sáng kiến kinh nghiệm trung học sơ sở: một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống và áp dụng những phương pháp dạy học hiệu quả hơn trong môn địa lí

sáng kiến kinh nghiệm trung học sơ sở: một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống và áp dụng những phương pháp dạy học hiệu quả hơn trong môn địa lí Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề Một nhà văn pháp đã từng nói Nếu không có mục đích, anh không làm được gì cả. Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích tầm thường. Thật vậy, chúng ta sống và luôn bắt đầu bằng một ngày mới, ngày mới phải có mục đích, có lý tưởng và lí tưởng sống phải chân chính, thanh cao thì cuộc sống mới thực sự có ý nghĩa. Thế nhưng dưới tác động của nền kinh tế thị trường, một bộ phận thanh thiếu niên luôn thể hiện rõ hai đặc tính quan trọng là hướng ngoại và năng động. nên đã xuất hiện nhiều hiện tượng bất thường, phá cách, lệch chuẩn. Họ có lối sống lệch lạc, sống thiếu lý tưởng, thiếu trách nhiệm với chính bản thân, gia đình và xã hội. Họ không có động lực phấn đấu và thiếu nguồn năng lượng phấn đấu, thiếu niềm tin bền vững. Vì vậy phải đề cao vai trò của giáo dục đối với giới trẻ hiện nay. Nói đến học sinh là nói đến lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độ học vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp thu những tiến bộ của xã hội. Nhất là trong giai đoạn cách mạng khoa học kĩ thuật hiện nay, trong bối cảnh thế giới có rất nhiều biến động phức tạp. Nói đến học sinh tức là nói đến thế hệ đang nắm trong tay tri thức cùng với những hiểu biết về tiến bộ xã hội nói chung và sự phát triển đất nước nói riêng. Tuy mang trên mình một sứ mệnh to lớn nhưng trong thời đại ngày nay Thời đại được gọi là văn minh thì một bộ phận không nhỏ học sinh, thanh thiếu niên vẫn còn biểu hiện tiêu cực như trốn học, bỏ tiết, vô lễ với giáo viên.Tình trạng lười học, không có mục đích học tập đúng đắn. Biểu hiện bỏ học nửa chừng, bỏ giờ trốn tiết ngày càng gia tăng. Đa phần các em rất lười vận động, lười suy nghĩ, ít hào hứng khi tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp như chăm sóc công trình măng non, bảo vệ môi trường...Không những thế, các em còn thờ ơ với những vẫn đề mà cả xã hội đang quan tâm, dễ dàng xả rác bừa bãi, vẫn thản nhiên làm bẩn môi trường của chính họ. Mặc khác, với mục tiêu giáo dục hiện nay là đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần thì thầy cô giáo chưa thực sự đạt được yêu cầu trên. Phần lớn giáo viên khi lên lớp chỉ mãi mê dạy chữ, cố gắng nhồi nhét kiến thức cho học sinh, Không chú trọng đến việc giáo dục đạo đức và nhân cách các em ngày càng giảm sút, thái độ học tập ngày càng thiếu đi tính tích cực. Đối với đề tài này sau hai năm học (năm 2016 2017; 2017 2018) tôi đã tiến hành nghiên cứu một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống và áp dụng những phương pháp dạy học hiệu quả hơn trong môn Địa lí, giúp học sinh nâng cao nhận thức gắn liền với những hành động và việc làm tích cực đối với học sinh trong đơn vị. II. Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống như: vấn đề gia tăng dân số, bảo vệ môi trường, vấn đề việc làm và vấn đề tảo hôn...có ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh. Đồng thời giáo dục học sinh tình yêu quê hương đất nước, yêu bản thân, yêu gia đình và có trách nhiệm, có ý chí vươn lên trong học tập và rèn luyện. Rèn luyện kĩ năng xử lý tình huống, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng trải nghiệm thông qua tiết học Địa lí. Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận của vấn đề Một nhà văn, một anh hùng thời vệ quốc Xô Viết vĩ đại đã viết: “Cái quí nhất của con người là cuộc sống. Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài sống phí”. Để nâng cao tầm quan trọng của một con người ta thường nhìn vào cách sống, suy nghĩ và hành động của họ. Người sống có lý tưởng sống, có suy nghĩ và hành động tích cực sẽ dẫn đường cho họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọi nghịch cảnh để hoàn thiện bản thân. Ngày 14 tháng 2 năm 2016 Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành kế hoạch triển khai quyết định số 1501QĐTTG phê duyệt đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 – 2020” của Ngành giáo dục. Vì vậy giáo dục không đơn thuần là truyền thụ tri thức, mà còn phải giáo dục đạo đức, lối sống để nâng cao nhận thức và hành động đúng đắn cho học sinh trong thời đại ngày nay. Ngày 17 tháng 9 năm 2018 Phòng GD và ĐT Krông Ana ban hành kế hoạch số 109BCPGDĐT trong đó có nội dung đổi mới giáo dục giáo dục phổ thông; đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng trong giáo dục phổ thông: Tăng cường giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử trong nhà trường; chú trọng giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường hiệu quả; Triển khai thực hiện Quyết định số 522QĐTTg ngày 1452018 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông. II. Thực trạng vấn đề Xin mượn lời của một tác giả khuyết danh “Mục đích chính là dạy cho trẻ biết nhiều, mà cái chính là dạy cho trẻ biết hành động”.Chính vì vậy những người làm công tác giáo dục luôn hiểu rõ nhiệm vụ của bản thân là phải giáo dục cho học sinh phát triển toàn diện cả về nhận thức lẫn tinh thần. Trường THCS Lương Thế Vinh nằm trên địa bàn thôn Quỳnh Tân 2 thuộc thị trấn Buôn Trấp huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk. Trường có điều kiện cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng tương đối hoàn thiện. Nhà trường là một khối đoàn kết, đội ngũ giáo viên có chuyên môn vững vàng, thường xuyên được tập huấn chuyên môn, tích cực đổi mới phương pháp. Đặc biệt trong những năm trở lại đây nhà trường đang tiếp cận dạy học theo mô hình trường học mới, là mô hình dạy học chú trọng đến việc giáo dục học sinh phát triển toàn diện hơn. Hình ảnh hoạt động của học sinh tại trường THCS Lương Thế Vinh Nhà trường có chất lượng đầu vào khá tốt nên có điều kiện thu hút nguồn học sinh khá giỏi từ các trường tiểu học trên địa bàn huyện nên khả năng tiếp thu kiến thức khá tốt, nhiều em nhanh nhạy trong các hoạt động phong trào của nhà trường. Dưới