Đa phương hóa, đa dạng hóa, làm bạn với tất cả cácnước dân chủ và tiến bộ là một tư tưởng xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh.Cùng với thời gian và trước những thử thách khắc nghiệt củ
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 2
I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ SỰ CẦN THIẾT CỦA QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI VÀ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI 3
II NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI 5
1 Nhiệm vụ của kinh tế đối ngoại 5
2 Nguyên tắc cơ bản trong việc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại .6 2.1 Nguyên tắc giữ vững độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa 6
2.2 Nguyên tắc bình đẳng cùng có lợi 6
2.3 Nguyên tắc mềm dẻo, linh hoạt 7
2.4 Nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ 7
3 Một số đối tác cần ưu tiên trong quan hệ kinh tế đối ngoại 7
4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của ngoại lực, thu hút ngoại lực để phát huy nội lực, coi nội lực là chính, ngoại lực là quan trọng 8
III QUÁN TRIỆT TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐỐI NGOẠI 9
1 Xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa chính sách đối ngoại nói chung với chính sách kinh tế đối ngoại nói riêng 9
2 Mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại là để thu hút ngoại lực nhằm phát huy nội lực 10
3 Giữ vững các nguyên tắc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại 11
IV VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở NƯỚC TA 13
1 Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế đối ngoại qua các kỳ Đại hội của Đảng 13
1.1 Đại hội lần thứ VI của Đảng 13
1.2 Đại hội lần thứ VII của Đảng 13
1.3 Đại hội lần thứ VIII của Đảng 14
1.4 Đại hội lần thứ IX của Đảng 15
1.5 Đại hội lần thứ X của Đảng 16
1
Trang 21.6 Đại hội lần thứ XI của Đảng 16 1.7 Đại hội lần thứ XII của Đảng 17
2 Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế 18
KẾT LUẬN 23 TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
2
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà yêu nước vĩ đại, nhà hoạt động quốc tế xuất sắc,chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, sứ giả của hoà bình và hữunghị Cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Người đã để lại kho tàng lýluận, tư tưởng cách mạng và khoa học vô giá cho dân tộc Việt Nam
Trong hành trình 30 năm tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bôn
ba nhiều nơi trên khắp thế giới, Người đã sống và hoạt động trong phong trào giảiphóng dân tộc và công nhân quốc tế, tiếp nhận chủ nghĩa Mác – Lênin và qua trảinghiệm thực tiễn đấu tranh cách mạng, trong tư tưởng của Người, vấn đề mở cửa,hội nhập đã sớm hình thành Đa phương hóa, đa dạng hóa, làm bạn với tất cả cácnước dân chủ và tiến bộ là một tư tưởng xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh.Cùng với thời gian và trước những thử thách khắc nghiệt của công cuộc xây dựng
và bảo vệ đất nước suốt mấy chục năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn giữ vững quanđiểm nhất quán, xử lý linh hoạt, đúng đắn mối quan hệ giữa chính trị và kinh tếtrong chính sách đối ngoại
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng về kinh tế đối ngoại là mộttrong những nội dung quan trọng trong tư tưởng của Người về kinh tế, nó đượchình thành trên cơ sở kế thừa những giá trị tốt đẹp của truyền thống dân tộc, từ sựtiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, đặc biệt là vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác -
3
Trang 4Lênin, thông qua quá trình khảo sát thực tiễn trong nước và thế giới Những quanđiểm đó đã trở thành đường lối, chủ trương, chính sách đối ngoại về kinh tế củaĐảng, được thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng minh tính đúng đắn của nó trongcách mạng giải phóng dân tộc và cả trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội Trong khuôn khổ môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, học viên thực
hiện tiệu luận với chủ đề: “Quan điểm của Hồ Chí Minh về kinh tế đối ngoại Ý nghĩa và định hướng vận dụng” Thông qua đó, học viên sẽ đi sâu nghiên cứu, chỉ
rõ quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại và quátrình vận dụng tư tưởng đó của Người trong thực tiễn nước ta
