Tóm tắt luận án Tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước: Các tỉnh, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn hiện nay

Luận án làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng phó với biến đổi khí hậu và lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL ứng phó với biến đổi khí hậu, đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL ứng phó với biến đổi khí hậu đến năm 2030.

BÙI VĂN DE

CÁC TỈNH, THÀNH ỦY

Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LÃNH ĐẠO ỨNG PHÓ

VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Mã số: 62 31 02 03

HÀ NỘI - 2019

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Đinh Ngọc Giang

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Vào hồi giờ ngày tháng năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia

và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã trở thành thách thức lớn nhất của nhân loại trong thế kỷ XXI Sự tác động của biến đổi khí hậu đang hàng ngày, hàng giờ làm thay đổi toàn diện sâu sắc hệ sinh thái tự nhiên, đời sống kinh tế - xã hội, đe dọa nghiêm trọng an ninh môi trường Một mặt tạo cho các quốc gia xích lại gần nhau hơn vì trách nhiệm chung đối với một thế giới bền vững, mặt khác nó cũng tạo ra những sự chia rẽ về chính sách giữa các nước khi không tuân thủ những quy định chung về ứng phó với BĐKH

Để chủ động ứng phó với BĐKH gây ra, Đảng ta đã ban hành Nghị quyết

số 24-NQ/TW Khóa XI về "Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường" Nghị quyết xác định: Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường là những vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn, quan hệ, tác động qua lại, cùng quyết định sự phát triển bền vững của đất nước; là cơ sở, tiền đề cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển kinh tế -

xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội

Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đồng bằng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp Tuy nhiên, trong những năm gần đây, đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) phải chịu những tác động và những thách thức không nhỏ do BĐKH và mực nước biển dâng

Trong quá trình lãnh đạo ứng phó với BĐKH, bên cạnh những ưu điểm, các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL vẫn còn những yếu kém và bất cập: tổ chức triển khai thực hiện một số chủ trương, nghị quyết của Đảng và chính sách của Nhà nước về ứng phó với BĐKH chưa kịp thời; chậm ban hành văn bản để lãnh đạo Chậm đổi mới phương thức lãnh đạo (PTLĐ) ứng phó với BĐKH

Những thách thức của BĐKH hiện nay và trong tương lai đã và đang tác động rất lớn đối với sự lãnh đạo của cấp ủy, yêu cầu các cấp ủy phải đổi mới nội dung và PTLĐ cho phù hợp với điều kiện hiện nay là yêu cầu cấp thiết rất cần được đầu tư nghiên cứu thỏa đáng, thực sự là vấn đề có tính cấp thiết cả về

lý luận và thực tiễn

Để góp phần luận giải vấn đề nghiên cứu cấp thiết nêu trên, tác giả

chọn và thực hiện đề tài luận án tiến sĩ: “Các tỉnh, thành uỷ ở đồng bằng

sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn hiện nay”

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích

Luận án làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng phó với BĐKH

và lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL ứng phó với BĐKH, đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở

ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân và những kinh nghiệm

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo ứng phó với BĐKH của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL đến năm 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án

Luận án nghiên cứu các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL lãnh đạo ứng phó với BĐKH

3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án

- Thời gian: Giai đoạn hiên nay mà luận án xác định là mốc thời gian từ năm 2010 đến nay, đề xuất giải pháp đến năm 2030

- Không gian: Luận án nghiên cứu ở 13 tỉnh, thành phố ở ĐBSCL gồm: Thành phố Cần Thơ, Long An, An Giang, Tiền Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre, Bạc Liêu, Hậu Giang, Sóc Trăng, Kiên Giang, Cà Mau Trong đó tập trung khảo sát điểm ở: Thành phố Cần Thơ, Long An, Đồng Tháp, Bến Tre, Trà Vinh, Kiên Giang và Cà Mau

