- GV cần nắm vững từng đối tượng học sinh về nhận thức môn học, về năng lực, phẩm chất, về sở trường, về cá tính của học sinh… để có cơ sở xây dựng kế hoạch, nhiệm vụ trọng tâm của năm h
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LỚP 2
Kính thưa Quý vị đại biểu! Thưa toàn thể Hội nghị!
Hôm nay tôi rất vinh dự được đại diện cho tổ chuyên môn 2 + 3, phát biểu ý
kiến tham luận về: Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho học sinh lớp 2.
Lời đầu tiên cho phép tôi được gửi tới quý vị đại biểu và toàn thể các đồng chí
về dự dự Hội nghị lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt
Trước hết, tôi hoàn toàn nhất trí với các báo Tổng kết năm học 2017 - 2018 và Phương hướng nhiệm vụ của năm học 2018 - 2019 của các đồng chí đã trình bày
trước hội nghị Tôi xin đóng góp ý kiến của mình về Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho học sinh lớp 2 như sau:
I VỀ THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi:
- HS trên địa bàn cùng độ tuổi, ngoan, ý thức học tập tương đối tốt
- Sách vở, đồ dùng học tập đầy đủ
- Nhìn chung phụ huynh quan tâm, ủng hộ phong trào chung của trường của lớp
- Được sự quan tâm, chỉ đạo sát đúng kịp thời của BGH và của phòng giáo dục, của địa phương
- GV được phân công giảng dạy nhiệt tình, có trách nhiệm
2 Khó khăn:
Trang 2- HS lớp 2 với đặc điểm tâm sinh lý nhanh nhớ nhưng chóng quên, mức độ tập trung hạn chế, thao tác chậm, … sĩ số trên lớp đông; phần lớn phụ huynh bao bọc HS quá kĩ nên thường làm thay, làm hộ cho con vì thế kĩ năng tự phục vụ rất hạn chế
- Giáo viên đứng lớp 2 hay có sự xáo trộn, thiếu ổn định
- Lớp 2 là lớp học đầu tiên được nối từ chương trình Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục sang chương trình hiện hành nên chương trình môn Tiếng Việt có những khó khăn nhất định Với quan điểm dạy học môn Tiếng Việt 1 công nghệ là "chân không
về nghĩa" nên HS lớp 1 có thể đọc tốt, đọc thành thạo tiếng, văn bản nhưng không bắt buộc HS phải hiểu nghĩa của từ, hiểu nội dung câu, đoạn Do vậy mà khi lên lớp 2 HS cũng như GV gặp khó khăn khi dạy và học môn Tiếng Việt, đặc biệt là phân môn LTVC, TLV Một thực tế ở lớp 1 các em đã được học luật chính tả rất kĩ và nắm luật tốt nhưng khi viết chính tả ở lớp 2 các em hay viết sai c/ k/ q; g/gh; ng/ngh nhưng GV lớp 2 lại hướng dẫn theo cách viết hiện hành
Với những khó khăn trên nên chất lượng dạy học lớp 2 có phần hạn chế so với các khối lớp khác
Trong năm học 2018 - 2019, GV lớp 2 đã được tham dự Tập huấn chuyên đề giảng dạy lớp 2 do Phòng GD & ĐT thành phố tổ chức Qua chuyên đề chúng tôi học hỏi được nhiều điều thiết thực, bổ ích để vận dụng vào giảng dạy
II MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC LỚP 2
Trước thực trạng đó, tôi mạnh dạn đề ra một số biện pháp để nâng cao chất lượng lớp 2 như sau:
Trang 3- Trước hết bản thân mỗi GV đứng lớp phải có niềm say mê, có tình yêu thương đối với học trò, kiên trì, không ngại khó, luôn cố gắng kiểm soát tính nóng vội, tạo tâm lí thoải mái cho HS
- GV cần nắm vững từng đối tượng học sinh về nhận thức môn học, về năng lực, phẩm chất, về sở trường, về cá tính của học sinh… để có cơ sở xây dựng kế hoạch, nhiệm vụ trọng tâm của năm học, đăng kí chỉ tiêu phấn đấu của lớp, xây
dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp
+ GV lớp 2 cần nắm vững PPDH TV1 CN để đảm bảo tuyến tính trong dạy TV lớp 2
+ Thiết kế bài dạy phải đảm bảo chuẩn kiến thức, kĩ năng của bài học dành cho
