Luận văn thạc sĩ chính sách công thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận ngũ hành sơn, thành phố đà nẵng

Tình hình nghiên cứu đề tài Trong thời gian qua, đã có nhiều giáo trình, công trình khoa học, các nguyên cứu, hội thảo, bài viết về quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị, đáng chú

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây ở nước ta, cùng với việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế đồng thời bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam cũng có sự phát triển đáng kể cả về số lượng

và chất lượng, đã từng bước đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Điển hình là sự gia tăng nhanh chóng dân số ở các đô thị lớn, sự phát triển hệ thống mạng lưới giao thông, các dự án quy hoạch các đô thị đã

và đang phát triển mạnh mẽ, đầu tư cho các công trình công cộng tăng nhanh, phát triển mạng lưới công nghệ thông tin…

Công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị ở nước ta trong những năm qua

có nhiều chuyển biến tích cực: nhận thức về đô thị trong nền kinh tế được nâng cao, nhiều văn bản quy phạm pháp luật về quản lý trật tự xây dựng đô thị thuộc nhiều lĩnh vực được hình thành Hiện nay, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều có kế hoạch phát triển đô thị bền vững dựa trên quy hoạch tổng thể, chi tiết phù hợp với tình hình thực tế của từng địa phương Việc lập lại kỷ cương trong quản lý trật tự xây dựng đô thị được triển khai tích cực, giá trị đất ở các đô thị bước đầu đã được khai thác và tạo nguồn lực phát triển đô thị

Bên cạnh đó, quá trình phát triển đô thị sẽ nảy sinh nhiều vấn đề như: gia tăng dân số ở các đô thị lớn; hình thành nhiều khu công nghiệp; phát triển, bùng nổ giao thông bằng phương tiện cơ giới Đồng thời sẽ đưa đến sự tăng trưởng các ngành kinh tế khác, phát triển xã hội và nâng cao mức sống của người dân Quá trình phát triển đô thị cũng tạo ra nhiều thách thức: gây áp lực mạnh mẽ đối với môi trường và tài nguyên thiên nhiên, làm mất cân bằng sinh thái, làm giảm chất lượng môi trường và làm suy thoái nguồn tài nguyên thiên

nhiên, làm cho công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị ngày càng trở nên phức tạp hơn

Hiện nay công tác quản lý về trật tự xây dựng đô thị tại thành phố Đà Nẵng nói chung và quận Ngũ Hành Sơn nói riêng vẫn tồn tại những hạn chế, khuyết điểm như: quản lý, sử dụng đất đai không đúng mục đích; xây dựng nhà trái phép, không phép, sai phép cần được quan tâm đúng mức

Một trong những vấn đề đang nóng và cần được quan tâm của nước ta hiện nay đó là tình hình vi phạm trật tự xây dựng đô thị Công tác quản lý nhà nước về đô thị chưa đáp ứng được với tốc độ đô thị hóa Tình trạng xây dựng sai phép, không phép đã và đang xảy ra ở nhiều nơi trên địa bàn các thành phố lớn Các công trình xây dựng không phép, sai phép ngày càng nhiều và có quy

mô phức tạp hơn Điều này đòi hỏi công tác quản lý trật tự đô thị nói chung

và trật tự xây dựng nói riêng phải được quan tâm một cách thực sự đúng mức Gần đây nhất tại Đà Nẵng điển hình như dự án Khu du lịch sinh thái Biển Tiên Sa ở bán đảo Sơn Trà, Tổ hợp khách sạn và căn hộ Central Coast (quận Sơn Trà), công trình cải tạo tại số 03 Phạm Hùng (quận Cẩm Lệ), công trình

Tổ hợp chung cư khách sạn Mường Thanh (quận Ngũ Hành Sơn)…

Theo đánh giá của Chỉ thị 21-CT/TU ngày 01 tháng 11 năm 2017 của Thành ủy Đà Nẵng đánh giá: “Bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý trật tự xây dựng, an toàn lao động tại các công trình vẫn còn một số hạn chế, bất cập; một số công trình, dự án triển khai chưa đảm bảo các thủ tục đầu tư; tình trạng xây dựng sai phép, không phép có xu hướng tăng; một số công trình không đảm bảo chất lượng, an toàn lao động, vệ sinh môi trường, cảnh quan môi trường gây bức xúc trong dư luận Công tác quản lý Nhà nước trên lĩnh vực trật tự xây dựng chưa theo kịp yêu cầu; trách nhiệm của một

số cán bộ lãnh đạo, công chức viên chức trong thực thị nhiệm vụ còn nhiều hạn chế”

Do vậy, để thực hiện các nhiệm vụ chính trị liên quan đến công tác quản

lý trật tự đô thị cần có Đề tài để xác định rõ các thế mạnh, điểm yếu, những thành tựu đã đạt được cũng như các tồn tại hạn chế trong công tác quản lý trật

tự xây dựng đô thị trong thời gian qua Qua đó có giải pháp, kế hoạch tổng thể thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội quận Ngũ Hành Sơn lần thứ V Từ

những phân tích trên có thể đi đến kết luận rằng, việc nghiên cứu đề tài “Thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành

Sơn, thành phố Đà Nẵng” là cần thiết và cấp bách

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong thời gian qua, đã có nhiều giáo trình, công trình khoa học, các nguyên cứu, hội thảo, bài viết về quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị, đáng chú ý là một số công trình sau:

- Đỗ Hoàng Toàn (2005).“Giáo trình Quản lý Nhà nước về kinh tế” Tác giả đã nêu lên vai trò của Nhà nước trong xã hội, nêu lên được hệ thống các cơ quan quản lý các lĩnh vực xã hội như: tuyên truyền, cổ động, cưỡng chế, và các cơ quan quản lý khoa học kỹ thuật, tài chính Nhà nước phải gánh vác trước xã hội là đảm bảo cho xã hội phát triển, các công dân đạt được nguyên vọng chính đáng của mình Tác giả cũng nêu lên khái niệm Quản lý nhà nước về kinh tế, thực tế của quản lý nhà nước về kinh tế là việc

tổ chức và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước mà Nhà nước có khả năng tác động vì mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước Tác giả cũng nêu lên công tác quản lý cán bộ và vai trò của cán bộ trong công tác quản lý nhà nước

- Lê Bảo (2016).“Bài Giảng Quản lý Nhà nước về kinh tế”

Tại chương 1, tác giả đã nêu những vấn đề lý luận chung về quản lý nhà nước về kinh tế Nêu lên vai trò của và sự cần thiết khách quan của quản lý nhà nước về kinh tế Chức năng nhiệm vụ của quản lý nhà nước về kinh tế,

