Tổng hợp các biện pháp nâng cao chất lượng GD thi giáo viên dạy giỏi môn sinh học theo TT 22 (mới)

Giáo viên dự thi hoàn thiện bản báo cáo BPNCCLGD sẽ trình bày tại Hội thi theo mẫu gửi kèm. Báo cáo BPNCCLGD dài không quá 04 trang, được in trên giấy trắng A4 bình thường, không in bìa màu mà in giấy trắng bình thường. Báo cáo in trên 1 mặt giấy thành 03 bản và chỉ ghim ở góc trái, không đóng quyển, không dán gáy. Trường tập hợp toàn bộ các báo cáo của giáo viên đủ điều kiện tham gia thi, Hiệu trưởng phải trực tiếp ghi xác nhận bằng chữ, ký tên, đóng dấu vào bản báo báo của giáo viên dự thi (VD: Biện pháp này được áp dụng có hiệu quả ở cơ sở giáo dục, lần đầu được dùng để đăng ký thi giáo viên dạy giỏi và chưa được dùng để xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó); cử người trực tiếp về nạp về phòng CM THCS;Yêu cầu báo cáo BPNCCLGD phải thể hiện rõ ràng, phù hợp, đúng đặc trưng bộ môn; Biện pháp phải xuất phát từ thực tiễn công tác dạy học tại đơn vị, nhằm giải quyết vấn đề hạn chế trong giảng dạy; phù hợp với đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. Nội dung biện pháp phải trình bày khoa học, hợp lý, nêu rõ cái mới hoặc sự cải tiến để nâng cao chất lượng. Biện pháp đã áp dụng và giải quyết được vấn đề, có kết quả rõ nét, có số liệu, sản phẩm minh chứng phù hợp với thực tế; (mức độ đạt được, so sánh, đối chiếu); có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng giảng dạy.

Trang 1

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUỲNH LƯU

TRƯỜNG TH& THCS HỒ TÙNG MẬU

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY

(Phục vụ kỳ thi GVDG huyện cấp THCS chu kỳ 2019-2021)

Họ tên: Hoàng Thị Hằng

Đơn vị công tác: Giáo viên trường TH& THCS Hồ Tùng Mậu

Chức vụ hiện giữ: Giáo viên Môn dự thi: Sinh học

Mã số

( Do Ban chấm thi đánh số )

Ghim theo

hình trên

Trang 2

PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU

TRƯỜNG TH& THCS HỒ TÙNG MẬU

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quỳnh lưu, Ngày 05 tháng 02 năm 2020

BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

(Phục vụ kỳ thi GVDG huyện cấp THCS chu kỳ 2019-2021)

Họ tên: Hoàng Thị Hằng

Đơn vị công tác: Giáo viên trường TH& THCS Hồ Tùng Mậu

Chức vụ hiện giữ: Giáo viên

Môn dự thi: Sinh học SBD: ………

1 Sơ lược về nhiệm vụ và thành tích cá nhân

a Nhiệm vụ được phân công năm học 2019-2020:

- Giảng dạy môn sinh học lớp 9, lớp 8, lớp 7

- Tổ phó tổ tự nhiên

- Bồi dưỡng học sinh giỏi môn sinh học lớp 9 và học sinh năng khiếu lớp 8

b Thành tích đã được trong thời gian qua :

- Giáo viên dạy giỏi cấp huyện các chu kì: 2009-2011, 2013-2015,2017-2019

- Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở năm học 2018- 2019

2 Biện pháp và kết quả áp dụng biện pháp để nâng cao chất lượng công tác giảng dạy

2.1 Tên biện pháp: Một số biện pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi môn Sinh học

2.2 Nội dung biện pháp:

a Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp:

- Thuận lợi:

+ HS của làng Quỳnh sinh ra và lớn lên trong làng quê có truyền thống hiếu học.+ Sự qua tâm của phụ huynh cũng như của lãnh đạo địa phương đến chất lượnggiáo dục đặc biệt là chất lượng mũi nhọn

+ Phong trào thi đua học tập tốt đã có nhiều tấm gương tiêu biểu: Có các giải caotrong các cuộc thi tỉnh, huyện…làm cho các em mạnh dạn tham gia các lớp bồidưỡng học sinh giỏi và học sinh năng khiếu do trường tổ chức

- Khó khăn:

+ Xu thế lựa chọn các môn bồi dưỡng là Toán, Lý, Hóa, Tiếng Anh Là những mônkhoa học tự nhiên hoặc thi vào cấp 3 Vậy nên HS tham gia đội bồi dưỡng môn

Trang 3

Sinh học không phải là HS thật sự xuất sắc.

+ Với nội dung kiến thức thi HSG môn sinh học tập trung ở lớp 9 với nhiều kiếnthức mới và khó cộng với cần sự kết hợp kĩ năng của toán học và tư duy logic nênnhiều HS có cảm nhận là học môn Sinh học rất khó

- Kết quả khi chưa tiến hành giải pháp là số HS của trường được về bộ môn Sinhhọc được lọt vào vòng sơ tuyển rất hiếm, và chưa có học sinh giỏi cấp tỉnh Các emhọc sinh có năng khiếu nhưng sự lựa chọn để tham gia bồi dưỡng môn Sinh học rấtít

b Cách thức tiến trình biện pháp:

Dựa trên thực trạng trên, bản thân tôi đã trăn trở tìm ra giải pháp nhằm thay đổikết quả hiện có với chiều hướng tích cực hơn cụ thể như:

- Thứ nhất là: Chọn đội tuyển

+ Việc phát hiện và lựa chọn đội tuyển.

Có thể nói đây là bước rất quan trọng Chọn lựa học sinh cần đảm bảo các tiêuchí: Các môn từ khá trở lên, Kết quả bộ môn sinh học các lớp 6,7,8 đạt loại giỏi,môn toán ít nhất phải đạt khá, giỏi Đặc biệt là có sự say mê, yêu thích bộ môn,niền say mê phải hiện rõ ý thức trách nhiệm trong các tiết học, các tiết thực hành

mà gv hướng dẫn Sự say mê giúp các em chịu khó tìm tòi tài liệu để mở mangkiến thức, Và quan trọng là giúp các em phát huy được trí tưởng tượng và khả năngsáng tạo của môn học

Chọn học sinh nhiều hơn yêu cầu để các em thi đua nhau trong học tập, đồngthời có nguồn để kiểm tra, đánh giá và loại dần những em không có tiến bộ qua cáclần kiểm tra, thi chọn Kết quả cuối cùng là lựa chọn chính xác đội tuyển HSG GVcần đánh giá một cách khách quan, chính xác không chỉ qua bài thi mà cả qua việchọc tập, bồi dưỡng hàng ngày, qua việc thực hiện nhiệm vụ học tập mà GV yêu cầuthực hiện ở nhà

+ Xác định tư tưởng để HS yên tâm và có hứng thú học tập và bồi dưỡng bộ môn.

HS còn xem môn Sinh học là môn phụ và có tư tưởng đứng núi này trông núi

nọ nên tìm cách để chuyển môn bồi dưỡng Vì vậy GV phải tích cực động viên,xác định tư tưởng để các em thấy được tầm quan trọng của việc bồi dưỡng HSGmôn sinh học Môn sinh học là một trong 3 môn trong nhóm khối B lựa chọn để thichuyên ngành y- một ngành nghề rất được nhiều người lựa chọn hiện nay

Và quan trọng hơn là tôi đổi mới cách dạy tạo ra hứng thú, tính tò mò cho các

em Tạo niềm vui cho các em khi được học bồi dưỡng môn Sinh học đồng thờigiúp các em có cách học tự tin, chủ động, sáng tạo trong công việc chiếm lĩnh kiếnthức mới Từ đó các em yên tâm và có hứng thú học tập hơn

- Thứ 2 là: Về phía bản thân GV bồi dưỡng:

+Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng một cách cụ thể, chi tiết cho từng mảng chuyên đề, từng mảng kiến thức.