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

4.2 Cơ sở thực tiễn

Cơ sở thực tiễn của luận án là hoạt động ứng phó với BĐKH và hoạt động lãnh đạo của các cấp ủy đảng, đặc biệt là các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL Luận án tập trung vào nghiên cứu các nghị quyết, chương trình hành động của các tỉnh, thành ủy về ứng phó với BĐKH Các báo cáo sơ, tổng kết của cấp ủy,

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về hoạt động ứng phó với BĐKH từ 2010 đến nay

4.3 Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, lịch sử kết hợp với lôgíc; phân tích kết hợp với tổng hợp; điều tra xã hội học, khảo sát, tổng kết thực tiễn…

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Một là, làm rõ quan niệm các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL lãnh đạo ứng phó

với BĐKH; nội dung và PTLĐ ứng phó với BĐKH của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL

Hai là, Rút ra một số kinh nghiệm về sự lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở

ĐBSCL đối với ứng phó với BĐKH

Ba là, Hai giải pháp mang tính đột phá nhằm tăng cường hiệu quả lãnh

đạo ứng phó với BĐKH của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL đến năm 2030: đổi mới một số nội dung phương thức lãnh đạo của tỉnh, thành ủy đối với ứng phó BĐKH; tăng cường sự phối hợp giữa các cấp ủy, chính quyền tỉnh, thành phố ở ĐBSCL trong lãnh đạo ứng phó với BĐKH

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Luận án góp phần làm phong phú thêm lý luận về sự lãnh đạo của tỉnh, thành ủy đối với các lĩnh vực, cụ thể là ứng phó với BĐKH Luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ công tác lãnh đạo của các tỉnh, thành

ủy ở đồng ĐBSCL lãnh đạo ứng phó với BĐKH đến năm 2030

Luận án có thể đưa vào các trường Đại học, Cao đẳng phục vụ học tập

và nghiên cứu khoa học về công tác Xây dựng Đảng, có thể sử dụng làm tư liệu tham khảo phục vụ giảng dạy, ở các trường chính trị tỉnh, thành phố thuộc ĐBSCL

7 Kết cấu của luận án

Luận án gồm phần mở đầu, kết luận, danh mục công trình khoa học của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và 4 chương, 9 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về hoạt động lãnh đạo của Đảng

Có các công trình tiêu biểu của các tác giả sau: “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới” của Nguyễn Phú Trọng, Tô Huy Rứa và Trần Khắc Việt; “Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) và các tổ chức chính trị -

xã hội trong điều kiện mới” của Trần Khắc Việt, Nguyễn Văn Giang và Phạm Tất Thắng; “Đảng Cộng sản cầm quyền - nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng” của Nguyễn Văn Huyên; “Đảng lãnh đạo Nhà nước trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Văn Vĩnh;

“Đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam” của Phạm Ngọc Quang; “Sự lãnh đạo của Đảng trong một số lĩnh vực trọng yếu của đời sống xã hội nước ta” của Lê Văn Lý; “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với trí thức nước ta hiện nay” của Ngô Huy Tiếp; “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ và các đoàn thể nhân dân” của Hoàng Chí Bảo; “Nội dung và phương thức cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam trong điều kiện mới” của Nguyễn Trung Thanh…

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu

Có các công trình tiêu biểu của các tác giả sau: “Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước và ngập lụt vùng đồng bằng sông Cửu Long” của Trần Hồng Thái; “Chính sách tăng trưởng xanh ở một số nước ASEAN trong bối cảnh tái cấu trúc nền kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu” của Nguyễn Huy Hoàng; “Kinh tế xanh cho phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu” của Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam; “Tăng cường quản

lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động phòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII của Đảng” của Trần Hồng Hà; “Nghiên cứu, đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Quảng Nam” của Nguyễn Thị Liễu; “Thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực nông nghiệp của người dân ven biển huyện Tiền hải, tỉnh Thái Bình” của Nguyễn Thị Thúy Mai