sự quản lý chỉ đạo chặt chẽ của ban lãnh đạo nhà trường, sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và sự nổ lực của giáo viên và học sinh, chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên rõ rệt qua các năm. Tuy nhiên, trong thời đại phát triển, sự bùng nổ về công nghệ thông tin thì nhân cách và lối sống một số học sinh bị xuống cấp trầm trọng. Một bộ phận học sinh sống hờ hững với những gì diễn ra xung quanh, thiếu trách nhiệm với chính bản thân, gia đình và xã hội. Các em có nhiều thời gian cho học tập, giải trí, nhưng không ít bạn dùng thời gian vào những việc vô bổ. Phải chăng khi đã được đáp ứng quá đầy đủ về vật chất lẫn tinh thần thì các em dần trở nên ích kỷ hơn, khó bảo hơn, chỉ biết nghĩ cho riêng mình. Các em thản nhiên xả rác bừa bãi, vô tư làm bẩn môi trường xung quanh, vẫn còn đâu đó hình ảnh vứt rác, giấy loại, bao bì, vỏ kẹo cao su xung quanh trường, hành lang, trong ngăn bàn, gây ảnh hưởng đến cảnh quan khuôn viên trường học và làm ô nhiễm bầu không khí học tập và giảng dạy. Trong khi ở một số quốc gia phát triển trên thế giới có hẳn môn học riêng về môi trường để nâng cao ý thức tự bảo vệ môi trường của chính học sinh của họ, thì ở nước ta chỉ được lồng ghép trong các môn học và tiết học ngoại khóa. Song nhìn chung, vẫn còn mang nặng tính hình thức. Thế hệ học sinh hiện tại là công dân tương lai, với nhận thức công tác dân số vừa là vấn đề xã hội, vừa rất thiết thực với đời sống của mỗi gia đình và chính bản thân các em sau này. Liên quan đến vấn đề dân số, hiện nay nạn tảo hôn đang diễn ra khá phổ biến. Nhiều học sinh lười học, chán học, nghỉ học sớm, thậm chí có những học sinh đang đi học cũng phải dừng mọi hi vọng và ước mơ để bước vào cuộc sống gia đình trẻ. Định hướng nghề nghiệp không tốt cũng làm ảnh hưởng lớn đến việc tiếp thu kiến thức trong quá trình học tập của các em học sinh. Vấn đề thất nghiệp, thiếu việc làm của đội ngũ sinh viên khi ra trường đã tác động tiêu cực đến suy nghĩ của các bậc cha mẹ và học sinh hiện nay. Các em không còn thấy hào hứng với việc học văn hóa, thiếu đi ước mơ thi vào các trường đại học, chuyên nghiệp, Theo số liệu thống kê hàng năm cho thấy một thực trạng đáng báo động tại các trường học là tỉ lệ học sinh bỏ học ngày càng tăng, đặc biệt là học sinh lớp cuối cấp. Xã hội càng phát triển, công nghệ mới ra đời thì những vấn đề mới ngày càng nảy sinh. Giới trẻ nói chung và học sinh nói riêng chính là đối tượng chịu sự tác động mạnh mẽ của biến đổi xã hội. Dưới tác động của Internet các em ngày càng lười đọc, khả năng tư duy độc lập ngày càng hạn chế, thích chạy theo những giá trị ảo và càng ngày càng sống vô cảm hơn. Cho nên để chuẩn bị hành trang bước vào đời các bạn không chỉ mang theo vốn kiến thức mà phải có đạo đức tốt, hay nói cách khác đi là trước khi thành tài phải thành nhân. Tiếp xúc với những nền văn hóa đa dạng nên nhiều học sinh sống trong thế giới ảo, vô cảm trước truyền thống văn hóa dân tộc, tình yêu quê hương, yêu gia đình…. Chính vì thế giáo dục tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ lu

