Tóm tắt luận án Tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị: Thị trường du lịch ở tỉnh Luông Prabăng, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về thị trường du lịch trên địa bàn một tỉnh ở nước CHDCND Lào trong điều kiện hiện nay, phân tích và đánh giá thực trạng TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng từ năm 2011 đến nay, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của thị trường này để đề xuất phương hướng và các giải pháp thúc đẩy phát triển đáp ứng yêu cầu chiến lược phát triển kinh tế xã hội của nước nước CHDCND Lào thời gian tới.

SOMSANITH KENEMANY

THỊ TRƯỜNG DU LỊCH Ở TỈNH LUÔNG PRABĂNG,

CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Mã số: 62 31 01 02

HÀ NỘI - 2019

Công trình được hoàn thành tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS An Như Hải

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Vào hồi giờ ngày tháng năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia

và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thị trường du lịch (TTDL) là một bộ phận cấu thành của thị trường dịch vụ trong hệ thống các loại thị trường của nền kinh tế Trên thị trường này diễn ra quan hệ giữa người bán và người mua sản phẩm du lịch; các chủ thể kinh tế tác động qua lại lẫn nhau để xác định mức giá và số lượng sản phẩm du lịch cần mua, cần bán Sự ra đời và phát triển của TTDL là kết quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế - xã hội của loài người đến một giai đoạn phát triển nhất định, chỉ khi kinh tế thị trường đã phát triển, thu nhập của người dân đã có thể đáp ứng cho nhu cầu về du lịch của họ

Từ khi ra đời đến nay, TTDL ngày càng trở nên có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, thu nhập với mức đóng góp vào nền kinh tế ngày càng tăng và có sức lôi cuốn sự phát triển của các ngành kinh tế khác ở trong nước Thực tế ở nhiều nước đã cho thấy, kinh tế du lịch là một trong những ngành có tốc độ phát triển nhanh nhất, đóng góp khoảng 9% GDP, chiếm 8% lao động và khoảng 30% xuất khẩu toàn thế giới Các quốc gia đều đánh giá cao tầm quan trọng của ngành du lịch trong đó có TTDL Từ quan điểm kinh doanh du lịch là ngành "công nghiệp mũi nhọn", là ngành "kinh tế tổng hợp", ngành "công nghiệp không khói", có tính đặc thù, nhiều nước đã đặt ra yêu cầu cần được ưu tiên phát triển ngành kinh tế này

Trong những năm đổi mới vừa qua, TTDL ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) đã có những bước phát triển quan trọng

du lịch đã trở thành ngành kinh tế phát triển nhanh nhất và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Lào Thống kê cho thấy, hàng năm có khoảng 5 triệu lượt du khách trong nước và 4,8 triệu lượt du khách quốc tế đến với các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các loại hình du lịch khác ở Lào Năm 2017, ngành du lịch đã tạo ra 136.000 việc làm chiếm 3,4% tổng số việc làm trong toàn xã hội, đóng góp 28.119,7 tỷ kíp (LAK) tương đương 3,4 tỷ đô la Mỹ (USD), chiếm 13,4% GDP; tăng trưởng DL đạt 7,8% cao hơn mức tăng GDP của cả nước cùng kỳ (6,7%)

Luông Pra Băng là tỉnh nằm ở phía Bắc của nước CHDCND Lào, cách thủ đô Viêng Chăn 420 km, là cửa ngõ nối các tỉnh miền Bắc với thủ

đô Viêng Chăn Với diện tích 16.875 km2, trong đó rừng núi cao chiếm 85% Toàn tỉnh có 11 huyện và 1 thành phố, với dân số là 454.095 người,

có thành phố Luông Pra Băng là trung tâm về kinh tế, chính trị, văn hóa,

xã hội của tỉnh Luông Pra Băng còn là một tỉnh nằm trong vùng chính của TTDL ở Lào có các điểm du lịch văn hóa, lịch sử, thắng cảnh, những vùng núi hoang sơ cùng nhiều vùng quê thanh bình Các điểm du lịch chính của

