Cơ cấu xã hội giai cấp và liên minh giai cấp giữa công nhân với nông dân và trí thức trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

C HƯƠNG 9CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN MINH GIAI CẤP GIỮA CÔNG NHÂN VỚI NÔNG DÂN VÀ TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Th.s Ngô Thị Phượng Bộ môn: Chủ nghĩa xã hội k

C HƯƠNG 9

CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP VÀ LIÊN

MINH GIAI CẤP GIỮA CÔNG NHÂN VỚI NÔNG DÂN VÀ TRÍ THỨC TRONG THỜI

KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Th.s Ngô Thị Phượng

Bộ môn: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Giúp sinh viên nắm được:

- Đặc điểm và cu hướng biến đổi của cơ cấu xã hội - giai cấp trong TKQĐ lên CNXH.

- Tính tất yếu, tầm quan trọng của liên minh giữa giai cấp CN với

ND và TT trong TKQĐ lên CNXH.

- Những nội dung về chính trị, kinh tế, văn hóa-xã hội của liên minh giai cấp giữa CN với ND và TT, xác định phương hướng để tăng cường khối liên minh này ở nước ta.

A MỤC ĐÍCH, YÊU

CẦU:

1 C Ơ CẤU XÃ HỘI -GIAI CẤP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH.

2 LIÊN MINH GIAI CẤP GIỮA CÔNG NHÂN VỚI NÔNG DÂN VÀ TRÍ THỨC TRONG THỜI KỲ QUÁ

ĐỘ LÊN CNXH

B NỘI DUNG:

* Cộng đồng xã hội

* Cơ cấu xã hội

1 Cơ cấu xã hội - giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH

1.1 Khái niệm

* Cộng đồng xã hội

Là một bộ phận người trong xã hội có chung một số dấu hiệu, nguyên tắc nhất định nào đó.

Phân loại cộng đồng xã hội

+ Theo nguồn gốc hình thành

Người Người

Cộng đồngkhách quan

Phân loại cộng đồng xã hội

+ Theo lĩnh vực sinh hoạt

Người Người

Cộng đồngkinh tế

Cộng đồngchính trị

Cộng đồngVăn hoá

Phân loại cộng đồng xã hội

+ Theo tính chất

Người Người

Cộng đồngbền vững

Cộng đồngtạm thời

* Cơ cấu xã hội

Là toàn bộ các cộng đồng xã hội hình thành một cách khách quan và sự tác động lẫn nhau của các cộng đồng đó.

Cơ cấu

xã hội

Cơ cấu xã hội -giai cấp

Cơ cấu xã hội -dân số

Cơ cấu xã hội -dân cư

Cơ cấu xã hội -dân tộc

Cơ cấu xã hội -nghề nghiệp

Cơ cấu xã hội -tôn giáo

* Cơ cấu xã hội - giai cấp

Là toàn bộ các giai cấp, tầng lớp xã hội và mối quan hệ qua lại giữa các giai cấp, tầng lớp đó.

Giai cấp tầng lớp

Giai cấp tầng lớp

VỊ TRÍ CỦA CƠ CẤU XÃ HỘI - GIAI CẤP

Cơ cấu

xã hội giai cấp

Cơ cấu xã hội

Cơ cấu xã hội - giai cấp có vị trí trung tâm, cơ bản

nhất trong cơ cấu xã hội Vì:

- Sự phân chia trong XH chủ yếu là phân chia g/c và lịch sử xã hội loài người từ khi có g/c là lịch sử đấu tranh giai cấp.

- Giai cấp có liên quan trùc tiÕp đến sở hữu về TLSX nên cơ cấu giai cấp quy định tính chất và bản chất của các quan hệ xã hội khác về xã hội, chính trị, pháp lý, đạo đức, tôn giáo, thẩm mỹ…

- C¬ cÊu x· héi giai cÊp – giai cÊp là yếu tố đặc trưng cho sự khác nhau về chất giữa xã hội này với xã hội khác, là

1.2 Đặc điểm của cơ cấu xã hội - giai cấp trong thời kỳ

Các giai cấp, tầng lớp biến động không ngừng

1.3 Xu hướng biến động của cơ cấu xã hội - giai cấp trong

thời kỳ quá độ lên CNXH

XH cũ (TBCN)

XH mới (XHCN)

- Phân chia giai cấp đối

Xu hướng biến động của cơ cấu xã hội - giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH

Xích lại gần nhau

giữa công nhân,

nông dân

và trí thức

Về mối quan hệ với

tư liệu sản xuất

Về tính chất lao động

Về quan hệ phân phối

Về tiến bộ trong đời sống tinh thần

Tớnh quy luật của sự biến đổi cơ cấu xó hội –

giai cấp trong thời kỳ quá độ lên CNXH

- Sự biến đổi của CCXH-GC gắn liền với sự biến đổi của cơ cấu kinh tế.

