Nội dung điền kinh không chỉ các môn thi đấu mà nó có ý nghĩa tập luyện, do đó điền kinh là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất, đồng thời
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
Trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng và văn minh Thì yếu tố con người luôn luôn chiếm vi trí quan trọng hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
“ Muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa” Trong hình mẫu và phẩm chất con người, sức khoẻ và thể chất chiếm một vị trí đáng cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Do đó thể dục thể thao là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, nó tổng hợp các phương tiện, phương pháp nhằm con người phát triển toàn diện, hài hoà, đặc biệt hoạt động thể dục thể thao là một trong những hình thức cơ bản, chuẩn bị thể lực phục vụ cho lao động và các hoạt động khác
Vì thế mỗi quốc gia đều chú trọng đến công tác thể dục thể thao và đưa nền TDTT nước mình lên đỉnh cao nhất cũng như giữ vững và phát triển những môn TDTT mang tính bản sắc dân tộc Kinh nghiệm của các nước phát triển cho thấy rằng : “ Truyền thống dân tộc là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước.” TDTT là một lĩnh vực của nền văn hoá vì vậy nó cũng mang tính dân tộc đậm nét, ở Việt Nam cũng đã trải qua hàng nghìn năm các môn thể thao dân tộc như : Vật, đua thuyền, đánh đu, vẫn tồn tại và trở thành một nội dung hấp dẫn trong các dịp lễ hội dân tộc
Trang 2Trong công tác ngoại giao TDTT có chức năng là nhịp cầu nối giao lưu, nối tình hữu nghị và thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc, các quốc gia trên thế giới Thông qua thi đấu thể thao các quốc gia trên thế giới có sự trao đổi tiếp thu tinh hoa của nhau , qua đó tìm hiểu học tập, giúp đỡ lẩn nhau đưa thế giới vào cuộc sống hoà bình đầy tình hữu nghị
Ngày nay đất nước ta đang đi trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hoá với khẩu hiệu: “ Khoẻ để xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Hiểu được ý nghĩa tác dụng của việc tập luyện TDTT đã đem lại sức khoẻ cho con người, hoàn thiện về thể chất cho nhân dân lao động, có thể nói sức khoẻ con người là một yếu tố hợp thành quan trọng của lực lượng sản xuất, có sức khoẻ mới có lao động, có lao động mới có sự sáng tạo sản xuất ra của cải vật chất, đất nước mạnh cùng với sự lớn mạnh của nhiều ngành trong cả nước TDTT ngày nay được phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu
Điền kinh là môn thể thao cơ bản nó chiếm vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu của các đại hội Olympíc Quốc tế và trong đời sống thể thao của nhân loại, điền kinh được phát triển cùng với sự ra đời của xã hội loài người Ngay từ những ngày đầu tiên xuất hiện xã hội loài người, các bài tập điền kinh
đã được loài người sử dụng từ thời cổ Hy Lạp Song lịch sử phát triển của nó được ghi nhận trong cuộc thi đấu chính thức , cùng với sự phát triển của xã hội loài người, từ những hoạt động trong lao động sản xuất tạo ra những kỹ năng,
kỹ xảo, để tự vệ, để chiến đấu và phòng chống thiên tai, dần dần hình thành các trò chơi vận động, các cuộc thi đấu và nó thu hút mọi người tham gia tập luyện,
Trang 3chính vì thế mà điền kinh được coi là một trong những nội dung chính và không thể thiếu được trong các kỳ thi đấu của thế vận hội Olympíc, giải thế giới châu lục và quốc gia Nội dung điền kinh không chỉ các môn thi đấu mà nó có ý nghĩa tập luyện, do đó điền kinh là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất, đồng thời là môn học chủ yếu đối với học sinh ở các trường trung học, cao đẳng, đại học
Việc nâng cao thành tích môn học điền kinh trong các trường THCS luôn