Luông Pra Băng là khu di sản văn hóa thế giới thành phố Luông Pra Băng với rất nhiều các lễ hội đặc sắc của các dân tộc, ngoài ra còn có các di tích lịch sử và thiên nhiên trải đều ở các huyện trong tỉnh Được sự quan tâm của chính quyền Trung ương và trực tiếp là cấp tỉnh, trong thời gian gần đây, TTDL Luông Pra Băng đã đón trên 2,5 triệu du khách trong nước và quốc tế mỗi năm TTDL của tỉnh Luông Pra Băng được hình thành và phát triển có sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế đã góp phần huy động được nhiều tiềm năng về lao động, vốn, kỹ thuật… vào lưu thông Tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn của tỉnh được khai thác một cách có hiệu quả hơn, thu hút ngày càng đông du khách trong nước và quốc tế Sự mở rộng và đa dạng hóa các loại hình kinh doanh du lịch đã góp phần phát triển kinh tế, giải quyết việc làm và thu nhập cho người lao động của tỉnh Những kết quả đạt được của TTDL tỉnh Luông Pra Băng đã góp phần thúc đẩy phân công lao động xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn, thay đổi bộ mặt nông thôn, làng bản nơi có tiềm năng du lịch Quản lý nhà nước đối với thị trường từng bước đi vào nền nếp, tạo nên sự phát triển và cạnh tranh lành mạnh của thị trường

Bên cạnh những kết quả đó, trước yêu cầu mới của đất nước, sự phát triển của TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng còn nhiều hạn chế, bất cập Khách du lịch trong nước và quốc tế đến Luông Pra Băng chưa nhiều, thời gian lưu trú ít và mức chi tiêu của du khách thấp Sản phẩm du lịch chưa thật phong phú, chưa khắc phục được tính mùa vụ; chưa phát huy được lợi thế của địa phương và tài nguyên du lịch để tạo ra sản phẩm du lịch đặc sắc và có hiệu quả cao Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, của sản phẩm du lịch ở cấp quốc gia, quốc tế chưa cao; quan hệ cung - cầu, giá cả hàng hóa, dịch vụ chưa ổn định Quản lý nhà nước chưa theo kịp để hướng dẫn, giám sát hoạt động của thị trường, chưa phát huy hết mặt tích cực và hạn chế tính tiêu cực của cơ chế thị trường,…Những mặt hạn chế đó cần có sớm có giải pháp khắc phục để phát triển TTDL theo hướng bền vững, thật sự đưa ngành du lịch của tỉnh trở thành ngành kinh

tế mũi nhọn, góp phần tạo sự đồng bộ các loại thị trường cho hoạt động của nền kinh tế, thúc đẩy hội nhập quốc tế ngày càng sâu, rộng hơn Để giải quyết vấn đề này, cần có những nghiên cứu cơ bản về lý luận và đánh giá một cách khoa học thực tiễn TTDL của tỉnh Luông Pra Băng

Để góp phần giải quyết những vấn đề nêu trên nhằm thúc đẩy TTDL tỉnh Luông Pra Băng phát triển bền vững trong thời gian tới, Nghiên cứu sinh

lựa chọn đề tài: "Thị trường du lịch ở tỉnh Luông Pra Băng, Cộng hòa

Dân chủ Nhân dân Lào" để nghiên cứu làm luận án tiến sĩ chuyên

ngành Kinh tế chính trị học

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất, thu thập và hệ thống hóa lý luận về TTDL trên địa bàn một

tỉnh trong điều kiện mới của kinh tế thị trường hội nhập quốc tế, xây dựng khung lý thuyết cơ bản để nghiên cứu các quan hệ kinh tế và lợi ích trên thị trường này Nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn về phát triển TTDL của một số tỉnh, thành phố trong và ngoài nước để rút ra bài học cho sự phát triển ở tỉnh Luông Pra Băng

Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng TTDL tỉnh Luông Pra

Băng giai đoạn từ năm 2011 đến nay, làm rõ điểm mạnh, điểm yếu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong phát triển thị trường này

