương pháp toán học thống kê để đánh giá chính xác các số liệu liên quan Để từ đó kiểm chứng lại và đưa ra kết luận Nhằm tránh được tính chủ quan trong quá trình nghiên cứu, từ đó tăng thêm độ tin cậy trong quá trình nghiên cứu

Cụ thể các công thức được sử dụng để tính bao gồm:

- Tính số trung bính thống kê:

n

x

X  i



- Độ lệch chuẩn:

2

x

 

- So sánh 2 số liệu trung bình (n<30):

B

B A A

B A

n n

X X t

2

2 









- Tính hệ tương quan:

2

2 ( ) )

(

) ( (

Y y X x

Y y X x r

i i

i i















4 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

* Đối tượng: Các học sinh trong đội tuyển đá cầu của nhà trường chuẩn bị tham gia HKPĐ các cấp

* Thời gian nghiên cứu: Quá trình chuẩn bị cho đội tuyển tham gia hội khoẻ Phù Đổng các cấp

* Địa điểm nghiên cứu: Sân tập của trường THCS nơi công tác

III.Kết quả và phân tích kết quả nghiên cứu

3.1 Đánh giá thực trạng năng lực di chuyển và trình độ phối hợp kỹ thuật tấn công của vận động viên đá cầu trường THCS.

Tiến hành quan sát các vận động viên đá cầu trong giải đá cầu thuộc các nội dung thi đấu trong hội khoẻ Phù Đổng năm học 2008- 2009 của huyện nhà chúng tôi thu được kết quả sau ( Xem bảng1)

B ng 1: Hi u qu th c nghi m ph i h p k thu t t n công c a các ệu quả thực nghiệm phối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ực nghiệm phối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ệu quả thực nghiệm phối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ợp kỹ thuật tấn công của các đội ỹ thuật tấn công của các đội ật tấn công của các đội ấn công của các đội ủa các đội độii

Đơn vị

Tỷ lệ

Tỷ lệ

Tỷ lệ

% Tổng số lần thực hiện kỹ thuật

Số lần gây khó khăn cho đối

Qua bảng 1 chúng ta thấy số lần thực hiện kỹ thuật phối hợp tấn công của cả ba đội là tương đương nhau song khi xem xét về số lần thực hiện kỹ thuật phối hợp tấn công đạt hiệu quả thì chúng ta thấy:

- Về số lần ăn điểm trực tiếp thì cao nhất là các vân động viên ST sau đó là các vận động viên đội SQ, sau cùng là các vận động viên đội tuyển đá cầu SL

- Về số lần thực hiện kỹ thuật thực hiện tấn công gây khó khăn cho đối phương thì nhiều nhất là đội SQ tiếp theo là đội ST và cuối cùng là đội SL

- Về số lần thực hiện kỹ thuật tấn công để đá cầu vào sân thì nhiều nhất là đội

SQ tiếp theo là đội ST và đến đội SL

- Xem xét số lần thực hiện kỹ thuật phối hợp tấn công không đạt yêu cầu ( cầu hỏng) thì đội SL lại chiếm tỷ lệ cao nhất sau đó mới là SQ và ST

Từ các kết quả trên chúng ta có thể rút ra nhận xét: Hiệu quả phối hợp kỹ thuật tấn công của các vận động viên đá cầu của SL là đạt hiệu quả kém hơn so với các vận động viên cùng trình độ và lứa tuổi ở các đội tuyển khác

Để tìm ra nguyên nhân là ảnh hưởng đến thực trạng trên, thông qua việc tổng hợp

và phân tích tài liệu, trao đổi trực tiếp với các huấn luyện viên đá cầu, các giảng viên

môn đá cầu có kinh nghiệm Chúng tôi đã tổng hợp được một số nguyên nhân chủ yếu gây ra thực trạng trên là:

1 Kỹ thuật di chuyển bước của các vận động viên còn rất kém

2 Kỹ thuật tấn công còn chưa hoàn thiện

3 Khả năng xác định, phán đoán điểm rơi của các em là chưa tốt

Tìm hiểu thực trạng ba nguyên nhân chủ yếu làm hạn chế hiệu quả phối hợp tấn công của các vận động viên đá cầu thông qua việc quan sát các vận động viên đó thi đấu tại Hội khoẻ Phù Đổng cấp huyện vừa qua chúng tôi thu được kết quả như trình bày ở bảng 2

Bảng 2 Thực trạng các nguyên nhân làm hạn chế hiệu quả phối hợp kỹ tấn công

Số lần phối hợp tấn công cũng hỏng do di chuyển bước chân 14 47%

Số lần phối hợp tấn công hỏng do phán đoán cầu 9 30% Qua bảng hai chúng ta thấy tỷ lệ đá cầu hỏng của các vận động viên chủ yếu là nguyên nhân di chuyển bước không hợp lý Nói cách khác là trình độ di chuyển bước của các vận động viên đá cầu là nguyên nhân chủ yếu gây ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công Như vậy có thể nói rằng khắc phục được vấn đề di chuyển bước sẽ có thể nâng cao được hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công cho các vận động viên đá cầu