đồng thời nêu phương thức quản lý Nhà nước và các công cụ Quản lý Nhà nước

Tại chương 4, tác giả cũng đã nêu nội dung quản lý nhà nước về hệ thống quản lý nhà nước, hệ thống hạ tầng kinh tế-xã hội Đó là xây dựng hệ thống pháp luật phát triển, khai thác và quản lý hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội Quy hoạch phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội là một trong những nhiệm vụ của mọi cấp từ chính quyền trung ương đến chính quyền cơ sở Quản lý sự phát triển hạ tầng đô thị, một trong những vấn đề quan tâm của mọi quốc gia

- Nguyễn Đình Hương (2003), “Quản lý Đô thị”

Giáo trình đã giải quyết vấn đề lý luận kinh tế và quản lý đô thị ở Việt Nam Tại chương một, tác giả đã nêu khái niệm và các đặc trưng của đô thị, khái niệm về quản lý đô thị, sự cần thiết của quản lý đô thị trong nền kinh tế thị trường, các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đô thị Chương hai, tác giả nêu

bộ máy quản lý nhà nước về đô thị và những mặt còn tồn tại của bộ máy Tuy nhiên giáo trình chỉ nêu chung về quản lý đô thị chưa đi sâu vào quản lý trật tự xây dựng đô thị

Tác giả nêu khái niệm đô thị là điểm tập trung đông dân cư, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có hạ tầng kỹ thuật thích hợp, là trung tâm tổng hợp hay trung tâm chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của cả nước của miền lãnh thổ, của một tỉnh, của một huyện hay của một vùng trong tỉnh, huyện

Cơ sở hạ tầng đô thị gồm hạ tầng kỹ thuật (giao thông, thông tin liên lạc, cấp nước, cấp năng lượng, thoát nước, xử lý rác thải, vệ sinh môi trường) và

hạ tầng xã hội (nhà ở, các công trình thương nghiệp, dịch vụ công cộng ăn uống, nghỉ dưỡng, y tế văn hóa giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học thể dục thể thao )

Phương pháp và công cụ chủ yếu của bộ máy quản lý nhà nước về đề đô thị: + Các phương pháp hành chính: là các phương pháp tác động dựa vào mối quan hệ tổ chức của hệ thống quản lý nhà nước về đô thị và hệ thống mệnh lệnh, văn bản quyết định hành chính mang tính chất cưỡng chế

+ Các phương pháp đi vào tâm lý xã hội- giáo dục tác động đến nhận thức, tình cảm, tâm lý nhằm thiết phục nâng cao nhận thức và tính tự giác của cán bộ công chức thực hiện công vụ và đối tượng có liên quan

+ Các phương pháp kinh tế: tác động đến đối tượng quản lý thông qua lợi ích kinh tế dể họ lựa chọn phương án có hiệu quả có tổ chức, xã hội và cho bản thân

Công cụ gồm:

+ Luật, các văn bản dưới luật, chính sách, chiến lược, quy hoạch và kế hoạch hóa

+ Dùng công cụ truyền thông tuyên truyền

+ Tài chính: cấp ngân sách đầu tư tài chính, trang thiết bị hạ tầng kỹ thuật, các nguồn tài chính nước ngoài, thuế và lệ phí

Ngoài ra tác giả cũng nêu lên một số vấn đề để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức trong bộ máy quản lý nhà nước về đô thị

- Bộ Xây dựng, “Giáo trình quản lý Xây dựng” (2005)

Giáo trình cũng có nêu định nghĩa về đô thị, phân loại đô thị, quản lý quy hoạch đô thị, nội dung của quản lý quy hoạch đô thị Tác giả cũng nêu khá chung chung về quản lý xây dựng đô thị nhưng chưa đi sâu vào công tác cấp phép xây dựng, thanh kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính khi chủ đầu

tư vi phạm trật tự xây dựng

- Lê Trọng Bình (2009), “Pháp luật và Quản lý đô thị”

Tại chương 1, tác giả đã nêu tầm quan trọng của quản lý đô thị và một số

lý luận cơ bản về đô thị Nhiệm vụ của quản lý nhà nước về đô thị là bao

gồm: xây dựng khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển bao gồm các văn bản pháp quy, lập quy hoạch, kế hoạch thực hiện chương trình đầu tư phát triển;

tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ trong quyền hạn và phạm vi quản lý đảm bảo cho các hoạt động kinh tế xã hội trên địa bàn và kiểm soát sự phát triển vì mục tiêu phát triển bền vững Ba lĩnh vực chính của công tác quản lý

đô thị:

+ Quản lý phát triển không gian;

+ Quản lý cung cấp dịch vụ đô thị (kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội); + Quản lý trật tự, an toàn và công bằng xã hội ở đô thị

Nội dung quản lý xây dựng và phát triển đô thị trong thực tế được cụ thể hoá thành những nhiệm vụ chủ yếu sau:

+ Lập và xét duyệt quy hoạch đô thị;

+ Soạn thảo và ban hành hệ thống các văn bản pháp quy về quản lý quy hoạch và xây dựng đô thị;

+ Xây dựng hệ thống kiểm soát và phát triển đô thị theo quy hoạch và pháp luật;

+ Thanh tra, kiểm tra và quản lý trật tự xây dựng đô thị;

+ Tổ chức quản lý nhà nước về xây dựng và phát triển đô thị

Công cụ, thể chế quản lý nhà nước ở đô thị là hệ thống thể chế quản lý nhà nước ở đô thị được tạo thành bởi hai thành tố quan trọng gồm: hệ thống văn bản pháp luật; quy chuẩn, tiêu chuẩn về quản lý đô thị và hệ thống bộ máy quản lý hành chính các cấp

- Luận văn thạc sĩ “Quản lý nhà nước về trật tự đô thị từ thực tiễn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng” của tác giả Trần Văn Vũ (2015)

Về nội dung, quản lý nhà nước về trật tự đô thị có nội dung rộng như: quản lý về phòng, chống tội phạm; quản lý về phòng, chống tệ nạn xã hội; quản lý về trật tự ATGT; quản lý về phòng cháy, chữa cháy; quản lý về trật tự

hành chính (quản lý cư trú, tạm trú, tạm vắng, hộ khẩu, quản lý con dấu, quản

lý vũ khí, vật liệu nổ); quản lý trật tự xây dựng Trong giới hạn của luận văn, xuất phát từ thực tế, đề tài này chỉ đề cập đến 04 vấn đề chính mà chính quyền quận Hải Châu đang còn nhiều hạn chế, bất cập trong quản lý đó là: 1) quản

lý nhà nước về trật tự xây dựng; 2) quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy; 3) quản lý nhà nước về trật tự giao thông đô thị; 4) quản lý nhà nước về

cư trú Tác giả đã đưa ra những đề xuất khoa học cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước về trật tự đô thị ở quận Hải Châu, thành phố

