Bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc ở việt nam hoặc một quốc gia khác và case study minh hoạ

Điểm nổi bật của Luật SHTT về quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc ở Việt Nam Luật SHTT năm 2005 và luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật SHTT năm 2009 về quyền tác giả và quyền li

1.2 Điểm nổi bật của Luật SHTT về quyền tác giả đối với tác phẩm

âm nhạc ở Việt Nam

Luật SHTT năm 2005 và luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật SHTT năm 2009 về quyền tác giả và quyền liên quan quy định về việc bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc ở Việt Nam.

- Thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc ở nước ta: suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết

- Luật SHTT về quyền tác giả của nước ta có quy định cụ thể và giới hạn

về các đối tượng hơn so với công ước Bern và các hiệp định quốc tế khác

Cụ thể, tác phẩm âm nhạc là một trong những đối tượng đó

- Trong quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc, Luật SHTT Việt Nam bao gồm

(1) Quyền tài sản – chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc

(2) Quyền nhân thân – tác giả của tác phẩm âm nhạc

Đối với quyền nhân thân, được chia ra: quyền nhân thân gắn với tài sản

và quyền nhân thân không gắn với tài sản

 Hai quyền này độc lập với nhau trong quyền tác giả.

- Quy định những hạn chế và ngoại lệ trong quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc:

+ Sử dụng tác phẩm âm nhạc đã công bố không cần xin phép và trả tiền thù lao: chương trình văn nghệ tại nhà, trường, văn phòng, không nhằm mục đích thương mại, không gây phương hại đến quyền tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả

+ Sử dụng tác phẩm âm nhạc không cần xin phép nhưng phải trả tiền thùlao: Tổ chức phát sóng sử dụng đoạn, bài nhạc đã công bố để thực hiện chương trình phát sóng có tài trợ, quảng cáo hoặc thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào

2 Những công ước, điều luật quốc tế về Quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc mà Việt Nam tham gia

2.1 Công ước Bern về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật

- Được kí kết năm 1886 và được sửa đổi một số lần, thường là sau 20 năm một lần Phiên bản mới nhất được thông qua ở Paris năm 1971

- Công ước gồm 38 điều và phần phụ lục Công ước dựa trên những nguyên tắc quốc tế như nguyên tắc đối xử quốc gia (NT), nghĩa là tác phẩm sẽ được bảo hộ ở các nước thành viên khác giống như các nước đó bảo hộ các tác phẩm của công dân nước mình

- Công ước đưa ra các tiêu chuẩn bảo hộ tối thiểu vô cùng quan trọng

mà luật quốc gia phải tuân thủ, tất nhiên là luật quốc gia có thể quy định nhiều hơn - và đặt ra nhiều nguyên tắc khác

2.2 Hiệp định TRIPS về các khía cạnh liên quan tới thương mại của quyền SHTT

- Là Hiệp định do tổ chức Thương mại thế giới (WTO) quản lý đối vớicác nước thành viên trong đó có Việt Nam

- TRIPS có dẫn chiếu đến các quy định nội dung của công ước Berne,buộc các nước thành viên phải tuân thủ công ước Bern từ điều 1 đến 21 vàphụ lục

- TRIPS quy định: quyền tác giả chỉ bảo hộ sự thể hiện mang tínhnguyên gốc, không bảo vệ ý tưởng, quy trình, phương thức hoạt động haycác khái niệm Quyền tác giả không bảo hộ bất cứ thông tin hay ý tưởngnào trong một tác phẩm, mà chỉ bảo hộ cách thức sáng tạo theo đó thôngtin hoặc ý tưởng này được sáng tạo

- TRIPS không có quy chế nào cho các nước đang phát triển và kémphát triển

- TRIPS áp dụng một số nguyên tắc:

+ Nguyên tắc đối xử quốc gia (NT)

+ Nguyên tắc đối xử tối huệ quốc (MFN)