là yếu tố cần thiết nhưng để đạt được những thành tích cao đòi hỏi kỹ thuật càng được hoàn thiện Qua kinh nghiệm thực tế và các công trình nghiên cứu khoa học đã chứng minh được động tác kỹ thuật thuần thục chính xác thì phát huy được tối đa thành tích của môn học
Một trong những nội dung của điền kinh, nhảy cao kiểu bước qua là kỹ
thuật tương đối đơn giản khi giảng dạy cho học sinh lứa tuổi 14-15(Lớp 8) Là một hoạt động có chu kì, kỹ thuật đơn giản song đòi hỏi người tập phải đủ về thể lực, kỹ thuật, tư duy thực hiện động tác
Trong giảng dạy kỹ thuật Thể dục thể thao(TDTT), việc nắm bắt kỹ thuật
là quan trọng mà trong khi tập luyện thì người tập rất hay mắc phải những sai lầm khi học kĩ thuật, vì vậy trong giảng dạy phải nhanh chóng tìm ra những sai lầm thường mắc cũng như những nguyên nhân của nó, đây là vấn đề khó, nhưng việc xác định vận dụng các biện pháp và bài tập để sữa chữa lại những sai lầm đó lại càng quan trọng hơn
Trang 4Vấn đề nghiên cứu các biện pháp tập luyện nhằm khắc phục những sai lầm
thường mắc trong kỹ thuật Nhảy cao kiểu bước qua được rất nhiều giáo viên
dạy môn Thể dục quan tâm, chú ý Song đa số các giáo viên đều đề cập đến các giai đoạn kỹ thuật quan trọng nhưng lại thiếu đánh giá một cách hệ thống và toàn diện
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, với thực tế ở các trường THCS,bản thân
tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: "Một số giải pháp nhằm khắc phục những sai
lầm thường mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua của học sinh
B NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận:
Tập luyện nhảy cao có ý nghĩa rất lớn trong công tác giáo dục và bồi dưỡng học sinh trong nhà trường Qua đó nhằm hình thành các phẩm chất ý chí và đạo đức của con người mới góp phần vào giáo dục và nâng cao trí tuệ, giáo dục lao động và giáo dục thẩm mỹ cho các em
Trang 5Nhảy cao là hoạt động phức tạp được thực hiện liên tục bắt đầu từ chạy đà cho đến lúc kết thúc là vượt qua xà và rơi xuống đất Thành tích nhảy cao phụ thuộc vào kỹ thuật và sức lực của người nhảy Về kỹ thuật các yếu tố quyết định thành tích nhảy cao là: tốc độ ban đầu (tốc độ tổng hợp của chạy đà và giậm nhảy); góc độ bay (góc tạo bởi phương của tốc độ ban đầu và phương nằm ngang) và tư thế qua xà của người nhảy - tư thế nào có tổng trọng tâm gần xà hơn sẽ có điều kiện đạt thành tích cao hơn
Dạy học cho học sinh chính là quá trình rèn luyện để có kỹ thuật nhảy đúng và góp phần phát triển thể chất cho các em
Hiện tại, nhảy cao đã có tới 5 kỹ thuật qua xà, gồm: bước qua, cắt kéo, nằm nghiêng, úp bụng và lưng qua xà Tương ứng với mỗi kỹ thuật qua xà có một cách chạy đà và các bước kỹ thuật khác nhau Trong đó kỹ thuật nhảy cao
kiểu bước qua tuy thành tích không cao bằng kiểu úp bụng hay lưng qua xà,
nhưng đối với học sinh THCS thì kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua là tối ưu nhất Đây là kỹ thuật rất thông dụng, thích hợp cho mọi đối tượng tập luyện
Thực tế giảng dạy môn Thể dục ở các trường THCS vấn đề dụng cụ, sân bãi còn đơn giản nhưng để có được thành tích trong tập luyện và thi đấu đòi hỏi quá trình giảng dạy giáo viên phải hướng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm túc các nguyên tắc quy định, giúp các em nắm bắt và thực hiện kỹ thuật động tác một cách chính xác, thuần thục
Trang 6Nếu tập luyện kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh THCS một
cách đầy đủ, chính xác, khắc phục được những sai lầm thường mắc, đưa ra các biện pháp thích hợp, khả thi thì chắc chắn rằng chất lượng học tập của bộ môn
điền kinh nói chung và môn nhảy cao nói riêng sẽ được nâng cao.
