SKKN hướng dẫn sử dụng có hiệu quả átlát địa lí việt nam trong dạy và học môn địa lí 9 ở trường THCS

Qua nhiều năm thực tế giảng dạy, tôi đã tích cực áp dụng các phương pháp dạy học mới kết hợp với sử dụng các đồdùng dạy học phù hợp cho từng chủ đề, bài học và thấy rằng tiết học có chất

Trang 1

PHẦN MỞ ĐẦU

I-LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong tất cả các trường phổ thông, môn Địa lý nói chung và Địa lý 9 nóiriêng đóng một vai trò rất quan trọng Nó không chỉ giúp cho mỗi học sinh (HS)hình thành các khái niệm về đối tượng địa lý, giúp các em hiểu được thiên nhiên

và cách thức sản xuất của con người ở địa phương mình, đất nước mình; hiểuđược tình hình phát triển kinh tế- xã hội của đất nước hiện nay Từ đó, giúp các

em thêm yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước; có hướng phấn đấu để trở thànhnhững con người có ích cho đất nước, cho xã hội Bên cạnh đó, môn Địa lý 9còn rèn luyện cho các em các kỹ năng cơ bản như: phân tích, nhận xét, so sánh,đánh giá; kỹ năng sử dụng bản đồ, biểu đồ, lược đồ, tranh ảnh cho việc khai tháckiến thức Môn học này không chỉ gắn liền và hòa nhập với thiên nhiên mà còn

cả với thực tế Và có thể nói Địa lí là môn khoa học của các môn khoa học, trithức địa lí chủ yếu được hình thành bằng các phương pháp quan sát, mô tả thựcnghiệm, thực hành, tưởng tượng, liên hệ địa phương

Trong việc nâng cao chất lượng giáo dục môn Địa lý nói chung và Địa lí lớp

9 nói riêng việc cải tiến phương pháp dạy học đi kèm với việc sử dụng thiết bịdạy học phù hợp là hai nhân tố rất quan trọng Tuy nhiên trong thực tế khi giảngdạy nhiều giáo viên còn chưa chú ý sử dụng đồ dùng dạy học một cách phù hợphoặc ngại sử dụng Từ đó dấn đến tình trạng thầy “Dạy chay” và trò cũng “Họcchay” chất lượng giáo dục môn Địa lí nói chung và Địa lí 9 nói riêng chưa thật

sự có hiệu quả Kể từ sau khi đổi mới phương pháp dạy học, và bổ sung cácphương tiện, thiết bị dạy học cho phù hợp với nội dung chương trình sách giáokhoa (SGK) môn Địa lí nói chung và Địa lớp 9 nói riêng thì đã có nhiều đồdùng, thiết bị, phương tiện dạy học đã được Bộ Giáo Dục và Đào Tạo bổ sungnhằm nâng cao chất lượng bộ môn Địa lí Qua nhiều năm thực tế giảng dạy, tôi

đã tích cực áp dụng các phương pháp dạy học mới kết hợp với sử dụng các đồdùng dạy học phù hợp cho từng chủ đề, bài học và thấy rằng tiết học có chấtlượng hơn, học sinh hứng thú học tập bộ môn hơn khi giáo viên có sử dụng đồ

Trang 2

dùng dạy học phù hợp Trong rất nhiều đồ dụng, thiết bị dạy học dành cho mônĐịa lí bậc trung học cơ sở hiện nay như bản đồ, tranh ảnh, mô hình…Tôi thấy cóphương tiện đã và đang giúp cho việc giảng dạy cũng như học tập bộp môn Địa

lý lớp 9 có hiệu quả hơn đó là tập Átlát Địa lí Việt Nam do nhà xuất bản giáodục phát hành Và cũng qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn Địa lí 9 ởtrường THCS, bản thân tôi đã sử dụng phương tiện Átlát Địa lí Việt Nam phục

vụ giảng dạy và học tập cho học sinh Kết quả chất lượng bộ môn Địa lí 9 đượcchuyển biến rõ rệt, cách học của học sinh không còn máy móc, học thuộc nữa

mà có khả năng tư duy địa lí, khám phá kiến thức ẩn chứa trong Atlat hơn Tuynhiên, việc sử dụng Atlat địa lí Việt Nam ở bậc THCS còn tương đối mới mẻ vìvậy khai thác nội dung trong các trang Atlat như thế nào cho phù hợp với mức