+ Nguyên tắc minh bạch: yêu cầu các nước thành viên công bố cácnguyên tắc liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc

- Quyền nhân thân không bao gồm trong Hiệp định TRIPS vì khôngđược xem là liên quan đến thương mại

2.3.Hiệp ước quyền tác giả của WIPO (WCT)về bảo hộ quyền tác giả

- Được kí kết năm 1996

- Hiệp ước này là một thoả thuận đặc biệt theo nghĩa của Điều 20 của Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật đối với các bên ký kết là những bên ký kết Liên hiệp do Công ước thành lập

- Hiệp ước này đáp ứng nhu cầu bảo hộ các tác phẩm được truyền đi bởi các phương tiện kỹ thuật số, trong đó có truyền qua Internet.

TÁC PHẨM ÂM NHẠC Ở VIỆT NAM

Hiện trạng vi phạm bản quyền âm nhạc ở Việt Nam diễn ra tương đối rộng rãi Không thể phủ nhận rằng nghệ thuật cần có sự sáng tạo, nhưng một sốnghệ sỹ đã mượn ý tưởng hoặc sao chép tác phầm của người khác làm tác phẩm của riêng mình Vấn nạn nghệ sỹ vi phạm bản quyền tác giả đã không còn xa lạ đối với mọi người

Ở Việt Nam, các trường hợp vi phạm bản quyền tác giả đối với tác phẩm

âm nhạc đã được phát hiện khá trong những năm gần đây Một số hiện vấn đề

về vi phạm quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc như:

1 Vi phạm quyền sao chép tác phẩm:

Những năm gần đây đang rộ lên về vấn đề đạo nhạc Vậy thế nào là đạo nhạc? Thực tế thì hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có một tài liệu nào định nghĩa rõ “đạo nhạc”, một phần cũng bởi những vấn đề liên quan đến sáng tạo nghệ thuật khá trừu tượng Ranh giới giữa việc sáng tạo và vay mượn cũng rất

mong manh Trên Wikipedia viết: “ Đạo nhạc là việc sử dụng hay bắt chước nhạc của người khác trong khi lại tỏ ra như thể mình tự sáng tạo một tác phẩm nguyên bản Đạo nhạc ngày nay xảy ra trong hai trường hợp- đạo ý tưởng âm nhạc ( cụ thể là giai điệu hoặc mô típ) hoặc lấy mẫu ( lấy một phần của bản ghi âm để sử dụng lại trong một ca khúc khác)”

Từ giải thích trong tài liệu của WIPO có thể thấy có hai yêu cầu cơ bản

để có thể xem một hành vi được coi là đạo nhạc như sau:

– Thứ nhất: Sử dụng, sao chép (bắt chước) một phần hay toàn bộ tác phẩm của

tác giả khác

– Thứ hai: Tỏ ra mình tự sáng tác ra tác phẩm nguyên bản

Về việc bắt chước toàn bộ hay một phần (điều kiện cần): Âm nhạc baogồm tổng thể nhiều thứ tạo nên, trong đó cách hiểu thông thường nhất nhưtrên thì việc lấy bất cứ nét giai điệu nào, hay có bất cứ mô tip nào giống, hay sử dụng bất cứ mẫu nào của tác phẩm khác có thể bị coi là đạo nhạc

Về việc tỏ ra mình tự sáng tác nguyên bản (điều kiện đủ): Nghĩa là việc sao chép, bắt chước bất cứ phần nào của một tác phẩm sẽ không bị coi là đạo nhạc nếu như không tỏ ra mình là người tự sáng tác ra tác phẩmnguyên bản Tức là nếu anh có sử dụng để tái tạo ra tác phẩm của mình thìphải thể hiện rằng anh có sử dụng của người ta, tiếng Anh gọi là ghi credit(trong văn học gọi là “trích dẫn”) Và tất nhiên khi đã ghi trích dẫn, có nghĩa là anh phải được sự đồng ý của tác giả tác phẩm gốc