Đà Nẵng và đã hệ thống hóa, làm rõ thêm lý luận QLNN về trật tự đô thị Tác giả đã đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân hạn chế của QLNN về trật

tự đô thị trên địa bàn quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng từ năm 2011 đến nay; Xác định các phương hướng và đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN về trật tự đô thị quận Hải Châu, thành phố

Đà Nẵng trong thời gian tới

- Luận văn thạc sĩ "Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự

đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” của tác giả Trịnh Văn Quang (2016)

Tác giả đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính; phân tích đầy đủ, toàn diện đặc điểm về tình hình vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị từ thực tiễn quận Cẩm Lệ Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị trong thời gian tới

- Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật "Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” của tác giả Chử Thị Kim Anh (2014)

Tác giả đã đánh giá khái quát sự hình thành và phát triển của công tác quản lý trật tự xây dựng Các văn bản pháp luật về việc quản lý trật tự xây dựng hiện nay Làm rõ những vướng mắc, bất cập trong pháp luật về quản lý trật

tự xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn quận Hoàng Mai

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề lý luận về chính sách quản lý trật tự xây dựng

đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp chủ yếu tăng cường thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn để chính sách đem lại hiệu quả trong quá trình phát triển đô thị, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội trong quá trình hội nhập và phát triển của quận Ngũ Hành Sơn

3.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

- Khái quát cơ sở lý luận về công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị

- Làm rõ thực trạng thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

- Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường thực hiện chính sách quản lý trật

tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là biểu hiện của việc thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

3.2 Phạm vi nghiên cứu

+ Nội dung: thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị

+ Về không gian: trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng + Thời gian: dữ liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2013 đến 2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn áp dụng các phương pháp nghiên cứu chính sách công từ lý luận đến thực tiễn và vận dụng cách tiếp cận nghiên cứu chính sách công đa

ngành, liên ngành khoa học xã hội Các quy phạm chính sách công về chu trình chính sách từ hoạch định đến xây dựng và thực hiện và đánh giá chính sách công có sự tham gia của các chủ thể chính sách Lý thuyết chính sách công được soi sáng qua thực tiễn của chính sách công giúp hình thành lý luận

về chính sách chuyên ngành chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu chính sách công kết hợp giữa

thực tế và lý thuyết; phương pháp so sánh, tổng hợp, phân tích, hệ thống

+ Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan Nhà nước, các sở, các phòng ban trong quận, các thư viện, trung tâm nghiên cứu

+ Một số tài liệu cần thu thập: bản đồ, các văn bản pháp luật, bản đồ hiện trạng sử dụng đất của quận, phường; báo cáo quy hoạch sử dụng đất của quận; tình hình phân bố dân cư, lao động trên địa bàn quận; hệ thống các bảng biểu thống kê, và các văn bản pháp luật có liên quan đến quản lý nhà nước về trật

tự xây dựng

+ Số liệu được thu thập, tổng hợp được lập thành bảng, biểu đồ để thuận lợi cho việc phân tích và đánh giá Các dữ liệu và thông tin xử lý trên phần mềm Excel…

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Luận văn cung cấp những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc vận

dụng các lý thuyết về chính sách công để xem xét giữa lý thuyết và thực tiễn

về thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị tại quận Ngũ Hành Sơn, từ đó nâng cao hiệu quả chất lượng của chính sách trong những năm tiếp theo

- Góp phần cung cấp thêm những cơ sở khoa học cho UBND quận các phòng, ban, ngành có liên quan trong quá trình thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng độ thị để chính sách có thể mang lại hiệu quả trong việc xây dựng phát triển địa phương

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục các biểu và mục tài liệu tham khảo, đề tài được chia thành 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Một số giải pháp tăng cường thực hiện chính sách quản lý trật

tự xây dựng đô thị trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

CHƯƠNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

QUẢN LÝ VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ

1.1 Một số khái niệm có liên quan

1.1.1 Khái niệm chính sách công

Chính sách công là tổng thể chương trình hành động của chủ thể nắm quyền lực công, nhằm giải quyết những vấn đề có tính cộng đồng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội theo phương thức nhất định nhằm đạt được các mục tiêu đề ra và đảm bảo cho xã hội phát triển bền vững ổn định

Tổ chức thực hiện chính sách công là một khâu hợp thành chu trình chính sách, là toàn bộ quả trình chuyên hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu định hướng

1.1.3 Khái niệm về quản lý trật tự xây dựng đô thị

Khái niệm về trật tự đô thị

Đô thị được hiểu là một trung tâm có dân cư đông đúc và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là khu vực có mật độ gia tăng cá công trình kiến trúc do con người xây dựng, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của một địa phương, một vùng lãnh thổ hoặc một quốc gia, bao gồm nội thành, ngoại

thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn

Trật tự xây dựng đô thị là các công trình xây đảm bảo đúng nội dung Giấy phép xây dựng đã được cấp, phù hợp quy hoạch chung đã được phê

duyệt và xây dựng không ảnh hưởng đến công trình lân cận [13]

Khái niệm về quản lý nhà nước

Trong nghiên cứu khoa học, có rất nhiều quan niệm về quản lý theo những cách tiếp cận khác nhau Mỗi ngành khoa học đều đưa ra góc nhìn riêng của mình về khái niệm riêng về quản lý

Thông thường và phổ biến có thể hiểu quản lý là hoạt động tác động một cách có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý lên một đối tượng nhất định để điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi của con người nhằm duy trì

và phát triển của đối tượng theo mục tiêu đã đề ra

Theo điều khiển học thì quản lý là điều khiển, chỉ đạo một hệ thống, căn

cứ vào đúng những nguyên tắc tương ứng để hệ thống ấy vận hành theo ý muốn của người quản lý nhằm đạt được mục đích đã định trước

Với khái niệm trên, quản lý bao gồm: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý

và khách thể quản lý

- Chủ thể quản lý: là tác nhân tạo ta các tác động quản lý Chủ thể luôn là con người hoặc tổ chức

- Đối tượng quản lý: tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ thể quản lý

- Khách thể quản lý là sự tác động hay sự điều chỉnh của chủ thể quản lý, đó

là các hành vi của con người các quá trình xã hội

Quản lý ra đời nhằm mục đích nâng cao hiệu quả trong công việc Quản

lý con người, quản lý xã hội theo định hướng đã được đề ra nhằm phát huy cao nhất khả năng của con người, ổn định phát triển xã hội Mục đích quản lý cái mục đích do chủ thể quản lý đề ra và đây là căn cứ để chủ thể quản lý tác động quản lý khoa học phù hợp quy luật phát triển khách quan của xã hội