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA NƯỚC NGOÀI

1.2.1 Các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng cộng sản cầm quyền

* Các công trình khoa học ở Trung Quốc

Có các công trình tiêu biểu của các tác giả sau: “Kiên trì và hoàn thiện sự lãnh đạo của Đảng” của Tô Tu Nghệ, Lý Luyện Chung; “Bàn về công tác xây dựng năng lực cầm quyền của Đảng” của Lưu Chấn Hoa; “Nghiên cứu quy luật cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc” của Lưu Tôn Hoàng; “Cầm quyền khoa học” của Hoàng Văn Hổ

* Các công trình khoa học ở Lào

Có các công trình sau: “Đổi mới phương thức Đảng lãnh đạo Nhà nước ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào hiện nay” của Xỏm Nức - Xổm Vi Chít;

“Đảng nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay” của Bun-Thoong Chit-Ma-Ni; “Đảng nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo giữ vững an ninh quốc gia trong giai đoạn hiện nay” của Thoong Băn Seng Aphone

1.2.2 Các công trình nghiên cứu về biến đổi khí hậu

Có các công trình nghiên cứu sau đây: “Có phải suy thoái môi trường là

hệ quả tất yếu của tăng trưởng kinh tế: Nghiên cứu thông qua đường cong Kuzets môi trường-EKC” của Mohan Munasinghe; “Tăng trưởng kinh tế, sức chống đỡ và môi trường” của Kenneth Arrow, Bert Bolin, Robert Costanza, Partha Dasgupta, Carl Folke, C.S.Holling, Bengt-Owe Jansson, Simon Levin, Karl- Goran Maler, Charles Perrings, David Pimentel; “Chuyển đổi mô hình tăng trưởng và tăng trưởng bền vững ở Trung Quốc” của Wang Xiaolu, Fan Gang and Liu Peng; “Agriculture and Green Growth” của Candice Stevens

1.3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TẬP TRUNG GIẢI QUYẾT

1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án

- Đối với các công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực:

Một là, nhiều công trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với các

lĩnh vực, các công trình nêu ra khái niệm Đảng cầm quyền, Đảng lãnh đạo Nhà nước, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội;

Hai là, các công trình đưa ra các nội dung và phương thức lãnh đạo

của Đảng;

Ba là, tổng kết thực tiễn lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực và chỉ ra

những hạn chế, yếu kém cần khắc phục;

Bốn là, các công trình đã tập trung vào các nhiệm vụ giải pháp như: giải

pháp về công tác tư tưởng, tuyên truyền vận động, giải pháp nâng cao chất lượng cấp ủy viên, đổi mới công tác cán bộ…

- Đối với các công trình nghiên cứu về ứng phó với biến đổi khí hậu: Góp phần làm rõ quan niệm về ứng phó với BĐKH, kinh nghiệm giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế bền vững với ứng phó với BĐKH

Các công trình khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu nhiều về sự lãnh đạo của Đảng, nghiên cứu BĐKH, ứng phó với BĐKH, nhưng chưa nghiên cứu

về sự lãnh đạo của các cấp ủy nói chung, các tỉnh uỷ, thành ủy ở ĐBSCL nói riêng đối với việc ứng phó với BĐKH trong giai đoạn hiện nay Luận án trân trọng kế thừa, tiếp thu có chọn lọc những kết quả của các nghiên cứu trước để thực hiện luận án

1.3.2 Những vấn đề luận án tập trung giải quyết

Thứ nhất, luận giải và làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của các

tỉnh ủy, thành ủy ở ĐBSCL lãnh đạo ứng phó với BĐKH

Thứ hai, khảo sát, đánh giá thực trạng các tỉnh ủy, thành ủy ở ĐBSCL

lãnh đạo ứng phó với BĐKH trong những năm qua, chỉ rõ nguyên nhân, rút ra kinh nghiệm lãnh đạo của các tỉnh ủy, thành ủy ở ĐBSCL ứng phó với BĐKH

Thứ ba, đề xuất các giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm tăng cường

sự lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy ở ĐBSCL ứng phó với BĐKH trong những năm tới

Chương 2 CÁC TỈNH, THÀNH ỦY Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

LÃNH ĐẠO ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

2.1.1 Khái quát các tỉnh, thành phố ở đồng bằng sông Cửu Long

2.1.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của các tỉnh, thành phố ở đồng bằng sông Cửu Long