- Quỏ trỡnh biến đổi GC cũ sang

CCXH-GC mới là một quỏ trỡnh diễn ra dần dần từng bước và là một quỏ trỡnh liờn tục trong suốt thời

kỳ quỏ độ.

- CCXH-GC biến đổi và phỏt triển trong mối quan

hệ vừa đấu tranh, vừa liờn minh.

- Sự biến đổi của CCXH-GC mang tớnh đa dạng

Đặc điểm cơ cấu xã hội – giai cấp ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ lên CNXH:

Sự đa dạng, phức tạp của bước quá độ từ xã hội phong kiến, nền kinh tế nông nghiệp đi lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN, biểu hiện:

- Cơ cấu giai cấp gồm: công nhân, nông dân, trí thức, người sản xuất nhỏ, tầng lớp doanh nhân

- Công nhân chiếm tỷ lệ thấp, nông dân là lực lượng chủ yếu, tầng lớp doanh nhân mới hình thành (từ 1986).

- Liên minh công, nông, trí thức là nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc.

2 Liên minh giai cấp giữa CN với ND và TT trong

thời kỳ quá độ lên CNXH

2.1 Tính tất yếu của liên minh giai cấp giữa CN với ND và trí

thức trong TKQĐ lên CNXH

Quan hệ lợi ích của công nhân với nông dân và trí thức

vừa có sự thống nhất vừa có sự khác biệt Công nhân

Nông dân

Thống nhất

Liên minh

Tất yếu

Tất

Lợi

ích

2.1 Tính tất yếu của liên minh giai cấp giữa CN với ND và trí

thức trong TKQĐ lên CNXH (tiếp)

Nhu cầu nội tại của cuộc đấu tranh giai cấp giữa công nhân và nhân dân lao động trong thời kỳ quá độ lên CNXH: giữ chính quyền và xây dựng

xã hội mới.

V.I Lênin: Nguyên tắc cao nhất của chuyên chính vô sản là duy trì khối liên minh giữa giai cấp vô sản và nông dân để cấp vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước

( V.I Lênin toàn tập, Nxb Tiến bộ, M, 1977, t38, tr 452

V.I Lênin: Không có sự chỉ đạo của các chuyên gia am hiểu các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và có kinh nghiệm, thì không thể nào chuyển lên chủ nghĩa xã hôi được, vì chủ nghĩa xã hội đòi hỏi một bước tiến có ý thức và có tính chất quần chúng để đi tới một năng suất lao động cao hơn năng suất lao động của chủ nghĩa tư bản dựa trên cơ sở những kết quả mà chủ nghĩa tư bản đã đạt được.

(V.I Lênin, toàn tập, tâp 36, tr 217.

2.2 Nội dung liên minh giai cấp giữa CN với

ND và TT ở Việt Nam

Liên minh

Là cơ sở, nền tảng của liên minh CN, ND, TT

Tham gia tích cực vào HTCT, chấp hành đường lối, chính sách của Đảng Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở

Chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa

cơ hội xét lại và “DBHB”

Nội dung kinh tế

Nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

Xác định và đáp ứng nhu cầu kinh tế

của công nhân, nông dân, trí thức

Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý

ÁP DỤNG KHOA HỌC – CÔNG

NGHỆ VÀO SẢN XUẤT

Giải quyết quan hệ kinh tế TW đến

KT địa phương

Nội dung văn hoá-xã hội

Xoá bỏ sự cách biệt giữa miền núi và miền xuôi, thành thị và nông

thôn

Giữ gìn giá trị văn hoá truyền thống

Sáng tạo giá trị văn hoá mới

Xây dựng khu dân cư văn hoá, nông

thôn mới

Nâng cao dân trí

2.3 Phương hướng củng cố, tăng cường liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức ở Việt Nam hiện nay

2.3.1 Tư tưởng liên minh giai cấp giữa CN,ND, TT ở Việt Nam.

+ Là vấn đề chiến lược của cách mạng Việt Nam

+ Là điều kiện đảm bảo cho Đảng giữ vững vai trò

lãnh đạo.

+ Là nền tảng để xây dựng nhà nước XHCN của dân,

do dâ, vì dân.

+ là cơ sở của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

+ là động lực của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ

Các mô hình liên minh giai cấp giữa CN với ND và

TTở Việt Nam hiện nay

Mô hình: cánh đồng 50 triệu/ha/1 năm hộ nông

dân thu nhập 50 triệu/1 năm

Cánh đồng

50tr/1 ha,

hộ nông dân 50 triệu đông/

năm

Nông dân tiên tiến

Quy hoạch lại sản xuất, khắc phục

manh mún

Liên kết 4 nhà

Phát triển ngành nghề

CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÁC

BẠN!