- Quản lý nhà nước

Khi Nhà nước xuất hiện thì hầu hết các công việc, quan hệ của xã hội đều do Nhà nước quản lý Các hoạt động của Nhà nước trong lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước

Theo quan điểm của GS.TS KH G.V.Atamantrruc (2004) “Quản lý nhà nước là sự tác động thực tế mang tính tổ chức và điều chỉnh của nhà nước lên sinh hoạt xã hội, cá nhân, tổ chức của con người nhằm mục đích chấn chỉnh trật tự, duy trì hoặc cải tạo nó dựa trên cơ sở quyền lực của nhà nước”

Trường cán bộ thanh tra (2009) Giáo trình một số vấn đề về quản lý nhà nước thì “Quản lý nhà nước mang tính quyền lực Nhà nước, pháp luật là

phương tiện, công cụ chủ yếu để quản lý nhà nước nhằm duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội”

Có thể nói quản lý nhà nước là sự tác động bằng pháp luật của các chủ thể quản lý mang quyền hạn Nhà nước đến các đối tượng quản lý nhằm thực hiện chức năng đối ngoại, đối nội của nhà nước

Quản lý nhà nước do bộ máy hành chính nhà nước thực hiện rất nhiều lĩnh vực: nông nghiệp và phát triển nông thôn, giao thông vận tải, y tế, giáo dục, xây dựng, an ninh quốc phòng

Khái niệm về quản lý trật tự đô thị

Bằng những quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn cụ thể của đô thị nói riêng

và của nhà nước nói chung, mọi hoạt động xây dựng trong đô thị phải thực hiện đúng trật tự, đúng quy định quy chuẩn cụ thể mà cơ quản quản lý nhà nước đề ra

Hay nói cách khác, quản lý trật tự xây dựng đô thị cũng là việc đi kiểm tra Những công trình xây dựng trên địa bàn không đúng nội dung GPXD, đúng quy hoạch kiến trúc đã phê duyệt, không có GPXD và các biện pháp xử

lý theo quy định của pháp luật

- Quản lý về trật tự xây dựng đô thị là hoạt động quy hoạch, cấp phép, kiểm tra, thanh tra, đề xuất, kiến nghị và xử lý vi phạm theo đúng thẩm quyền

và đúng quy định của pháp luật về các vấn đề liên quan đến trật tự xây xựng nhằm đảm bảo tất cả tổ chức cá nhân đều xây dựng công trình đô thị phù hợp

với quy hoạch tổng thể và phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng Giữ gìn và phát triển mỹ quan đô thị theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt Bảo

vệ quyền lợi chính đáng hợp pháp của nhân dân, chấm dứt lấn chiếm đất công, sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng không phép, sai phép

- Theo Nghị định 180/NĐ-CP thì Quản lý trật tự xây dựng đô thị là hoạt động thanh tra kiểm tra của cơ quan Nhà nước dùng quyền lực Nhà nước

nhằm duy trì, đảm bảo trật tự xây dựng [13]

Tóm lại có thể định nghĩa Quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị là

sự tác động có tính tổ chức, quyền lực của Nhà nước theo cơ sở pháp luật, của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm bảo đảm trật tự trong xây dựng

- Đối tượng quản lý trật tự xây dựng đô thị: các chủ đầu tư xây dựng công trình trong đô thị

- Khách thể quản lý trật tự xây dựng đô thị là những hoạt động quản lý trật tự đô thị và hành vi vi phạm trong hoạt động xây dựng công trình trong

đô thị

Một số khái niệm khác

Các khái niệm có liên quan trong quản lý trật tự xây dựng đô thị gồm:

- Quy hoạch đô thị chung xây dựng đô thị

Tại Điều 14, Nghị định số 08/2005/NĐ-CP ngày 24/01/2005 của Chính phủ quy định nhiệm vụ của quy hoạch chung đô thị:

Xác định tính chất của đô thị, quy mô dân số đô thị, định hướng phát

triển không gian đô thị và các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong

đô thị theo các giai đoạn 05 năm, 10 năm và dự báo hướng phát triển của đô thị đến 20 năm

Đối với quy hoạch chung xây dựng cải tạo đô thị, ngoài các nội dung trên này còn phải xác định những khu vực phải giải toả, những khu vực được giữ lại để chỉnh trang, những khu vực phải được bảo vệ và những yêu cầu cụ thể khác theo đặc điểm của từng đô thị

- Quy hoạch xây dựng là việc tổ chức hoặc định hướng tổ chức không gian vùng, không gian đô thị và điểm dân cư, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội Tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong các vùng lãnh thổ đó Đảm bảo kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia và lợi ích cộng đồng, đáp ứng được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường

- Quy hoạch đô thị là việc tổ chức hệ công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nhà ở đảm bảo không gian kiến trúc, cảnh quan đô thị, để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch

- Quy hoạch phân khu là việc phân chia và xác định chức năng, chỉ tiêu

sử dụng đất quy hoạch đô thị của các khu đất, mạng lưới công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội trong một khu vực đô thị nhằm cụ thể hóa nội dung quy hoạch chung

- Quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị là việc phân chia và xác định chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch đô thị Yêu cầu quản lý kiến trúc, cảnh quan của từng lô đất, bố trí công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội nhằm

cụ thể hóa nội dung của quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung

Cụ thể hóa nội dung của quy hoạch chung xây dựng đô thị là cơ sở pháp

lý để quản lý xây dựng công trình, cung cấp thông tin, cấp GPXD công trình

giao đất, cho thuê đất để triển khai các dự án xây dựng công trình

- Thiết kế đô thị là việc cụ thể hóa nội dung quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị về kiến trúc các công trình trong đô thị, cảnh quan cho từng khu chức năng, tuyến phố và khu không gian công cộng khác trong khu đô thị

- Chỉ giới đường đỏ là đường ranh giới phân định giữa phần lô đất để xây dựng công trình và phần đất được dành cho đường giao thông hoặc các công trình kỹ thuật hạ tầng

- Ban công là các mặt sàn chịu lực được làm nhô ra khỏi mặt nhà, tạo điều kiện để người sử dụng có thể tiếp cận dễ dàng với không gian thoáng bên ngoài, tiếp cận cây xanh, tạo tầm nhìn rộng