Như khái niệm ở trên, đối với trường hợp đạo nhạc ở Việt Nam, đa số đều rơi vào trường hợp đạo ý tưởng âm nhạc Cụ thể là sáng tạo dựa vào hòa âm có sẵn

 Năm 2012, một tờ báo của Hàn Quốc đã đăng tải một bài viết với tiêu đề : “Ca sĩ Việt Nam Bảo Thy gây tranh cãi vì đạo hình ảnh MV Bubble Pop của Hyun Ah” Cụ thể trong nhiều phân cảnh trong MV

“Ngày vắng anh” của Bảo Thy có khá nhiều đoạn tương đồng với

MV Bubble Pop của Hyun Ah được phát hành 4 tháng trước đó Nhiều ý kiến còn cho rằng, những phân cảnh đó không còn tương đồng nữa, mà là bị Bảo Thy “copy paste” nguyên xi

 Vào tháng 5- 2017, một đoạn clip được đăng tải trên mạng đã chỉ ra

sự giống nhau giữa “ Ánh nắng của anh” – Đức Phúc ( sáng tác KhắcHưng) và “I” của nghệ sĩ piano Hàn Quốc – Yiruma “I” là bản nhạc nằm trong album “First Love” được Yiruma phát hành năm 2001 Ca

khúc “Ánh nắng của anh” được khán giả nhận ra có cách triển khai giai điệu “na ná” bản piano của Yiruma, đồng thời cũng gây nên tranh cãi trong một khoảng thời gian dài.

 Nguyên nhân Noo Phước Thịnh bị kiện là do trong video ca nhạc (MV) của nam ca sĩ trẻ phát hành có phân cảnh quay sử dụng một đoạn nhạc nền ngắn lấy từ ca khúc của nhạc sĩ nước ngoài mà chưa xin phép Sau khi nhận được thông báo từ đơn vị giữ bản quyền ca khúc, MV của Noo Phước Thịnh đã được gỡ khỏi kênh Youtube để chỉnh sửa, thay thế phần nhạc vi phạm và giới thiệu lại, song nhiều kênh nhạc trực tuyến khác vẫn đang phát bản MV cũ Vì thế, nhóm làm MV vẫn phải đối diện đơn kiện với số tiền đòi bồi thường lên tới

850 triệu đồng, đi kèm yêu cầu xóa vĩnh viễn MV vi phạm khỏi tất cảcác phương tiện lưu trữ mà công chúng có thể tiếp cận và phải công khai xin lỗi tác giả trên các phương tiện thông tin đại chúng

2 Vi phạm quyền làm tác phẩm phái sinh:

Tác phẩm phái sinh là tác phẩm được tạo ra trên cơ sở nội dung đã có của một hoặc nhiều tác phẩm trước đó bằng cách sáng tạo trong việc thay đổi hình thức diễn đạt, loại hình biểu diễn hoặc ngôn ngữ trình bày trong tác phẩm Tác phẩm phái sinh chỉ được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm dùng làm tác phẩm phái sinh.

 Ca sĩ trẻ Phạm Hồng Phước cũng từng hứng chịu không ít gạch đá khi cho ra mắt single “Khi chúng ta già” nhưng không ghi rõ ca khúcđược phổ nhạc từ bài thơ“Khi chúng ta già” của Nguyễn Thị Việt

Hà Sau đó, Hồng Phước đã công khai xin lỗi Việt Hà và người hâm

mộ vì đã im lặng trong thời gian xảy ra sự cố và ghi rõ tên tác giả viết lời ca khúc