Một số GV thường nôn nóng có thể bỏ qua bước làm chắc cơ bản mà cho ngay

Trang 4

bài khó, HS mới đầu đã gặp ngay “ mớ bòng bong” nên không nhận ra và ghi nhớtừng đơn vị kiến thức và kĩ năng, kết quả là không định hình được phương pháp từđơn giản đến phức tạp, càng học càng hoang mang.

Vì vậy bản thân tôi đã soạn thảo chương trình từ cơ bản đến nâng cao, từ đơngiản đến phức tạp để các em bắt nhịp dần Đồng thời phải có ôn tập, cũng cố, kiểmtra, rút kinh nghiệm qua mỗi bài thi sau kết thúc mỗi chuyên đề Các chuyên đề xácđịnh rõ nội dung kiến thức và thời lượng thực hiện

+ Soạn bài chu đáo:

Việc soạn bài có tầm quan trọng rất lớn, quyết định sự thành công hay thất bạicủa mỗi tiết lên lớp Vì vậy việc soạn bài không được xem thường, qua loa và xarời đối tượng học sinh Bài soạn dựa trên chủ đề đã xây dựng kế hoạch từng bướctruyền tải đến HS các đơn vị kiến thức từ đơn giản đến phức tạp Có mở rộng nângcao và ôn luyện khắc sâu kiến thức

Ngoài ra để làm phong phú cho bài dạy của mình bản thân tìm tòi, học hỏithêm các dạng bài qua nhiều kênh thông tin như tài liệu tham khảo, các đề thi củacác huyện, tỉnh… Nhằm phong phú hơn bài dạy của mình

+ Sử dụng phương pháp dạy học phù hợp với nội dung chuyên đề bồi dưỡng

Kiến thức sinh học lớp 9 là trọng tâm cho nội dung thi tuyển HSG cấp huyệncũng như cấp tỉnh là những vấn đề khó và mới không thuộc lĩnh vực sinh học cơthể đã được đề cập từ Sinh học 6 đến Sinh học 8 Sử dụng nhuần nhuyễn cácphương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của HS là việclàm cần thiết Nêu và giải quyết vấn đề, dạy học vấn đáp đàm thoại Đồng thờihướng dẫn và khuyến khích các em tự tìm tòi và mở rộng kiến thức bằng nhiềuhình thức khác nhau

- Thứ 3: Tìm sự đồng thuận của nhà trường, phụ huynh.

+ Với Ban giám hiệu và tổ: Đề nghị nhà trường lên kế hoạch bồi dưỡng phù hợp

và cố gắng sớm nhất có thể Có những chế độ động viên, khuyến khích khenthưởng đối với giáo viên và học sinh tham gia bồi dưỡng

+ Với phụ huynh học sinh: Trao đổi thường xuyên với phụ huynh nhằm tạo điều

kiện và động viên con em tích cực học tập tốt hơn

c Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Sau khi thực hiện biện pháp trên tôi đã thấy được kết quả nhiều chuyển biếnnhư:

+ Về phía bản thân tôi đã xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng cụ thể cho mỗichuyên đề nên chủ động được về mặt kiến thức, tránh trùng lặp và bao quát đượcnội dung bồi dưỡng

+ Về chất lượng đội tuyển: Số HS năng kiếu đăng kí bồi dưỡng môn Sinh học tănglên, số HS lọt vào vòng sơ tuyển và có HS đạt giải cao trong kỳ thi chọn cấp tỉnh.Ngoài ra đã tạo được sự thích thú và niềm tin khi tham gia bồi dưỡng bộ môn Sinhhọc

Trang 5

2.3 Kết quả, hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy ở cơ sở:

Trong những năm qua chất lượng HSG bộ môn sinh học được nâng lên rõ rệt

2016-2017 01 em đậu giải 3 cấp tỉnh 05 em đậu cấp huyện: 01 giải nhì, 02

em giải ba,02 em giải kk2017- 2018 01 em đậu giải 3 cấp tỉnh 03 em đậu cấp huyện: 01 giải nhì,01

giải ba, 01 giải kk2019-2020 01 em lọt vòng sơ tuyển 02/03 em đậu cấp huyện

3 Kế hoạch áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng công tác giảng dạy trong thời gian tới:

Với việc nắm được cốt lõi của giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng HGS,bản thân cố gắng phát huy những biện pháp đã có hiệu quả như trình bày ở trên.Đồng thời rút kinh nghiệm, để các biện pháp trên thật sự sắc nét hơn

GIÁO VIÊN DỰ THI

HOÀNG THỊ HẰNG

XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG

HỒ ĐỨC CHÂU

Trang 6

TRƯỜNG THCS HỒ XUÂN HƯƠNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quỳnh Lưu, ngày 8 tháng 02 năm 2020

- Nhiệm vụ được phân công năm học 2019-2020:

Giảng dạy môn sinh học khối 7,8,9, bồi dưỡng học sinh giỏi môn sinh học khối8,9, phụ trách phòng thực hành sinh

- Thành tích đã được trong thời gian qua (chỉ nêu thành tích đã được được trong hoạt động chuyên môn)

- Đạt giáo viên giỏi tỉnh chu kì 2012-2016

- Đạt giáo viên giỏi huyện 5 chu kì liên tục từ năm 2008 tới 2019

- Có 2 bằng khen của chủ tịch UBND tỉnh về thành tích suất sắc trong công tác bồidưỡng học sinh giỏi tỉnh

- Có nhiều HSG tỉnh và huyện đạt giải nhất, nhì, ba trong nhiều năm

2.1 Tên biện pháp: “Hướng dẫn học sinh hoạt động trải nghiệm qua chủ đề PHÒNG CHỐNG CÒI XƯƠNG Ở TUỔI THIẾU NIÊN – Sinh học 8”

-2.2 Nội dung biện pháp:

2.2.1 Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp:

Hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo là quá trình người học tham gia vàoviệc xây dựng kiến thức, hình thành kĩ năng, năng lực qua các thao tác, hoạt động,hành động của cá nhân với sự vật hiện tượng cụ thể để tạo nên các sản phẩm có íchcho bản thân, gia đình và xã hội dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Tuy nhiên, đây là công việc không dễ thực hiện đối với học sinh cũng như giáoviên Khi các giáo viên bắt tay vào thực hiện sẽ gặp phải không ít khó khăn Cụ thểnhư sự khó khăn về thời gian tổ chức Việc xây dựng kế hoạch, chương trình dạyhọc hiện nay khá kín về thời lượng Một yếu tố quan trọng phải kể đến, khi tổ chứccác hoạt động trải nghiệm, nếu không có sự chuẩn bị về tâm lí và phương pháp, các

em học sinh dễ bị rơi vào sự thụ động khi tiếp cận đối tượng trải nghiệm hoặc một

số học sinh sẽ ỷ lại cho bạn Khi tổ chức, yếu tố về sự an toàn trong quá trình tổchức hoạt động học tập trải nghiệm là rất quan trọng do các em phải sử dụng cáccông cụ như dao, kéo, các hóa chất…

Để đạt được mục đích, yêu cầu và hiệu quả của hoạt động trải nghiệm sáng tạotrong các tiết trải nghiệm nhằm đổi mới phương pháp giáo dục, mỗi giáo viên cần

có sự chuẩn bị về phương pháp tổ chức thật sự khoa học và phù hợp Khi soạn giáo

Trang 7

án trải nghiệm, giáo viên cần chú ý đến thời lượng để việc sắp xếp và tổ chức xen

kẽ vừa hợp lí vừa hiệu quả Từ thực trạng trên tôi xin nêu ra cách hướng dẫn hướng

dẫn cho học sinh trải nghiệm qua chủ đề - PHÒNG CHỐNG CÒI XƯƠNG Ở TUỔI THIẾU NIÊN – Sinh học 8.