Thứ ba, đề xuất phương hướng và giải pháp thúc đẩy phát triển

TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Thị trường du lịch ở tỉnh Luông Pra Băng tiếp cận các quan hệ kinh

tế xã hội và lợi ích, hình thức tổ chức, cơ chế vận hành và xu hướng phát triển mới của kinh tế thị trường hội nhập quốc tế của nước CHDCND Lào

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu các quan hệ kinh tế trên TTDL

gồm hình thức tổ chức, cơ chế vận hành, quan hệ phân phối và lợi ích kinh

tế giữa các chủ thể trên thị trường này dưới góc độ kinh tế chính trị học để tìm giải pháp thúc đẩy phát triển

Phạm vi về không gian: Tác giả chọn phạm vi nghiên cứu thực trạng

và đề xuất giải pháp trên địa bàn tỉnh Luông Pra Băng, nước CHDCND Lào Việc nghiên cứu kinh nghiệm về phát triển TTDL của một số tỉnh, thành phố được ở trong và ngoài nước

Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu thực trạng TTDL giai đoạn 2011 -

2018; đề xuất phương hướng và giải pháp thúc đẩy phát triển đến năm

2025, tầm nhìn đến năm 2030

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án dựa trên những quan điểm và phương pháp tiếp cận của chủ nghĩa Mác - Lênin bao gồm chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sửđể làm rõ cơ sở lý luận về TTDL trong điều kiện mới của kinh tế thị trường và hội nhập; dựa trên đường lối, chính sách về phát triển kinh tế và các thị trường nói chung, TTDL nói riêng của Đảng và Nhà nước nước CHDCND Lào để phân tích, đánh giá thực tiễn và đề xuất phương hướng, giải pháp thúc đẩy phát triển

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện một đề tài thuộc chuyên ngành kinh tế chính trị, nghiên cứu sinh sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:

+ Chương 1, sử dụng phương pháp thu thập, phân loại tài liệu bao

gồm các công trình nghiên cứu thuộc cấp Bộ ngành và quốc gia, các đề tài của nghiên cứu sinh, các sách báo đã công bố có liên quan đến chủ đề nghiên cứu của luận án

+ Chương 2, sử dụng phương pháp trừu tượng hóa khoa học để tìm

hiểu bản chất, mối liên hệ giữa các lực lượng cung - cầu, giá cả và cơ chế vận hành TTDL, vạch ra tính tất yếu và xu hướng có tính quy luật chi phối

sự phát triển của thị trường này

+ Chương 3, sử dụng cả phương pháp định tính và phương pháp định

lượng, sử dụng các phương pháp thu thập và xử lý thông tin, thống kê, mô

tả, bảng số liệu, đồ thị… để phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu với lý luận, đánh giá thực trạng TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu, hạn chế và nguyên nhân hạn chế của thị trường này từ năm 2011 đến nay

Sử dụng phương pháp phân tích vào xác định kết quả đạt được trong phát triển TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng, xác định nhân tố tác động đến tình hình Phương pháp tổng hợp được sử dụng vào tổng hợp kết quả nghiên cứu và nguyên nhân dẫn đến những điểm yếu, hạn chế trong phát triển TTDL ở tỉnh

Phương pháp thống kê, so sánh được sử dụng để phân tích, đánh giá,

so sánh tình hình phát triển TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng trong giới hạn thời gian phân tích đối tượng nghiên cứu

Nguồn tài liệu nghiên cứu sử dụng trong luận án chủ yếu là tài liệu thứ cấp và từ hiểu biết thực tế của bản thân khi trực tiếp làm công tác quản

lý trong tỉnh Luông Pra Băng Các tài liệu thứ cấp được thu thập từ các nguồn chính thức trên các báo cáo và được công bố trên các sách, báo, tạp chí và các công trình nghiên cứu có liên quan ở trong và ngoài nước; các

tài liệu của các cơ quan quản lý ngành du lịch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Văn phòng Chính phủ nước CNDCND Lào và các số liệu chính thức của tỉnh Luông Pra Băng trong phạm vi thời gian mà luận án xác định nghiên cứu