độ nhận thức của học sinh trung học cơ sở và nội dung sách giáo khoa? Đây làmột vấn đề không chỉ lúng túng cho học sinh mà kề cả một số giáo viên đanggiảng dạy môn địa lí lớp 9 ở trường THCS Với những kinh nghiệm bước đầu có

được tôi mạnh dạn chọn đề tài “Hướng dẫn sử dụng có hiệu quả Átlát Địa lí

Việt Nam trong dạy và học môn Địa lí 9 ở trường THCS” để nghiên cứu, chia

sẻ với các đồng nghiệp giảng dạy môn địa lí ở trường THCS qua đề tài nhỏ nàytôi hy vọng sẽ mang lại nhiều điều hữu ích cho giáo viên đang trực tiếp giảngdạy bộ môn Địa lí lớp 9 Đồng thời cũng góp phần tạo điều kiện cho các họcsinh lớp 9 phần nào biết cách sử dụng Átlát Địa lí Việt Nam để phục vụ học tập

bộ môn địa lí tốt hơn

Đề tài “Hướng dẫn sử dụng có hiệu quả Átlát Địa lí Việt Nam trong dạy

và học môn Địa lí 9 ở trường THCS “ được sử dụng cho tất cả học sinh học

môn Địa lí lớp 9 ở trường THCS Dùng chung cho tất cả học sinh, không phânbiệt học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, kém Tuy nhiên trong khuôn khổ đề tàinày bản thân tôi chỉ nghiên cứu ở học sinh lớp 9 trường THCS –Nơi tôi đangtrực tiếp giảng dạy

III-KẾ HOẠCH THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Trang 3

Để hoàn thành đề tài này bản thân tôi đã trực tiếp giảng dạy môn địa lí 9 vàhướng dẫn học sinh lớp 9 làm quen, sử dụng Atlat địa lí Việt Nam trong thờigian 2 năm học: Năm học 2015 – 2016 và năm học 2016 – 2017.

PHẦN NỘI DUNG

I-CƠ SỞ LÍ LUẬN

Để đáp ứng các yêu cầu phát triển của con người mới, xã hội mới hiện nay,đòi hỏi người thầy phải nắm vững lí luận dạy học, các phương pháp dạy học,nguyên tắc dạy học, các phương tiện dạy học và vận dụng chúng vào trongnhững bài giảng cụ thể cho hiệu quả nhất để đạt được mục tiêu giáo dục bộ môn

đề ra

Hiện có nhiều cách định nghĩa khác nhau về phương tiện dạy học như “Phươngtiện dạy học chính là “cha đẻ” của biểu tượng - một cơ sở tạo nên khái niệm,định nghĩa Phương tiện dạy học giúp học sinh đào xới sâu hơn vào “miếng đất”tri thức mà mình đã lĩnh hội, giúp các em hình thành các kỹ năng, năng lựckhác.” Hoặc “Phương tịên dạy học được hiểu là những dụng cụ, máy móc, thiết

bị, vật dụng cần thiết cho hoạt động dạy và học, giúp cho quá trình nhận biết,lĩnh hội kiến thức của học sinh được tốt hơn Ví dụ: Bảng viết (Bảng phấn, bảngphoóc mi ca trắng), bảng giấy lật, bảng ghim…” Song các quan niệm ấy đều cómột điểm chung: Phương tiện dạy học là những thiết bị, dồ dùng hỗ trợ cho giáoviên giảng dạy và học tập của học sinh nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy

và học Từ góc độ tâm lý học, chúng ta thấy con người tiếp nhận các thông tinnhờ vào năm giác quan: Cảm giác, tri giác, thính giác, vị giác, khứu giác (cảmnhận, nhìn, nghe, nếm, ngửi) Theo cách giảng dạy trước đây chỉ có một giácquan duy nhất được huy động đó là thính giác (tai để nghe) Truyền thụ kiếnthức chỉ thông qua lời nói, còn các giác quan khác chưa được sử dụng cho việctiếp thu các bài giảng, phần lớn tiềm năng học tập chưa được phát huy Người tacũng thống kê rằng: nếu chỉ có đọc thì người học chỉ nhớ được 10%, chỉ cónghe thôi thì khả năng tiếp thu được 20%, cả nghe và nhìn tiếp thu được 50%,nếu được trình bày thì khả năng nhớ có thể lên đến 70% Đặc biệt, nếu được kếthợp cả nghe, đọc, nghiên cứu, tự trình bày thì mức độ nhớ lên đến 90% Chỉ

Trang 4

riêng điều đó thôi cũng nói lên sự đòi hỏi phải sử dụng các phương tiện dạy họcvào trong giảng dạy.