Đồng bằng sông Cửu Long là một đồng bằng rộng lớn, đa dạng về sinh thái, có vùng phù sa phì nhiêu, có núi, có rừng, có sông rạch chằng

chịt Ranh giới của vùng đồng bằng được phân định bởi: phía Bắc giáp nước Cộng hòa nhân dân Campuchia, phía đông giáp sông Vàm Cỏ, thành phố

Hồ Chí Minh, phía Nam giáp biển Đông, phía Tây giáp vịnh Thái Lan Đây

là phần cuối cùng của lưu vực sông Mê Công và là vùng cực nam của nước Việt Nam

Đồng bằng sông Cửu Long gồm: Thành phố Cần Thơ và 12 tỉnh: Long

An, Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, Sóc Trăng, Bến Tre, Hậu Giang Các đơn vị trực thuộc tỉnh, thành phố được phân loại: 14 thành phố (thuộc tỉnh), có 5 quận, 13 thị xã, 102 huyện và 1.624 xã, phường, thị trấn Trong đó thành phố Cần Thơ là trung tâm

kinh tế văn hóa của vùng này

2.1.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội của các tỉnh, thành phố ở đồng bằng sông Cửu Long

- Dân số và lao động:

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, dân số ở ĐBSCL hiện nay khoảng 16,2 triệu người, chiếm 23% dân số cả nước Trong đó có 82% dân số sống ở nông thôn, 18% dân số ở thành thị Dân số trong độ tuổi lao động trung bình một hộ nông dân ở ĐBSCL cao hơn mức bình quân chung của cả nước là 0,5 nhân khẩu/hộ

- Cơ cấu kinh tế:

Cơ cấu kinh tế ở các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL theo hướng nông nghiệp - công nghiệp và dịch vụ, có sự thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp Thời gian qua, cơ cấu kinh tế trong toàn vùng tuy có chuyển biến nhưng vẫn phản ánh hiện trạng kinh tế với nông nghiệp là cơ bản, công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng nhỏ, xu hướng tăng chậm

- Đặc điểm văn hóa - xã hội:

Các tỉnh, thành phố ở ĐBSCL là nơi quần cư của nhiều dân tộc, trong

đó có 4 dân tộc chính là: Kinh, Hoa, Khmer và Chăm Nên văn hóa nơi đây vừa mang bản sắc văn hóa Việt Nam vừa đa dạng, phong phú trong sự giao lưu với nhiều nền văn hóa từ các nước ngoài tác động vào vùng đất và con người nơi đây

Nơi đây có 6 tôn giáo lớn: Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Phật giáo Hòa Hảo, Cao Đài và Hồi giáo Trong lịch sử, các tín đồ tôn giáo nơi đây đã từng tham gia đóng góp vào cho đấu tranh giành độc lập, thống nhất tổ quốc

Môi trường tự nhiên, hệ sinh thái của vùng ĐBSCL mang những nét đặc trưng riêng, cư dân nơi đây đã thích ứng và tác động để tạo dựng cho mình có một môi trường sống thích nghi hơn

- Đặc điểm về an ninh - quốc phòng:

Các tỉnh, thành phố Đồng bằng sông Cửu Long có biên giới đất liền giáp Campuchia với chiều dài gần 400km, có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng an ninh của đất nước

Do có vị trí chiến lược quan trọng nên ĐBSCL là một trong những trọng điểm tấn công phá hoại chế độ ta của các thế lực thù địch, bọn chúng thường lợi dụng vấn đề tôn giáo, dân tộc và lịch sử hình thành của vùng đất Nam Bộ để kích động gây thù hằn dân tộc nhằm chia rẽ đoàn kết dân tộc trong nước

2.1.2 Ứng phó với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long - quan niệm, nội dung