2 Cơ sở thực tiễn :
Nhảy cao kiểu bước qua có kỹ thuật tương đối đơn giản, tuy nhiên khi thực
hiện kỹ thuật này các em vẫn mắc phải những sai lầm với nhiều nguyên nhân khác nhau Đặc biệt là ở mức xà cao, các em luôn ở trạng thái sợ hãi, thiếu tập trung dẫn đến thực hiện động tác kỹ thuật giật cục, thiếu tính nhịp nhàng Mặt khác với quy định của phân phối chương trình môn Thể dục 2 tiết/tuần là tương đối ít để các em có thời gian lĩnh hội, tiếp thu động tác kỹ thuật một cách nhuần nhuyễn, thuần thục Vì vậy vấn đề đặt ra cho giáo viên dạy học môn Thể dục là phải tìm ra những biện pháp tối ưu nhất để gây hứng thú cho học sinh tập luyện, giúp các em khắc phục những sai lầm, hoàn thiện kỹ thuật và đạt kết quả cao về thành tích
3 Thực trạng:
Qua thực tế giảng dạy bộ môn Thể dục tại trường THCS,đặc biệt là qua theo dõi quá trình tập luyện của các em học sinh, tôi thấy rõ thành tích trong
Trang 7quá trình học tập môn nhảy cao của các em không như mong muốn, nguyên nhân phần lớn là do các em chưa có thể lực tốt, chưa nắm vững kỹ thuật, một số động tác không đúng kỹ thuật, phối hợp thiếu nhịp nhàng các giai đoạn của kỹ thuật Số lượng học sinh đạt điểm khá giỏi rất ít (20% 30%)
Qua khảo sát chất lượng hai lớp 8C và 8D của năm học 2011-2012, kết
quả học môn Thể dục Nhảy cao kiểu bước qua thu được như sau:
Để giúp học sinh đạt kết quả cao hơn khi thực hiện kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua, tôi thiết nghĩ, trong quá trình giảng dạy, người giáo viên cần
phải làm thế nào giúp học sinh rèn luyện để có thể lực tốt, lĩnh hội được kiến thức một cách đầy đủ, nắm vững kỹ thuật, thực hành thuần thục đồng thời phát hiện sớm những sai lầm của học sinh và có biện pháp khắc phục tối ưu nhất
4 Những sai lầm thường mắc và nguyên nhân dẫn đến các sai lầm đó:
Trong quá trình lên lớp tôi đã quan sát học sinh tập luyện và đã ghi chép
thống kê những sai lầm mà học sinh thường mắc phải như sau:
Trang 8TT Giai đoạn Những Sai lầm Nguyên nhân
1
Chạy đà -Chạy đà không ổn định,
thiếu chính xác
Độ dài bước chạy không đều
2
Giậm nhảy -Giậm nhảy bị lao xà
Các bước cuối phối hợp chưa tốt, lúc giậm nhảy gập thân về trước, tốc độ giậm nhảy
3 Trên không -Chân lăng, chân giậm nhảy
gạt xà
Chân lăng hay chân giậm nhảy hoặc cả hai chân đều
co lại khi qua xà
4 Tiếp đất -Bị chấn động khi tiếp đất Không chùng gối
Trang 95 Một số giải pháp nhằm sửa chữa những sai lầm thường mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua:
Qua quan sát sư phạm và phỏng vấn tôi đã xác định được những sai lầm chung nhất để khắc phục các sai lầm này tôi đã sử dụng các phương pháp sư phạm sau:
5.1 Phương pháp trực quan: Cho học sinh xem tranh ảnh, hình mẫu của những
vận động viên có động tác kỹ thuật đúng, đẹp
Ví dụ: Khi phân tích thị phạm giai đoạn trên không và tiếp đất (H1) của
kĩ thuật nhảy cao kiểu bước qua, giáo viên không thể dừng lại ở giai đoạn trên không để phân tích mà phải dùng đến hình ảnh để minh họa
H1: Giai đoạn trên không và tiếp đất
5.2 Phương pháp giảng giải: Dùng lời nói phân tích giảng giải những yêu cầu
kỹ thuật giảng dạy và thị phạm lại kiến thức giúp học sinh hiểu và hình dung được về kỹ thuật động tác
Trang 105.3 Sử dụng biện pháp tập luyện.