+ Chương 4, sử dụng phương pháp dự báo để làm rõ các yếu tố tác

động đến TTDL, dự báo xu hướng và triển vọng phát triển TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng, nước CNDCND Lào trong 10 năm tới

Sử dụng phương pháp tổng hợp dựa trên cơ sở lý luận, kinh nghiệm các tỉnh, thực trạng TTDL và định hướng chiến lược phát triển của tỉnh Luông Pra Băng để đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển thị trường này trên địa bàn của tỉnh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả còn sử dụng phương pháp hệ thống thông qua kế thừa và tiếp thu có chọn lọc một số kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến TTDL ở trong và ngoài nước để tránh sự lặp lại không cần thiết và góp phần bảo đảm tính liên tục trong tư duy khoa học

5 Những đóng góp về khoa học của luận án

- Đóng góp về lý luận: Góp phần bổ sung và hoàn thiện lý luận về

TTDLở tỉnh Luông Pra Băng trong điều kiện mới của phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế của nước CHDCND Lào, với các nội dung sự cần thiết phải phát triển TTDL, nội dung, tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển TTDL ở một tỉnh của CHDCND Lào hiện nay

- Bên cạnh đó, kết quả của luận án còn là tài liệu tham khảo cần thiết cho những nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách và nghiên cứu giảng dạy

ở các trường đại học và cao đẳng có liên quan đến đào tạo ngành du lịch của tỉnh Luông Pra Băng nói riêng và của nước CHDCND Lào nói chung

6 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận án bao gồm 4 chương, 11 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

ĐẾN THỊ TRƯỜNG DU LỊCH

1.1 NHỮNG NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI CÓ LIÊN QUAN ĐẾN THỊ TRƯỜNG DU LỊCH

1.1.1 Nghiên cứu về bản chất và hình thức tổ chức thị trường du lịch

Có nhiều công trình nghiên cứu về bản chất và hình thức tổ chức thị

trường du lịch như: "Marketing du lịch" của Robert Lanquar và Robert Hollier; "Tourism: A New Perspective" (Du lịch: Một nhận thức mới) của Peter M Burns và Andrew Holden; "Kinh tế du lịch và du lịch học" của

Đổng Ngọc Minh và Vương Lôi Đình (Trung Quốc); Ngoài ra, còn có các

nghiên cứu: "Tourism principle and practice" (Nguyên tắc và thực hành du lịch) của Cooper, C.Gilbert; "Giáo trình kinh tế du lịch" của tác giả

Nguyễn Văn Đính và Trần Thị Minh Hòa

1.1.2 Nghiên cứu về vai trò của thị trường du lịch

Nói đến vai trò của thị trường du lịch phải kể đến: "Tourism: past,

present and future" (Du lịch - quá khứ, hiện tại và tương lai) của Burkart

and Medlik; "The Economics of Leisure and Tourism" (Kinh tế học về giải trí vàDL) của John Tribe; "Thị trường dịch vụ ở Hải Phòng trong quá

trình hội nhập kinh tế quốc tế" của tác giả Phạm Thị Thúy; "Cơ sở khoa học phát triển du lịch đảo ven bờ vùng du lịch Bắc Trung Bộ" của Phạm

Trung Lương

1.1.3 Nghiên cứu liên quan đến nội dung, các nhân tố ảnh hưởng và kinh nghiệm phát triển thị trường du lịch

- Nghiên cứu về nội dung phát triển thị trường du lịch

"Tổ chức và kinh doanh trên thị trường hàng hóa và dịch vụ ở Việt Nam" của Hoàng Đức Thân; "Một số vấn đề về du lịch Việt Nam" của

Định Trung Kiên; "Năng lực cạnh tranh điểm đến của du lịch Việt Nam" của tác giả Nguyễn Anh Tuấn; "Thị trường du lịch Quảng Ninh trong

hội nhập kinh tế quốc tế" của Trần Xuân Ảnh; "Phát triển kinh doanh lưu trú du lịch tại vùng du lịch Bắc Bộ của Việt Nam" của tác giả Hoàng

