Những phương pháp nghiên cứu của kinh tế chính trị học được áp dụng trong tác phẩm của V.I.Lênin “Bàn về chế độ hợp tác xã” - Ý nghĩa

Quá trình phát tri n là quá trình... nh ănóăđãăt ng di năraăquáătrìnhăraăđ i, phát tri n, tiêu vong... Tác ph m “BƠn v ch đ h p tác xư” c a V.I.Lênin Cu iăn mă1920,ăn căNgaăxô vi tăraăk

M C L C

L I M U 2

PH N N I DUNG 3

I M T S PH NG PHÁP NGHIÊN C U CHUYÊN NGÀNH KINH T CHÍNH TR 3

1 Ph ng pháp tr u t ng hóa khoa h c 3

2 Ph ng pháp bi n ch ng duy v t 6

3 P h ng pháp Logic k t h p v i l ch s 7

3.1 Ph ng pháp l ch s 8

3.2 Ph ng pháp logic 10

3.3 M i quan h gi a ph ng pháp l ch s và ph ng pháp logic 10

4 P h ng pháp phân tích, t ng h p 11

5 P h ng pháp quy n p, di n d ch 13

5.1 Quy n p 13

5.2 Di n d ch 13

6 P h ng pháp mô hình hóa trong nghiên c u kinh t chính tr h c 13

II NH NG PH NG PHÁP NGHIÊN C U C A KINH T CHÍNH TR H C C ÁP D NG TRONG TÁC PH M C A V.I.LÊNIN: “BÀN V CH H P TÁC Xẩ” 14

1 Tác ph m “BƠn v ch đ h p tác xư” c a V.I.Lênin 14

2 i t ng nghiên c u c a tác ph m “BƠn v ch đ h p tác xư” c a V.I.Lênin 16

3 Nh ng ph ng pháp nghiên c u c a kinh t chính tr h c đ c áp d ng trong tác ph m c a V.I.Lênin: “BƠn v ch đ h p tác xư” 17

III ụ NGH A 23

1 ụ ngh a lỦ lu n chung 23

1.1 M i quan h gi a kinh t và chính tr 23

1.2 M i quan h gi a các thành ph n kinh t và Nhà n c 24

1.3 G i m lý lu n v th i k quá đ lên ch ngh a xã h i 25

2 ụ ngh a qu c t 26

K T LU N 32

TÀI LI U THAM KH O 33

L I M U

t ng giai đo n phát tri n c a s n xu t và c a trao đ i” chi ph i s phát sinh,

C ngănh ăcácăngànhăkhoaăh c khác, Kinh t chính tr cóăđ iăt ng nghiên

c uăriêng,ăđ iăt ng nghiên c u c a Kinh t chính tr là quan h xã h i gi a

ng i v iăng i trong quá trình s n xu t, phân ph i,ătraoăđ i và tiêu dùng Kinh

t chính tr nghiên c u quan h s n xu t trong m i quan h bi n ch ng v i l c

l ng s n xu t, trong s tácăđ ng qua l i v i ki nătrúcăth ng t ng…

Nh ăv y, là m t ngành khoa h cămangătínhăđ c thù v iăđ iăt ng nghiên

c uăt ngă ng v iăđ iăt ng mà Kinh t chính tr đãăxácăđ nh Nói m t cách

nghiên c u chuyên ngành Kinh t chính tr , h c viên th c hi n ti u lu n v i

ch đ : “Nh ng ph ng pháp nghiên c u c a kinh t chính tr h c đ c áp

d ng trong tác ph m c a V.I.Lênin: “Bàn v ch đ h p tác xã” Ý ngh a”

PH N N I DUNG

I M T S PH NG PHÁP NGHIÊN C U CHUYÊN NGÀNH KINH T CHÍNH TR

1 Ph ng pháp tr u t ng hóa khoa h c

Khác v i các môn khoa h c t nhiên, kinh t chính tr không th ti n hành

cácăph ngăphápăth c nghi m trong phòng thí nghi m mà ch có th th nghi m trongăđ i s ng hi n th c, trong các quan h xã h i hi n th c Các th nghi m v

