SKKN khắc phục những khó khăn trên để tiến hành dạy nghe môn tiếng anh có hiệu quả tốt hơn

Một trong 4 kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung, học sinh THCS nói chung nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá tŕnh học đó là kỹ năng nghe.. Trên thực tế để có đ

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở học sinh những kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng Anh để giao tiếp Vì vậy SGK tiếng Anh THCS mới từ lớp 6 đến lớp 9 đều được biên soạn theo cùng một quan điểm xây dựng chương trình và đề cao các phơng pháp học tập tích cực chủ động của học sinh

Một trong 4 kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung, học sinh THCS nói chung nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá tŕnh học

đó là kỹ năng nghe

Trên thực tế để có được kỹ năng nghe tiếng Anh thh́ người học ngoại ngữ phải có quá tŕnh luyện tập nghe thường xuyên, lâu dài với những hh́nh thức và nội dung nghe khác nhau Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuy không cc̣n mới mẽ nhưng khó đối với tất cả giáo viên và học sinh bậc THCS

Nghe là một trong bốn kỹ năng quan trọng của việc học ngoại ngữ Chúng

ta không thể giao tiếp được nếu không nghe được Để thành công khi đối thoại,

ta phải hiểu được những ǵ người khác nói Khi nói Tiếng Anh, ta có thời gian để nghĩ là sẽ nói ǵ, dùng từ như thế nào Cc̣n khi nghe, ta phải chú ư nghe để hiểu Thực tế học nghe là một kỹ năng yếu nhất trong bốn kỹ năng Việc dạy kỹ năng nghe đôi lúc cc̣n bị coi nhẹ, không theo phương pháp do một số lư do như: cơ sở vật chất ở một số trường cc̣n thiếu, không đồng đều như: không có băng đài hoặc băng đài chất lượng kém, cuối kỳ, cuối năm không thi nghe

Khi học sinh nghe giáo viên đọc, các em đă quen với giọng điệu của thầy

cô Ngoài ra thầy cô có thể đọc chậm, dùng cử chỉ hoặc hành động để gợi ý những phần nghe khó Do đó việc nghe trở nên dễ dàng hơn Nhưng khi nghe băng, học sinh phải đối mặt với những khó khăn sau: Không kiểm soát được điều sẽ nghe, lời nói trong băng quá nhanh, trọng âm bài nghe khác Học sinh không nghe thường xuyên sẽ không nhận ra những từ mà các em biết

Vậy làm thế nào để giúp các em mở rộng phạm vi nghe, để một tiết học nghe bớt căng thẳng và trở nên thú vị Đó là điều mà rất nhiều giáo viên đang trăn trở?

Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáo viên dần khắc phục những khó khăn trên để tiến hành dạy nghe môn tiếng Anh có hiệu quả tốt hơn, học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học Đó cũng là lư do mà tôi chọn đề tài này

II- MỤC ĐÍCH VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :

Để giúp học sinh khắc phục được những khó khăn trong việc nghe và nghe có hiệu quả, tôi đă cố gắng th́m ṭi , nghiên cứu các tài liệu viết về phương pháp, cộng với những trải nghiệm thực tế trong quá tŕnh giảng dạy Tôi đă rút ra một số kinh nghiệm hay trong phương pháp dạy nghe Tôi hy vọng kinh nghiệm của tôi sẽ là một tài liệu nhỏ để các bạn đồng nghiệp tham khảo

B NỘI DUNG I/ CƠ SỞ LƯ LUẬN:

1 Mục đích dạy học:

Mục đích của việc dạy ngoại ngữ không phải là cung cấp cho học sinh kiến thức của ngôn ngữ đó, mà mục đích cuối cùng của việc dạy ngoại ngữ nói chung, Tiếng Anh nói riêng là dạy học sinh khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh Khả năng giao tiếp của học sinh thể hiện qua các kỹ năng: Nghe, Nói, Đọc, Viết Kỹ năng nghe tiếng Anh của học sinh được hh́nh thành qua một quá tŕnh học tập rèn luyện trong môi trường Anh ngữ Ngoài việc học tập ở trường lớp, học sinh phải tự học tập rèn luyện nghe thông qua các hh́nh thức và các phương thức khác nhau