- Quản lý quy hoạch xây dựng đô thị là tổng thể các biện pháp cách thức

mà chính quyền đô thị vận dụng các công cụ quản lý để tác động vào các hoạt động xây dựng và phát triển đô thị (chủ yếu là phát triển không gian vật thể) nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Quy hoạch xây dựng đô thị phải đảm bảo với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch phát triển các ngành khác, quy hoạch sử dụng đất; quy hoạch chi tiết đô thị phải phải phù hợp với quy hoạch chung xây dựng; đảm bảo quốc phòng an ninh; tạo động lực phát triển kinh tế- xã hội Quy hoạch xây dựng đô thị phải tổ chức, sắp xếp không gian lãnh thổ trên cơ

sở khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên đất đai và các nguồn lực phù hợp với điều kiện tự nhiên, đặc điểm lịch sử, kinh tế xã hội, tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ của đất nước trong từng giai đoạn phát triển Quy hoạch xây dựng đô thị tạo lập được môi trường sống tiện nghi an toàn và bền vững, thỏa mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng cao của nhân dân, bảo vệ môi trường, di sản văn hoá, bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa, cảnh quan thiên nhiên, giữ gìn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc Quy hoạch xây

dựng là căn cứ xác lập được cơ sở cho công tác kế hoạch quản lý đầu tư và thu hút đầu tư xây dựng quản lý khai thác và sử dụng các công trình xây dựng trong đô thị Quy hoạch xây dựng đô thị được thể hiện dưới dạng các bản vẽ, các quy chế và thường được ban hành để áp dụng trong một giai đoạn nhất

định [23]

1.2 Lý luận liên quan đến việc thực hiện chính sách

1.2.1 Mục đích, yêu cầu của thực hiện chính sách công

a Mục đích của thực hiện chính sách công

Mục đích của thực hiện chính sách công là thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng chứ không đơn giản chỉ là dừng lại ở việc giải quyết vấn đề công

b Yêu cầu của thực hiện chính sách công

- Yêu cầu thực hiện mục tiêu:

Thực hiện chính sách là những hoạt động cụ thể của các cơ quan quản lý Nhà nước và các đối tượng chính sách nhằm đặt được những mục tiêu trực tiếp Tổng hợp hết quả thực hiện mục tiêu của các chương trình, dự án và các hoạt động thực hiện khác thành mục tiêu chung của chính sách

Nhà nước phải xác định mục tiêu của từng chính sách thật cụ thể, rõ ràng

và chuẩn xác khi muốn thực hiện thành công các chính sách Bên cạnh đó, các

cơ quan chuyên môn phải triển khai thực hiện và chuyển mục tiêu chính sách thành chương trình và kế hoạch cụ thể

- Yêu cầu đảm bảo tính hệ thống

Tổ chức thực hiện chính sách là một bộ phận cấu thành của chu trình chính sách, kết hợp chặt chẽ với các bộ phận khác trong chu trình chính sách, kết hợp chặt chẽ với các bộ phận khác trong chu trình tạo nên một hệ thống thống nhất.Vì vậy phải đảm bảo tính hệ thống trong mỗi quá trình

- Yêu cầu phải bảo đảm lợi ích cho các đối tượng thụ hưởng

Các nhóm lợi ích luôn tồn tại trong xã hội, tập hợp các cá nhân tổ chức

chia sẻ những lợi ích nhất định, biến động theo không gian và thời gian Các nhóm lợi ích có vai trò xung đột trong xã hội Dó đó, các nhóm lợi ích sẽ được hưởng thụ khác nhau tùy theo tính chất của mỗi chế độ xã hội

Chính sách là công cụ để Nhà nước bảo vệ và chuyển lợi ích đến các đối tượng thụ hưởng trong xã hội Để công cụ này phát huy tác dụng, cần phải có

sự hường ứng thực hiện một cách tự giác trên cơ sở lòng tin của dân chúng vào chính sách của Nhà nước

1.2.2 Quy trình thực hiện chính sách công

a Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công

Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công được xây dựng trước khi đưa chính sách công vào cuộc sống Việc triển khai thực hiện chính sách công các cơ quan từ trung ương đến địa phương đều phải xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện

Những nội dung cơ bản cần để xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công gồm:

+ Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện;

+ Kế hoạch về tổ chức, điều hành;

+ Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách;

+ Kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực;

+ Dự kiến những nội quy, quy chế về tổ chức, điều hành; về các biện pháp khen thưởng, kỷ luật cá nhân, tập thể trong tổ chức thực hiện chính sách công; về trách nhiệm, nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ, công chức và các

cơ quan nhà nước tham gia: tổ chức điều hành chính sách

b Phổ biến, tuyên truyền chính sách công

Đây là một hoạt động quan trọng, có ý nghĩa lớn với cơ quan nhà nước

và các đối tượng thực hiện chính sách công: Phổ biến, tuyên truyền chính sách tốt giúp cho các đối tượng chính sách và mọi người dân tham gia thực

hiện hiểu rõ về mục đích, yêu cầu của chính sách; về tính đúng đắn của chính sách trong điều kiện hoàn cảnh nhất định và về tính khả thi của chính sách,

để họ sẵn sàng thực hiện theo yêu cầu quản lý của nhà nước một cách tự giác Qua đó, giúp cho mỗi cán bộ, công chức nâng cao ý thức trách nhiệm, nhận thức việc tổ chức thực hiện chính sách công một cách đầy đủ tính chất, trình

độ, quy mô của chính sách với đời sống xã hội để chủ động nghiên cứu, đề xuất và đưa ra những giải pháp thích hợp cho việc thực hiện mục tiêu chính sách và triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch tổ chức thực hiện chính sách được giao

c.Phân công, phối hợp thực hiện chính sách công

Muốn tổ chức thực hiện chính sách công có hiệu quả phải tiến hành phân công, phối hợp giữa các cơ quan quản lý ngành, các cấp chính quyền địa phương, các yếu tố tham gia thực hiện chính sách công và các quá trình ảnh hưởng đến thực hiện mục tiêu chính sách

Để thực hiện một chính sách cụ thể nào đó thường thì người ta hay phân

công cơ quan chủ trì và các cơ quan phối hợp Lợi ích của một bộ phân dân

cư có thể bị tác động bởi chính sách, tuy nhiên kết quả tác động lại liên quan đến nhiều quá trình, yếu tố thuộc các bộ phận khác nhau, vì vậy cần phải phối hợp chúng lại để công tác quản lý đạt yêu cầu

Để luôn duy trì chính sách được ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả chính sách thì hoạt động phối hợp, phân công cần được thực hiện một cách chủ động, sáng tạo có kế hoạch và theo tiến trình

d.Duy trì chính sách công

Duy trì chính sách công là hoạt động nhằm phát huy tác dụng của chính

sách và bảo đảm chính sách tồn tại được trong môi trường thực tế

Tuy nhiên để mở rộng sự tham gia một cách có hiệu quả của mọi cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và nhất là của cá nhân người lãnh đạo, quản lý

vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách công thì phải tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, là làm cho chính sách công trở thành mối quan tâm chung và chịu trách nhiệm của toàn xã hội chứ không phải chỉ

là chức năng đặc quyền của các cơ quan nhà nước

Việc thực hiện chính sách công nếu gặp phải những khó khăn do môi trường thực tế biến động, thì các cơ quan nhà nước có thể kết hợp sử dụng biện pháp hành chính để duy trì chính sách và sử dụng hệ thống công cụ quản

lý tác động nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho việc thực hiện chính sách côngđể bảo đảm lợi ích chung của xã hội ở một mức độ nào đó