2.2.2 Kế hoạch hoạt động trải nghiệm:Tiến hành 2 tiết tại lớp và cho hs làm ở nhà

1 tuần.

2.2.3 Tiến hành hoạt động trải nghiệm.

* GV Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm gồm : Nhóm trưởng ,thư kí ,các thành viên khác (mỗi người một nhiệm vụ cụ thể)

*Gv hướng dẫn cách thức hoạt động.

Hoạt động 1: Tìm kiếm thông tin: Từ SGK sinh 8, các tài liệu khác…

Hoạt động 2: Xử lý thông tin: Cả nhóm ngồi lại để thống nhất về:

- Hệ thống kiến thức về xương bằng sơ đồ tư duy trên giấy A3 hoặc A0 đảm bảo các nội dung sau:Cấu tạo, thành phần hóa học , tính chất, vai trò của xương Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến xương và sự phát triển của xương Các bệnh về

xương ( nguyên nhân, biểu hiện, cách phòng tránh và điều trị)

Hoạt động 3: Xây dựng ý tưởng và thiết kế sản phẩm: Nêu các bước thiết kế sản

-Bước 1: dùng hai panh gắp vào hai đầu xương và thử uốn cong xương

-Bước 2: Ngâm xương vào giấm ăn trong 72 giờ rồi dùng panh gắp vào hai đầu xương và thử uốn cong Sau đó ghi

lại kết quả vào bảng (hoặc axít)

-Bước 1: đốt một đoạn xương đùi ếch hoặc gà trên ngọn lửa đèn cồn hoặc bếp ga

cho đến khi xương không còn cháy nữa, để nguội phần xương cháy

Bước 2: Dùng búa đập nhẹ , quan sát trạng thái của xương ( chú ý dùng kẹp dài

kẹp xường đốt trực tiếp) sau đó ghi lại kết quả vào bảng

-Bước 1: đốt một đoạn xương đùi ếch hoặc gà để ngang giữa 2 khe bàn rồi treo vật

nặng ( có thể là các viên sỏi, quả nặng, quả cân) Để nghiên cứu khả năng chịu lực

Trang 8

của xương, thêm vào đĩa treo những vật nặng có khối lượng tăng dần cho đến khi xương gãy

Bước 2: so sánh khả năng chịu lực của xương trong các thí nghiệm sau đó ghi lại kết quả vào bảng

Xương đùi Xương đùi sau thí nghiệm 1 Xương đùi sau thí nghiệm 2

 Kết luận : Thành phần hóa học của xương, hoạt động của xương, vai trò của

xương, các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của xương

- Các biện pháp phòng chống còi xương

Bước 4: Thiết kế báo cáo sản phẩm.

- Thống nhất lựa chon một loại hình thức và nội dung báo cáo

Hoạt động 5: Tự đánh giá sản phẩm và tinh thần làm việc nhóm, mức độ đóng

góp của các thành viên trong nhóm

Tiết 10: BÁO CÁO THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ:

Hoạt động 6: Báo cáo và đánh giá sản phẩm

1 Các nhóm báo cáo sản phẩm của chủ đề.

- Nhóm 1,2,3,4: Báo cáo sản phẩm dưới dạng một trong các hình thức sau: Poster,

tờ rơi, thuyết trình

+ Cách tiến hành các thí nghiệm để tìm hiểu thành phần tính chất của xương đùi dụng cụ cần thiết

+ Sản phẩm thu được

+ Kết luận về thành phần và tính chất của xương, vai trò của xương

+ Phỏng vấn 1 số trẻ em ở địa phương bị bệnh còi xương bằng video hoặc hình

ảnh, nguyên nhân, biện pháp phòng chống

+ Xây dựng sản phẩm để tuyên truyền và đưa ra các biện pháp phòng chống bệnh còi xương ở lứa tuổi thiếu niên( nguyên nhân, hậu quả và cách phòng tránh)

- Đại diện các nhóm nêu câu hỏi (nếu có)

- Đánh giá về tinh thần làm việc, hiệu quả làm việc của nhóm

Trang 9

2 GV nhận xét, đánh giá các nhóm khác.

Sản phẩm của HS

2.2.4 Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Qua tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động trải nghiệm phòng chống còixương ở tuổi thiếu niên tôi thấy đa số hs hăng say tìm tòi các thông tin,các biệnpháp để phòng chống Việc tổ chức trải nghiệm được thực hiện đúng theo kếhoạch, trong quá trình thực hiện, tất cả học sinh đều có cơ hội vận dụng những kiếnthức đã học vào thực tiễn cuộc sống Trải nghiệm sáng tạo thực sự là một hoạtđộng có ý nghĩa

2.3 Kết quả, hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy ở cơ sở:

- HS các lớp tiến hành thực hiện theo nhóm một cách nghiêm túc, có nhiều sản phẩm đạt kết quả tốt

- Qua hoạt động giúp học sinh vận dụng được kiến thức về cấu tạo và đặc điểm của

bộ xương để có các biện pháp rèn luyện cho bản thân phòng chống bệnh còi

xương

- Qua hoạt động hình thành cho học sinh năng lực, phẩm chất cũng như phát huy tính sáng tạo của bản thân, giúp các rèn kĩ năng sống, tính sáng tạo trong học tập

và sinh hoạt hàng ngày

- Làm cho hs yêu thích môn học nên kết quả về chất lượng đại trà được nâng lên, các em thêm yêu thích môn học và có nhiều hs tham gia vào đội tuyển trường, huyện và tỉnh Cụ thể là:

+ Năm học 2016-2017(chưa áp dụng): Có 15 HSG trường; 15/19 HSG huyện; 4/7 HSG tỉnh ( 1 nhì, 2 khuyến khích)

+ Năm học 2017-2018( áp dụng): Có 25 HSG trường; 13/13 HSG huyện; 3/4 HSG tỉnh ( 1 nhất, 1 nhì, 1 ba)

+ Năm học 2018-2019( áp dụng): Có 24 HSG trường; 27/27 HSG huyện; 5/6 HSG tỉnh (2 nhì, 3 ba, 1 khuyến khích)

3 Kế hoạch cải tiến, phát triển biện pháp để nâng cao chất lượng công tác giảng dạy trong thời gian tới

- Tổ chức hoạt động trải nghiệm ở các bài của chương khác trong sinh học 8

- Tổ chức dạy học trải nghiệm môn sinh cho cả 4 khối học

Hồ Thị Hồng

Trang 10

TRƯỜNG THCS QUỲNH BẢNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Ngày 02 tháng 02 năm 2020

Họ tên: TRẦN THỊ MINH CẢNH

Đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Quỳnh Bảng

Môn dự thi: Sinh vật SBD:

- Nhiệm vụ giảng dạy được phân công trong năm học 2019-2020:

+ Giảng dạy môn sinh vật lớp 9(A, B, C,D) , lớp 8 (A,B) Bồi dưỡng học sinh giỏi

8 ,9

- Thành tích đã đạt được trong thời gian qua:

+ Đạt giáo viên dạy giỏi huyện hai chu kì : 2015- 2017 và 2017-2019

+ Đạt danh hiệu chiến sỹ thi đua cấp cơ sở : 2017- 2018 và 2018-2019

Tên biện pháp: “Một số cách khởi động gây hứng thú cho học sinh ở một số bài trong chương trình sinh học lớp 9”

A Nội dung biện pháp:

1.Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp:

Sinh học là bộ môn khoa học gắn liền với cuộc sống Khi tìm hiểu và nghiêncứu về bộ môn này, học sinh sẽ càng thấy yêu thiên nhiên, đất nước và con ngườihơn Tuy nhiên, trong nhiều năm giảng dạy ở trường trung học cơ sở Quỳnh Bảng,tôi nhận thấy vị trí của bộ môn và tình yêu của học sinh đối với bộ môn còn rất hạnchế, chưa nói là nhiều học sinh còn thờ ơ với môn học Đối với học sinh sự thờ ơđến từ quan niệm xem bộ môn này là môn phụ, không giữ vai trò quan trọng, vìvậy các em không chú ý cũng như không đầu tư nhiều thời gian để học và tìm hiểu Chính vì lẽ đó, trong mỗi bài học, mỗi hoạt động dạy học liên tiếp như hiện nay, giáo viên phải biết kết hợp các phương pháp dạy học mới một cách linh

Trang 11

động, tạo cho các em có hứng thú, say mê và yêu thích môn học ở từng hoạt động dạy học trong mỗi bài học Đặc biệt là từ khi bắt đầu bước vào phần khởi động ở mỗi bài học hay mỗi nội dung của chủ đề

Trong thực tế giáo viên thường đơn giản hóa phần khởi động để đặt và dẫndắt vấn đề vào bài mới Khởi động để vào bài cũng giống như khi chúng ta viếtphần mở bài cho một bài văn Bài văn có gây ấn tượng, tạo hứng thú cho ngườiđọc hay không phụ thuộc rất nhiều vào phần mở bài Nếu chúng ta khởi động chứađựng nhiều âm thanh, hình ảnh hay gợi nhiều vấn đề khác nhau, kích thích sự tò

mò tìm hiểu xem những phần tiếp theo sẽ có điều gì mới thì chắc chắn sự theo dõi

sẽ không chỉ dừng lại ở đó Trong một giờ học cũng vậy, nếu ngay từ phần khởiđộng giáo viên đã tạo ra sự hứng thú, vui tươi cho học sinh thì chắc chắn trongnhững phút tiếp theo các em sẽ hào hứng, phấn chấn và nhiệt tình hơn với nhữnghoạt động do giáo viên tổ chức Xuất phát từ thực trạng trên nên tôi mạnh dạn chọn

biện pháp : “Một số cách khởi động gây hứng thú cho học sinh ở một số bài trong chương trình sinh học lớp 9”

2 Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Dưới đây là một số cách khởi động gây hứng thú cho học sinh ở một số bài trong chương trình sinh học lớp 9:

+ Khởi động bằng một câu hát ,bài hát ngắn : Đây là cách khởi động tránh được sựnhàm chán ,căng thẳng , mệt mỏi của học sinh qua nhiều tiết học liên tiếp, đồngthời giúp học sinh say mê, tập trung để khám phá bài học hơn

Ví dụ: Khi mở đầu cho bài 1 - Menđen và Di truyền học, giáo viên có thể bắtnhịp cho cả lớp hát bài “Cả nhà thương nhau”: “Ba thương con vì con giống mẹ,

mẹ thương con vì con giống ba Cả nhà ta cùng thương yêu nhau Xa là nhớ, gầnnhau là cười.” Sau đó giáo viên dẫn dắt vào bài bằng câu hỏi :Tại sao con lại mangnhững đặc điểm giống cha và giống mẹ? Di truyền học gọi tên hiện tượng đó là gì?

Và bên cạnh những điểm giống nhau thì những điểm khác nhau được gọi là gì ?Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài học hôm nay

Trang 12

+ Khởi động bằng một câu truyện vui: Là cách khởi động giúp học sinh biết vậndụng kiến thức văn học, hay một câu chuyện nhỏ để giải thích được một số kiếnthức mang tính khoa học trong bộ môn sinh học Từ đó, học sinh hiểu được bộmôn sinh học không hề nhàm chán mà nó vô cùng thú vị ngay từ bước khởi độngcủa mỗi bài học

Ví dụ: Mở đầu cho bài 2 - Lai một cặp tính trạng Giáo viên kể cho học sinhnghe câu truyện vui: Hai chàng sinh viên nói chuyện với nhau

Sinh viên 1: “Đố cậu, Bao Công mà lấy Bạch Tuyết thì sinh ra con có danhư thế nào?”

Cậu sinh viên 2 suy nghĩ (Giáo viên cho học sinh đoán về câu trả lời củacậu sinh viên 2)

Cậu sinh viên 2 gãi đầu gãi tai: “Tớ chịu thôi! Khó quá!”

Cậu sinh viên 1 cười: “Dễ thế mà cậu không biết, nếu Bao Công mà lấyBạch Tuyết thì sẽ sinh ra Lọ Lem.” Sau đó giáo viên dẫn dắt tiếp: Về mặt di truyềnhọc thì câu trả lời của cậu sinh viên 1 có đúng không?( Giáo viên có thể cho 1- 2học sinh trả lời câu hỏi )sau đó dẫn dắt vào bài : Để biết câu trả lời của các bạnđúng hay sai ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung bài hôm nay

+Khởi động bằng cách giáo viên chiếu một đoạn phim hay một số hình ảnh chohọc sinh xem:Là cách khởi động mà ngay từ đầu đã gây được sự chú y, hứng thúcho nhiều học sinh nhất và mang lại hiệu quả trong tiết học cao nhất Học sinhthường bị cuốn hút bởi những tình huống , hình ảnh trực quan sinh động trong từngđoạn phim Từ đó thôi thúc các em ,lôi cuốn các em vào nội dung bài học để tựmình khám phá và cùng nhau giải quyết một vấn đề mà nội dung của đoạn phimhay những hình ảnh đang hướng tới

Ví dụ: Khi dẫn dắt vào bài mới bài 44 - Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinhvật Giáo viên có thể cho học sinh theo dõi một đoạn phim ngắn về thế giới độngvật trong tự nhiên Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh trả lời hai câu hỏi: Thứ nhất (

Kể tên những sinh vật quan sát được qua đoạn phim? ) và câu hỏi thứ hai (Các sinh

Trang 13

vật trong đoạn phim trên có mối quan hệ với nhau không?)Giáo viên cho 2-3 họcsinh trả lời câu hỏi Sau đó giáo viên dẫn vào bài : Để biết được các sinh vật cómối quan hệ với nhau hay không ? Tên gọi của các mối quan hệ đó là gì? Chúng tacùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay.