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề

Một nhà văn pháp đã từng nói "Nếu không có mục đích, anh không làm được gì cả Anh cũng không làm được gì vĩ đại nếu mục đích tầm thường"

Thật vậy, chúng ta sống và luôn bắt đầu bằng một ngày mới, ngày mới

phải có mục đích, có lý tưởng và lí tưởng sống phải chân chính, thanh cao thìcuộc sống mới thực sự có ý nghĩa

Thế nhưng dưới tác động của nền kinh tế thị trường, một bộ phận thanh

thiếu niên luôn thể hiện rõ hai đặc tính quan trọng là hướng ngoại và năng động.nên đã xuất hiện nhiều hiện tượng bất thường, phá cách, lệch chuẩn Họ có lốisống lệch lạc, sống thiếu lý tưởng, thiếu trách nhiệm với chính bản thân, gia đình

và xã hội Họ không có động lực phấn đấu và thiếu nguồn năng lượng phấn đấu,thiếu niềm tin bền vững Vì vậy phải đề cao vai trò của giáo dục đối với giới trẻhiện nay

Nói đến học sinh là nói đến lực lượng hùng hậu, có sức khỏe, có trình độhọc vấn, có tiềm năng sáng tạo, có khả năng tiếp thu những tiến bộ của xã hội.Nhất là trong giai đoạn cách mạng khoa học kĩ thuật hiện nay, trong bối cảnh thếgiới có rất nhiều biến động phức tạp Nói đến học sinh tức là nói đến thế hệ đangnắm trong tay tri thức cùng với những hiểu biết về tiến bộ xã hội nói chung và sựphát triển đất nước nói riêng

Tuy mang trên mình một sứ mệnh to lớn nhưng trong thời đại ngày nay Thời đại được gọi là văn minh thì một bộ phận không nhỏ học sinh, thanh thiếuniên vẫn còn biểu hiện tiêu cực như trốn học, bỏ tiết, vô lễ với giáo viên.Tìnhtrạng lười học, không có mục đích học tập đúng đắn Biểu hiện bỏ học nửachừng, bỏ giờ trốn tiết ngày càng gia tăng Đa phần các em rất lười vận động,lười suy nghĩ, ít hào hứng khi tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp như chămsóc công trình măng non, bảo vệ môi trường Không những thế, các em còn thờ

-ơ với những vẫn đề mà cả xã hội đang quan tâm, dễ dàng xả rác bừa bãi, vẫn thảnnhiên làm bẩn môi trường của chính họ.

Mặc khác, với mục tiêu giáo dục hiện nay là đào tạo thế hệ trẻ phát triểntoàn diện về thể chất lẫn tinh thần thì thầy cô giáo chưa thực sự đạt được yêu cầutrên Phần lớn giáo viên khi lên lớp chỉ mãi mê dạy chữ, cố gắng nhồi nhét kiếnthức cho học sinh, Không chú trọng đến việc giáo dục đạo đức và nhân cách các

em ngày càng giảm sút, thái độ học tập ngày càng thiếu đi tính tích cực

Đối với đề tài này sau hai năm học (năm 2016 - 2017; 2017 - 2018) tôi đãtiến hành nghiên cứu một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống và ápdụng những phương pháp dạy học hiệu quả hơn trong môn Địa lí, giúp học sinhnâng cao nhận thức gắn liền với những hành động và việc làm tích cực đối vớihọc sinh trong đơn vị

II Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu một số vấn đề quan trọng hiện nay trong cuộc sống như: vấn đềgia tăng dân số, bảo vệ môi trường, vấn đề việc làm và vấn đề tảo hôn có ảnhhưởng trực tiếp đến học sinh Đồng thời giáo dục học sinh tình yêu quê hương đấtnước, yêu bản thân, yêu gia đình và có trách nhiệm, có ý chí vươn lên trong họctập và rèn luyện

- Rèn luyện kĩ năng xử lý tình huống, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng trảinghiệm thông qua tiết học Địa lí

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Một nhà văn, một anh hùng thời vệ quốc Xô Viết vĩ đại đã viết: “Cái quínhất của con người là cuộc sống Đời người chỉ sống có một lần, phải sống saocho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài sống phí” Để nâng caotầm quan trọng của một con người ta thường nhìn vào cách sống, suy nghĩ vàhành động của họ Người sống có lý tưởng sống, có suy nghĩ và hành động tích

cực sẽ dẫn đường cho họ vượt qua mọi chông gai và can đảm chấp nhận mọinghịch cảnh để hoàn thiện bản thân