để thực hiện có hiệu quả chính sách, miễn là không làm thay đổi mục tiêu chính sách công

Để điều chỉnh chính sách cần phải chấp hành những nguyên tắc sau:

- Chỉ được điều chỉnh các biện pháp, cơ chế thực hiện mục tiêu;

- Bổ sung, hoàn chỉnh mục tiêu theo yêu cầu thực tế

Tuy nhiên việc điều chỉnh chính sách không được thay đổi mục tiêu

Nếu thay đổi mục tiêu - nghĩa là làm thay đổi chính sách, thì coi như chính sách đó bị thất bại

f.Giám sát, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách công

Các điều kiện đặc thù của từng vùng và địa phương khác nhau như về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường cũng như trình độ, năng lực

khả năng tổ chức điều hành của cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước không đồng đều, vì vậy việc phải tiến hành theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện chính sách công các cơ quan nhà nước có thẩm quyền là hết sức cần thiết Qua kiểm tra, đôn đốc, giúp nhắc nhở mỗi cán bộ, công chức, mỗi đối tượng thực hiện chính sách công khẳng định lại các mục tiêu và biện pháp chủ yếu của chính sách để tập trung chú ý những nội dung ưu tiên trong quá trình thực hiện chính sách công Trên cơ sở các kế hoạch kiểm tra, đôn đốc đã được phê duyệt, các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện hoạt động kiểm tra một cách hiệu quả

Thường xuyên kiểm tra, theo dõi tình hình tổ chức thực hiện chính sách công, giúp cơ quan ban hành chính sách kịp thời bổ sung, hoàn thiện chính sách công phù hợp với thực tiễn, vừa chấn chỉnh công tác tổ chức thực hiện chính sách công của các tổ chức, cá nhân có liên quan, giúp cho việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện mục tiêu chính sách

g.Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm

Đánh giá, tổng kết trong bước tổ chức thực hiện chính sách công là quá trình xem xét, kết luận về chỉ đạo, điều hành và chấp hành chính sách của các đối tượng thực hiện chính sách công

Các cơ quan nhà nước từ trung ương đến cơ sở là đối tượng được xem xét, đánh giá tổng kết về chỉ đạo điều hành thực hiện chính sách Ngoài ra, chức năng, vai trò của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội và xã hội cũng được xem xét trong việc tham gia thực hiện chính sách công Các kế hoạch được giao và những nội quy, quy chế là cơ sở để đánh giá tổng kết công tác chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách công trong các cơ quan nhà nước Bên cạnh đó, các văn bản liên tịch giữa cơ quan nhà nuớc với các tổ chức xã hội và các văn bản quy phạm khác được kết hợp để xem xét tình hình phối hợp chỉ đạo, điều hành thực hiện chính sách công của các tổ chức chính trị và

xã hội với nhà nước

1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách công

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách công diễn ra trong thời gian dài

và có liên quan đến nhiều tổ chức, cá nhân, vì thế kết quả tổ chức thực hiện chính sách công cũng sẽ chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như:

a Yếu tố khách quan

Yếu tố khách quan là những yếu tố xuất hiện và tác động đến tổ chức thực hiện chính sách công từ bên ngoài, độc lập với ý muốn của chủ thể quản lý Các yếu tố này sẽ không gây được sự chú ý của các nhà quản lý vì nó tồn tại và vận động theo quy luật khách quan ít tạo ra những biến đổi bất thường Song, tác động của chúng lại ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện chính sách công, bởi vì cơ chế tác động giữa chúng với các vấn đề chính sách được hình thành trên cơ sở của quy luật Những yếu tố khách quan chủ yếu

đó là:

- Tỉnh chất của vấn đề chính sách là yếu tố gắn liền với mỗi chính sách:

Tính chất của vấn đề chính sách có tác động trực tiếp đến cách giải quyết vấn

đề bằng chính sách như: Nếu vấn đề chính sách phức tạp có quan hệ lợi ích với nhiều đối tượng trong xã hội thì công tác tổ chức thực hiện sẽ khó khăn hơn các vấn đề đề chính sách đơn giản, liên quan đến ít đối tượng chính sách

- Các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng, môi trường tự nhiên và quốc tế là các yếu tố gây ảnh hưởng đến môi trường thực hiện chính sách

Các hoạt động này độc lập với quá trình thực hiện chính sách công vì nó diễn ra trong những điều kiện cụ thể và theo quy luật Nói một cách khác, môi trường thực hiện chính sách công chứa đựng toàn bộ các thành phần vật chất

và phi vật chất tham gia thực hiện chính sách như các điều kiện vật chất kỹ thuật trong nền kinh tế; xã hội trật tự; quan hệ quốc tế rộng mở; các nhóm lợi

ích có được từ chính sách trong xã hội; bầu không khí chính trị

Sự thống nhất hay không thống nhất về lợi ích của các đối tượng trong quá trình thực hiện mục tiêu chính sách được thể hiện bởi mối quan hệ giữa các đối tượng thực hiện

- Thực lực và tiềm năng mà mỗi nhóm có được trong mối quan hệ so sánh với các nhóm đối tượng khác được gọi chung là tiềm lực, nó thể hiện

trên các phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, về cả quy mô và trình độ

- Những tính chất đặc trưng mà các đối tượng có được từ bản tính cố hữu hoặc do môi trường sống tạo ra qua quá trình vận động mang tính lịch sử,

nó thể hiện nên đặc tính của đối tượng chính sách

b Yếu tố chủ quan

Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước, do người thực hiện chính sách chủ động chi phối quá trình thực hiện chính sách công được coi là những yếu tố chủ quan Các yểu tố này bao gồm:

- Tổ chức thực hiện chính sách công phải đảm bảo thực hiện đúng, đầy

đủ các bước trong quy trình

- Quá trình thực hiện chính sách công bắt đầu từ việc tuyên truyền vận động và thực hiện chính sách, mỗi bước trong quy trình đều có ý nghĩa, vị trí nhất định

- Năng lực thực hiện chính sách công của cán bộ, công chức trong bộ máy quản lý nhà nước Đây là tiêu chí phản ảnh về đạo đức công vụ, năng lực thực tế, năng lực thiết kế tổ chức, phân tích, dự báo để có thể chủ động ứng phó được với những tình huống phát sinh