 “Anh thì không” là một ca khúc nhạc Pháp được nhạc sĩ Vũ Xuân Hùng viết lời Việt Đây là một tác phẩm nổi tiếng đã được rất nhiều

ca sĩ biểu diễn như Thanh Lan, Ý Lan, Duy Quang, Ngọc Lan, Kiều Nga, Minh Tuyết, Lưu Bích,…và tất cả các ca sĩ này đều xin phép vàgửi ông tiền bản quyền, tuy chỉ là số tiền mang tính chất tượng trưng nhằm bày tỏ sự tôn trọng tác giả Mỹ Tâm đã lấy ca khúc lời Việt củanhạc sĩ Vũ Xuân Hùng để thực hiện MV trong dịp Tết, MV gây sốt trên mạng xã hội và đạt được gần 3 triệu lượt xem Tuy nhiên, nữ ca

sĩ đã không trả tiền bản quyền cho nhạc sĩ Vũ Xuân Hùng, mặc dù trong MV có đề tên ông viết lời Việt Sau vụ lùm xùm này, Mỹ tâm

đã phải gỡ bỏ MV “Anh thì không” trên tất cả các trang nghe trực tuyến và gửi lời xin lỗi công khai đến khán giả

3 Vi phạm quyền biểu diễn trước công chúng hay truyền đạt tác

phẩm đến công chúng.

Chủ sở hữu có độc quyền thực hiện việc cho phép người khác thực hiện việc biểu diễn tác phẩm của mình trước công chúng Quyền biểu diễn trước công chúng có thể được thực hiện một cách trực tiếp hoặc gián tiếp dưới bất kì phương tiện nào mà công chúng có thể tiếp cận được.Việc một nghệ sỹ truyền đạt tác phẩm đến công chúng mà chưa hỏi ý kiến của bên chủ sở hữu sẽ không được bảo hộ theo luật sở hữu trí tuệ

Các live show âm nhạc sử dụng bài hát đã đăng kí bản quyền mà không xin phép tác giả chính là một trường hợp vi phạm quyền biểu diễn trước công chúng phổ biến nhất Tình đến tháng 7/2019, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả

âm nhạc Việt Nam cho biết: nếu chỉ tính riêng các chương trình với quy mô lớn

mà đơn vị này phát hiện được, số lượng chương trình biểu diễn có xảy ra hành

vi xâm phạm quyền tác giả lên tới hàng trăm Trong đó, có những đơn vị tổ chức những show lớn, xong xoá tên và thành lập công ty mới Hành vi xâm phạm quyền tác giả là cố ý, mặc dù Trung tâm đã gửi cảnh báo, gửi đề nghị đến

các đơn vị tổ chức biểu diễn Tuy nhiên hầu hết các đơn vị đều tìm cách né tránh thực hiện quy định về quyền tác giả, do đó đã dẫn đến tình trạng quyền vàlợi ích hợp pháp, chính đáng của tác giả bị xâm phạm và không được tôn trọng,

gây nên nhiều bức xúc cho các tác giả sáng tác âm nhạc

 Liveshow Khánh Ly bị tố chưa trả tiền tác quyền Nguyên nhân là

do bên tổ chức và Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (VCPMC) không đạt được thỏa thuận trong việc trả tiền bản quyền tác giả Ban tổ chức chỉ đồng ý trả tiền bản quyền với mức 1,5triệu/bài đối với các ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn Trong khi đó, VCPMC đòi mức tiền bản quyền là 5% doanh thu của 50% số ghế trong rạp (tương đương với 268 triệu tiền tác quyền cho 20 bài hát) Bên tổ chức cho rằng mức giá của VCPMC đưa ra là quá cao, không hợp lý và chương trình cũng đang ế vé

=> Việc ban tổ chức và VCPMC không đạt được thỏa thuận trong số tiền tác quyền phải trả cũng là một trong những lý do khiến nhiều

liveshow của các ca sĩ không chịu trả tiền tác quyền Phần lớn các chươngtrinh chỉ đồng ý thỏa thuận trả tiền theo từng bài hát mức mưacs giá dao động từ 1,5-4 triệu/bài, còn bên VCPMC chỉ chấp nhận thu tiền tác quyền theo % doanh thu Luật pháp quy định người tổ chức biểu diễn âm nhạc phải trích từ 15-21% doanh thu trả cho tác giả trong chương trình Vì có nhiều tác giả trong một chương trình: tác giả bài hát, tác giả dàn dựng, phối khí, kịch bản, biên đạo múa nên VCPMC chỉ nhận khiêm tốn là 5%doanh thu cho tác giả ca khúc Tuy nhiên vì đây là luật dân sự nên phải đạt đến sự thỏa thuận chứ không tùy tiện áp đặt, vì thế mới thường xuyên xảy ra việc ban tổ chức lẩn tránh trả tiền tác quyền do không đạt được thỏa thuận