Ngày 14 tháng 2 năm 2016 Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành kế hoạch triểnkhai quyết định số 1501/QĐ-TTG phê duyệt đề án “Tăng cường giáo dục lýtưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giaiđoạn 2015 – 2020” của Ngành giáo dục Vì vậy giáo dục không đơn thuần làtruyền thụ tri thức, mà còn phải giáo dục đạo đức, lối sống để nâng cao nhận thức

và hành động đúng đắn cho học sinh trong thời đại ngày nay

Ngày 17 tháng 9 năm 2018 Phòng GD và ĐT Krông Ana ban hành kếhoạch số 109/BC-PGDĐT trong đó có nội dung đổi mới giáo dục giáo dục phổthông; đẩy mạnh giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng trong giáodục phổ thông: Tăng cường giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống,văn hóa ứng xử trong nhà trường; chú trọng giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc;xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạolực học đường hiệu quả; Triển khai thực hiện Quyết định số 522/QĐ-TTg ngày14/5/2018 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án giáo dục hướng nghiệp và địnhhướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông

Hình ảnh hoạt động của học sinh tại trường THCS Lương Thế Vinh

Nhà trường có chất lượng đầu vào khá tốt nên có điều kiện thu hút nguồnhọc sinh khá giỏi từ các trường tiểu học trên địa bàn huyện nên khả năng tiếp thukiến thức khá tốt, nhiều em nhanh nhạy trong các hoạt động phong trào của nhàtrường

Dưới sự quản lý chỉ đạo chặt chẽ của ban lãnh đạo nhà trường, sự phối kếthợp chặt chẽ giữa các tổ chức đoàn thể trong nhà trường và sự nổ lực của giáoviên và học sinh, chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng lên rõ rệt quacác năm

Tuy nhiên, trong thời đại phát triển, sự bùng nổ về công nghệ thông tin thìnhân cách và lối sống một số học sinh bị xuống cấp trầm trọng Một bộ phận họcsinh sống hờ hững với những gì diễn ra xung quanh, thiếu trách nhiệm với chínhbản thân, gia đình và xã hội Các em có nhiều thời gian cho học tập, giải trí,nhưng không ít bạn dùng thời gian vào những việc vô bổ Phải chăng khi đã được

đáp ứng quá đầy đủ về vật chất lẫn tinh thần thì các em dần trở nên ích kỷ hơn,khó bảo hơn, chỉ biết nghĩ cho riêng mình

Các em thản nhiên xả rác bừa bãi, vô tư làm bẩn môi trường xung quanh,vẫn còn đâu đó hình ảnh vứt rác, giấy loại, bao bì, vỏ kẹo cao su xung quanhtrường, hành lang, trong ngăn bàn, gây ảnh hưởng đến cảnh quan khuôn viêntrường học và làm ô nhiễm bầu không khí học tập và giảng dạy Trong khi ở một

số quốc gia phát triển trên thế giới có hẳn môn học riêng về môi trường để nângcao ý thức tự bảo vệ môi trường của chính học sinh của họ, thì ở nước ta chỉ đượclồng ghép trong các môn học và tiết học ngoại khóa Song nhìn chung, vẫn cònmang nặng tính hình thức

Thế hệ học sinh hiện tại là công dân tương lai, với nhận thức công tác dân

số vừa là vấn đề xã hội, vừa rất thiết thực với đời sống của mỗi gia đình và chính

bản thân các em sau này Liên quan đến vấn đề dân số, hiện nay nạn tảo hôn đang

diễn ra khá phổ biến Nhiều học sinh lười học, chán học, nghỉ học sớm, thậm chí

có những học sinh đang đi học cũng phải dừng mọi hi vọng và ước mơ để bướcvào cuộc sống gia đình trẻ

Định hướng nghề nghiệp không tốt cũng làm ảnh hưởng lớn đến việc tiếpthu kiến thức trong quá trình học tập của các em học sinh Vấn đề thất nghiệp,thiếu việc làm của đội ngũ sinh viên khi ra trường đã tác động tiêu cực đến suynghĩ của các bậc cha mẹ và học sinh hiện nay Các em không còn thấy hào hứngvới việc học văn hóa, thiếu đi ước mơ thi vào các trường đại học, chuyên nghiệp,Theo số liệu thống kê hàng năm cho thấy một thực trạng đáng báo động tại cáctrường học là tỉ lệ học sinh bỏ học ngày càng tăng, đặc biệt là học sinh lớp cuốicấp