các đối tượng học sinh trong lớp Tăng cường sử dụng trang bị về thiết bị, đồ dùng dạy học vì đồ dùng dạy học rất quan trọng giúp học sinh nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, đến thực tiễn Ngoài đồ dùng trực quan sinh động mà giáo viên đã chuẩn bị thì còn có hình ảnh trực quan sinh động hơn đó chính là người giáo viên: cần có giọng nói nhẹ nhàng, cử chỉ mềm mại, thái độ ân cần… sẽ thu hút sự chú ý học tập của học sinh cao hơn, tăng thêm sự hứng thú học tập của học sinh
+ Nội dung cơ bản của kế hoạch dạy học phải thể hiện rõ hoạt động của thầy, hoạt động của trò, hoạt động trọng tâm của bài; của mỗi hoạt động; nêu cách tổ chức của thầy, dự kiến câu trả lời của học sinh và kết luận của giáo viên; đảm bảo kiến thức trọng tâm của bài, logic khoa học, lựa chọn phương pháp giảng dạy thể hiện sự hệ thống việc làm của thầy - trò, hình thức tổ chức phù hợp với môn học,
Trang 4lớp học với đối tượng học sinh.
+ Khi soạn những bài khó, các GV trong nhóm tổ chức trao đổi, thống nhất chung các vấn đề liên quan đến giờ lên lớp
+ Trong dạy học các môn học nói chung và các phân môn Tiếng Việt nói riêng
GV cần chú trọng giải nghĩa từ, hướng dẫn HS cảm thụ nội dung văn bản
- Thường xuyên chấm, chữa bài và tư vấn, định hướng cách khắc phục và phát triển cho HS, kịp thời động viên khi HS có tiến bộ
- Thực hiện quy định về đánh giá xếp loại học sinh theo TT22 của Bộ GD- ĐT; căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng để đánh giá và tiến hành đánh giá đúng
thực lực của học sinh ở từng môn học, từng phẩm chất, từng năng lực
- Chú trọng hơn trong phong trào Rèn chữ giữ vở cho HS vì thông qua việc việc rèn luyện chữ viết còn rèn cho HS một số phẩm chất cần thiết như tính kiên trì, kỉ luật, cẩn thận, gọn gàng, …
- Phối hợp với Đội quan tâm dạy KNS và các HĐNG cho HS các em
- Phối hợp chặt chẽ trong nhóm, tổ chuyên môn, chuyên môn nhà trường để có sự
hỗ trợ thêm về các PPDH
III BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Dạy học là công việc lâu dài, vất vả Do vậy GV ngoài nhiệm vụ truyền đạt kiến thức phải tìm cách thu hút sự tập trung chú ý của HS trong giờ học làm cho giờ học có hiệu quả, phải yêu thương uốn nắn các em từ những việc làm nhỏ nhất
- Quan tâm đồng đều HS trong lớp Trong mỗi tiết dạy cần nắm bắt tâm lí, tính tình của mỗi học sinh để GV có thể tìm ra thủ thuật phù hợp với từng đối tượng HS
Trang 5Tạo mọi điều kiện cho các em phát triển điểm mạnh chính là tạo hứng thú cho các em học tốt
Để thực hiện được các điều trên, đòi hỏi giáo viên lớp 2 thực sự tâm huyết và nổ lực cao độ GV cần đầu tư nhiều về thời gian, công sức cũng như trí tuệ thì mới đáp ứng được mục tiêu đề ra Rất mong sự quan tâm, tạo điều kiện của nhà trường và Quý
vị đại biểu để GV lớp 2 hoàn thành tốt nhiệm vụ
IV KIẾN NGHỊ
- Đối với nhà trường: Cuối năm học thì nhà trường đã tổ chức Bàn giao chất lượng lớp dưới cho lớp trên nghiêm túc Tuy nhiên, tôi xin kiến nghị nhà trường tổ chức Bàn giao chất lượng lớp 1 trực tiếp cho GV lớp 2 kế cận để GV lớp 2 sẵn sàng tâm thế đón nhận HS một cách chủ động
- Đối với cấp trên: Xem xét chương trình tổng thể đảm bảo tính hệ thống để đón đầu cho thay sách giáo khoa năm học 2019 - 2020
Trên đây là một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy học lớp 2 mà tôi đưa ra và
cố gắng thực hiện để góp phần nâng cao chất lượng dạy học Rất mong sự góp ý của các đồng nghiệp để bài tham luận được hoàn chỉnh hơn
Xin trân trọng cảm ơn quý vị đại biểu và các đồng chí về dự hội nghị đã lắng
nghe Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp!