Kết luận: Việt Nam đã là thành viên của Công ước Bern và đã có

nhiều văn bản quy phạm pháp luật về bảo hộ quyền tác giả nói chung, quyền tác giả âm nhạc nói riêng Tuy nhiên, tình trạng vi phạm bản quyền

âm nhạc vẫn diễn ra khá phổ biến Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ với khả năng kết nối, chia sẻ, lan tỏa nhanh, một mặt giúp việc tiếp cận các sản phẩm nghệ thuật trong và ngoài nước thuận tiện hơn; nhưng một mặt cũng làm xuất hiện nhiều hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền sở hữu tác phẩm ở những hình thức tinh vi, phức tạp hơn Không chỉ dừng ở việc mượn giai điệu, lời ca hoặc biểu diễn mà không xin phép, việc vi phạm bản quyền âm nhạc còn diễn ra với cả ý tưởng, bản hòa âm, phối khí mà phần lớn được lấy từ nước ngoài, nếu không là người am hiểu âm nhạc hẳn sẽ khó nhận ra Nhiều ca sĩ, nhạc sĩ khi bị phát hiện vi phạm thường có chung câu trả lời vô tư "không hiểu luật" Song đặt trong bối cảnh hiện nay, sự vô tư này có phần khó chấp nhận, bởi đã là người trong ngành, là dân chuyên nghiệp, không thể nói không hiểu về tác quyền âm nhạc Nhiều trường hợp, có thể dễ dàng nhận ra các ca sĩ, nghệ sĩ cố tình

vi phạm chứ không phải không hiểu luật Lâu nay, người vi phạm cứ bị tố cáo thì nhận lỗi là xong, còn các tác giả Việt Nam lại thường ngại kiện tụng, va chạm làm to chuyện, cho nên dễ dàng cho qua Ðiều này đã vô tình tiếp tay cho sự dễ dãi, cẩu thả trong hoạt động nghệ thuật và thói quen "xài chùa" khó kiểm soát

III MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP VI PHẠM NỔI BẬT

1 Ca sĩ Noo Phước Thịnh và MV Chạm khẽ tim anh một chút thôi

1.1 Tóm tắt

Ca sĩ Noo Phước Thịnh bị kiện vi phạm bản quyền của nhạc sĩ Zack Hemsey (đại diện là Công ty Epic Elite vì công ty đã mua độc quyền ca khúc "The way" của nhạc sĩ Zack Hemsey) tại TAND TP HCM Việc vi

phạm bản quyền không hiếm thấy ở Việt Nam nhưng đây là một trong những vụ kiện ra tòa hiếm hoi.

 Tháng 10.2019, nhạc sĩ Zack Hemsey đã có đơn kiện gửi Toà án Nhân dân TPHCM khởi kiện ca sĩ Noo Phước Thịnh vì vi phạm bản quyền đối với ca khúc “The way” Phía Zack Hemsey cho hay, ông làchủ sở hữu tác phẩm/bản ghi âm có nguồn gốc và được công bố lần đầu tiên tại Mỹ, và có toàn quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm của mình

 Trong phân cảnh từ khoảng phút 6:05 đến 7:30 của MV "Chạm khẽ tim anh một chút thôi", ca sĩ Noo Phước Thịnh đã cắt xén, sử dụng tác phẩm "The Way" đang được bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan của nhạc sĩ Zack Hemsey để làm nhạc nền cho phân cảnh tai nạn xe hơi của các diễn viên