2.1.2.1 Quan niệm biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long

* Quan niệm biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long

Biến đổi khí hậu ở ĐBSCL là sự biến đổi trạng thái và dao động của khí hậu so với trung bình trong khoảng thời gian vài thập kỷ (có thể dài hơn) ở đồng bằng sông Cửu Long, trong đó sự gia tăng nhiệt độ trung bình

và mực nước biển dâng trong khu vực là biểu hiện chính của biến đổi khí hậu mà nguyên nhân do các tác động bên ngoài và tác động của con người trong khu vực

* Ứng phó với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long

Ứng phó với biến đổi khí hậu là hoạt động của tổ chức và cá nhân lựa chọn những biện pháp chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu để giảm khả năng thiệt hại do biến đổi khí hậu hiện hữu hoặc tiềm gây ra

2.1.2.2 Nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long

Một là, công tác dự báo, cảnh báo thiên tai do BĐKH gây ra

Hai là, thực hiện các biện pháp chủ động thích ứng với BĐKH

Ba là, triển khai các biện pháp phòng, chống, hạn chế tác động của BĐKH Bốn là, công tác đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất

lượng cao đáp ứng yêu cầu ứng phó với BĐKH của vùng ĐBSCL

Năm là, chuyển đổi cơ cấu kinh tế của các tỉnh theo hướng phát triển

xanh và bền vững

Sáu là, hội nhập quốc tế, tăng cường hợp tác với các nước Tiểu vùng

sông Mê Công

2.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÁC TỈNH, THÀNH ỦY LÃNH ĐẠO ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

2.2.1 Quan niệm, chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của các tỉnh, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu

2.2.1.1 Quan niệm tỉnh, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu

Các tỉnh, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu là hoạt động của các tỉnh, thành ủy ĐBSCL xác định những mục tiêu, chủ trương giải pháp ứng phó với BĐKH; lãnh đạo tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát thực hiện chủ trương đó; đảm bảo thực hiện tốt quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước về ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần vào phát triển bền vững ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long

Từ quan niệm các tỉnh, thành ủy ở vùng ĐBSCL lãnh đạo ứng phó với

BĐKH chứa những nội hàm như sau:

Một là, chủ thể lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu ở các địa phương là

các tỉnh ủy, thành ủy, trong đó trực tiếp, thường xuyên là ban thường vụ tỉnh

ủy, ban thường vụ thành ủy

Hai là, đối tượng lãnh đạo của tỉnh ủy, thành ủy đối với ứng phó với

BĐKH là tất cả các tổ chức đảng và đảng viên trong toàn đảng bộ của tỉnh, thành phố; chính quyền địa phương; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị -

xã hội; các đơn vị sự nghiệp, các tổ chức kinh tế và nhân dân ở địa phương Những tổ chức và nhân dân ở các địa phương vừa là đối tượng lãnh đạo của tỉnh, thành ủy vừa là lực lượng tham gia vào quá trình ứng phó với BĐKH

Ba là, mục tiêu lãnh đạo của các tỉnh, thành ủy đối với ứng phó biến đổi

khí hậu ở ĐBSCL là bảo đảm cho đường lối, chủ trương của Đảng về ứng phó BĐKH được thực hiện hiệu quả, phát huy tính tích cực của chính quyền địa phương và người dân thích ứng với BĐKH, phòng tránh thiên tai, giảm phát thải khí nhà kính; có bước chuyển biến cơ bản trong khai thác, sử dụng tài nguyên theo hướng hợp lý, hiệu quả và bền vững, kềm chế mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học nhằm bảo đảm chất lượng môi trường sống, duy trì cân bằng sinh thái, hướng tới nền kinh tế xanh, thân thiện với môi trường cho cả khu vực ĐBSCL

Bốn là, nhiệm vụ lãnh đạo ứng phó với BĐKH của tỉnh ủy, thành ủy là

ban hành chủ trương, nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp, chiến lược, ứng phó với BĐKH trên địa bàn tỉnh; lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng và đảng viên thực hiện nghị quyết của tỉnh, thành ủy; kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và đảng viên trong thực hiện nghị quyết, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn

2.2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của tỉnh ủy, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long