Hà Huy Tập, ngày 19 tháng 9 năm 2018
Trang 6Người viết :
Nguyễn Thị Kim Anh
Chất lượng GD toàn diện cho HS luôn là mục tiêu hàng đầu trong công tác GD&
ĐT Trong năm học 2018 - 2019, Sở GD& ĐT cũng như Phòng GD& ĐT Thành phố tập trung chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục cho HS lớp 2
Trang 7Lớp 2 là lớp học đầu tiên chuyển giao từ chương trình Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục sang chương trình hiện hành nên trong thực tế giảng dạy có một số khó khăn nhất định cần được tháo gỡ Vì thế mà trong năm học này đã có các chuyên đề cho
GV dạy lớp 2 do Sở và phòng tổ chức Thời gian gần đây, có một sự ồn ào lan tỏa rộng rãi đủ các tầng lớp trên mạng xã hội về cách đánh vần hay là sử dụng các mô hình hình tam giác, hình vuông, hình tròn trong Tiếng Việt 1 theo chương trình công nghệ giáo dục Là những người giáo viên tiểu học trực tiếp giảng dạy, chúng tôi nhìn nhận và hiểu rõ vấn đề đó hơn ai hết "Cách đánh vần được cho là lạ" trong Tiếng Việt nhưng sau khi học xong lớp 1, các em học sinh đã đạt được mục tiêu là đọc thông, viết thạo Nhưng khi tiếp cận và học chương trình lớp 2, HS có một bước ngoặt chuyển đổi trong cách học môn Tiếng Việt Đó là, từ quan điểm dạy học “chân không
về nghĩa” trong Tiếng Việt 1 công nghệ nên học sinh lớp 1 học tiếng, âm, vần, đọc
câu ứng dụng không bắt buộc HS phải hiểu nghĩa và cũng không bắt buộc giáo viên phải giải thích nghĩa mà chỉ chú trọng dạy các em viết chữ, đọc và viết các từ, tiếng.
Vì vậy, học sinh có thể đọc thành thạo tiếng, đọc văn bản nhưng không hiểu nghĩa của
từ, nội dung của câu và đoạn văn Do vậy khi lên lớp 2, các em HS gặp khó khăn khi học các phân môn Tiếng Việt nhất là phân môn LTVC, TLV mới mẻ mà môn Tiếng Việt lại là nền cho việc học các môn học khác Bên cạnh đó, đặc điểm tâm sinh lí của
HS lớp 2 là chóng nhớ nhanh quên, mức độ tập trung hạn chế, thao tác chậm, …với lại sỉ số HS trên đầu lớp đông do vậy mà chất lượng có phần hạn chế so với các khối lớp khác
Trang 8
Với thực trạng đó, tôi mạnh dạn đề ra một số biện pháp để nâng cao chất lượng lớp 2 như sau:
- Trước hết bản thân mỗi GV đứng lớp phải có niềm say mê, có tình yêu thương đối với học trò, kiên trì, không ngại khó, luôn cố gắng kiểm soát tính nóng vội, tạo tâm lí thoải mái cho HS
- GV cần nắm vững từng đối tượng học sinh về nhận thức môn học, về năng lực, phẩm chất, về sở trường, về cá tính của học sinh… để có cơ sở xây dựng kế hoạch, nhiệm vụ trọng tâm của năm học, đăng kí chỉ tiêu phấn đấu của lớp, xây
dựng kế hoạch giảng dạy phù hợp
+ Thiết kế bài dạy phải đảm bảo chuẩn kiến thức, kĩ năng của bài học dành cho
các đối tượng học sinh trong lớp Tăng cường sử dụng trang bị về thiết bị, đồ dùng dạy học vì đồ dùng dạy học rất quan trọng trong việc dạy học ở tiểu học giúp học sinh nhận thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, đến thực tiễn Ngoài đồ dùng trực quan sinh động mà giáo viên đã chuẩn bị thì còn hình ảnh trực quan sinh động hơn là người giáo viên: cần có giọng nói nhẹ nhàng, cử chỉ mềm mại, thái độ ân cần… sẽ thu hút sự chú ý học tập của học sinh cao hơn, tăng thêm sự
hứng thú học tập của học sinh