Bên cạnh đó nó còn thể hiện ở khả năng thực hiện các quy trình và thủ tục hành chính nhằm giải quyết các mối quan hệ trong xã hội có liên quan đến thực hiện chính sách công như các cơ quan nhà nước với cá nhân và tố chức

- Quá trình thực hiện chính sách công cần có các điều kiện vật chất

Đây là yếu tố ngày càng có vị trí quan trọng để cùng nhân sự và các yếu

tổ khác thực hiện thắng lợi chính sách của nhà nước Trong nền kinh tế thị trường hội nhập như hiện nay, để thực hiện chính sách nhà nước cần phải tăng cường các nguồn lực vật chất và nhân sự, trong đó nguồn lực vật chất cần tăng nhanh cả vể số lượng và chất lượng Trong thực tế, cơ quan nhà nước gặp khó khăn trong việc chuyển tải những nội dung chính sách đến với chủ thể tham gia với đối tượng thụ hưởng một cách thường xuyên do chỉ thiếu các điều kiện vật chất, kỹ thuật cho công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách

Sự đồng tình ủng hộ của người dân

Một chính sách có thành công hay không thì sự đồng tình ủng hộ của nhân dân là nhân tố có vai trò đặc biệt quan trọng Không chỉ có các cơ quan nhà nước thực hiện mà phải đòi hỏi có sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội để góp phần to lớn trong việc thực hiện các mục tiêu chính sách Đây là đối tượng trực tiếp thụ hưởng những lợi ích do chính sách mang lại đồng thời, cũng là người trực tiếp tham gia thực hiện hóa mục tiêu chính sách Vì vậy, một chính sách muốn nhanh chóng đi vào lòng dân và được nhân dân ủng hộ thực hiện thì mục tiêu và biện pháp thi hành phải đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân và xã hội Ngược lại, một chính sách không phù hợp với điều kiện và trình độ dân trí, không thiết thực với đời sống nhân dân thì sẽ không được ủng hộ và thực hiện

1.2.4 Tiêu chí đánh giá về thực hiện chính sách công

a Đánh giá đầu vào

Đánh giá đầu vào nhằm đo lường số lượng của đầu vào các chương trình thực hiện chính sách công bao gồm số lượng các yếu tố được huy động sử dụng và sự nỗ lực cua cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước để hoàn thành các mục tiêu chính sách

Các yếu tố đầu vào có thể là nhân sự, công sở, trang thiết bị kỹ thuật,

văn phòng phẩm, công cụ lao động nhỏ, thông tin, chi phí tài chính cho sự

vận hành được tính toán bằng thước đo giá trị Đánh giá đầu vào nhằm

mục đích thiết lập cơ sở dữ liệu phục vụ cho đánh giá tính hiệu quả quản lý của chính quyền hoặc chất lượng cung cấp dịch vụ công

Khi tiến hành phân tích đánh giá các yếu tố vào của quá trình thực hiện một số chính sách công, nhà phân tích cần phải áp dụng các phương pháp tính toán mọi chi phí đầu vào trên cơ sở định mức tài chính hiện hành của Nhà nước hoặc theo giá thị trường của các yêu tố đó

b Đánh giá đầu ra

Đánh giá đầu ra của một chương trình hay dự án thực hiện chính sách công là xem xét kết quả đầu ra của các chương trình, dự án trong mối tương quan với việc sử dụng các nguồn lực đầu vào và thực hiện mục tiêu chính sách một cách cụ thể Đánh giá thực hiện là nhằm mục đích xác định xem

chính sách đang tạo ra giá trị gì cho xã hội, có thể không liên quan trực tiếp đến các mục tiêu của chính sách đã tuyên bố

c Đánh giá hiệu lực

Đánh giá hiệu lực không đơn giản chỉ để xác định các đầu vào hoặc đầu

ra chương trình, dự án thực hiện chính sách công, mà còn để xác định xem các chương trình, dự án đang thực hiện có tạo ra những kết quả phù hợp với mục tiêu của chính sách hay không Các nhà hoạch định chính sách công sử dụng

việc đánh giá này để phục vụ công tác quản lý và hoạch định sẽ rất hiệu quả

và chất lượng, tuy nhiên mức độ đánh giá này được xem là khó thực hiện nhất

do dữ liệu phục vụ đánh giá đòi hỏi số lượng rất lớn các đầu vào của thông tin

và trong thực hiện việc đánh giá cần mức độ phức tạp cao

d Đánh giá hiệu quả

Đánh giá hiệu quả nhằm xem xét các chi phí của một chương trình, dự án

cụ thể để đạt những mục tiêu mong muốn Khi xem xét đến hiệu quả của dự

án chương trình cần đánh giá yếu tố đầu vào và kết quả đầu ra dưới hình thức giá trị rồi đánh giá so sánh mức độ hiệu quả đạt được

e.Đánh giá quá trình

Đánh giá quá trình là việc xem xét các phương pháp tổ chức, gồm các thủ tục và quy trình hoạt động được sử dụng để thực hiện các dự án, chương trình thuộc chính sách công Quá trình duy trì, tổ chức hợp lý thực hiện hiệu quả chính sách hay không được xác định là mục tiêu của đánh giá này Sự thực thu một chính sách công luôn được chia thành các nhiệm vụ cụ thể như quản lý tài chính, hoạch định chiến lược và đánh giá việc thực hiện các nhiệm

vụ theo tiêu chí hiệu lực, hiệu quả, đánh giá về những phàn nàn của người dân

và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước là mục tiêu cần hướng tới

1.3 Những đặc thù của chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị và việc thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị

Chính sách quản lý đô thị không đơn thuần chỉ là mặt hành chính mà nó,

ở một góc độ nào đó mà nói, là một khoa học một nghệ thuật; quản lý trật tự

đô thị không phải là việc kinh doanh đất đai, nhà ở, cở sở hạ tầng kỹ thuật, quản lý hành chính nhà nước, môi trường, tài chính đô thị mà còn là quản lý con người gắn với văn hóa xã hội hiện hữu; quản lý trật tự xây dựng không chỉ là nhiệm vụ của nhà quản lý mà đó là nhiệm vụ của toàn thể người dân với

tư cách là một công dân đô thị

Các tầng lớp dân cư trong đô thị vừa là đối tượng chịu sự quản lý của công tác quản lý trật đô thị nhưng lại vừa là chủ thể tham gia vào công tác quản lý trật tự đô thị Nếu có định hướng đúng và khuyến khích được sự tham gia tích cực của bộ phận dân cư thì công tác quản lý trật tự đô thị sẽ có nhiều thuận lợi hơn Muốn làm được điều trước hết, đòi hỏi những người có trách nhiệm về quản lý xây dựng đô thị phải nhìn thấy được nguồn lực này, thừa nhận sự tham gia của người dân vào công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị

là cần thiết và tất yếu Tiếp tục có những động thái tích cực và thiết thực để kéo người dân vào công tác quản lý đô thị mà cụ thể là tiến hành nghiên cứu nhu cầu của người dân làm cơ sở cho các chính sách quản lý đô thị, đặc biệt là trong quá trình xây dựng lối sống đô thị, văn hóa văn minh đô thị, phát huy các giá trị và phong tục tập quán