Tuy nhiên, mỗi loại phương tiện dạy học có những ưu điểm và nhược điểmriêng Vấn đề còn lại là giáo viên phải biết lựa chọn phương tiện nào cho phùhợp Bản thân mỗi phương pháp dạy học tích cực nếu biết áp dụng đúng hoàncảnh, nội dung bài giảng thì nhiều khi chỉ cần một cái bảng cũng có thể khơi dậyđược sự say mê của người học Vì vậy việc sử dụng Átlát Địa lí Việt Nam tronggiảng dạy và học tập bộ môn Địa lí 9 thì người giáo viên phải biết cách sử dụng

và hướng dẫn học sinh sử dụng một cách phù hợp có hiệu quả

Atlát địa lý Việt Nam là một dạng bản đồ giáo khoa, là một tập hợp có hệthống các bản đồ địa lý được sắp xếp một cách khoa học, phục vụ cho mục đíchdạy học, có hình thức trình bày đẹp, chất lượng in tốt, màu sắc đẹp, giá cả hợp

lý Atlát địa lý Việt Nam có tính thống nhất cao về cơ sở toán học, nội dung và

bố cục bản đồ khá phù hợp với chương trình học tập địa lý lớp 9 Atlát địa lýViệt Nam được thành lập dựa trên chương trình địa lý Việt Nam, nó diễn giảicác vấn đề địa lý tự nhiên, kinh tế, xã hội, đi từ cái chung đến cái riêng, từ tựnhiên đến kinh tế xã hội, từ toàn thể đến khu vực, các bộ phận Đây chính là cấutrúc chung nhất của Atlát

II- CƠ SỠ THỰC TIỄN

Trong những năm gần đây việc thực hiện chương trình và sách giáo khoamới cũng đồng nghĩa với việc cải tiến đổi mới phương pháp dạy học, phươngtiện dạy học Đại đa số giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, sửdụng có hiệu quả các phương tiện dạy học sẵn có hoặc tự làm để góp phần nângcao chất lượng giáo dục Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn nhiều giáo viên chưa

sử dụng thiết bị dạy học còn “ dạy chay” hoặc sử dụng còn lúng túng chưa hiệuquả Vì vậy mà không gây được hứng thú học tập cho học sinh, làm cho giờ dạytrở nên khó hiểu, nhàm chán

Bên cạnh đó không ít người cho rằng Địa lí 9 là môn học khô khan, "khónuốt" Về mặt tâm lý, nhiều học sinh xem môn Địa lý là môn học mang tính

"học thuộc" nên chi cần học theo những gì thầy cô dạy là đủ Ngoài ra, trong quá

Trang 5

trình giảng dạy giáo viên sử dụng thiết bị dạy học chưa hiệu quả hoặc bản thâncác thiết bị ví dụ như bản đồ treo tường không đủ lớn để tất cả học sinh có thểquan sát nên nhiều học sinh vẫn chưa thích thú học tập dẫn đến kết quả học tậpchưa cao

Đối với trường THCS, nơi tôi đang giảng dạy mặc dù nhà trường có điềukiện cơ sở vật chất tương đối hoàn thiên, điều kiện học tập của học sinh vùng thị

xã tương đối thuận lợi Nhưng trong công tác giảng dạy bộ môn địa lí nói chung

và địa lí lớp 9 nói riêng cũng gặp rất nhiều khó khăn như: giáo viên vẫn còn ngại

sử dụng hoặc sử dụng còn lúng túng các thiết bị dạy học có sẵn của bộ môn hoặccoi môn địa lí là môn phụ nên không cần sử dụng và trang bị thêm đồ dùng dạyhọc như tập Atlat địa lí Việt nam, nên vẫn xảy ra tình trạng “dạy chay” hoặc nếu

có trang bị thì cũng ngại mất nhiều thời gian hướng dẫn cho học sinh, từ đó sợ

“cháy” giáo án, vì trong chương trình không có tiết nào hướng dẫn học sinh sửdụng Atlat Còn học sinh thì lại đầu tư nhiều thời gian, tài liệu cho các môn họckhác mà các em coi là môn chính Vì vậy bản thân các em khi hỏi những vấn đề

có liên quan đến Atlat đều tỏ ra lúng túng hoặc không biết phải khai thác kiếnthức từ tập Atlat như thế nào do không ai hướng dẫn Do đó cách học của họcsinh vẫn là học thuộc, học vẹt nên kết quả học tập bộ môn địa lí 9 của các emthực sự là chưa cao, chưa mang tính tư duy địa lí