4
Trang 5I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ SỰ CẦN THIẾT CỦA QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI VÀ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
Theo Bác, thế giới là một khối thống nhất các quốc gia có sự hợp tác, giúp đỡlẫn nhau Muốn giành được độc lập dân tộc, nhất định phải thiết lập những mốiquan hệ với thế giới bên ngoài Việt Nam luôn coi trọng vấn đề quan hệ với cácnước, không phân biệt đối tác đó là ai, thiết lập quan hệ đối ngoại, không bỏ sót bất
kỳ ai và phải trên nguyên tắc độc lập chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội
bộ của nhau vì lợi ích chung cùng có lợi
Theo Người, ngoại giao và kinh tế có ảnh hưởng lẫn nhau: “chúng tôi sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao và thương mại với tất cả các nước” 1 Bác luôn xác
định cần thiết phải thiết lập, mở rộng quan hệ kinh tế với tất cả các nước trên cơ sởtôn trọng lẫn nhau, bình đẳng cùng có lợi
Bác Hồ thăm Liên Xô năm 1955
Tư duy của Bác về chính sách mở cửa, hội nhập đã được hình thành từ rất
sớm Ngay từ năm 1919, Người đã nhận định: “Xét về nguyên tắc, tiến bộ chung phụ thuộc vào việc phát triển chủ nghĩa quốc tế và văn minh chỉ có lợi khi các
5
Trang 6quan hệ quốc tế được mở rộng và tăng cường” 2 “Là phi lý nếu nghĩ rằng hai dân tộc láng giềng như dân tộc An Nam và dân tộc Nhật Bản lại có thể cứ tồn tại biệt lập đối với nhau” 3 Khi trả lời nhà báo Mỹ Standley Harrison, Hồ Chí Minh đã nói:
“Việt Nam sẽ giao dịch với tất cả các nước nào trên thế giới muốn giao dịch với Việt Nam một cách thật thà” 4
Tư tưởng chiến lược kinh tế mở được Người đề cập tập trung, đầy đủ và rõràng nhất trong bức thư Người gửi cho Liên hợp quốc tháng 12/1946:
“…Đối với các nước dân chủ, nước Việt Nam sẵn sàng thực thi chính sách
mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực
a Nước Việt Nam dành sự tiếp nhận thuận lợi cho đầu tư của các nhà tư bản, nhà kỹ thuật nước ngoài trong tất cả các ngành kỹ nghệ của mình.
b Nước Việt Nam sẵn sàng mở rộng các cảng, sân bay và đường sá giao thông cho việc buôn bán và quá cảnh quốc tế.
c Nước Việt Nam chấp thuận tham gia mọi tổ chức hợp tác kinh tế quốc tế dưới sự lãnh đạo của Liên hợp quốc.
d Nước Việt Nam sẵn sàng ký kết với các lực lượng hải quân, lục quân trong khuôn khổ của Liên hợp quốc những hiệp định an ninh đặc biệt và những hiệp ước liên quan đến việc sử dụng một vài căn cứ hải quân và không quân.
… Chính sách mở cửa và hợp tác nói trên, Chính phủ Việt Nam cũng giành cho nước Pháp trong Hiệp định ngày 6/3/1946 Nhưng những người đại diện Pháp
ở Đông Dương đã tìm cách phá hoại…” 5
Chiến tranh lạnh giữa hai phe sau Chiến tranh thế giới thứ hai không cho phépNgười triển khai những ý tưởng đúng đắn hình thành ở Người từ rất sớm này Từsau Chiến tranh thế giới thứ hai, khi tình hình thế giới diễn biến phức tạp, thế giớichia thành hai phe, Hồ Chí Minh vẫn cố gắng tìm cách mở rộng quan hệ với các
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.1, tr 9-10
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.1, tr 9-10
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.5, tr 578
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.4, tr 470
6
Trang 7nước để vừa tận dụng sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước bạn cho sự nghiệp xây dựngCNXH ở miền Bắc đồng thời để xây dựng mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ ViệtNam đấu tranh thống nhất nước nhà
Hồ Chí Minh có cách xử lý riêng với từng đối tác tùy theo vị trí địa lý, quan
hệ chính trị, lịch sử giữa Việt Nam với các đối tác, để từ đó vạch ra chính sách đốingoại làm cơ sở co việc mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại
Trong bài phát biểu chúc mừng năm mới nhân dịp lễ mừng Trung ương Đảng
và Chính phủ về thủ đô, Hồ Chí Minh đã chỉ ra phương châm quan hệ của nước tavới các nước bạn bè XHCN, với các nước trong bán đảo Đông Dương, với cácnước Đông Nam Á, với nước Pháp và các nước trong hệ thống TBCN:
“Chúng ta đoàn kết chặt chẽ với nhân dân các nước bạn Chung ta sẽ dựa theo 5 nguyên tắc lớn của bản tuyên bố Trung - Ấn và Trung – Miến (nay là Mianma) để gây quan hệ hữu hảo với hai chính phủ nhà vua Miến và Lào phát triển quan hệ hữu hảo với các nước Đông – Nam Á.