Kỹ năng nghe là khả năng sử dụng kiến thức ngôn ngữ vào mục đích nghe hiểu bằng tiếng Anh

II CÁC THỦ THUẬT CƠ BẢN TRONG VIỆC DẠY NGHE:

1 Xác định rơ cho học sinh thế nào là nghe hiểu.

Nghe là một kỹ năng ngôn ngữ liên quan đến các kỹ năng phụ khác Khi chúng ta dạy cho các em nghe một ngoại ngữ, chúng ta phải dạy cho các em nghe theo nhiều cách khác nhau Một số kỹ năng phụ liên quan đến nghe là:

1 1 Khi nghe, học sinh phải có khả năng nhận biết sự khác nhau giũa các

âm vị Ví dụ, chúng ta phải nhận thấy được sự khác nhau giữa /g/ và /k/ trong từ:

"pig" và ' pick", hai từ này chỉ có một âm khác giữa chúng; hoặc là các cặp từ như " sheep và ship", " run và sun" Trong mỗi cặp từ này, sự khác nhau giữa các

từ chỉ có một âm độc nhất đă hh́nh thành một từ mới với nghĩa hoàn toàn khác nhau

1.2 Nghe cũng liên quan đến việc lĩnh hội cấu trúc câu Ví dụ khi nghe

câu "Would you pick up the phone ? " người nghe phải nhận ra rằng: " pick" là một động từ của câu và " phone" là một danh từ Ngoài ra người nghe phải nhận biết được trật tự của từ và ngữ điệu của câu, phải xác định được đó là loại câu ǵ: câu trần thuật câu hỏi, hay cảm thán

1.3 Khi nghe các em cũng không cần thiết phải hiểu hết mọi từ mà các

em nghe được, nhưng các em phải hiểu được ư chính của các thông tin mà các

em vừa nghe, đây là vấn đề cơ bản nhất Kỹ năng này gọi là kỹ năng nghe lướt

2 Các biện pháp khắc phục khó khăn khi nghe:

2.1 Giới thiệu chủ đề, ngữ cảnh, th́nh huống, nội dung có liên quan đến bài

nghe: khai thác xem học sinh đă biết và chưa biết ǵ về nội dung sẽ nghe, gợi trí ṭ ṃ, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe

2.2 Cho học sinh đoán , nghĩ trước những điều sắp nghe trong một ngữ

cảnh nhất định Điều này chú ư của học sinh vào bài nghe và gây hứng thú của học sinh đối với bài học

2.3 Giải thích một số từ và cấu trúc cần thiết: tuy nhiên là không cần giới

thiệu hết từ mới, nên để học sinh đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh Nếu học sinh không hiểu nghĩa của từ sau khi nghe, tôi sẽ giải nghĩa bằng định nghĩa hoặc cho ví dụ

2.4 Soạn ra các yêu cầu, nhiệm vụ và bài tập về nội dung nghe.

2.5 Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng trực quan, tranh, hh́nh

ảnh minh hoạ kèm theo sẽ hỗ trợ rất tốt cho việc làm rơ ngữ cảnh, gợi ư nội dung sắp nghe Tranh ảnh là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh Nghe, xác định tranh có liên quan, sắp xếp tranh theo thứ tự

2.6 Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi, trong khi và sau khi

nghe Chia quá tŕnh nghe thành từng bước:

- Nghe ư chính, trả lời câu hỏi hướng dẫn, so sánh dự đoán

- Nghe chi tiết, hoàn thành bài tập, yêu cầu nghe

- Nghe, kiểm tra đáp án với tốc độ bh́nh thường, không ngừng

* Nếu học sinh nghe không rơ thh́ ở mỗi từ, cấu trúc quan trọng, giáo viên cho

băng tạm ngừng và cho các em nghe lại

2.7 Khai thác sự khác nhau trong câu trả lời của các cặp, các nhóm và so

sánh kết quả, thảo luận sau khi nghe

2.8 Đảm bảo băng đài có chất lượng tốt

3 Các giai đoạn của một bài nghe:

3.1- Pre- listening

a) Giới thiệu từ vựng mới

Như trên tôi đă tŕnh bày, không nhất thiết phải giới thiệu tất cả các từ mới trước khi nghe Các em có thể được phát triển kỹ năng nghe bằng cách thực hành đoán nghĩa của từ Chỉ có những từ khó học sinh không hiểu được nội dung của bài nghe mới cần được dạy trước

b) Chuẩn bị cho học sinh nghe, nghĩ về điều sắp nghe, sắp xếp, dự đoán Hoàn thành các dạng bài tập trước khi nghe Các dạng bài tập đó là:

+ Open - prediction

Cho học sinh xem một số tranh, học sinh đoán và viết dự đoán về điều sẽ nghe hoặc giáo viên đặt câu hỏi, học sinh đoán câu trả lời Khi nghe, học sinh sẽ đánh dấu vào đều ḿnh đoán đúng

Guess Listen

+ Ordering

Cho học sinh một số th́nh huống hoặc tranh có đánh số a,b…… đảo lên bảng Học sinh thảo luận nhóm đoán thứ tự tranh hoặc câu có sẵn xuất hiện trong bài nghe

+ Pre- question

Giáo viên cho một vài câu hỏi có chứa ư chính của bài nghe để tập trung

sự chú ý của học sinh trong khi nghe Học sinh không phải đoán câu trả lời, sau khi nghe lần một, yêu cầu học sinh trả lời

3.2- While- listening:

Học sinh tập trung nghe chi tiết để hoàn thành yêu cầu nghe Mở băng 2-3 lần, yêu cầu học sinh nghe, làm các dạng bài tập nghe hiểu theo yêu cầu sách giáo khoa hoặc do giáo viên thiết kế như:

- T – F statements

- Check the correct answer

- Matching

- Filling in the gap, chart

- Answer the comprehension questions

- Corect mistakes

VD: Khi đọc một bài miêu tả bức tranh Trong khi đọc, giáo viên cố th́nh mắc lỗi , học sinh nghe và sửa lỗi sai

3.3- Post- Writing/ Speaking:

Giáo viên chọn chủ đề liên quan đến bài nghe , thiết kế các hoạt động sau khi nghe như: Thay đổi thông tin, nêu ư kiến cá nhân, nêu các vấn đề tương tự cho học sinh liên hệ bản thân để nói hoặc viết Hoạt động có thể là:

a) Recall the story: Cho học sinh kể lại bằng ngôn ngữ của ḿnh Giáo viên có thể giúp học sinh bằng những gợi ư nhỏ như tranh, câu đơn giản

b) Write it up: Yêu cầu học sinh viết lại những thông tin nghe được bằng ngôn ngữ của ḿnh, sử dụng thông tin ở trong khung, tranh vẽ

c) Roll- story: Học sinh đóng vai nhân vật trong bài nghe

d) Disscussion: Thảo luận vấn đè trong bài theo cặp- nhóm

Trên đây là một số thủ thuật nghe hiểu để rèn luyện kỹ năng nghe cho học sinh Nếu chúng ta thực hiện tốt các phương pháp, thủ thuật dạy nghe thh́ sẽ dần khắc phục việc dạy học kỹ năng nghe

Tiết dạy minh hoạ

UNIT 3: MY FRIENDS Section 6 : Skills 2

A Aims:

By the end of the lesson students can practise listening activities and plans

for future at the Superb Summer Camp , write to describe their friends and plans

- Teaching aids: cassette

B Content:

I Pre- listening

1 Warm up: Jumbled words :

firenldy = friendly reactvie = creative

urcly = curly acrngi = caring

hsoulsder = shoulders hsy = shy

aihr = hair rioucus = curious

2 Pre-teach vocabulary:

contest (n) : cuộc thi (translation)

hike (v) : đi bộ đường dài (situation)

ski (v) : trượt tuyết (picture)

take part in (v) : tham gia, tham dự (translation)

workshop (n) : xưởng , pḥng sinh hoạt (translation)

traditional (adj) : có tính truyền thống (translation)

beach volleyball (n) : môn bóng chuyền băi biển (picture)

* Checking : Bingo

3 Grid:

- Look at the pictures , choose the words in the box to fill in the table

a.……….b.……….c.……… d.……….e f

……… g.……… h.……….i ………

II While – listening : Listen and check :

1 T plays the recording and asks Ss to practice reading the words.

2 Ask Ss to refer to the contents of the advertisement

Give Ss time to decide which activities are more likely to happen at the camp and which are not

Ask them to explain why they think so

+ Activities that may happen at the Superb Summer Camp : a,b,d,e,f,g,i

+ Activities that may not happen at the Superb Summer Camp : c,b (because the camp is in Ba Vi mountain)

Have Ss brainstorm the things that Mr Lee plans for the camp

Ss can reread the advertisement for ideas.They can also refer to the list in 1

3 Play the recording again and ask Ss to listen the 1st time

Then play the recording again and allow Ss to fill in the table as they listen

Ss can share their answers before playing the recording a final time to allow pairs to check their answers

Key : Morning Afternoon

Day 2 doing a treasure hunt visiting a milk farm and taking part

in the speaking class

Day 3 taking part in the kids cook having a pool party contest

III Writing: Study Skills : R , D , C

- Tell Ss that 3 letters can help them to write better

- T writes 3 letters on the board and asks Ss to guess what each letter stands for

- Tell Ss to open their books and check their guesses

Introduce the rubric (từ ghi chú , giải nghĩa) : write a magazine entry Write about your friends then write about your plans

Demonstrate the R,D,C process with the class

Eg:

For Research , show some pictures teacher would like to use, the bainstorm vocab for introducing yourself; describing friends and plans

Allow Ss to review the unit for useful language, and note interesting expressions and language on the board

T can also show an entry from a magazine to inspire Ss

For Draft, encourage Ss to extend the brainstormed notes into full sentences

Then for Check , focus on what improvements can be made

Consider puctuation, structural elements such as paragraphs, tittle and lay out…

- T encourages Ss not to refer back to the unit Instead they can use what they have learnt during the unit to help them answer the questions

- That will help Ss and T see how far they have progressed, and which areas need further practice

* Write for 4 Teen magazine about your plans this weekend with your friends.

Use notes for help Ss can choose one from these to write

+ Introduce yourself

+ Write about your friends

+ Describe your plans

III Homework :

- Learn by heart Vocab

- Finish your writing

- Prepare for looking back.

IV- NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC SAU KHI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI:

Việc vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này bản thân tôi đả đạt được một số kết quả hết sức khả quan Trước hết những kinh nghiệm này rất phù hợp với chương tŕnh, SGK mới Học sinh có hứng thú học tập hơn, tích cực chủ động sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng Không khí học tập sôi nổi nhẹ nhàng Học sinh có cơ hội để khẳng định ḿnh, không cc̣n lúng túng, lo ngại khi bước vào giờ học

V- BÀI HOC KINH NGHIỆM :

Sau khi áp dụng thành công đề tài này bản thân tôi đă gặt được những kết quả đáng kể và những kinh nghiệm quư báu cho bản thân như sau:

1- Giáo viên phải luôn tạo môi trường ngoại ngữ trong giờ học và phải

sử dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ chính đễ giao tiếp Tùy theo khối lớp và đối tượng học sinh, giáo viên có thể sử dụng những câu tiếng Anh ngắn gọn, đơn giản, dể hiểu, dể nhớ, dể thuộc