Ph ng pháp tr u t ng hoá khoa h c đòiăh i g t b nh ng y u t ng u

đó,ătrênăc ăs y n măđ c b n ch t c a các hi năt ng, t b n ch t c p m t ti n

đ n b n ch t trìnhăđ sâuăh n,ăhìnhăthànhănh ng ph m trù và nh ng quy lu t

t ngăd i d ng thu n tuý nh t c aănó;ăđ ng th i ph i b oăđ m không làm m t

b cáiăkhôngăđ c phép lo i b , ho căng c l i, gi l i cái đángălo i b Gi i

nghiên c u

đ ít ho c nhi u t t c cácăn căt ăb n ch ngh a,ănh ngăkhôngăđ c tr u

t ng hoá b n thân quan h hàng hoá - ti n t , b iăvìăt ăb n l y quan h hàng

t ng hoá vi c chuy n hoá s călaoăđ ng thành hàng hoá, b i vì không có hàng

Tr uăt ng hoá khoa h c g n li n v i quá trình nghiên c u điăt c th đ n

tr uăt ng, nh đó nêu lên nh ng khái ni m, ph m trù và v ch ra nh ng m i

t ngăđ n c th Cái c th này không còn là nh ng hi năt ng h năđ n, ng u

đ ng, t o ra giá tr th ngăd ; Thì h c thuy tătíchăl y,ăC.ăMacăl i ch ng minh

thành M c dù v y, các hình thái chuy n hóa c a nó thành l i nhu n, l i nhu n

th ngănghi p, l i t c,ăđ a tô trên bình di n xã h iăđ căng i ta th a nh nănh ă

Ph ng pháp tr u t ng hoá khoa h c c ngăđòiăh i g n li n v iăph ngă

lôgícăc ngăph i b tăđ u t đó.ăTheoăcáchănóiăc aăPh.ă ngghen,ăs v năđ ng ti p

t ng và nh t quán v lý lu n Nó là s ph n ánh đãăđ c u n n n,ănh ngău n

- Ph iădùngăph ngăphápătr uăt ng hóa duy v t bi n ch ngănh ăv y, b i

t ng, ho c cùng m t hi năt ng v i t t c nh ng nhân t ch y u và th y u,

ng u nhiên và t t y u, bên trong và bên ngoài, b n ch t và không b n ch t

Thí d :

g t ra m t bên s n xu t cá th nh là nh ng s n xu t tuy còn t n t i trong xã h i

t ăb n,ănh ngăchi măđ a v th y u,ăđ nghiên c u ph ngăth c s n xu t này

ngânăhàng…;ăt m th i tr uăt ng hóa các hình thái t ăb n này.ăCoiăt ăb n công

nghi pănh ălàăm t th th ng nh t c a t b nănóiăchung,ăđ i di n cho t t c các hìnhătháiăt ăb n,ăđ v ch ra b n ch t c aăt ăb n nói chung Sauăđóăm i phân tích

đ n các hình thái t ăb n khácăvàădoăđóămàăv chărõăđ yăđ đ c b n ch t c a

* L U Ý:

- Nh ngăs tr uăt ng hoá v iăngh aătrênăđâyăch là gi đ nh trên lý lu năđ choăquáătrìnhăphânătíchăđ căđ năgi n mà v n không làm xuyên t c b n ch t c a

đ iăt ng nghiên c u, khi gi đ nhăthayăđ i thì k t lu năc ngăph iăthayăđ i theo

l uăthôngăchiaăchoăs vòng quay c a nh ngăđ ng ti n cùng tên g i

+ăNh ngăkhiăthayăđ i gi đ nh: Gi đ nh t ng giá c c aăhàngăhóaăđ aăvàoă

l uăthôngăvàăvòngăquayăc a ti năđãăxácăđ nh, thì "s l ng ti n hay v t li u ti n đang l u thông s ph thu c vào b n thân giá tr c a v t li u này"

đ c Tr uăt ng hóa c a Mác ph n ánh nh ng cái có th c trong l ch s Vì

+ Nh ng s tr u t ng c aă Mácă đ u mang tính ch t c th ; c th theo ngh aălàănh ng s tr uăt ng hóa y có quan h v i m t hình thái kinh t do l ch

s quyăđ nh;

ánhăđ c lôgíc c a s phát tri n trong l ch s ;