Đối với nước Pháp, chúng ta sẽ cố gắng lập lại mối quan hệ kinh tế và văn hóa trên nguyên tắc bình đẳng và hai bên đều có lợi Chúng ta đoàn kết với nhân dân Pháp và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới” 6
Năm 1946, sau khi nước ta giành được độc lập, trong chuyến thăm nước Pháp,
người đã nói: “Đối với nước Pháp, chúng tôi tiếp tục chủ trương rằng trong những điều kiện bình đẳng tuyệt đối và cùng có lợi, trước hết là tin cậy lẫn nhau và hợp tác thẳng thắn, chúng tôi có thể thiết lập những quan hệ đặc biệt về kinh tế và văn hóa với nước Pháp” 7
Với các nước TBCN khác trên thế giới, Hồ Chí Minh cũng nhiều lần nhấnmạnh: “Trong quan hệ với các nước khác, chính sách của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là rõ ràng và trong sáng: đó là một chính sách hòa bình và quan hệ tốt Chính sách đó dựa trên 5 nguyên tắc vĩ đại nêu trong các bản tuyên bố chung
6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.7, tr 430
7
Trang 8Trung - Ấn và Trung – Miến, tức là: tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của nhau, không xâm phạm, không can thiệp vào các công việc nội bộ, bình dẳng và hai bên cùng có lợi, chung sống hòa bình”8.
Hồ Chí Minh luôn có quan điểm độc lập dù trong điều kiện Chiến tranh lạnhgiữa hai phe diễn ra gay gắt, luôn mong muốn Việt Nam có quan hệ bình đẳng,cùng có lợi với tất cả các nước, và mong muốn nhờ mối quan hệ, giúp đỡ của bênngoài mà kinh tế, văn hóa Việt Nam có thể được nâng cao
II NỘI DUNG CHỦ YẾU CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
1 Nhiệm vụ của kinh tế đối ngoại
Theo Người, nhiệm vụ của kinh tế đối ngoại bao gồm bốn nhiệm vụ mang tínhchiến lược như sau:
Một là, khai thác các nguồn lực trong và ngoài nước nhằm xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc,
Hai là, nhiệm vụ trước mắt phải đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất
nước, độc lập chủ quyền là vận mệnh số một của quốc gia, nó là mục tiêu bao trùm,mục tiêu của mọi mục tiêu,
Ba là, mở cửa kinh tế vừa là nhu cầu, vừa là điều kiện quan trọng để phát triển
kinh tế,
Bốn là, tư tưởng của người trong việc lựa chọn đối tượng để mở rộng quan hệ
hợp tác quốc tế về kinh tế đó là tất cả các dân tộc trên thế giới đều là bạn, là đốitượng hợp tác kinh tế
2 Nguyên tắc cơ bản trong việc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại
8 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.8, tr 58
8
Trang 92.1 Nguyên tắc giữ vững độc lập, tự chủ và định hướng xã hội chủ nghĩa
Đây là nguyên tắc cơ bản nhất trong việc phát triển kinh tế đối ngoại của ViệtNam Chính sách đối với các nước lớn dựa trên nguyên tắc giữ vững độc lập tựchủ, vừa hợp tác, vừa đấu tranh và bảo đảm lợi ích chính đáng của dân tộc Độclập, tự chủ phải đi đôi với giữ gìn bản sắc dân tộc
Việc mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại nhằm khai thác có hiệu quả nguồn lựcquốc tế chủ yếu về vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý nhằm phát huy lợi thế,tăng sức cạnh tranh, nâng cao hiệu quả nhằm thực hiện mục tiêu cao nhất là độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội Mọi hoạt động trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại đềuphải hướng vào mục tiêu đó, tránh tình trạng vì lợi ích kinh tế trước mắt, xa rờimục tiêu dẫn đến chệch hướng xã hội chủ nghĩa
2.2 Nguyên tắc bình đẳng cùng có lợi
Bác khẳng định là nguyên tắc quan trọng, cơ sở vững chắc duy trì, mối quan
hệ giữa các bên Bác luôn khẳng định: các nước đều có thể mở rộng quan hệ hợptác trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng độc lập chủ quyền lẫn nhau và hợp táccùng có lợi
Nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ quan trọng trước hết phải được thể hiện ởviệc đảm bảo lợi ích kinh tế, chính trị của các bên quan hệ, trước hết là lợi ích kinh
tế Đây là nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế Suy cho cùng trong quan hệquốc tế các bên tham gia cũng chính là nhằm tới mục tiêu lợi ích trước mắt hoặclâu dài Tuy nhiên, mục tiêu và phương thức thực hiện không giống nhau
2.3 Nguyên tắc mềm dẻo, linh hoạt
Người luôn căn dặn: “Phải nắm giữ nguyên tắc cứng rắn với sách lược mềmdẻo”, “lạc mềm nhưng buộc chặt”
Mềm dẻo, linh hoạt trong tập hợp lực lượng thêm bạn, bớt thù
2.4 Nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
Trong cộng đồng quốc tế, mỗi quốc gia với tư cách là quốc gia độc lập đều cóchủ quyền về chính trị, kinh tế, xã hội và địa lý Vì vậy, trong quan hệ kinh tế, các
9
Trang 10bên quan hệ phải tôn trọng, đồng thời trên cơ sở tôn trọng chủ quyền không đượcphép can thiệp vào công việc nội bộ của nhau Đó cũng chính là yêu cầu củanguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi.