Chức năng của tỉnh, thành ủy:

Một là, tỉnh ủy, thành ủy thực hiện chức năng xây dựng Đảng và xây

dựng đảng bộ tỉnh, thành phố

Hai là, tỉnh ủy, thành ủy lãnh đạo hệ thống chính trị (HTCT) và các lĩnh

vực đời sống xã hội trên địa bàn tỉnh, thành phố

Ba là, tỉnh ủy, thành ủy góp phần xây dựng đường lối, chủ trương của

Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thông qua đề xuất, kiến nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư những vấn đề có liên quan đến sự lãnh đạo của Trung ương đối với địa phương

Nhiệm vụ của tỉnh, thành ủy:

Một là, quán triệt đầy đủ và cụ thể hóa các chủ trương, Nghị quyết của

Trung ương và nghị quyết của đại hội đảng bộ tỉnh, thành phố để xác định nhiệm vụ cụ thể của đảng bộ tỉnh, thành phố trong từng thời gian nhất định

Hai là, lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức sơ kết, tổng kết các nghị quyết, chỉ thị

của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và nghị quyết của cấp ủy cấp tỉnh

Ba là, định hướng hoặc quyết định theo thẩm quyền những vấn đề về xây

dựng Đảng, công tác tổ chức và cán bộ; công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật trong Đảng theo quy định của Điều lệ Đảng

Bốn là, lãnh đạo chính quyền địa phương thực hiện chức năng, nhiệm vụ,

quyền hạn quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật

Năm là, lãnh đạo công tác dân vận, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở,

phát huy quyền làm chủ của nhân dân; nâng cao vai trò giám sát và phản biện

xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội và đại diện của nhân dân

Sáu là, quyết định các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính, tài sản của

đảng bộ; xem xét, cho ý kiến về công tác tài chính đảng hằng năm và cuối

nhiệm kỳ Lãnh đạo hoạt động kinh tế đảng (nếu có)

Bảy là, xem xét, cho ý kiến về những công việc ban thường vụ cấp ủy đã

giải quyết giữa hai kỳ hội nghị cấp ủy cấp tỉnh; quyết định những vấn đề quan trọng do ban thường vụ cấp ủy trình

Tám là, thực hiện các nhiệm vụ khác do Trung ương giao

2.2.1.3 Mối quan hệ công tác của của các tỉnh ủy, thành ủy đồng bằng sông Cửu Long

Đối với cơ quan lãnh đạo cấp trên (Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư) các tỉnh, thành ủy phải: Chấp hành nghiêm sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định

Đối với các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trực thuộc Trung ương; với đảng ủy quân khu, Đảng ủy Bộ đội Biên phòng, các tỉnh, thành ủy phối hợp chặt chẽ với các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trực thuộc Trung ương, với Ban

Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh về công tác cán bộ

và thực hiện các nhiệm vụ liên quan theo quy định Phối hợp thường xuyên và thực hiện sự hướng dẫn, kiểm tra, giám sát về chuyên môn, nghiệp vụ

Đối với các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc và các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, các tỉnh, thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác đối với các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc và các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc Kịp thời giải quyết những vấn đề nhạy cảm, phức tạp, đột xuất phát sinh theo thẩm quyền

Đối với với các đảng đoàn, ban cán sự đảng trực thuộc, các tỉnh, thành ủy thực hiện theo quy định của Ban Bí thư về quan hệ lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh

ủy, thành ủy với các đảng đoàn, ban cán sự đảng trực thuộc

2.2.2 Vai trò, đặc điểm lãnh đạo ứng phó với biến đổi khí hậu của các tỉnh, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long

2.2.2.1 Vai trò của các tỉnh ủy, thành ủy ở đồng bằng sông Cửu Long lãnh đạo ứng phó với BĐKH

Thứ nhất, bảo đảm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới ở từng tỉnh,

thành phố; phát triển kinh tế - xã hội, phải có khả năng ứng phó với BĐKH để phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên các địa bàn tỉnh, thành phố