+ Tr uăt ng hóa khoa h căcònăđòiăh i ph i bi t ch năđúngăđi m ti p c n

+ Tr uăt ng hóa khoa h c khác v i tr uăt ng hóa duy tâm siêu hình

Tr uăt ng hóa khoa h c là dùngăph ngăphápăduyăv t bi n ch ng và quan

đi m duy v t l ch s ,ăđiăt tr căquanăsinhăđ ngăđ năt ăduyătr uăt ng, phân tích

t đ v ch rõ b n ch t và s v năđ ng c a m t hình thái kinh t - xã h i nh t

đ nh theo trình t phát tri n t nhiên c a chúng t th păđ n cao t phát sinh phát

tri năđ n chuy n sangăhìnhătháiăkhácăcaoăh n Tr uăt ng hóa khoa h c b tăđ u

2 Ph ng pháp bi n ch ng duy v t

Ph ngă phápă bi n ch ng duy v tă làă ph ngă phápă c ă b n c a ch ngh aă

Mác – Lêninăđ c s d ngăđ i v i nhi u môn khoa h c Trong kinh t chính tr ,

ph ngăphápănàyăđòiăh i: khi xem xét các hi năt ng và quá trình kinh t ph i

đ t trong m i liên h tácă đ ng qua l i l nă nhau,ă th ng xuyên v nă đ ng, phát

tri n không ng ng, ch không ph i là b t bi n Quá trình phát tri n là quá trình

t ng và quá trình kinh t ph i g n li n v i nh ngăđi u ki n và hoàn c nh l ch

3 Ph ng pháp Logic k t h p v i l ch s

- N uăph ngăphápăl ch s điăvàoăc nh ngăb c quanh co th t lùi t m th i

- Ph ngăphápălogicăth c ch tăc ngălàăph ngăphápăl ch s đãăthoátăkh i

đòiăh i ph i nghiên c u hi năt ng kinh t , phát tri năt ngăđ i hoàn thi n và

chín mu i

Anhălàăn căt ăb n già c i, phát tri n nh t, th hi năđ yăđ các b n ch t c a ch ngh aăt ăb n Chínhălàănh ăv y

i t ng nghiên c u c a kinh t chính tr

Trong L i t a vi t cho l n xu t b n th nh t (T23) C.Mác vi t: Trong tác

ph mă này,ă đ iă t ng nghiên c u c aă tôiă làă ph ngă th c s n xu tă t ă b n ch ngh aăvàănh ng quan h s n xu tăvàătraoăđ i thích ng v iăph ngăth c y Cho

đ nănay,ăn c Anh v nălàăn c c đi n c aăph ngăth c s n xu tănày.ă óălàănguyênănhânăvìăsaoăn căđóăl iăđ c dùng làm minh h a ch y u cho s trình

ngh aătr c tình hình công nhân công nghi p và nông nghi p Anh, hay mu n

đây,ăb n thân v năđ không ph iălàătrìnhăđ phát tri năcaoăh năhayăth p

h năc a nh ngăđ i kháng xã h i b t ngu n t nh ng quy lu t t nhiên c a n n

h ng y, nh ngăxuăh ngăđangătácăđ ngăvàăđangăđ c th c hi n v i m t t t

y uăgangăthép.ăN c phát tri năh năv công nghi p ch nêuălênăchoăn c kém

3.1 Ph ng pháp l ch s

v năđ ng và bi năđ i liên t c, h t s c c th ,ăđ y quanh co, ph c t p, bao g m

c nh ng cái ng u nhiên l n cái t t y u, muôn hình, muôn v , trong nh ng hoàn

c nh,ăđi u ki n khác nhau và theo m t tr t t th i gian nh tăđ nh

nh ănóăđãăt ng di năraă(quáătrìnhăraăđ i, phát tri n, tiêu vong)

đ ng th iăđ t quá trình phát tri năđóătrongăm i quan h tácăđ ng qua l i v i các

Th nh t, tính biên niên: nhà nghiên c u ph i trình bày quá trình hình

c a nó

Th hai, tính toàn di n: khi ph c d ng quá kh , nhà nghiên c u ph i khôi

ph căđ yăđ t t c các m t, các y u t vàăcácăb c phát tri n c a s v t, hi n

t ng, tránh tình tr ngăquaăloa,ăđ năgi n th m chí c t xén thông tin

Tuyă nhiên,ăchúngă taă c ng c n tránh tình tr ng li t kê, ch tă đ ngă t ăli u,

nghiên c u

V I Lenin vi t: “Thu l ng th c là m t trong nh ng hình th c quá đ t

“ch đ c ng s n th i chi n”, m t ch đ c ng s năđ c bi t do tình tr ng cùng

s n

“Ch đ c ng s n th i chi n” cóăđi măđ c bi t là: trên th c t , chúng ta l y

th ngă đ c b nă đ a ch vàă t ă b nă trongă cáiă n c ti u nông b tàn phá này

Nh ngăđóăl i là thành tích c a chúng ta

tr ngătànăpháăđãăbu c chúng ta ph i thi hành “ch đ c ng s n th i chi n” Nó

không ph i và không th là m t chính sách phù h p v i nhi m v kinh t c a

đúngăđ n là ph i t ch c vi cătraoăđ i nh ng s n ph m công nghi p c n thi t choănôngădân,ăđ l y lúa mì c a nông dân