Thị Lan Hương

- Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của TTDL

"Factors influencing Vietnam's tourism development" (Các yếu tố ảnh

hưởng đến sự phát triển du lịch của Việt Nam) của tác giả Nguyễn Thị

Khánh Chi và Hà Thục Viên; "The Main Factors In fluencing the

Destination Choice, Satisfaction and the Loyalty of Ski Resorts Customers

in the Context of Different Research Approaches"của Monika Bédiová,

Kateřina Ryglová; "Factors Affecting Marketing in Travel and Tourism"

của Robert Morello

- Nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển thị trường du lịch

"Networks, clusters and innovation in tourism: A UK experience"

(Mạng, cụm và đổi mới trong du lịch: Kinh nghiệm của Vương quốc Anh), nhóm tác giả Marina Novelli, Birte Schmitz và TrishaSpencer; Nguyễn

Trùng Khánh với cuốn: "Phát triển dịch vụ lữ hành du lịch trong điều kiện

hội nhập kinh tế quốc tế: Kinh nghiệm của một số nước Đông Á và gợi ý chính sách cho Việt Nam"; "Determinants of Market Competitiveness in an Environmentally Sustainable Tourism Industryn" của Salah Hassan

1.1.4 Nghiên cứu liên quan đến đánh giá thực trạng thị trường

du lịch

Các công trình nghiên cứu thực trạng thị trường du lịch như: Nguyễn

Quỳnh Nga trong cuốn: "Nghiên cứu và đánh giá một số đặc điểm của thị

trường Nhật Bản và Trung Quốc nhằm phát triển nguồn khách của du lịch Việt Nam"; "Thị trường du lịch ASEAN và hướng khai thác của du lịch Việt Nam" của Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch; "Thị trường du lịch tỉnh

Hà Tây" của tác giả Hoàng Thị Ngọc Lan; "Hiện trạng và giải pháp phát triển các khu du lịch biển quốc gia tại vùng du lịch Bắc Trung Bộ" của

"New diredtions in tourism for third World development" (Những

hướng đi mới trong du lịch cho phát triển Thế giới thứ ba) của John

Brohman; "Limits to community participation in the tourism

development process in developing countries" (Giới hạn sự tham gia của

cộng đồng vào quá trình phát triển du lịch ở các nước đang phát triển)

của tác giả Cevat Tosun; "The Effect of Internal Marketing on

Organizational Commitment from Market-Orientation Viewpoint in Hotel Industry in Iran" (Ảnh hưởng của tiếp thị nội bộ đến cam kết tổ

chức theo quan điểm định hướng thị trường trong ngành công nghiệp khách sạn ở Iran) của tác giả Mehdi Abzari

- Nghiên cứu liên quan đến giải pháp phát triển TTDL:

Ngoài các nghiên cứu có tính tổng hợp cả về quan điểm, phương hướng và giải pháp đã nêu trong tổng quan ở trên, gần đây còn có những

nghiên cứu sâu về giải pháp cho vấn đề này Tiêu biểu là: "Những giải pháp

phát triển du lịch sinh thái Việt Nam trong xu thế hội nhập" của tác giả

Nguyễn Thị Tú; "Some solutions to diversify tourist products in the orchard

of Lai Thieu" của tác giả Nguyễn Văn Thanh và Nguyễn Quang Vũ

1.2 NHỮNG NGHIÊN CỨU Ở TRONG NƯỚC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN THỊ TRƯỜNG DU LỊCH

Dưới đây là những nghiên cứu tiêu biểu có liên quan đến TTDL được

công bố và xuất bản ở Lào: "Một số ảnh hưởng của du lịch tác động đến

kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường của Lào" của Thatsadaphone

MEEXAY; "Quản lý nhà nước bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch ở

nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào" của Phutsady PHANYASITH;

"Quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Bo Kẹo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" của Som khith VONGPANNHA

1.3 NHẬN XÉT CHUNG VỀ NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ VẤN ĐỀ CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.3.1 Nhận xét chung về những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Những kết quả đạt được