 Nhạc sĩ Zack Hemsey đã yêu cầu gỡ bỏ vĩnh viễn MV cùng các dữ liệu liên quan và đòi bồi thường cũng như xin lỗi công khai trên truyền thông đại chúng

Phía bên ca sĩ Noo Phước Thịnh đã tìm cách giải quyết bằng việc giảng hòa trước đó nhưng không thành

1.2 Diễn biến và hành động của các bên.

*Nhạc sĩ Zack Hemsey(đại diện là Công ty Epic Elite)

Tháng 10.2017, nhạc sĩ Zack Hemsey phát hiện ca sĩ Noo Phước Thịnh chia sẻ trực tuyến MV có tên "Chạm kẽ tim anh một chút thôi"

MV này nhanh chóng đạt mức 30 triệu view trên YouTube Và vẫn còn tiếp tục cũng như xuất hiện ở nhiều trang chia sẻ trực tuyến khác

Ông là chủ sở hữu tác phẩm/bản ghi âm The Way có nguồn gốc và được công bố lần đầu tiên tại Mỹ, và có toàn quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm của mình

Trong đơn kiện lên tòa, ông có chỉ ra rằng: Trong phân cảnh từ khoảng phút 6:05 đến 7:30 của MV này, ca sĩ Noo Phước Thịnh đã cắt xén, sử dụng tác phẩm "The Way" để làm nhạc nền cho phân cảnh tai nạn

xe hơi của các diễn viên Nhạc sĩ Zack Hemsey khẳng định rằng việc sử dụng tác phẩm này hoàn toàn không có sự cho phép của ông Phía Noo Phước Thịnh đã cấu thành hành vi xâm phạm bản quyền tác giả/quyền liên quan đang được bảo hộ của nhạc sĩ Zack Hemsey

Nhạc sĩ Zack Hemsey yêu cầu Noo Phước Thịnh chấm dứt ngay và xóa vĩnh viễn MV "Chạm khẽ tim anh một chút thôi" có sử dụng tác phẩm/ bản ghi âm "The Way" khỏi tất cả các phương tiện lưu trữ, các trang mạng và bất kỳ phương tiện nào mà công chúng có thể tiếp cận; bồi thường thiệt hại về vật chất 500 triệu đồng; bồi thường thiệt hại tinh thần

50 triệu đồng; thanh toán chi phí thuê luật sư 300 triệu đồng; công khai xin lỗi nhạc sĩ Zack Hemsey trên báo điện tử VnExpress.net và trên ít nhất1/2 trang giấy ba kỳ liên tiếp của Báo Tuổi trẻ về các hành vi vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan

*Phía ca sĩ Noo Phước Thịnh

Ngày 16.11.2017, MV đạt 30 triệu lượt xem "Chạm khẽ tim anh mộtchút thôi" của Noo Phước Thịnh đã "bốc hơi" khỏi YouTube vì lý do bản quyền với lời nhắn "Video này không có sẵn do xác nhận sở hữu bản quyền bởi Epic Elite" Ca sĩ Noo Phước Thịnh chấp nhận mất 30 triệu lượt view đang có để tạm gỡ MV khỏi YouTube và cắt bỏ đoạn nhạc vi phạm rồi phát hành trở lại

Tuy nhiên, trên một số trang mạng khác, MV có đoạn nhạc vi phạm bản quyền vẫn đang tồn tại Noo Phước Thịnh nói rằng đó là những trang mạng anh không hề ký kết hợp đồng khai thác nên nằm ngoài phạm vi kiểm soát của mình

Phía bên ca sĩ Noo Phước Thịnh đã tìm cách giải quyết bằng việc giảng hòa trước đó nhưng không thành.