Ch cóăchínhăsáchăl ngăth c y m i phù h p v i nh ng nhi m v c a giai

xã h iăvàăđ aăch ngh aăxãăh iăđ n th ng l i hoàn toàn

và t iăđâyălàăgì,ăn u không ph i là tích t , t p trung ru ngăđ tăđ điălênăs n xu t

quanh co, th t lùi t m th i c aănóăđ đ m b o tính trung th c và ph năánhăđúngă

ng i nghiên c u d ng l i vi c ph c d ng quá kh c a các s v t, hi năt ng

khác

3.2 Ph ng pháp logic

nhiên ph c t p y

đ nh”, t đóăgiúpănhàănghiênăc u th yăđ c nh ng bài h căvàăxuăh ng phát

3.3 M i quan h gi a ph ng pháp l ch s và ph ng pháp logic

Ph ngăphápăl ch s vàăph ngăphápălogicălàăhaiăph ngăphápăkhácănhau,ă

nh ngăcóăquanăh ch t ch v i nhau trong quá trình nghiên c u khoa h c Gi i

V b n ch t,ăph ngăphápălogicăkhôngăph iălàăcáiăgìăkhácălàăph ngăphápă

nhiên pha tr n

đ ng ti p t c thêm n a c a nó ch ng qua ch là s ph n ánh quá trình l ch s

d i m t hình th cătrìuăt ng và nh t quán v m t lý lu n

th căvàăđ tăđ n hình th căđi n hình

gi năđ năvàăm i c a c i trong xã h i t ăb n ch ngh aăđ u là hàng hóa, nên vi c

tích hàng hóa và ti n t

Haiăph ngăphápănàyăgiúpănhàăkhoaăh c mô t l ch s c a các s v t, hi n

t ng, t đóăđiăđ n v ch ra b n ch t, quy lu t phát tri n c a chúng

N uăph ngăphápăl ch s có nhi m v khôi ph c b c tranh quá kh sinh

đ ng và phong phú c a hi n th căthìăph ngăphápălogicăs có nhi m v điătìmă

4 Ph ng pháp phân tích, t ng h p

Phân tích t ng h p là m t trong nh ng thành t quan tr ng trong quy trình xem xét h th ng

Khái ni m: Phân tích lí thuy t là thao tác phân tài li u lý thuy t thành các

đ năv ki n th c, cho phép ta có th tìm hi u nh ng d u hi uăđ c thù, b n ch t,

đangănghiênăc u

Ví d : T giá tr th ngăd , C Mac phân tích ra các hình thái c a chúng bi u

Ph n th nh t: Hàng hóa và Ti n t ;

t ngăđ i;

Ph n th sáu: Ti n công

l yă nguyênă th y; khiă nóiă đ n thu că đ a, n uă khôngă cóă ng iă laoă đ ng làm

“V i nh ng ng i k d nh v y thì nhà t b n làm gì còn đ t đ “nh n n tiêu”

Ngh aălàăt s phân tích các hình thái c aăm,ăsauăđóăC.ăMacăđiăđ n t ng

h p,ăđ kh ngăđ nh r ngăcácăhìnhătháiăđóă(l i nhu n, l i nhu năth ngănghi p,

đ ng làm thuê, ch không th t đâuăkhác!

đ c n iădung,ăxuăh ng phát tri n khách quan c a lí thuy t và t đâyăti n hành

suy di n hình thành khái ni m, t o ra h th ng các ph m trù, lí thuy t khoa h c

m i

- Ph ngăphápăphânătíchăcóăth tìmăraăc s th ng nh t c a nh ng hình

- i uăđóăch có th làmăđ c b ngăph ngăphápăt ng h p,ăvìăph ngăphápănàyăxemăxétăc ăs th ng nh t trong s phát tri n c aănó,ădoăđóăc ngăxemănóă

trong quá trình nó t o ra nh ng hình th c khác nhau

- i m k t thúc c a s phânătíchălàăđi m xu t phát c a s t ng h p

miêu t l i v i toàn b tính c th và tính nhi u m t c a nó

Mácăđãăb tăđ u công trình nghiên c u c a mình t hàng hóa (t c là điăt

tr uăt ngăđ n c th )

ph ngăphápăphânătíchăl năph ngăphápăt ng h p

+ đây,ăđi m xu t phát là cái chung; t cái chungăđó,ăng i ta nghiên c u điăđ n nh ngătr ng h p c th cá bi t, c g ng gi i thích nh ngătr ng h păđóătrênăc ăs các nguyên t c chung