Thứ nhất, về lý luận đã làm rõ một số nội dung cơ bản TTDL như:

tính tất yếu ra đời và phát triển của TTDL, vai trò của TTDL đối với phát triển ngành kinh tế du lịch và đối với phát triển các ngành kinh tế khác, coi TTDL là bộ phận của thị trường chung, phạm trù của sản xuất và lưu thông hàng hóa, dịch vụ du lịch, phản ánh toàn bộ quan hệ trao đổi giữa người mua với người bán, giữa cung với cầu và toàn bộ các mối quan hệ đặc điểm của TTDL

Thứ hai, về thực tiễn có hai hướng nghiên cứu liên quan đến TTDL

gồm: nghiên cứu kinh nghiệm để phát triển và nghiên cứu tổng kết thực tiễn

Những khoảng trống trong nghiên cứu về thị trường du lịch

- Về lý luận:

Đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống, đầy

đủ về TTDL trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế của nước CHDCND Lào tiếp cận từ chuyên ngành kinh tế chính trị học

Chưa có công trình nào phân tích có hệ thống các yếu tố cấu thành TTDL, mối quan hệ giữa TTDL với sự phát triển kinh tế - xã hội và các nhân tố ảnh hưởng đến TTDL Các nội dung của các công trình đã công bố chưa làm rõ vai trò của các yếu tố thuộc lực lượng sản xuất và quan hệ sản

xuất quá trình vận động của TTDL của cả nước nói chung, của tỉnh Luông Pra Băng nói riêng

Các công trình đã công bố vẫn đang còn thiếu hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động TTDL ở một địa bàn cấp tỉnh có nhiều điểm đặc thù như tỉnh Luông Pra Băng của nước CHDCND Lào

- Về thực tiễn:

Cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu tổng kết, đánh giá một cách hệ thống về thực trạng, đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng đến năm

2025 và tầm nhìn đến năm 2030 trên cơ sở lý luận kinh tế chính trị học

Với những lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài "Thị trường du lịch

ở tỉnh Luông Pra Băng, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào" để nghiên cứu

làm luận án Tiến sĩ Kinh tế là mới, không trùng lặp với các kết quả nghiên cứu đã công bố và có ý nghĩa lý luận, thực tiễn

1.3.2 Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án

- Về mặt lý luận

Xây dựng cơ sở lý luận về TTDL ở một địa bàn cấp tỉnh dưới góc độ kinh tế chính trị học Cụ thể, luận án sẽ làm rõ các quan hệ kinh tế trên thị trường này bao gồm khái niệm, đặc trưng của TTDL, nội dung, cơ chế vận hành, quan hệ lợi ích kinh tế, tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường này gắn với yêu cầu mới của phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế của CHDCND Lào

- Về mặt thực tiễn

Luận án khảo cứu kinh nghiệm phát triển TTDL của một số tỉnh có nhiều điểm tương đồng ở trong và ngoài nước CHDCND Lào trên cả hai khía cạnh thành công và không thành công để rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Luông Pra Băng

Luận án nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng, nước CHDCND Lào dựa trên có sở khung lý thuyết về các quan hệ kinh tế của thị trường này

Luận án dự báo về xu hướng và triển vọng phát triển TTDL, trong đó chí ra những cơ hội và thách thức đối với yêu cầu phát triển TTDL ở tỉnhLuông Pra Băng đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030

Luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy phát triển TTDL ở tỉnh Luông Pra Băng giai đoạn từ nay đếnnăm 2025

và tầm nhìn đến năm 2030

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ THỊ TRƯỜNG DU LỊCH

2.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG DU LỊCH

2.1.1 Khái niệm và các yếu tố cấu thành thị trường du lịch

2.1.1.1 Khái niệm thị trường du lịch

Theo tiếp cận của kinh tế chính trị học, có thể hiểu TTDL là một

khâu của quá trình tái sản xuất xã hội, một bộ phận cấu thành hệ thống các loại thị trường, trong đó diễn ra các quan hệ giao dịch giữa người mua và người bán sản phẩm du lịch nhằm đáp ứng nhu cầu và lợi ích của các chủ thể tham gia thị trường