3 Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Như vậy , ở mỗi nội dung,mỗi bài học hoạt động khởi động đóng vai tròrất quan trọng để hướng học sinh đến sự tìm tòi , hứng thú, buộc học sinh phải tựmình trao đổi, nghiên cứu, khám phá nội dung kiến thức trong bài học để giảiquyết vấn đề đang đặt ra , nhằm phát huy năng lực cho học sinh

Khởi động là để góp phần tăng tính hấp dẫn cho bài học, tạo hứng thú cũngnhư làm cho không khí học tập trở nên thoải mái hơn Tuy nhiên, giáo viên cũngcần chú ý đến thời gian cho hoạt động khởi động ảnh hưởng đến thời lượng dànhcho bài mới Cần lựa chọn cách khởi động cho phù hợp với nội dung của từng bài,sát với những yêu cầu cần giải quyết trong mỗi bài học để những điều đã đưa ra sẽliên quan đến kiến thức một phần hoặc xuyên suốt nội dung bài học

B Kết quả, hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy ở cơ sở:

1 Kết quả : Trong nhiều năm áp dụng các cách khởi động để vào bài như

trên tại đơn vị trường học ,đối với bộ môn của mình ,ở mỗi tiết dạy ,tôi nhậnthấy :Học sinh tích cực hơn trong học tập, không khí tiết học sôi nổi hơn, họcsinh vui học, tập trung hơn,số lượng học sinh thích học bộ môn tăng khá rõ,chất lượng của học sinh ngày càng được nâng cao Đặc biệt,trong những năm gần đây thể hiện rất rõ ở kết quả thi học sinhgiỏi huyện ,tỉnh năm học 2018- 2019, 2019- 2020 tại đơn vịtrường THCS Quỳnh Bảng

Năm học Số học sinh tham gia

học sinh giỏi huyện ,

2019 - 2020 - Huyện : 4 em - Huyện: 2 giảỉ hai , 2 giải ba 100%

Trang 14

- Tỉnh: 1 em ( đang

ôn thi )

2 Hiệu quả của biện pháp : Quả thật,một số cách khởi động mà tôi nêu trên,

không chỉ áp dụng có hiệu quả đối với bộ môn sinh học lớp 9, mà nó còn có thể áprộng rãi và hiệu quả các khối 6,7,8 môn sinh học nói riêng và có thể áp dụng ở một

số bộ môn khác nói chung

Mặc dù tôi rất cố gắng để đưa ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy học nhằmphát huy năng lực của học sinh,giúp học sinh ngày càng say mê và yêu thích bộmôn của mình Tuy nhiên,với thời lượng nghiên cứu có hạn nên tôi chỉ trình bàyđược một số cách nêu trên Ngoài ra, tùy vào mỗi bài học ,lớp học ,môn học đốitượng khác nhau mà chúng ta có thể áp dụng hay chọn các cách khởi động khácphù hợp hơn giúp học sinh hiểu bài và yêu thích môn học của mình hơn Tôi rấtmong sự góp y của các đồng nghiệp để công tác giảng dạy của tôi ngày càng có kếtquả tốt hơn

Xin chân thành cảm ơn !

TRẦN THỊ MINH CẢNH

XÁC NHẬN CỦA PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Trang 15

PHÒNG GD&ĐT QUỲNH LƯU

TRƯỜNG THCS QUỲNH GIANG

Quỳnh Giang, ngày 08 tháng 02 năm 2020

Họ tên: Võ Văn Hội

Đơn vị công tác: Trường THCS Quỳnh Giang

Chức vụ hiện giữ: Giáo viên

Môn dự thi: Sinh học SBD: ………

- Nhiệm vụ giảng dạy được phân công trong năm học 2019-2020: Sinh lớp 6, 9

- Thành tích đã được trong thời gian qua: GVDG cấp huyện chu kỳ 2015-2017;2017-2019

2.1 Tên biện pháp: Cách hướng dấn học sinh hoạt động trải nghiệm sáng tạo qua chủ đề - ƯƠM MẦM GIÁ ĐỖ – Sinh học 6

2.2 Nội dung biện pháp:

2.2.1 Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp:

Hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo là quá trình người học tham gia vàoviệc xây dựng kiến thức, hình thành kĩ năng, năng lực qua các thao tác, hoạt động,hành động của cá nhân với sự vật hiện tượng cụ thể để tạo nên các sản phẩm có íchcho bản thân, gia đình và xã hội dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Tuy nhiên, đây là công việc không dễ thực hiện đối với học sinh cũng như giáoviên Khi các giáo viên bắt tay vào thực hiện sẽ gặp phải không ít khó khăn Cụ thểnhư sự khó khăn về thời gian tổ chức Việc xây dựng kế hoạch, chương trình dạyhọc hiện nay khá kín về thời lượng Một yếu tố quan trọng phải kể đến, khi tổ chứccác hoạt động trải nghiệm, nếu không có sự chuẩn bị về tâm lí và phương pháp, các

em học sinh dễ bị rơi vào sự thụ động khi tiếp cận đối tượng trải nghiệm hoặc một

số học sinh sẽ ỷ lại cho bạn Khi tổ chức, yếu tố về sự an toàn trong quá trình tổchức hoạt động học tập trải nghiệm là rất quan trọng do các em phải sử dụng cáccông cụ như dao, kéo…

Để đạt được mục đích, yêu cầu và hiệu quả của hoạt động trải nghiệm sáng tạotrong các tiết trải nghiệm nhằm đổi mới phương pháp giáo dục, mỗi giáo viên cần

có sự chuẩn bị về phương pháp tổ chức thật sự khoa học và phù hợp Khi soạn giáo

án trải nghiệm, giáo viên cần chú ý đến thời lượng để việc sắp xếp và tổ chức xen

kẽ vừa hợp lí vừa hiệu quả Từ thực trạng trên tôi xin nêu ra cách hướng dẫn hướngdẫn cho học sinh trải nghiệm sáng tạo mà cụ thể là chủ đề ƯƠM MẦM GIÁ ĐỖ-môn Sinh học 6

Trang 16

2.2.2 Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Theo cách dạy thông thường thì trong tiết học trải nghiệm, giáo viên phải thựchiện đủ các nội dung được tóm tắt ở bảng sau:

Trang 17

Nội dung Hình thức

tổ chứcdạy học

Thờilượng

TiếtPPCT

Thiết bị dạy học Ghi chú

1500ml; hạt đậu xanh nguyên vỏ, nước sạch

Tuy nhiên, qua 3 năm thực hiện hướng dẫn trải nghiệm cho học sinh tôi đã rút

ra được một số giải pháp hay và áp dụng vào các tiết dạy trải nghiệm ươm mầm giáđỗ- Sinh học 6

Tiết 44: BẮT ĐẦU TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

Hoạt động 1: Tổ chức hoạt động trải nghiệm

Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm gồm:

+ Nhóm trưởng: Điều hành hoạt động của nhóm, chịu trách nhiệm chính

+ Thư kí: ghi chép thảo luận, kết quả…

+ Các thành viên khác : Mỗi người một nhiệm vụ cụ thể

Hoạt động 2: HS tổ chức hoạt động trải nghiệm

Bước 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu thông tin SGK, thông tin trên Internet…Bước 2: Hướng dẫn các nhóm thảo luận để thống nhất về:

+ Kiến thức về các điều kiện cần cho hạt nảy mầm

+ Ý tưởng của trải nghiệm

+ Dụng cụ, thiết bị cần thiết cho trải nghiệm

+ Lựa chọn loại hạt, khối lượng (bao nhiêu gam) hạt để cho nảy mầm

+ Phân công các thành viên thực hiện các bước chuẩn bị cho sự nảy mầm của hạt.+ Thống nhất lựa chon một loại hình thức báo cáo: poster, tờ rơi, trình bày trên Powerpoit…