Đấu tranh cho hòa bình, cùng tồn tại hòa bình trở thành mục tiêu phấn đấu củaphần lớn các quốc gia, dân tộc trên thế giới Hòa bình của mỗi quốc gia có đượctrên cơ sở của độc lập tự do và toàn vẹn lãnh thổ Bác luôn coi trọng chính sách đốingoại độc lập tự chủ, tự lực, tự cường nhưng không rơi vào chủ nghĩa biệt lập, hẹphòi
3 Một số đối tác cần ưu tiên trong quan hệ kinh tế đối ngoại
Theo quan điểm của Bác, cần ưu tiên đặt mối quan hệ kinh tế đối ngoại vớimột số đối tác đặc biệt như:
+ Ưu tiên thiết lập quan hệ kinh tế đối ngoại với Liên Xô và Trung Quốc
+ Chú trọng thiết lập các quan hệ kinh tế, thương mại với các nước láng giềng+ Củng cố quan hệ kinh tế với nước Pháp
+ Đối với các nước còn lại trong cộng đồng thế giới, Bác luôn khẳng địnhmuốn giao dịch với tất cả các nước muốn giao dịch với Việt Nam một cách thật thà
4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của ngoại lực, thu hút ngoại lực để phát huy nội lực, coi nội lực là chính, ngoại lực là quan trọng
Người khẳng định, độc lập chủ quyền của mỗi quốc gia không tách rời vớihợp tác kinh tế quốc tế Hợp tác quốc tế để tranh thủ nguồn vốn, khoa học, côngnghệ, thị trường nhằm phát triển kinh tế Phát huy sức mạnh nội lực, tăng cường sựhiểu biết lẫn nhau vì lợi ích chung của mỗi dân tộc
10
Trang 11Bác Hồ tiếp Chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông
- Hồ Chí Minh kiên trì quan điểm mở rộng quan hệ với các nước XHCN, vớicác nước láng giềng và các nước có chế độ chính trị khác nhau
- Mục đích: nhằm góp phần duy trì sự ổn định trong khu vực và trên thế giới
để nhân dân ta được sống trong không khí hòa bình, tự do và thu hút mọi nguồnlực nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời sống của nhân dân ta
Trên báo Cứu quốc ngày 23/10/1945, Hồ Chí Minh đã nói rõ mục tiêu này:
“Có thể rằng: chúng ta hoan nghênh những người Pháp muốn đem tư bản vào xứ
ta khai thác những nguồn nguyên liệu chưa có ai khai thác, chúng ta sẽ mời những nhà chuyên môn Pháp, cũng như Mỹ, Nga hay tàu, đến đây giúp việc cho chúng ta trong cuộc kiến thiết quốc gia” 9
- Tuy nhiên, mục tiêu cơ bản của việc mở rộng quan hệ kinh tế với các nướcchính là để có điều kiện phát huy những tiềm năng của Việt Nam Đó là quan điểmthu hút ngoại lực để phát huy nội lực của Người Đó là vì:
9 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.4, tr.74
11
Trang 12Một là, tư tưởng chủ đạo của Hồ Chí Minh là tư tưởng tự lực cánh sinh dựa
vào sức mình là chính Theo Bác, phát huy sức mạnh dân tộc, coi đó là nguồn lựcnội sinh, giữ vai trò quyết định
Báo cáo về kết quả chuyến đi thăm Liên Xô, Trung Quốc, Mông Cổ Chủ tịch
Hồ Chí Minh nói rõ thêm: “Cũng như trong thời kỳ kháng chiến, phương châm của
ta hiện nay là: tự lực cánh sinh là chính, việc các nước bạn giúp ta là phụ” 10
Hai là, Người cho rằng vì sự giúp đỡ của bạn dù có vô tư và to lớn bao nhiêu
Người chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại theo thứ tự ưu tiên sau đây:
- Trước hết là các nước XHCN anh em (khi còn phe XHCN).