+ Nội dung cơ bản của kế hoạch dạy học phải thể hiện rõ hoạt động của thầy, hoạt động của trò, hoạt động trọng tâm của bài; của mỗi hoạt động; nêu cách tổ chức của thầy, dự kiến câu trả lời của học sinh và kết luận của giáo viên; đảm bảo kiến thức trọng tâm của bài, logic khoa học, lựa chọn phương pháp giảng dạy (thể hiện sự hệ thống việc làm của thầy - trò, hình thức tổ chức phù hợp với môn học,
Trang 9lớp học với đối tượng học sinh).
+ Khi soạn những bài khó, các GV trong nhóm chức trao đổi, thống nhất chung các vấn đề liên quan đến giờ lên lớp
+ Trong dạy học các môn học nói chung và các phân môn Tiếng Việt nói riêng
GV cần chú trọng giải nghĩa từ, hướng dẫn HS cảm thụ nội dung văn bản
- Thường xuyên chấm, chữa bài và tư vấn, định hướng cách khắc phục và phát triển cho HS
- Thực hiện quy định về đánh giá xếp loại học sinh theo TT22 của Bộ GD- ĐT; căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng để đánh giá và tiến hành đánh giá đúng
thực lực của học sinh ở từng môn học, từng phẩm chất, từng năng lực
- Chú trọng hơn trong phong trào Rèn chữ giữ vở cho HS vì thông qua việc việc rèn luyện chữ viết, rèn kĩ năng trình bày bài còn rèn cho HS một số phẩm chất cần thiết như tính kiên trì, kĩ luật, cẩn thận, gọn gàng, …
Trang 10Phát động phong trào thi đua "Dạy tốt - Học tốt", tiến hành bàn giao số lượng, chất lượng (Phối hợp với Ban chấp hành công đoàn phát động phong trào “Kỷ cương -Tình thương - Trách nhiệm” qua đó vận động giáo viên chấp hành nghiêm túc quy chế chuyên môn của nhà trường
2.2 Biện pháp chỉ đạo việc thực hiện chương trình và kế hoạch giảng dạy của cấp quản lí giáo dục:
Việc tổ chức thực hiện chương trình và xây dựng kế hoạch giảng dạy của giáo viên là yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng giáo dục trong nhà trường nên Hiệu trưởng phải dựa trên cơ sở như: căn cứ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, các chỉ thị của ngành, của địa phương, căn cứ vào đặc điểm tình hình của đơn vị để xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình sao cho vừa đảm bảo chất lượngn vừa đảm bảo hoàn thành chương trình theo tinh thần chỉ đạo của ngành
Dự kiến những vấn đề có thể nảy sinh, biện pháp khắc phục, biên chế nội dung chương trình cho cả năm học và cho từng thời điểm, lập thời khóa biểu cho các khối lớp
Tập trung nghiên cứu kĩ các văn bản chỉ đạo về chuyên môn, nghiên cứu về nội dung, chương trình sách giáo khoa, căn cứ đặc điểm tâm lí của trẻ Hướng dẫn tổ chuyên môn, giáo viên phối hợp với kế hoạch của nhà trường xây dựng kế hoạch
Trang 11giảng dạy, kế hoạch hoạt động phù hợp với đối tượng học sinh Thực hiện chương trình một cách vừa và đủ đảm bảo tham gia các cuộc giao lưu mà cấp trên tổ chức, như tham gia Olympic Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh tiểu học cấp huyện, cấp tỉnh đối với học sinh lớp 5
Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo Điều lệ trường tiểu học (Đảm bảo sinh hoạt 2 lần/tháng); nội dung sinh hoạt đa dạng, phong phú: trao đổi về phương pháp dạy học, trao đổi về kết quả nghiên cứu nội dung, chương trình sách giáo khoa, trao đổi về phương pháp xác định mục tiêu của bài học - xác định mảng kiến thức trọng tâm của một bài, một môn, trao đổi về biện pháp giáo dục học sinh, hướng dẫn học sinh trong học tập cũng như trong rèn luyện
2.3 Biện pháp chỉ đạo , chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên và việc lựa chọn đồ dùng dạy học của giáo viên.