Bước 3: Tiến hành trải nghiệm (ở nhà)

- Chuẩn bị hạt

- Chuẩn bị vỏ chai (hộp sữa tươi )

- Tiến hành cho hạt nảy mầm

- Theo dõi quá trình nảy mầm và ghi chép vào sổ theo dõi hàng ngày

* Trong thời gian các nhóm tiến hành trải nghiệm ở nhà, để thuận tiện cho việc trao đổi kinh nghiệm giữa các nhóm và tư vấn của giáo viên, tôi đã lập nhóm trên Zalo cho tất cả các thành viên nhóm theo dõi, hàng ngày các nhóm chụp ảnh của sản phẩm ( Qua 24 giờ, 48 giờ, 76 giờ…) rồi cho các nhóm đối chiếu, so sánh sản

Trang 18

phẩm với nhau, giáo viên sẽ tư vấn nếu nhóm có sản phẩm chưa đạt, do thiếu điều kiện gì cho hạt nảy mầm và phát triển, từ đó điều chỉnh cho phù hợp.

Bước 4: Thiết kế báo cáo sản phẩm

- Thống nhất lựa chọn một loại hình thức báo cáo: poster, tờ rơi, trình bày trên Powerpoit…

- Thống nhất nội dung báo cáo gồm những quy trình sau:

+ Nêu quy trình làm giá đỗ

+ Các dụng cụ cần thiết

Bước 5: Đại diện các nhóm có câu hỏi (nếu có)

Bước 6: Nhận xét, đánh giá sản phẩm và rút kinh nghiệm

Tiết 46: BÁO CÁO THỰC HIỆN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

Hoạt động 1: Các nhóm báo cáo sản phẩm của chủ đề.

- Nhóm 1,2,3,4: Báo cáo sản phẩm dưới dạng một trong các hình thức sau: Poster,

tờ rơi, thuyết trình

+ Quy trình làm giá đỗ

+ Các dụng cụ cần thiết

-Đại diện các nhóm có câu hỏi (nếu có)

- Rút ra được kết luận về các điều kiện cần thiết cho hạt nảy mầm, đề ra các biện pháp khắc phục nếu sản phẩm chưa thành công

-Giáo viên đánh giá về tinh thần làm việc, hiệu quả làm việc của nhóm

- Cách đánh giá các thành viên của nhóm

- Rút ra kết luận về trải nghiệm

* Sản phẩm của hs: Hình ảnh sản phẩm

Trang 19

2.2.3 Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Qua tổ chức cho học sinh thực hiện hoạt động trải nghiệm ươm mầm giá đỗ tôithấy kết quả đạt được rất cao, Việc tổ chức trải nghiệm được thực hiện đúng theo

kế hoạch, trong quá trình thực hiện, tất cả học sinh đều có cơ hội vận dụng nhữngkiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống Trải nghiệm sáng tạo thực sự là một hoạtđộng có ý nghĩa

2.3 Kết quả, hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tác giảng dạy ở cơ sở:

- HS các lớp tiến hành thực hiện theo nhóm một cách nghiêm túc, có nhiều sản phẩm đạt kết quả tốt

- Qua hoạt động giúp học sinh vận dụng được kiến thức về điều kiện cần cho hạt nảy mầm để thực hành trải nghiệm ươm mầm giá đỗ nói riêng và các loại rau mầm nói chung để phục vụ cho các bữa ăn gia đình hàng ngày đồng thời tuyên truyền đến các gia đình khác cách ươm mầm các loại rau để sử dụng

- Qua hoạt động hình thành cho học sinh năng lực, phẩm chất cũng như phát huy tính sáng tạo của bản thân, giúp các rèn kĩ năng sống, tính sáng tạo trong học tập

và sinh hoạt hàng ngày

- Qua hoạt động làm cho HS yêu thích môn học, các em hứng thú hơn nên chất lượng đại trà được nâng lên rõ rệt Cụ thể, so sánh chất lượng của 3 năm học trước và sau khi áp dụng được thể hiện như sau:

- Tổ chức hoạt động trải nghiệm ươm rau mầm cho tất cả các lớp khối 6

- Khuyến khích học sinh tự làm mầm giá đỗ và các loại rau mầm khác để phục vụcác bữa ăn trong gia đình

- Tổ chức dạy học trải nghiệm sáng tạo môn sinh cho cả 4 khối học

Võ Văn Hội

Trang 20

TRƯỜNG TH & THCS QUỲNH HOA

Quỳnh Hoa, ngày 8 tháng 02 năm 2020

Họ tên: Phạm Thị Xuân Hương

Đơn vị công tác: Giáo viên trường TH & THCS Quỳnh Hoa

- Nhiệm vụ được phân công năm học 2019-2020:

+ Giảng dạy môn sinh học 6, 8, 9

+ Bồi dưỡng học sinh giỏi môn sinh học 8, 9

- Thành tích đã đạt được trong thời gian qua :

+ GVG huyện chu kỳ 2015 – 2017

+ GVG trường năm học 2018 – 2019, 2019 – 2020

2.1 Tên biện pháp: Tạo hứng thú trong môn sinh học cho học sinh lớp 8

2.2 Nội dung biện pháp:

- Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp:

Trước đây, chương trình giáo dục chưa cải cách theo hướng PTNL, PChọc sinh thì trình tự một tiết dạy bình thường trên lớp tôi đã tến hành là: kiểm trabài cũ, bài mới, củng cố bài, dặn dò Theo trình tự này, học sinh ít có hứng thú đốivới bộ môn, vào đầu tiết là kiểm tra bài cũ, nên nhiều em học sinh lại lo lắng khiđược gọi còn các em khác thì thở phào nhẹ nhõm, có trường hợp một số học sinhxin ra ngoài hay giả đau đầu để né tránh việc kiểm tra bài cũ Sau đợt tập huấnchương trình giáo dục dạy học đổi mới theo hướng phát triển năng lực, phẩm chấthọc sinh bản thân tôi đã bắt đầu tìm hiểu và áp dụng vào dạy bộ môn nhưng chưađổi mới được nhiều nên học sinh cũng chưa có hứng lắm với bộ môn sinh học 8

- Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Sau những kết quả học tập chưa cao của học sinh, bản thân tôi đã trăn trở tìmbiện pháp đề nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn sinh học 8 đó là:

a Thay đổi cách kiểm tra bài cũ

Trang 21

Thông thường, phần kiểm tra bài cũ được giáo viên tiến hành ở đầu giờ Đây

là việc làm theo đúng tiến trình dạy học Tuy nhiên, sự lặp đi lặp lại cách làm đó sẽkhiến học sinh nhàm chán, đôi khi gây áp lực, tạo sự căng thẳng cho học sinh trongsuốt tiết học hôm đó

Trong nhiều tiết học của một chương, tôi đã lồng ghép các câu hỏi kiểm trakiến thức đã học trong quá trình dạy bài mới để làm giảm bớt đi sự căng thẳngkhông đáng có

Ví dụ: Khi dạy mục I bài 29 Hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân, sau khi

treo tranh phóng to về Cấu tạo trong của ruột non thì yêu cầu học sinh nhắc lại cấutạo của ruột non phù hợp với chức năng tiêu hóa; kiểm tra kiến thức của học sinh

về cấu tạo của ruột non, sau đó nhận xét và cho điểm

Hay trong bài 17, Tim và mạch máu, khi dạy mục I cấu tạo tim, sau khi

chiếu hình 17.1- hình dạng mặt ngoài, phía trước của tim, để hoàn thành lệnh trang