Xã hội càng phát triển, công nghệ mới ra đời thì những vấn đề mới ngàycàng nảy sinh Giới trẻ nói chung và học sinh nói riêng chính là đối tượng chịu sựtác động mạnh mẽ của biến đổi xã hội Dưới tác động của Internet các em ngàycàng lười đọc, khả năng tư duy độc lập ngày càng hạn chế, thích chạy theo nhữnggiá trị ảo và càng ngày càng sống "vô cảm" hơn Cho nên để chuẩn bị hành trang

bước vào đời các bạn không chỉ mang theo vốn kiến thức mà phải có đạo đức tốt,hay nói cách khác đi là "trước khi thành tài phải thành nhân" Tiếp xúc với nhữngnền văn hóa đa dạng nên nhiều học sinh sống trong thế giới ảo, vô cảm trướctruyền thống văn hóa dân tộc, tình yêu quê hương, yêu gia đình… Chính vì thếgiáo dục tình yêu quê hương đất nước cho thế hệ trẻ luôn là việc làm cần thiết củagia đình, nhà trường và toàn xã hội.

Đứng trước những vấn đề được đề cập ở trên bản tôi nhận thấy rằng: cácthầy cô giáo hiện nay đã thực hiện đổi mới phương pháp nhưng chưa triệt để Chủyếu chú trọng vào truyền đạt kiến thức cho các em theo sách giáo khoa và chuẩnkiến thức kĩ năng, chạy đua với thành tích bằng những điểm số, giải thưởng, kìthi mà chúng ta chưa chú trọng nhiều đến việc giáo dục nhân cách, nhận thức đểnâng cao lý tưởng sống tích cực giúp học sinh phát triển toàn diện hơn

Đối với học Địa lý, là một bộ môn trong hệ thống các môn văn hóa ởtrường phổ thông nhằm cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản về tráiđất, môi trường sống của con người, về thiên nhiên, các hoạt động của con ngườitrên phạm vi khu vực, quốc gia, thế giới…Vì vậy hệ thống kiến thức rất rộng và

đa dạng Cho nên việc tích hợp, lồng ghép giáo dục đạo đức, lối sống cho các emkhông dễ dàng, không thuận lợi như các môn khoa học xã hội khác Chính vì vậygiáo viên chưa thực sự đầu tư vào soạn giảng theo hướng rèn luyện, giáo dục kĩnăng và lý tưởng, lối sống tích cực cho các em, chưa đáp ứng yêu cầu giáo dụchiện nay

Do đó yêu cầu đặt ra đối với giáo viên hiện nay là phải biết tự tìm tòi,nghiên cứu chương trình, tìm hiểu nội dung và đổi mới phương pháp dạy học phùhợp để làm thế nào đó giúp học sinh nâng cao nhận thức và biết hành động đúngđắn để giải quyết một số vấn đề tiêu cực trong xã hội hiện nay trong các tiết dạytrong các môn học nói chung và môn Địa lí nói riêng

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

1 Giải pháp 1 Định hướng nội dung, hình thức thực hiện để nâng cao hiệu quả giáo dục trong chương trình môn Địa lí

Lần đầu tiên thực hiện việc lồng ghép nội dung để giáo dục học sinh tìnhyêu quê hương đất nước, ý thức bảo vệ môi trường, thái độ học tập đúng đắn vàphòng chống, bài trừ một số hũ tục lạc hậu còn tồn tại của địa phương Tôi đềxuất một số định hướng trong môn địa lí khối 6,7,8,9 cụ thể như sau:

Tên bài Lớp Mục tiêu giáo dục Hình thức thực

hiện

-Bài 22: Việt Nam –

Đất nước, con người

8 Giáo dục học sinh tình yêu quê hương đất nước

Tình yêu quê hương gắn bó vớitình yêu gia đình, làng xóm

Xuất phát từ tình yêu đó giáodục học sinh luôn đóng góp mộtphần công sức của mình để xâydựng quê hương đất nước ngàycàng giàu đẹp thông qua việckhông ngừng học tập và rènluyện để trở thành con ngoan trògiỏi Nêu cao tinh thần đoàn kết,tạo nên sức mạnh để xây dựng

và bảo vệ tổ quốc

- Sử dụng phim

tư liệu

- Giới thiệunhân vật nhỏtuổi điển hình

về tinh thần yêunước để giáodục học sinh

- Xây dựng tìnhhuống và giải

huống trong quátrình dạy học

để giáo dục họcsinh ý thức bảo

vệ môi trường

-Bài 17: Ô nhiểm môi

trường ở đới ôn hòa

môi trường biển –

đảo

quyết cũng như cách thuyếtphục các thành viên khác cùngtham gia

- Thống kê

- Tuyên truyền thông qua các tiết học trên lớp

- Bài 10: Dân số và

sức ép của dân số tới

tài nguyên môi

trường ở đới nóng

7 Giáo dục học sinh về vấn đề dân số và tình trạng tảo hôn

Giúp học sinh biết được tìnhhình dân số nước ta hiện nay

Tác động của dân số đối với một

số vấn đề xã hội hiện nay, trong

đó đáng báo động là nạn tảo hônNhằm hạn chế tác hại của một

số phong tục, hũ tục lạc hậu củamột số dân tộc thiểu số ở vùngnúi, tây nguyên nói chung và địaphương nói riêng

- Bài 2: Dân số và gia

Hiểu rõ hơn về vấn đề việc làmhiện nay đối với giới trẻ, xâydựng mục tiêu cho bản thân khiđang ngồi trên ghế nhà trường

Sống tích cực, học hành nghiêmtúc để tạo ra việc làm ổn địnhcho bản thân, góp phần vào sựphồn vinh của đất nước

- Xây dựng tìnhhuống

- Giải quyết tìnhhuống

- Tuyên truyềngiáo dục

- Trải nghiệmthực tế

2 Giải pháp 2 Tổ chức một sô tiết dạy có nội dung lồng ghép giáo dục đạo đức, nâng cao nhận thức học sinh.

2.1 Yêu cầu chung

Để thực hiện giảng dạy bộ môn theo yêu cầu trên, đồng thời nâng cao chấtlượng dạy học bộ môn, rèn luyện kĩ năng giao tiếp trong hoạt động dạy và họccần chú ý những nội dung sau:

+ Xác định vấn đề cần giải quyết

+ Chọn nội dung phù hợp

+ Xác định mục tiêu cần đạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ

+ Thiết kế bài dạy

+ Thực hiện tiến trình dạy học, phân bố thời gian hợp lý, thực hiện vào đầuhoặc cuối tiết học Lưu ý phải đảm bảo thời gian, hoàn cảnh thực hiện, hạn chếlan man, dài dòng, lạm dụng quá nhiều thời gian làm ảnh hưởng đến tiết học

- Đối với yêu cầu này giáo viên phải xây dựng được tình huống tốt Tìnhhuống xuất phát từ thực tế và được chỉnh sửa để mang tính điển hình, phục vụ tốtcho mục tiêu dạy học

- Thực hiện đầy đủ quy trình tiết dạy có lồng ghép nội dung giáo dục như: + Bước 1: Tìm chủ đề, xác định mục tiêu của chủ đề

+ Bước 2: Lựa chọn tình huống phù hợp với nội dung của từng chủ đề, từngbài

+ Bước 3: Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng học sinh

+ Bước 4: Thực hiện dạy học có nội dung xử lý tình huống theo chủ đề đãxây dựng

2.2 Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Dạy học lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua giải quyết tình huống (Phạm vi áp dụng trong các bài được minh họa ở mục 1 Giải

pháp 1)