- Sau đó là quan hệ với lào và Campuchia, những nước láng giềng gần gũi
cùng trong bán đảo Đông Dương, có nhiều gắn bó quan hệ từ lâu
- Thứ ba là quan hệ với các nước có vị trí địa lý gần gũi và có điều kiện gần giống Việt Nam (cả về kinh tế và về chính trị - mới thoát khỏi ách áp bức của chủ nghĩa thực dân) ở khu vực châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Inđônêxia.
10 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.8, tr 30
11 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t.8, tr.297
12
Trang 13- Cuối cùng là các nước dân chủ khác, trong đó Người đặc biệt chú ý đến quan
hệ Việt – Pháp xuất phát từ quan hệ lịch sử lâu đời, đặc biệt giữa hai quốc gia.Điều cần rút ra ở đây là chúng ta cần quán triệt quan điểm mở rộng cửa hữunghị để cùng các bạn làm ăn trên tinh thần tin cậy lẫn nhau, hai bên cùng có lợi mà
Hồ Chí Minh đã đề ra từ rất sớm và rất kiên trì theo đuổi trong suốt cuộc đời củaNgười
Đường lối đối ngoại là cơ sở chính trị để từ đó xây dựng đường lối kinh tế đốingoại Mối quan hệ giữa đường lối đối ngoại và đường lối kinh tế đối ngoại là mốiquan hệ giữa chính trị với kinh tế Vì thế, chúng ta phải làm sao có sự gắn bó giữacông tác đối ngoại với việc xây dựng kinh tế của đất nước
Thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chí Minh, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ Xcủa Đảng đã nêu:
“Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác
và phát triển; chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế… Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế…” 12
"Phát triển quan hệ với tất cả các nước, các vùng lãnh thổ trên thế giới và các
tổ chức quốc tế theo nguyên tắc: tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực; giải quyết bất đồng và tranh chấp thông qua thương lượng hoà bình; tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi." 13
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã nhấn mạnh: Thực hiện nhất quán đường lối đối
ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa
quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế;… Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy
và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế, góp phần vào sự nghiệp hòa
13
Trang 14bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới Hợp tác bình đẳng,cùng có lợi với tất cả các nước không phân biệt chế độ chính trị - xã hội khác nhautrên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và luật phápquốc tế.
2 Mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại là để thu hút ngoại lực nhằm phát huy nội lực
Mục tiêu cơ bản nhất của mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại là thu hút ngoạilực nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời sống của nhân dân Việt Nam Để thựchiện tư tưởng của Hồ Chí Minh, cần giải quyết các việc sau đây:
Một là, cần tập trung và hoàn thiện môi trường và chuẩn bị những điều kiện
kinh tế trong nước cho việc mở cửa nền kinh tế trên các mặt:
- Xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng
- Đào tạo nguồn nhân lực
- Cải cách hành chính
Hai là, phải tiếp tục xây dựng môi trường pháp lý phù hợp với hoàn cảnh, điều
kiện của Việt Nam, phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế
Một môi trường pháp lý lành mạnh sẽ là nhân tố hấp dẫn đầu tư nước ngoài,bời vì các nhà đầu tư khi bỏ vốn vào kinh doanh không gặp những phiền hà, rắc rối,thu được lợi nhuận thỏa đáng và được nhà nước đảm bảo lợi ích hợp pháp cho họ.Cùng với việc có một bộ luật hoàn chỉnh, đồng bộ, phù hợp với luật pháp và thông
lệ quốc tế, cần cải cách hệ thống hành chính, chống quan liêu, tham nhũng… lànhững việc cấp bách để thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài
3 Giữ vững các nguyên tắc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại
Cần phải giữ vững và tăng cường tính độc lập, tự chủ về kinh tế, chính trị Đó
là quan điểm có tính nguyên tắc trong hội nhập quốc tế, trước hết là quyết sách hội
14