- Ph ngă phápă c a b "T b n" v aă làă ph ngă phápă di n d ch, v a là

ph ngăphápăquyăn p,ănh ngăv m t hình th c thì tùy theo nh ng v năđ nghiên

c uămàăph ngăphápănàyăchi mă uăth , ho căph ngăphápăkiaăchi mă uăth

6 P h ng pháp mô hình hóa trong nghiên c u kinh t chính tr h c

Môăhìnhăhóaălàăph ngăphápănghiênăc u các hi năt ng khoa h c và quá

đóăđ nghiên c u tr l iăđ iăt ng Trong quá trình nghiên c u, các hi n t ng

duy)

t ng và b n thân nó l i tr thànhăđ iăt ng nghiên c u, nó ph c v cho nh n

th căđ iăt ngăvàălàăph ngăti năđ thu nh n thông tin m i Mô hình tái hi năđ i

t ng nghiên c u giáo d căd i d ngăđ năgi n hóa, tri th căthuăđ c nh mô

hình có th áp d ng vào nguyên b n Mô hình trong nghiên c u lí thuy t có

ch aăbi tăđ nghiên c u chúng, còn g i là mô hình gi thuy t

Môăhìnhăhóaăc ngăcóăth là m t th c nghi m c a t ăduy,ăm t c g ngăđ

TR H C C ÁP D NG TRONG TÁC PH M C A V.I.LÊNIN:

“BẨN V CH H P TÁC Xẩ”

1 Tác ph m “BƠn v ch đ h p tác xư” c a V.I.Lênin

Cu iăn mă1920,ăn căNgaăxô vi tăraăkh iăn iăchi n,ăchuy năsangăxâyăd ngă

ch ăđ ăxãăh iăm iătrongăđi uăki năh uăqu ăc aăchi nătranhăcònăr tăn ngăn ,ăkinh

t ă- xãăh iăr iăren,ănôngădână ănhi uăn iăb tămãnăv iăchínhăsáchă“C ngăs năth iăchi n” Tr cătìnhăhìnhătrên,ăthángă3-1921,ăV.I.Lêninăđãăv chăraăchính sách kinh

t ăm iăthayăchoăchínhăsáchăc ngăs năth iăchi n.

tri n l căl ng s n xu t c a đ tăn c, giành th ng l i cho các quan h s n xu t

qu năchúngălaoăđ ng,ătr c h t là toàn th nông dân vào công cu c xây d ng

ch ngh aăxãăh i

ngăvàoămùaăxuânăn mă1922, V.I.Lênin nêu lên r ng nh ng k t qu công tác

c aăn măđ uătiênătrênăc ăs chính sách kinh t m iăđãăkh ngăđ nh s đúngăđ n

c aăchínhăsáchăđó.ăChínhăsáchăkinh t m iăđãăthúcăđ y m nh m l căl ng s n

xu tătrongăn c phát tri n Trong các nhà máy và công x ng, t i h m lò và các

laoăđ ng, c ng c k lu tălaoăđ ng.ăNhàăn c xô vi tăđãăgiúpăđ nông dân h t

nôngădânăđ i v i giai c păcôngănhânăđãăt ngălên.ă

đ ng th iăc ngăchoăth y rõ tác h i to l n do nh ngăb căđiăthi u chu n b trong

l nhăv cănàyăđemăl i Ch có th gi i quy t nhi m v t p th hóaătrênăc ăs kinh

hóa

Tr c Cách m ng xã h i ch ngh aă thángă M i,ă khiă xemă xétă ph ng

h ng và cách th c c i t o xã h i ch ngh aăđ i v i nông nghi p,ăV.I.Lêninăđãă

đ n k t lu n b oăđ m vi c chuy n d n nông h nh lên ch ngh aăxãăh i, th ng

nh t h l i trong nh ng nông trang t p th l n

K ho ch h p tác hóa là m t trong nh ng b ph n quan tr ng b c nh t c a

c ngăl nh xây d ng ch ngh aăxãăh i Liên Xô do V.I.Lênin trình bày trong

doăNg iăđ c cho ghi l i ngày 4 – 6ăthángăGiêngăn mă1923,ăV.I.Lêninăđãăt ng

nh ngăconăđ ngăđó.ă

c aănó,ătrongăđóăđãănêuălênănh ng gi iăđápăxácăđángăchoănh ng v năđ lý lu n

2 i t ng nghiên c u c a tác ph m “BƠn v ch đ h p tác xư” c a V.I.Lênin

th i k th c hi n chính sách kinh t m i