Gần đây nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến công tác quản lý trật tự xây dựng không cho phép chúng ta hời hợt, đơn giản trong nhận thức và chậm trễ trong việc thực hiện các giải pháp Lâu nay, việc tổ chức xây dựng các công trình cụ thể chủ yếu chúng ta quan tâm đến quy mô và bề rộng mà ít chú ý đến tổng thể mang tính hiện đại, văn minh Chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị có vai trò quan trọng như là một trong những giải pháp quan trọng tạo cho hoạt động xây dựng các điểm dân cư có tính đồng bộ và thống nhất, môi trường sống, làm việc, tổ chức giao thông thuận lợi

Bất cứ một điểm dân cư nào, từ nông nghiệp, tiền công nghiệp chuyển sang xã hội công nghiệp - thương mại - dịch vụ thì tất yếu sẽ diễn ra những thay đổi trong kết cấu cơ sở hạ tầng, trong tổ chức xã hội Thực tế là đời sống công nghiệp - dịch vụ cần có sự tương thích của kiểu nhà ở, qui hoạch và kiến trúc phù hợp với nó

Việc thực hiện chính sách quản lý trật tự xây dựng hướng tới việc đảm bảo môi trường sống thoải mái, lành mạnh, tích cực, và an toàn cho người dân Người dân có thể thụ hưởng các tiện ích như dịch vụ y tế tốt, hệ thống giao thông công cộng tiện lợi, nguồn nước sạch, tỉ lệ tội phạm thấp; học sinh

có thể học tại trường chất lượng, không khí trong lành, các hoạt động vui chơi giải trí đa dạng

Người lao động sẽ có các dịch vụ hạ tầng cơ bản, đảm bảo khả năng cạnh tranh trên thương trường thế giới như sử dụng các nguồn năng lượng sạch, ổn định với chi phí thấp, kết nối Internet băng thông rộng; chi phí cho

không gian sống và làm việc vừa tầm thu nhập; các cơ hội để được học hành, trau dồi kỹ năng, kiến thức;

Cụ thể vể giao thông đường xá thông thoáng giảm ùn tắc, kẹt xe gây biết bao nhiêu phiền hà cho người dân, giảm khói bụi … các vấn đề gây ra phát sinh từ tiền bạc đến sức khoẻ

Tiểu kết Chương 1

Chương 1 đã đi sâu nghiên cứu, làm rõ cơ sở lý luận về Chính sách công và các khái niệm cơ bản về quản lý trật tự xây dựng đô thị, bao gồm: xác định khái niệm chính sách công, khái niệm trật tự xây dựng, khái niệm về quản lý nhà nước Từ việc phân tích các khái niệm, luận văn đã làm sáng tỏ chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị là tập hợp các quyết định có liên quan nhằm lựa chọn mục tiêu, giải pháp và công cụ chính sách để giải quyết vấn đề quản lý trật tự xây dựng đô thị Trong Chương 1, Luận văn đã tập trung đề cập đến nội dung chính sách quản lý trật tự xây dựng đô thị, nghiên cứu quá trình thực hiện chính sách bao gồm: mục đích yêu cầu của việc thực hiện chính sách, quy trình thực hiện chính sách, các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách và tiêu chí đánh giá về thực hiện chính sách công

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ TRẬT TỰ XÂY DỰNG TẠI QUẬN NGŨ HÀNH SƠN,

23 tháng 01 năm 1997 của Chính phủ Năm 2005, thực hiện Nghị định số 24/NĐ-CP ngày 03/2/2005 của Chính phủ về việc việc thành lập phường thuộc các quận Hải Châu, Liên Chiểu và Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng, phường Bắc Mỹ An được chia tách thành hai phường là phường Mỹ An và Khuê Mỹ

Quận Ngũ Hành Sơn có diện tích tự nhiên có: 3.911,7818 ha, dân số có: 80.225 người với mật độ dân số: 2.051 người/km2 Quận Ngũ Hành Sơn nằm

về phía Đông Nam thành phố Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố 8km; phía Đông giáp biển Đông với bờ biển dài 12km, phía Tây giáp huyện Hòa Vang, Cẩm Lệ và quận Hải Châu, phía Bắc giáp quận Sơn Trà, phía Nam giáp Phường Điện Ngọc, Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; là quận có địa hình tương đối bằng phẳng, đất đai khá đồng nhất về tính chất lí - hóa học, cấu tạo địa chất chủ yếu là cát; nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa nên chế độ nhiệt, lượng mưa, độ ẩm tương đối thuận lợi cho sự phát triển sản xuất cây lương thực và thực phẩm, nhiệt độ trung bình: 25,60C/năm, quanh năm nắng lắm

mưa nhiều nhưng lượng mưa phân bổ không đồng đều, chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc và Tây Bắc khu vực Duyên hải miền Trung và các cơn bão

đổ vào Ngũ Hành Sơn có cả mạng lưới giao thông bằng đường bộ và đường thuỷ rất thuận lợi; nối liền với trung tâm thành phố; rất gần với cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, nhà ga đường sắt Đà Nẵng và cảng biển Tiên Sa Quận Ngũ Hành Sơn nằm trên trục đường bộ nối thành phố Đà Nẵng hiện đại với đô thị cổ Hội An - một di sản văn hoá thế giới được UNESCO công nhận

và nằm ở chặng cuối cùng của trục hành lang kinh tế Đông - Tây, dài 1450

km, nối các nước tiểu vùng sông Mê Kông mà điểm cuối đường ở phía Đông

là cảng biển Tiên Sa Cây cầu Tuyên Sơn bắc qua sông Hàn với đầu cầu phía Tây ở quận Hải Châu và đầu cầu phía Đông ở quận Ngũ Hành Sơn, được thủ tướng 2 nước Việt Nam và Thái Lan cắt băng khánh thành vào ngày 22 tháng

3 năm 2004, là cây cầu cuối cùng trên tuyến hành lang xuyên quốc gia quan trọng này

Hình 2.1 Bản đồ khớp nối tổng thể đồ án quy hoạch quận Ngũ Hành Sơn Bảng 2.1 Diện tích sử dụng đất trên địa bàn quận Ngũ Hành Sơn năm 2017