54, tôi đã lồng phần bài cũ vào đó là em hãy trình bày con đường đi của máu trongvòng tuần hoàn nhỏ và trong vòng tuần hoàn lớn; từ đó cho học sinh hoàn thànhbảng 17

b Thay đổi cách đặt vấn đề vào bài mới

Trong một giờ học, nếu ngay từ phần vào bài giáo viên đã tạo ra sự hứng thúcho học sinh, chắc chắn trong những phút tiếp theo, các em sẽ hào hứng hơn vớinhững hoạt động do giáo viên tổ chức Do đó, phần mở đầu đặc biệt quan trọngnếu biết cách đặt ra tình huống giả định yêu cầu học sinh cùng tìm hiểu, giải thíchqua bài học sẽ cuốn hút sự chú ý của học sinh trong tiết học

Kinh nghiệm của tôi để có cách dẫn dắt vào bài mới hấp dẫn hơn là: Mở đầubằng một câu chuyện vui; mở đầu bằng một đoạn phim hay hình ảnh; hay mở đầubằng một câu chuyện có liên quan bài học …

Một điều cần lưu ý là: đặt vấn đề hay góp phần làm tăng tính hấp dẫn cho bàihọc, tạo hứng thú cũng như làm cho không khí học tập trở nên thoải mái hơn Tuynhiên, cần chú ý đến thời gian cho phần vào bài để tránh ảnh hưởng đến thời lượngdành cho bài mới

Ví dụ: Bài 6: phản xạ: Có thể mở bài bằng tình huống:

Các em hãy cho biết phản ứng của cơ thể khi:

+ Trời lạnh -> nổi da gà

+ Trời nóng -> đổ mồ hôi

+ Thấy cô giáo vào lớp->học sinh đứng dậy chào cô

+ Thấy có người giơ tay lên định đánh ta ->ta né tránh

+ Khi nghe gọi tên mình ở phía sau ->ta quay đầu lại

+ Sờ tay vào vật nóng -> rụt tay lại

+ Nhìn thấy quả khế -> tiết nước bọt

Sự trả lời kích thích của môi trường nhanh như vậy là do sự điều khiển của

hệ cơ quan nào trong cơ thể?

Trang 22

Hệ thần kinh làm thế nào giúp cơ thể trả lời nhanh các kích thích của môitrường, các em cùng tìm hiểu bài 6: Phản xạ

Bài 31: Trao đổi chất và năng lượng:

Giáo viên cho hs quan sát hình ảnh em bé mới sinh ra, em bé 3 tháng tuổi,hình ảnh bé 5 tuổi, hình ảnh người trưởng thành

Gv? Em có nhận xét gì về kích thước, chiều cao, cân nặng của em bé so vớingười trưởng thành?

Hs: em bé có kích thước nhỏ hơn, chiều cao thấp hơn và cân nặng nhẹ hơn sovới người trưởng thành

Gv: vì sao có sự khác nhau dó

Hs: vì em bé lớn lên được

Gv? Nhờ đâu em bé lớn lên được để trở thành người trưởng thành?

Hs : nhờ quá trình trao đổi chất và năng lượng

c Trong quá trình dạy học phải gắn kiến thức với thực tiễn

Sự gần gũi của kiến thức lí thuyết với thực tế giúp học sinh dễ dàng kiểmchứng, liên hệ đã trở thành một trong những yếu tố thúc đẩy tính tích cực của họcsinh

Trong quá trình dạy học, ngay từ khâu soạn bài, tôi luôn đặt cho mình câu hỏi:Mỗi nội dung kiến thức có trong bài được gắn với những vấn đề nào trong cuộcsống? Làm thế nào để học sinh nhận thấy sự liên quan đó? Với bài dạy cụ thể trênlớp, bản thân tìm cách để cho học sinh kết nối kiến thức vừa tìm hiểu với chínhthực tiễn cuộc sống, nhờ đó một lần nữa khắc sâu kiến thức của bài học

Ví dụ: Khi dạy bài 25 Tiêu hóa ở khoang miệng, yêu cầu học sinh liên hệ

với thực tế giải thích vì sao: Tại sao khi nhai cơm lâu trong miệng ta thấy có vịngọt?

Khi ăn uống ta có thực hiện đồng thời phản xạ nuốtkhông?

Vì sao trong khi ăn không nên cười đùa?

Tại sao khi đi ngủ không nên ăn kẹo, đường ?

Bài 33: Thân nhiệt, yêu cầu học sinh liên hệ với thực tế giải thích vì sao:

Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói

Trời nóng: mồ hôi tiết nhiều, cơ thể mất nhiều nước => Mau khát

Khi trời mát: giảm toả nhiệt, tăng sinh nhiệt (tăng dị hoá) nên nhanh có cảmgiác đói

- Hãy nêu phương pháp phòng chống nóng và rét ở gia đình em?

- Ở địa phương em đã có những biện pháp nào để trồng nhiều cây xanh? Nêucác biện pháp bảo vệ cây xanh ở địa phương em?

Bài 34: Vitamin và muối khoáng: Hãy liên hệ bản thân em đã được cung cấp

đủ các loại vitamin và muối khoáng chưa? Nếu chưa thì có kế hoạch bổ sung nhưthế nào? Em hãy tìm hiểu ở địa phương tại sao cứ 6 tháng trẻ em dước 6 tuổi điuống vitamin A một lần?

Trang 23

- Đánh giá cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Qua thực tế, tôi thấy biện pháp này đã tạo được hứng thú cho học sinh họcsinh học Trong giờ học các em đã chú ý học bài hơn, hay đưa ra các câu hỏi từ cáchiện tượng thực tế hơn Tuy nhiên, việc thay đổi cách kiểm tra bài cũ lồng vào bàimới chỉ thực hiện ở những bài học trước và sau có mối liên quan với nhau, vàthường trong một chương học Giáo viên phải đầu tư thời gian cho giáo án nhiềuhơn, phải nghiên cứu tài liệu nhiều hơn

2.3 Kết quả, hiệu quả của biện pháp trong việc nâng cao chất lượng công tácgiảng dạy ở cơ sở:

Trước khi áp dụng biện pháp này tôi đã có 1 bài trắc nghiệmnhanh, thu được kết quả như sau:;

3 Kế hoạch cải tiến, phát triển biện pháp để nâng cao chất lượng công tác giảng dạy trong thời gian tới (nếu có)

Trong thời gian tiếp theo, bản thân tôi tiếp tục nghiên cứu các tài liệu liênquan dạy học theo ĐHPTNL, PC học sinh, và tự học trau dồi kiến thức để tiếp tục

áp dụng tạo hứng thú học môn sinh học 8 ở nhiều tiết hơn và cho các khối họckhác khi được phân công dạy

Phạm Thị Xuân Hương

Trang 24

TRƯỜNG THCS QUỲNH HƯNG

Quỳnh Hưng, ngày 05 tháng 02 năm 2020

Họ tên: Hồ Thị Kim Dung

Đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Quỳnh Hưng

Nhiệm vụ được phân công năm học 2019-2020: Giảng dạy môn sinh học 7(A,B); Hóa 8C; Sinh khối 9( A, B, C); Bồi dưỡng học sinh giỏi sinh 9

Thành tích đã được trong thời gian qua (chỉ nêu thành tích đã được được trong hoạt động chuyên môn) : Chu kỳ 2017-2019 giáo viên dạy giỏi cấp huyện môn

sinh học , năm học 2019-2020 đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở

2.1 Tên biện pháp: Phương pháp dạy học môn sinh học theo định hướng phát triển năng lực học sinh- ứng dụng trong bài 23:Cây có hô hấp không ?