Ngày 19.10.2018, lần đầu Noo Phước Thịnh đối diện với truyền thông.Ca sĩ cho biết anh không muốn nói chi tiết về vụ kiện vì đã nhờ luật

sư và sẵn sàng chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình

1.3 Kết quả của vụ kiện

Sáng tác The Way của nhạc sĩ Zack Hemsey là tác phẩm được bảo

hộ quyền tác giả, do đó bản ghi âm ca khúc sẽ được bảo hộ với danh nghĩa là quyền liên quan (tức phát sinh dựa trên tác phẩm gốc đó là sáng tác The Way) theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bổ sung 2009 (LUẬT SHTT)

Theo Khoản 1 Điều 5 Công ước Bern 1979 về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật mà Mỹ và Việt Nam đều tham gia, quy định cụ thể như

sau: "Đối với những tác phẩm được Công ước này bảo hộ, các tác giả được hưởng quyền tác giả ở các nước Liên hiệp không phải là Quốc gia gốc của tác phẩm, những quyền do luật của nước đó dành cho công dân của mình trong hiện tại và trong tương lai cũng như những quyền mà Công ước này đặc biệt quy định."

Ngoài ra, pháp luật Việt Nam về sở hữu trí tuệ mà cụ thể là Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi, bổ sung 2009 cũng đã nêu rõ đối tượng được bảo hộ quyền tác giả tại Việt Nam được ghi nhận tại khoản 2 Điều

13 như sau: "Tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên".

Như vậy, việc khởi kiện về hành vi xâm phạm bản quyền của nhạc

sỹ Zack Hemsey là hoàn toàn có căn cứ

Việc cắn xén ca khúc này và đưa vào MV của mình khi chưa được phép của tác giả/chủ sở hữu là đã vi phạm bản quyền theo các căn cứ cụ thể được quy định tại LUẬT SHTT:

+ Thứ nhất, khoản 5 Điều 28 Luật SHTT về hành vi xâm phạm quyền tác giả:

Sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

+ Thứ hai, khoản 8 Điều 28 Luật SHTT về hành vi xâm phạm quyền tác giả:

Sử dụng tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả, không trả tiền nhuận bút, thù lao, quyền lợi vật chất khác theo quy định của pháp luật

+ Thứ ba, khoản Điều 35 Luật SHHT về hành vi xâm phạm quyền liên quan:

Sửa chữa, cắt xén, xuyên tạc dưới bất kỳ hình thức nào đối với cuộc biểu diễn gây phương hại đến danh dự và uy tín của người biểu diễn

Như vậy, hành vi Noo Phước Thịnh sử dụng tác phẩm The Way trong MV khi chưa có sự đồng ý của tác giả và cũng chưa mua bản quyền

đã xâm phạm đến cả 2 quyền của tác giả:

(1) Quyền nhân thân: Xâm phạm đến quyền bảo vệ sự toàn vẹn của

tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả

(2) Quyền tài sản: Khai thác, sử dụng 1 phần tác phẩm mà không

trả phí

Vậy, hành vi vi phạm trên có thể phải đối mặt với những trách nhiệm gì?

Luật SHTT ghi nhận tại Điều 198 Quyền tự bảo vệ của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, theo đó chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình:

* Áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;

* Yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại;

* Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật này và các quy định khác của phápluật có liên quan;

* Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình

Ở vụ việc này, nhạc sỹ Zack Hemsey đã chọn hướng xử lý kiện ra Tòa án để yêu cầu giải quyết Theo đó, Toà án có thể sẽ áp dụng các biện pháp dân sự sau đây để xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo yêu cầu của nguyên đơn:

1 Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;

2 Buộc xin lỗi, cải chính công khai;

3 Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;

4 Buộc bồi thường thiệt hại, gồm có:

- Thiệt hại về vật chất: Nguyên đơn có quyền yêu cầu Toà án quyết định mức

bồi thường theo một trong các căn cứ sau đây:

+Tổng thiệt hại vật chất tính bằng tiền cộng với khoản lợi nhuận mà bị đơn đã thu được do thực hiện hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nếu khoản lợi nhuận bị giảm sút của nguyên đơn chưa được tính vào tổng thiệt hại vật chất;