*Giai đoạn 1 : Chạy đà không ổn định, thiếu chính xác
-Cách khắc phục :
+ Đo đà, chạy đà đặt lại nhiều lần để điều chỉnh
+ Chạy đà, đặt chân giậm nhảy vào điểm giậm nhảy nhiều lần ( Không và có kết hợp giậm nhảy )
*Giai đoạn 2:Giậm nhảy bị lao xà.
-Cách khắc phục :
+ Tập phối hợp các bước đà cuối, giậm nhảy
+ Tập phát triển sức mạnh chân
+ Tập phản xạ giậm nhảy nhanh
*Giai đoạn 3 : Chân lăng, chân giậm nhảy gạt xà
-Cách khắc phục :
+Tập một, ba bước giậm nhảy - đá lăng
+ Gác xà cao sau đó thực hiện chạy đà - giậm nhảy ( Không qua xà)
+ Gác xà lệch chéo, thực hiện chạy đà - giậm nhảy- qua xà
*Giai đoạn 4 :Bị chấn động khi tiếp đất.
-Cách khắc phục :
+ Đứng lên một chân, tập khuỵu gối rồi đứng lên;
+ Tập nhảy từ trên cao xuống ( Từ ghế băng, bục, bậc cầu thang ) đệm hoặc hố cát thực hiện cùng gối để giảm chấn động
Trang 116 Kết quả bước đầu và bài học kinh nghiệm:
Sau một thời gian áp dụng phương pháp trên vào việc khắc phục những
sai lầm thường mắc trong môn nhảy cao kiểu bước qua cho h c sinh trọc sinh trường tôi, ường tôi,ng tôi,
k t qu cho th y có s chuy n bi n i lên rõ r t, t l y u kém gi m h n so v iự chuyển biến đi lên rõ rệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ển biến đi lên rõ rệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với đi lên rõ rệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ơn so với ới
kh o sát c a n m h c trăm học trước Cụ thể kết quả khảo sát của 2 lớp 8 năm học 2012- ọc sinh trường tôi, ướic C th k t qu kh o sát c a 2 l p 8 n m h c 2012-ụ thể kết quả khảo sát của 2 lớp 8 năm học 2012- ển biến đi lên rõ rệt, tỉ lệ yếu kém giảm hơn so với ới ăm học trước Cụ thể kết quả khảo sát của 2 lớp 8 năm học 2012- ọc sinh trường tôi,
2013 nh sau:ư
Từ thực tế giảng dạy và kết quả đạt được ở trên tôi xin rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
- Đối với giáo viên:
Để thực hiện tiết học môn Thể dục nhất là kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh trường THCS giáo viên phải:
1 Xác định rõ mục tiêu bài học lẫn kỹ năng cần tập luyện;
2 Thiết kế bài soạn đảm bảo đầy đủ nội dung, đúng phương pháp, phù hợp đối tượng học sinh;
3 Chuẩn bị tốt mọi điều kiện CSVC (sân bãi, dụng cụ,), kiểm tra sức khoẻ của học sinh, tạo tâm lý hứng khởi khi tham gia tiết học;
Trang 124 Tích cực sử dụng và khai thác triệt để tác dụng của đồ dụng dạy học,
đồ dùng tự làm;
5 Sử dụng các bài tập hợp lí phù hợp với bộ môn, phù hợp từng đối tượng học sinh
6 Tập trung chú ý quan sát, phát hiện những sai lầm thường mắc của học sinh;
7 Tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến các sai lầm;