Vì vậy, thông qua đề tài này tôi hy vọng sẽ góp phần giúp cho giáo viêncũng như học sinh biết sử dụng một cách có hiệu quả Atlat Địa Lí Việt Namtrong giảng dạy và học tập bộ môn địa lí nói chung và môn địa li lớp 9 nói riêng

III- CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1 Nguyên tắc khai thác Atlat.

Để sử dụng được Atlat địa lý Việt Nam trong giảng dạy và học tập môn địa lý

9 thì trước tiên giáo viên và học sinh cần phải nắm được cấu trúc của tập Atlat.Cấu trúc của một cuốn Atlat địa lí Việt Nam được chia thành ba nội dung:

- Các bản đồ thể hiện nội dung về địa lí tự nhiên

- Các bản đồ thể hiện nội dung địa lí kinh tế - xã hội

- Các bản đồ thể hiện nội dung địa lí các vùng kinh tế

Trang 6

Sau khi nắm được cấu trúc của cuốn Atlat thì giáo viên và học sinh cần nắmđược:

- Các phương pháp thể hiện bản đồ sử dụng trong Atlat

- Các ký hiệu – ước hiệu cơ bản ở trang bìa và trong bảng chú giải ở từng bản

đồ Đây là yêu cầu quan trọng vì thông qua các kí – ước hiệu đó sẽ biết được cácnội dung mình cần tìm được kí hiệu như thế nào? Có những nội dung nào đượcthể hiện trên bản đồ đó? (Các màu sắc, các biểu đồ trên bản đồ, các kí hiệu nó

- Biết đọc Atlat theo một trình tự khoa học

2 Hướng dẫn sử dụng các trang bản đồ trong Atlat địa lí Việt Nam.

2.1: Bản đồ hành chính Việt Nam.

2.1.1: Vị trí: Trang 2 – Atlát địa lý Việt Nam

2.1.2: Nội dung cơ bản: Thể hiện toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam gồm 63 tỉnhthành, vùng đất liền, biển-đảo và vùng trời

- Vị trí tiếp giáp của nước ta với các nước láng giềng: Trung Quốc; Lào;Cam-pu-chia

- Vị trí Việt Nam trong khu vực Đông Nam Á

- Diện tích, tên, dân số các tỉnh thành phố

2.1.3: Phương pháp sử dụng:

Bước 1: Cho học sinh đọc tên bản đồ

Bước 2: Xác định: ranh giới; địa giới; màu sắc; tên tỉnh; tỉnh lỵ

(trung tâm); đảo, quần đảo thuộc tỉnh nào, màu sắc thuộc tỉnh đó

Bước 3: Cho học sinh tìm hiểu sâu hơn các tỉnh bằng cách cho học sinhtra bảng diện tích, dân số các tỉnh

Trang 7

 Chú ý: Giáo viên có thể rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc bản đồ bằngcách đặt câu hỏi:

- Nhận xét vị trí địa lý nước ta trong khu vực nào; giáp với các nước nào trênthế giới? Toạ độ địa lý?

- Các tỉnh giáp biển

- Những thuận lợi và khó khăn do vị trí địa lý đem lại

2.2: Bản đồ hình thể Việt Nam

2.2.1: Vị trí: Trang 4, 5 – Atlát địa lý Việt Nam

2.2.2: Nội dung cơ bản: - Thể hiện nét khái quát về hình thể lãnh thổ Việt Nam

- Phạm vi cả nước, biển, đảo

2.2.3: Phương pháp sử dụng: Cho học sinh sử dụng bản đồ với các gợi ý:

- Bản đồ này thể hiện từ khái quát tổng thể đến chi tiết

- Thể hiện địa hình đồng bằng; vùng đồi núi bằng các màu sắc

- Vùng đồng bằng: Các đồng bằng lớn; nhận xét các đồng bằng

- Vùng núi: Các dãy núi lớn; hướng các dãy núi; các sơn nguyên, cao nguyên

- Đặc điểm hình thái biển Đông ? Ý nghĩa kinh tế

- Nhận xét 4 cảnh quan tiêu biểu ở nước ta: Vùng núi cao: Phanxipăng Caonguyên: Mộc Châu Đồng bằng: Nam Bộ Biển: Vịnh Hạ Long

- Cho xây dựng lát cắt địa hình ở một số khu vực

2.3: Bản đồ địa chất khoáng sản Việt Nam

2.3.1: Vị trí trang 6 - Atlát địa lý Việt Nam

2.3.2: Nội dung cơ bản:- Thể hiện các mỏ khoáng sản chính

của nước ta

-Thể hiện địa chất, địa tầng nước ta

- Các đối tượng địa chất khác như phun trào axít; maphic; xâm

nhập axít; trung tính

- Bản đồ nhỏ thể hiện địa chất biển Đông và các vùng kế cận

2.3.3: Phương pháp sử dụng: Bản đồ này được sử dụng nhằm

khai thác các nội dung địa chất, khoáng sản Việt Nam nên giáo viên thểhiện cho học sinh khai thác theo gợi ý

Trang 8

- Nhận xét đặc điểm phân bố các mỏ khoáng sản Việt Nam?

- Bản đồ địa chất và các vùng kế cận thể hiện địa chất vùng kề phần đất liềnViệt Nam

- Mối quan hệ giữa địa chất với khoáng sản

2.4: Bản đồ khí hậu

2.4.1: Vị trí: Trang 7 - Atlát địa lý Việt Nam

2.4.2: Nội dung cơ bản: Thể hiện khí hậu chung Việt Nam

2.4.3: Phương pháp sử dụng: Cho học sinh tiến hành các bước

Bước 1: Đọc các miền khí hậu nước ta về:

2.5.2: Nội dung cơ bản: Thể hiện đất, thực vật và động vật nước ta:

- Đất: Thể hiện các loại đất chính ở nước ta

- Thực vật: Các thảm thực vật

- Động vật: Các loại động vật chính 2.5.3: Phương pháp sử dụng:

Bước 1: Cho học sinh đọc tên các nhóm đất và xác định nơi phân bố chủ yếu của các nhóm đất đó Đồng thòi nêu ý nghĩa của loại đất đó đối với sản xuất nông nghiệp

Bước 2: Học sinh đọc tên và xác định vị trí một số vườn quốc gia ở nước ta Ý nghĩa của các vườn quốc gia đó

Trang 9

Bước 3: Học sinh đọc tên một số loại động vật quý hiếm trong các hình trên trang bản đồ.

Bước 4: Học sinh đọc tên và xác định sự phân bố một số loại rừng ở nước ta

Bước 5: Học sinh nhận xét rút ra được kết luận về hệ thực –động vật

ở nước ta

2.6: Bản đồ các miền tự nhiên ( Dùng trong chương trình địa lí lớp 8)

2.7: Bản đồ dân số Việt Nam

2.7.2: Nội dung cơ bản : -Thể hiện đặc điểm dân số Việt Nam

- Số dân Việt nam qua các thời kì

- Cơ cấu dân số theo giới tính và độ tuổi

- Các điểm dân cư đô thị năm 2003

- Cơ cấu dân số hoạt động theo các nghành kinh tế năm 2000 2.7.3: Phương pháp sử dụng :

Bước 1: Cho học sinh đọc tên bản đồ và bản chú giải

Bước 2 : Cho học sinh quan sát bản đồ và trả lời câu hỏi sau:

- Nhận xét màu sắc mật độ giữa các khu vực trong cả nước

- Nhận xét mật độ dân số giữa các vùng

- So sánh mật độ dân số giữa các vùng đồng bằng và trung du miền núi, vùng ven biển

 Từ đó rút ra qui luật phân bố dân cư nước ta

- Nhận xét số dân nước ta qua các thời kì dựa theo biểu đồ thể hiện số dân ViệtNam từ năm 1921 đến năm 2003

- So sánh 2 tháp dân số năm 1989 và năm 1999 với các nội dung : +Hình dạng tháp tuổi nói lên điều gì