2.1.1.2 Các yếu tố cấu thành thị trường du lịch

Các yếu tố tạo nên TTDL bao gồm cung và cầu về du lịch, quan hệ giữa các chủ thể gồm người nua, người bán sản phẩm du lịch và các chủ thể cung ứng dịch vụ du lịch

2.1.2 Đặc điểm của thị trường du lịch

- Đặc điểm về hướng phát triển sản phẩm du lịch

- Đặc điểm về chủ thể tham gia thị trường du lịch

2.1.3 Phân loại và vai trò của thị trường du lịch

2.1.3.1 Phân loại thị trường du lịch

- Phân loại TTDL theo phạm vi lãnh thổ

- Phân loại theo đặc điểm và không gian của cung và cầu du lịch

- Phân loại theo thực trạng TTDL

- Phân loại theo tính chất thời vụ

- Phân loại theo tính chất sản phẩm du lịch

2.1.3.2 Vai trò của thị trường du lịch

Thứ nhất, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển

Thứ hai, góp phần cải thiện tiêu dùng, nâng cao chất lượng cuộc sống

của con người và xã hội

Thứ ba, góp phần tạo động lực để phát triển các thị trường và các

ngành kinh tế khác

Thứ tư, góp phần việc làm và thu nhập cho người lao động

Thứ năm, góp phần khai thông các nguồn lực trong nước và quốc tế

phát triển doanh nghiệp

Thứ sáu, góp phần mở rộng sự hiểu biết và giao lưu giữa các dân tộc

trong nước và quốc tế

2.2 NỘI DUNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG DU LỊCH, TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NÓ

2.2.1 Nội dung phát triển thị trường du lịch

Để phát huy vai trò to lớn của TTDL, ngoài cơ chế tự vận hành bởi các quy luật kinh tế khách quan của thị trường, việc phát huy vai trò kinh

tế của nhà nước là rất cần thiết Đây chính là xu hướng chung của tất cả các nước nói chung, các tỉnh nói riêng nhằm phát triển TTDL Với vai trò

là chủ thể điều tiết vĩ mô nền kinh tế, nhà nước cẫn có cơ chế chính sách thúc đẩy và hỗ trợ đảm bảo TTDL phát triển đúng hướng và có hiệu quả

- Xây dựng và thực thi chiến lược và kế hoạch cho phát triển thị trường du lịch

- Tạo cung và cơ sở vật chất, kỹ thuật cho thị trường du lịch

- Liên kết trong nước và quốc tế cho phát triển thị trường du lịch

- Lựa chọn cơ chế vận hành thị trường du lịch

2.2.2 Tiêu chí đánh giá kết quả phát triển thị trường du lịch

- Quy mô và mức độ hấp dẫn của thị trường

- Sức cạnh tranh của thị trường

- Mức độ tạo việc làm và thu nhập

- Mức độ lôi kéo của TTDL đối với các thị trường, các ngành khác trong nền kinh tế

- Tiêu chí về tác động lan tỏa của TTDL đối với phát triển xã hội và

bảo vệ môi trường

2.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển thị trường du lịch

Việc phát triển TTDL của Lào nói chung, các tỉnh trong nước nói riêng, chịu sự tác động bởi nhiều nhân tố trong đó có cả khách quan và chủ quan Dưới đây là các nhân tố chủ yếu:

Thứ nhất, các yếu tố kinh tế

Thứ hai, mức độ đáp ứng của các nguồn lực

Thứ ba, các yếu tố chính trị

Thứ tư, mức độ địa phương hóa, khu vực hóa và toàn cầu hóa

Thứ năm, môi trường sống và làm việc của con người, mức độ nhận

thức về môi trường xã hội của khách du lịch

2.3 KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG DU LỊCH CỦA MỘT

SỐ TỈNH TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC

2.3.1 Kinh nghiệm phát triển thị trường du lịch của tỉnh Ninh Bình, Việt Nam

2.3.2 Kinh nghiệm phát triển thị trường du lịch của một số tỉnh

ở Lào

2.3.3 Những bài học kinh nghiệm được rút ra để tỉnh Luông Pra Băng tham khảo cho phát triển thị trường du lịch