Mục tiêu: Thông qua tình huống học sinh trình bày được nguyên nhân dẫnđến sự suy giảm, cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường là do con người khaithác quá mức và gia tăng chất thải vào môi trường Phương pháp dạy học nhẹnhàng, linh hoạt, dễ dàng tạo hứng thú trong học tập bộ môn Qua đó giáo dụchọc sinh ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường giáo viên có thể chọn tình huốngsau:

Trong thời gian qua em được cử đại diện tham gia hội thảo quốc gia về vấn đề suy giảm, cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường Các nhà khoa học

đã phân tích nguyên nhân của hiện trạng này như sau:

"Tiến sĩ Trần Văn Chiến - Phó Tổng cục

trưởng Tổng cục Dân số cho rằng: Việt

Nam là nước đất chật, người đông với tổng

số dân và mật độ ở mức cao báo động so

với tài nguyên đang có Việc sử dụng môi

trường chưa hợp lý như hiện nay, tài

nguyên đất, nước, không khí của Việt Nam

đang có nguy cơ bị tàn phá, cạn kiệt "Dân

số gắn với môi trường, trong đó có kinh tế,

xã hội và thiên nhiên Sinh càng nhiều,

càng nhanh thì tài nguyên càng bị thu hẹp

và con người càng phải đối mặt với nhiều

thách thức Việt Nam không nằm ngài quy

luật đó"

"Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh - Chủ tịch Hội

Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam

lại phân tích mức tăng dân số bao nhiêu và

mật độ cao thế nào không ảnh hưởng tới

môi trường bằng chính cách con người đối

xử với môi trường sống của mình Năm

1945, Việt Nam có 20 triệu dân Hiện tại,

con số này đã gấp hơn 4 lần Cùng với đó,

chất lượng cuộc sống của người dân được

nâng lên, tuổi thọ người Việt cũng tăng lên

gấp 2-3 lần Như vậy, nếu tổ chức tốt, biết

sử dụng hợp lý những gì mình có thì một

khu vực nhỏ nhiều người sống vẫn có thể có

môi trường trong lành, phát triển tốt"

Với tư cách là người đại diện đến lượt mình phát biểu, em sẽ nói gì? Em sẽ gửi thông điệp gì đến các bạn học sinh về vấn đề bảo vệ tài nguyên và môi trường hiện nay?

- Thông qua tình huống trên học sinh nắm được một số nguyên nhân làm ônhiễm môi trường

- Nêu quan điểm của bản thân và thông điệp gửi đến các bạn học sinh về ýthức bảo vệ môi trường, làm tốt công tác tuyên truyền trong gia đình đến bênngoài xã hội về việc thực hiện tốt vấn đề bảo vệ môi trường như:

+ Tiết kiệm điện, nước mọi lúc, mọi nơi Khuyến khích mọi người sử dụngnhững bóng đèn tiết kiệm năng lượng, tắt điện vào giờ trái đất, tắt điện

+ Hạn chế sử dụng túi nilon, xử lí rác thải phù hợp, gom lại bán phế liệu đểtái sử dụng, tiết kiệm được nguồn tài nguyên

+ Ở những nơi công cộng, không nên tiện tay vứt rác bừa bãi ra ngoàiđường, phải tìm nơi có thùng rác để vứt, khi đi chơi, picnic, nên thu dọn rác sạch

sẽ, gọn gàng và vứt đúng nơi quy định Tránh vứt rác xuống dòng sông, lòngđường, hè phố

+ Không bẻ cành, ngắt phá cây xanh, trồng và chăm sóc cây xanh ở nhàcũng như cơ quan, lên án, phê phán những trường hợp không biết giữ gìn và bảo

vệ cây xanh nơi công cộng

+ Tuyên truyền mọi người hạn chế đi xe máy, tăng cường đi xe đạp