8 Có biện pháp sửa chữa những sai lầm kịp thời;
9 Không ngừng học hỏi, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tay nghề
10 Tạo ra không khí vui tươi trong giờ học, làm thay đổi trạng thái lao dộng, đồng thời giáo dục cho các em tính tổ chức kỹ luật cao, tác phong nhanh nhẹn hoạt bát, tinh thần tập thể Từ đó giúp các em yêu trường, ham học, lôi cuốn các em hăng say nỗ lực hơn trong các môn học tập văn hóa khác và phát triển toàn diện tố chất thể lực
- Đối với học sinh:
1 Có nhận thức đúng đắn, ý thức học tập tốt đối với bộ môn
2 Có hứng thú tham gia giờ học;
3 Tích cực rèn luyện thể lực;
4 Tuân thủ sự hướng dẫn của thầy, cô giáo trong quá trình tập luyện;
Trang 135 Tích tham gia các hoạt động ngoại khoá, hội thi…
- Đối với nhà trường và tổ chuyên môn:
1 Tạo điều kiện đáp ứng yêu cầu về CSVC, trang thiết bị dạy học để giáo viên và học sinh thực hiện phương pháp đổi mới trong quá trình dạy học như:
có nệm,(hố nhảy) đúng quy định; tổ chức các hoạt động ngoại khoá; tham gia thi đấu điền kinh (có bộ môn nhảy cao);
2 Tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm với các trường bạn (sinh hoạt chuyên môn liên trường);
3 Bố trí, sắp xếp thời khoá biểu phù hợp với đặc trưng bộ môn
C KẾT THÚC
Qua thực tế nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp khắc phục những sai lầm thường mắc trong bộ môn nhảy cao kiểu bước qua cho học sinh trường
THCS, bản thân đã thu được kết quả đáng phấn khởi, chất lượng dạy học được nâng lên rõ rệt nhưng điều đáng nói hơn là học sinh đã biết thực hiện một cách
dễ dàng, tự tin môn nhảy cao kiểu bước qua, nắm được kỹ thuật một cách chắc
chắn, khó quên, các em hào hứng luyện tập, tiết học trở nên sôi động, hứng thú Một số học sinh đã có thành tích cao được chọn vào đội tuyển điền kinh của nhà trường được tập luyện để tham gia Hội khoẻ Phù Đổng cấp huyện,cấp tĩnh
Trang 14Với thời gian giảng dạy chưa nhiều, kinh nghiệm còn ít nhưng nhờ sự giúp đở của nhóm bộ môn, giáo viên trong nhà trường, hướng dẫn, dìu dắt; sự
cỗ vũ, hỗ trợ của bạn bè đồng nghiệp nên bản thân đã sớm thực hiện được mơ ước không ngừng học hỏi, tìm tòi giải pháp khắc phục hạn chế nhằm nâng cao chất lượng dạy học góp phần cùng nhà trường hoàn thành xuất sắc kế hoạch nhiệm vụ năm học
Mặc dù vậy, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài "Một số giải pháp
nhằm khắc phục những sai lầm thường mắc trong khi học kỹ thuật nhảy cao kiểu bước qua của học sinh lớp 8" của tôi chắc chắn không tránh khỏi sự thiếu
sót Vì vậy, bản thân kính mong sự đóng góp ý kiến của các nhà chuyên môn và các bạn đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh hơn./