- Giáo viên phải luôn biết khích lệ học sinh sử dụng kiến thức đă học để

sử dụng trong giao tiếp

- Giáo viên không nên quá chú ư đến lỗi của học sinh trong khi nói Hăy

để các em nghe và nói tự nhiên Đừng bao giờ buộc học sinh phải dừng nói trong khi học sinh đó đang cố gắng diễn tả ư nghĩa của ḿnh bằng tiếng Anh, làm như vậy sẽ khiến các em cảm thấy sợ mắc lỗi khi nghe và nói

- Giáo viên nên lồng ghép các hoạt động nghe và nói tiếng Anh với hh́nh thức " vừa chơi - vừa học"

- Trong thời gian ở nhà hướng dẫn các em tập nghe tiếng Anh qua đài, tivi, nghe các bài hát bằng tiếng Anh

Bằng việc tạo ra các môi trường ngoại ngữ như vậy thh́ học sinh mới có thể luyện tập tốt kỹ năng nghe và các kỹ năng giao tiếp khác

2- Giáo viên cần sự lôi cuốn, thu hút học sinh vào nội dung bài nghe bằng các hh́nh thức hoạt động, các kỹ thuật dạy nghe phù hợp cho từng giai đoạn của một tiết dạy nghe

3- Sáng tạo những đồ dùng nghe phù hợp với nội dung của bài nghe: tranh ảnh, mô hh́nh, băng

4- Giáo viên cần phải chọn, sử dụng và phối hợp linh hoạt các phương pháp, kỹ thuật dạy nghe trong tiến tŕnh của giờ dạy ở giai đoạn luyện tập sau khi nghe, ngoài các bài tập sách giáo khoa, giáo viên cần đưa ra các bài tập phù hợp,

có tính năng giao tiếp thực tế cao

Tóm lại để thực hiện một tiết dạy nghe có hiệu quả thh́ giáo viên cần lưu ý những vấn đề sau đây:

- Ngữ cảnh cần phải được giới thiệu rỏ ràng

- Nên tăng cường sử dụng đồ dùng dạy học, máy ghi âm để giúp học sinh nghe được giọng đọc của người bản ngữ

- Cần tạo cơ hội cho học sinh luyện các kỹ năng cần thiết trong khi nghe như đoán từ, đoán nội dung trong ngữ cảnh, nghe ghép thông tin với tranh, nghe điền thông tin vào bảng

- Đối với một số bài nghe có nội dung phức tạp hơn thh́ giáo viên cố gắng

áp dụng tốt 3 bước nghe hiểu và đưa ra những th́nh huống nghe dể, ngắn để tạo điều kiện phát huy khả năng nghe hiểu và sử dụng ngôn ngữ của học sinh

- Các kỹ năng cần được phối hợp linh hoạt trong quá tŕnh dạy nghe

C KẾT LUẬN.

Mỗi ngực̣i có một suy nghĩ, mỗi giáo viên có một phong cách lên lớp Song tôi nghĩ dù phương pháp nào đi chăng nữa cũng đều có mục đích chung là truyền thụ cho các em học sinh đúng, đủ kiến thức, giúp các em hiểu bài và khắc sâu kiến thức một cách nhanh nhất Với bộ môn này tôi thiết nghĩ th́m được một phương pháp chung trong dạy học để đạt hiệu quả cao nhất là điều khiến mỗi giáo viên phải th́m ṭi, song không phải ai cũng dễ dàng đạt được điều đó

Những suy nghĩ của tôi trên đây về việc dạy nghe chỉ là những kinh nghiệm rút ra từ phương pháp cũ và mới trong thực tế giảng dạy Có thể cc̣n nhiều thiếu sót Rất mong được các đồng nghiệp góp ý để đề tài này được hoàn thiện hơn