Để khẳng định nhận xét trên chúng tôi tiến hành tính hệ số tương quan giữa hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công bị hỏng với ba loại trên, kết quả chúng tôi thu được ở bảng 3

B ng 3: M i tối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ư ng quan gi a các nguyên nhân v i hi u qu k thu t ph i h p t nữa các nguyên nhân với hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn ới hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn ệu quả thực nghiệm phối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ỹ thuật tấn công của các đội ật tấn công của các đội ối hợp kỹ thuật tấn công của các đội ợp kỹ thuật tấn công của các đội ấn công của các đội công

Qua kết quả bảng 3 chúng ta thấy được kỹ thuật di chuyển bước, kỹ thuật phối hợp tấn công và phán đoán điểm rơi có mối tương quan chặt chẽ với hiệu quả thực hiện

kỹ thuật phối hợp tấn công( P< 0.05) điều đó khẳng định nhận xét của chúng tôi là chính xác

Thông qua việc tổng hợp và phân tích tài liệu tham khảo công tác huấn luyện đá cầu của các nhà trường cũng như ở một số huyện khác lân cận có phong trào phát triển

và thành tích cao chúng tôi đã tổng hợp được một số yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả thực hiện kỹ thuật phối hợp tấn công là:

1 Yếu tố thể lực

2 Yếu tố kỹ thuật di chuyển

3 Năng lực phản ứng

4 Điều kiện sân bãi dụng cụ

5 Yếu tố thời tiết

6 Yếu tố thể hình

7 Tâm lý thi đấu

Để có thể xác định được các nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả di chuyển bước chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn các chuyên gia, các huấn luyện viên đá cầu có kinh nghiện trong khu vực Nghệ An, Hà Tĩnh K t qu thu ết quả thu được tôi trình bày đượp kỹ thuật tấn công của các độic tôi trình b y ày

b ng 4

ở bảng 4

phát ra

Số phiếu thu về

Số phiếu tán thành

Tỷ lệ

%

Thông qua kết quả phỏng vấn chúng tôi thấy yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả di chuyển bước là do yếu tố thể lực và kỹ thuật di chuyển của các vận động viên ( chiếm tỷ

lệ 90 -100%) còn các lí do khác không phải là nguyên nhân chính ( chiếm tỉ lệ 15-60%) Nói một cách cụ thể hơn là khắc phục được các vấn đề về thể lực và kỹ thuật di chuyển của các vận động viên đá cầu THCS là có thể nâng cao được năng lực di chuyển

từ đó có thể nâng cao được năng lực di chuyển từ đó có thể nâng cao được hiệu quả phối hợp kỹ thuật tấn công của các em

3.2 Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập di chuyển bước nhằm nâng cao hiệu quả

kỹ thuật phối hợp tấn công cho vận động viên đá cầu THCS

* Lựa chọn các bài tập

Dựa vào việc nghiên cứu các cơ sở lý luận và trao đổi trực tiếp với các giáo viên, huấn luyện viên bộ môn đá cầu có kinh nghiệm trong việc lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phối hợp tấn công cho các vận động viên trong đội tuyển đá cầu

Chúng tôi đã xác định được cơ sở để lựa chọn các bài tập như sau

1 Các bài tập phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi

2 Các bài tập phải phù hợp với các nguyên tắc giảng dạy và huấn luyện

3 Các bài tập phải phù hợp với các điều kiện thực tiễn về cơ sở vật chất, sân bãi dụng cụ, chế độ sinh hoạt

Từ các cơ sở trên chúng tôi đã lựa chọn được 18 bài tập sau:

HỆ THỐNG CÁC BÀI TẬP

lượng

1 Di chuyển tấn công hai bên trái, phải

với cầu

Nâng cao sức nhanh di chuyển

và tấn công

2 lần x 5’

2 Di chuyển ngang bên trái 3m kết hợp

động tác đỡ cầu- Dùng tấn công

Nâng cao sức nhanh di chuyển

và tấn công

2 lần x 5’

3 Di chuyển ngang bên phải 3m kết hợp

động tác đỡ cầu- dùng tấn công

Nâng cao sức nhanh di chuyển

và tấn công

2 lần x 5’

4 Phát cầu di chuyển lên góc trái, phải đỡ

cầu và thực hiện kt tấn công

Nâng cao SN di chuyển và kỹ thuật phát, chuyền cầu

2 lần x 5’

5 Di chuyển tiến, lùi đỡ cầu bằng ngực

chuyền cầu

Nâng cao sức nhanh di chuyển

và kt chuyền cầu

2 lần x 3’

6 Di chuyển ngang đá tấn công cầu 20

quả

nâng cao khả năng sức nhanh di

7 Đá cầu tấn công kết hợp di chuyển lên nâng cao khả năng di chuyển và 10 lần