( sinh học 6)

2.2 Nội dung biện pháp:

Thực trạng trước khi tiến hành áp dụng biện pháp: Đa số học sinh chú trọngđến môn toán, môn văn, môn anh còn coi nhẹ môn sinh học, cho rằng đây là mônphụ, không cần thiết Do đó, chỉ với phương pháp dạy học truyền thống, các emchưa hứng thú trong học tập, tiếp thu một cách thụ động, hời hợt Vì vậy, các emchưa yêu thích môn học, các năng lực hình thành được cho các em còn hạn chế, kếtquả quá trình dạy học chưa cao

Cách thức tiến trình thực hiện biện pháp:

Hiện nay giáo dục phổ thông nước ta đã và đang chuyển mình từ chương trìnhtiếp cân nội dung sang tiếp cận năng lực của người học để thực hiện được điều

đó, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học theolối “ truyền thụ một chiều “ sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức , rèn kĩnăng, hình thành năng lực, phẩm chất, đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quảgiáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra đánh giá năng lực vận dụng kiếnthức giải quyết vấn đề Trước bối cảnh đó, việc dạy học và kiểm tra đánh giá theođịnh hướng phát triển năng lực của người học là cần thiết Và tôi thấy dạy họctheo định hướng phát triển năng lực học sinh là có hiệu quả thực sự vì vậy tôi

Trang 25

mạnh dạn trình bày một biện pháp nhỏ của mình như sau: “ Phương pháp dạy học môn sinh học theo định hướng phát triển năng lực học sinh- ứng dụng trong bài 23: Cây có hô hấp không ? ( sinh học 6) ”

A Đầu tiên tôi xin đưa ra sơ đồ và biện pháp chung dạy học theo định hướngphát triển năng lực người học :

 Sơ đồ

 Biện pháp:

+ Cải tiến các phương pháp dạy học truyền thống

+ Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học

+ Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề

+ Vận dụng dạy học theo tình huống

+ Vận dụng dạy học định hướng hành động

+ Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp lí hỗ trợdạy học

+ Sử dụng các kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo

+ Chú trọng các phương pháp dạy học đặc thù bộ môn

+ Bồi dưỡng phương pháp học tập tích cực cho học sinh

Có nhiều biện pháp dạy học nhưng tùy tình huống , tùy bài dạy nên lựa chọn biệnpháp nào là một nghệ thuật của người giáo viên sao cho hiệu quả và phát huy đượcnăng lực của học sinh qua từng bài học khác nhau

B Thứ hai ứng dụng phương pháp dạy học môn sinh học theo định hướng pháttriển năng lực người học ở bài 23: Cây có hô hấp không? ( sinh học 6)

Với dạng bài như bài“ Cây có hô hấp không” - sinh học 6 sau theo quan điểmcủa tôi đây là dạng bài thí nghiệm thực hành để hình thành khái niệm Nên tôi lựachọn linh hoạt rất nhiều hình thức tổ chức dạy học trong đó tôi chú trọng dạy họcthí ngiệm thực hành theo nhóm, hoạt động đóng vai

Bài 23: CÂY CÓ HÔ HẤP KHÔNG ?

2 Kỹ năng: - Biết cách làm thí nghiệm lá cây hô hấp

3 Thái độ: - Giáo dục hs yêu thích bộ môn

4 Định hướng phát triển năng lực : - Năng lực chung.

Trang 26

- Năng lực chuyên nghành sinh học (năng lực kiến thức sinh học, năng lực nghiêncứu khoa học, năng lực thực hành).

II Phương tiện:

- Gv: Chuẩn bị tranh:23.1; các dụng cụ của hình: 23.1, các dụng cụ của hình: 23.2(sgk)( 6 bộ), 1 lọ nước vôi trong để trong không khí một thời gian , thí nghiệmkiểm chứng ở thí nghiệm 1 và thí nghiệm 2

- HS: nghiên cứu trước nội dung bài

III Tiến trình lên lớp:

1./ Hoạt động khởi động

H: Viết sơ đồ quá trình quang hợp? Nêu khái niệm về quang hợp?

Vào bài: Vậy lá cây thực hiện quang hợp dưới ánh sáng đã nhả ra khí oxi Vậy lá

cây có hô hấp không? Lám thế nào để biết được?

2/ hoạt động hình thành kiến thức :

Hoat động 1: Tìm hiểu thí nghiệm để chứng minh hiện tượng hô hấp ở cây

Gv vào mục bài bằng tình huống có vấn đề :

Giới thiệu cốc nước vôi trong để ngoài không khí một thời gian rồi cho hs quan sát,

em thấy có hiện tượng gì ? ( hs trả lời)

Gv nhấn mạnh trong không khí có khí cacbonic làm nước vôi trong bị đục

TN1: Gv giới thiệu dụng cụ thí nghiệm của nhóm Lan và Hải

Em hãy cho biết nhóm Lan và Hải đã bố trí thí nghiệm như thế nào ?

- Gv: Yêu cầu 1 hs nêu ,1 hs khác liên tiến hành thí nghiệm

Gv cho hs quan sát kết quả thí nghiệm kiểm chứng ( gv chuẩn bị trước )

Gv: Qua T.N trên cho hs thảo luận cặp đôi nội dung, sau đó gọi đại diện nhóm trảlời, nhóm khác nhận xét đánh giá

H: Không khí trong chuông điều có chất gì? vì sao em biết?

Đều có khí cacbonic, vì theo thiết kế T.N (làm đục nước vôi trong)

H: Vì sao trên mặt nước vôi trong chuông A có lớp ván đục dày hơn?

Vì có nhiều lượng khí cacbonic

H: Từ kết quả T.N 1 ta có thể rút ra điều gì?

* Kết luận: Khi không có ánh sáng cây thải ra nhiều khí cacbonic

Gv đặt câu hỏi bằng tình huống có vấn đề :

Nếu không khí thiếu ôxi thì có liên quan gì đến sự cháy?

Hs : sẽ không duy trì sự cháy GV vậy khi không có ánh sáng lá cây lấy chất gì ? -GV: Tiếp tục cho hs tìm hiểu T.N 2 gv chia lớp thành 6 nhóm cử 1 bạn nhómtrưởng quản lí nhóm và 1 bạn thư kí ghi chép, yêu cầu hs quan sát dụng cụ thínghiệm ở mỗi nhóm như H: 23.2 và thảo luận nhóm nội dung sau:

H: An và Dũng sẽ bố trí T.N như thế nào? Thử kết quả T.N ra sao, để biết cây lấyôxi trong khí?

-Hs thảo luận, làm thí nghiệm và trả lời

Gv quan sát gọi đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét bổ sung và đánh giálẫn nhau

-Gv: Nhận xét, bổ sung và cho điểm : Cách bố trí T.N: Đặt cây trồng trong cốc cho vào cốc thuỷ tinh lớn đậy tấm kính lên trên  bao túi đen lại (khoảng 3,4giờ) Thử kết quả T.N: Tháo túi bóng đen, lấy tấm kính, đưa que đốm vừa cháy, lậptức que đóm vụt tắt ngay

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	659,5 KB