+Cơ cấu dân số theo độ tuổi, giới tính

+Tỉ lệ dân số theo nhóm tuổi

+Xu hướng phát triển dân số trong tương lai

Từ đó rút ra những thuận lợi, khó khăn, biện pháp giải quyết

Trang 10

- Phân tích biểu đồ cơ cấu dân số hoạt động theo nghành năm 2000

Từ đó rút ra xu hướng chuyển dịch dân số theo nghành

Bước 3 : Cho học sinh tổng kết đặc điểm dân số Việt Nam

2.8: Bản đồ dân tộc Việt Nam

2.8.1: Vị trí: Trang 12 – Atlat địa lí Việt Nam

2.8.2: Nội dung cơ bản:

- Thể hiện sự phân bố các dân tộc ở nước ta

- Thể hiện sự phân bố các ngôn ngữ chính ở nước ta

- Thể hiện 54 dân tộc có trên lãnh thổ nước ta và số dân của các dântộc này

2.8.3: Phương pháp sử dụng :

Bước 1 : Cho học sinh đọc tên bản đồ, bản chú giải Bước 2 : Yêu cầu học sinh dựa vào kiến thức đã học và bản đồ dân tộc, bản đồ hành chính trả lời các câu hỏi sau:

- Nước ta có bao nhiêu thành phần dân tộc ?

- Có bao nhiêu hệ ngôn ngữ chính ?

- Nhận xét sự phân bố các thành phần dân tộc, nhóm ngôn ngữ ( VD:nhóm ngôn ngữ Việt - Mường; Tày - Thái )

- Nhận xét tỉ lệ các nhóm dân tộc ở nước ta ?

Bước 3 : Rút ra đặc điểm chung về dân tộc nước ta

2.9: Bản đồ nông nghiệp chung

- Thể hiện vùng nông nghiệp chung nước ta

- Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp Việt Nam

2.9.3: Phương pháp sử dụng: Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng bản đồ qua gợi ý:

- Nhận xét sự phân bố, diện tích các loại đất nông nghiệp chính ở Việt Nam

- Sự phân bố các loại cây, con chủ yếu ở nước ta

Trang 11

-Hoàn thành bảng sau khi đọc:

Tên vùng Hiện trạng sử dụng đất Cây trồng chính Vật nuôi

-Thể hiện diện tích lúa, hoa màu, cây công nghiệp và sản lượng

lúa các tỉnh; diện tích trồng lúa so với diện tích trồng cây lương thực

- Số lượng gia súc; gia cầm các tỉnh

- Tỷ lệ diện tích gieo trồng cây công nghiệp so với tổng diện tích gieo trồng đã được sử dụng

- Sự phân bố một số loại cây, con chủ yếu ở nước ta

2.10.3: Phương pháp sử dụng: Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng bản đồ qua các gợi ý:

- Nhận xét về diện tích và sản lượng lúa các tỉnh; cho học sinh đo, tínhtrên bản đồ

- Số lượng gia súc và gia cầm các tỉnh

- Sự phân bố lúa; chăn nuôi; hoa màu; các cây công nghiệp chính ở nướcta

- Nhận xét về diện tích trồng lúa so với diện tích trồng cây lương thực.-Tỷ lệ diện tích trồng cây hoa màu so với tổng diện tích trồng cây lươngthực từ đó rút ra nhận xét?

- Nhận xét diện tích trồng hoa màu và tổng sản lượng hoa màu?

- Cơ cấu giá trị sản lượng ngành chăn nuôi qua các năm?

Trang 12

- Tỷ lệ diện tích trồng cây công nghiệp so với tổng diện tích gieo trồng sửdụng

- Diện tích gieo trồng cây công nghiệp qua các năm (cây lâu năm, hàngnăm)

2.11: Bản đồ lâm – ngư nghiệp

- Thể hiện diện tích rừng so với diện tích toàn tỉnh

- Quy mô giá trị sản xuất lâm nghiệp của các tỉnh và thành phố

- Sản lượng thuỷ sản đánh bắt và nuôi trồng của các tỉnh và thànhphố

- Thể hiện sản lượng thuỷ sản cả nước qua các màu

- Quần đảo Trường Sa thể hiện toàn vẹn lãnh thổ

- Hình ảnh đặc trưng của hai ngành lâm nghiệp, thuỷ sản

2.11.3: Phương pháp sử dụng: Giáo viên cho học sinh sử dụng bản đồtheo gợi ý:

- Nhận xét về tỷ lệ diện tích rừng so với diện tích toàn tỉnh chung cảnước

- Tỉnh có tỷ lệ diện tích rừng so với diện tích rừng nhiều nhất?