Thiết kế bài dạy và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên là việc làm quan trọng, thực hiện quy chế chuyên môn trong trường tiểu học; là khâu mà bất kì giáo viên trực tiếp giảng dạy nào cũng phải có vì trong quá trình thiết kế bài dạy, chuẩn bị giờ lên lớp giúp giáo viên có sự chuẩn bị, sự nghiên cứu về nội dung, tuy nó chưa phải là dự kiến được hết những tình huống có thể xảy ra trong quá trình giảng dạy để có biện pháp xử
lí kịp thời đúng đắn Thiết kế bài dạy được xem là công cụ để thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, thể hiện sự sáng tạo của giáo viên và cũng là một trong những việc làm góp phần quyết định chất lượng giáo dục trong nhà trường Do đó, cần tập trung chỉ đạo việc thiết kế bài dạy và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên cụ thể như sau:
Triển khai các văn bản, các yêu cầu cơ bản về việc thiết kế bài dạy, đẩy mạnh ứng
Trang 12dụng công nghệ thông tin vào soạn giảng đến tổ, khối, giáo viên.
Kế hoạch bài giảng của giáo viên phải thể hiện:
Quy định thời gian kí duyệt kế hoạch giảng dạy của giáo viên trước khi lên lớp thực hiện tiết dạy
Thực hiện chương trình đảm bảo đúng quy chế chuyên môn, quy định của ngành; duy trì và thực hiện tốt
Biện pháp 3: Biện pháp chỉ đạo về kiểm tra- đánh giá kết quả việc học tập của học sinh
Kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh cũng là thể hiện thành tích của giáo viên trong thời gian thực hiện nhiệm vụ và sự chỉ đạo của nhà trường Do đó, đánh giá với tinh thần không nghiêm túc, thái độ chưa khách quan, khuynh hướng nhận xét, đánh giá một cách hình thức, thiếu tinh thần trách nhiệm thì sẽ không khắc phục được những hạn chế mắc phải trong học sinh dẫn tới không chỉ hạn chế trong chất lượng giáo dục mà dẫn tới tiêu cực trong giáo dục, đánh giá không đúng, thiếu trung thực sẽ dẫn tới tình trạng nguy hiểm như học sinh ngồi nhầm lớp, ảnh hưởng đến uy tín của ngành giáo dục… Thấy rõ được tầm quan trọng của vấn đề này, Hiệu trưởng có
những biện pháp chỉ đạo như sau:
Triển khai, phổ biến các văn bản quy định về kiểm tra đánh giá và ghi điểm; lập kế hoạch kiểm tra đánh giá thường xuyên, đánh giá theo thời điểm và phổ biến các quy định về nền nếp kiểm tra sâu rộng trong tập thể cán bộ, giáo viên của nhà trường
Tổ chuyên môn tiến hành nghiên cứu những quy định kiểm tra – đánh giá nhận xét học sinh, lập kế hoạch kiểm tra, đánh giá, nhận xét học sinh thường xuyên và theo