- Tính quy mô giá trị sản xuất lâm nghiệp lớn nhất? nhỏ nhất? vì sao?

- Nhận xét chung về tình hình sản xuất lâm nghiệp nước ta

- Nhận xét sản lượng thuỷ sản đánh bắt và nuôi trồng các tỉnh và thành phố nước ta? Nhận xét chung về sản lượng thuỷ sản nước ta qua các năm

- Kể tên, xác định các ngư trường lớn của nước ta

- Nhận xét chung về ngành thuỷ sản nước ta

2.12: Bản đồ công nghiệp chung

- Thể hiện các trung tâm công nghiệp, các điểm công nghiệp phân theo

Trang 13

giá trị sản xuất công nghiệp.

- Các ngành công nghiệp cơ bản của các trung tâm công nghiệp

- Thể hiện giá trị sản xuất công nghiệp qua các năm

- Giá trị sản xuất công nghiệp phân theo thành phần kinh tế

- Giá trị sản xuất công nghiệp phân theo nhóm ngành công nghiệp

- Hình ảnh khai thác than ở Quảng Ninh và bản đồ phụ thể hiện

quần đảo Trường Sa Sự phân bố các ngành công nghiệp chủ chốt ở nước ta

2.12.3: Phương pháp sử dụng: Giáo viên cho học sinh đọc bản đồ và gợi ý:

-Nhận xét sự phân bố các trung tâm công nghiệp nước ta

-Các ngành công nghiệp cơ bản các trung tâm công nghiệp này

-Rút ra nhận xét cần thiết

2.13: Bản đồ công nghiệp

- Bản đồ công nghiệp năng lượng: Thể hiện sự phân bố các nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện, cụm điezen, các nhà máy thuỷ điện đang xây dựng và các

mỏ than, mỏ dầu đang khai thác, hệ thống đường dây tải điện 500kv, trạmbiến áp

- Bản đồ công nghiệp luyện kim, cơ khí, điện tử, tin học thể hiện

quy mô giá trị sản xuất của các ngành công nghiệp (tỷ đồng), các ngành công nghiệp luyện kim, cơ khí, điện tử, tin học hoá chất

- Bản đồ công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm: Thể hiện sự phân bố

và quy mô giá trị ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm (tỷ đồng)

2.13.3: Phương pháp sử dụng: Cho học sinh nhận xét theo gợi ý:

- Sự phân bố các nhà máy nhiệt điện, thuỷ điện lớn ở nước ta ?

kết luận chung ngành công nghiệp năng lượng

- Sự phân bố công nghiệp luyện kim, cơ khí, điện tử, tin học, hoá chất ?

Trang 14

kết luận chung

- Sự phân bố công nghiệp nhẹ, công nghiệp thực phẩm? kết luận chung sựphát triển của ngành

2.14: Bản đồ giao thông

- Thể hiện các tuyến đường giao thông chính ở nước ta

- Các đầu mối giao thông

- Hình ảnh đoàn tàu thống nhất Bắc Nam, sự toàn vẹn lãnh thổ ở bản đồ phụ

2.14.3: Phương pháp sử dụng: Giáo viên cho học sinh nhận xét theo gợi ý sau:

- Đọc tên các tuyến đường chính: Quốc lộ 1A, đường sắt thống nhất; Các tuyến giao thông Đông – Tây; Các bến cảng, sân bay

2.15: Bản đồ thương mại

- Bản đồ thương mại: +Thể hiện tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ các tỉnh tính theo đầu người

+Tổng số người kinh doanh thương nghiệp và dịch vụ của các tỉnh

+Xuất nhập khẩu của các tỉnh

- Bản đồ ngoại thương: Thể hiện kim ngạch buôn bán giữa các nước 2.15.3: Phương pháp sử dụng:

+Giải thích biểu đồ cơ cấu giá trị xuất nhập khẩu nước ta

+Nhận xét tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ của nước ta qua các năm

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	4,44 MB