Sâu xám th ng phá ho i khi cây còn nh.
Trang 1Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
L I C M N
Trong th i gian nghiên c u hoàn thành khoá lu n này, em đã nh n
đ c s giúp đ t n tình c a các th y cô giáo khoa Sinh - KTNN tr ng HSP Hà N i 2 Em xin trân tr ng bày t lòng bi t n sâu s c t i th y giáo ThS Nguy n V n ính đã tr c ti p h ng d n em trong th i gian qua cùng toàn th các th y cô giáo khoa Sinh - KTNN
Tôi xin chân thành c m n nh ng ý ki n đóng góp c a các b n khoa Sinh – KTNN tr ng HSP Hà N i 2
Do ki n th c còn h n ch nên ch c ch n đ tài c a em không tránh kh i thi u sót Kính mong s đóng góp c a quý th y cô và các b n
Em xin chân thành c m n!
V nh Phúc, tháng 05 n m 2008
Sinh viên
Nguy n Th Thuý ả ng
Trang 2Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
L I CAM OAN
Trong quá trình ti n hành nghiên c u tôi đã đ c nhi u tài li u tham
kh o có liên quan đ n nh ng v n đ đ t ra trong đ tài c a mình Tuy nhiên, tôi xin cam đoan nh ng k t qu nghiên c u trong khoá lu n này là k t qu nghiên c u c a riêng tôi, nó không trùng v i b t c m t k t qu nào c a
nh ng tác gi khác
Ngày 10 tháng 5 n m 2008
Tác gi
Nguy n Th Thuý ả ng
Trang 3Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
CTb : T i 7 l n CTBP2 : Công th c bón phân 2 Nxb : Nhà xu t b n
TB : Trung bình
Trang 4Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
1.3.1 Vai trò chung c a các nguyên t khoáng
1.3.2 Vai trò c a nguyên t kali đ n đ i s ng cây tr ng
1.3.3 Vai trò c a nguyên t nit đ n đ i s ng cây tr ng
Trang 5Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
3.2 nh h ng c a CTBP2 đ n s lá th t hai gi ng c i c HN và TQ 14 3.3 nh h ng c a CTBP2 đ n di n tích lá hai gi ng c i c HN và
Trang 6Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
T V N
1 Tính c p thi t c a đ tƠi
t n c ta b n mùa rau, qu xanh t i, thiên nhiên khí h u, đ t đai đã cho chúng ta nh ng đi u ki n t t và thu n l i đ phát tri n các lo i rau qu Rau là lo i th c ph m r t c n thi t trong đ i s ng hàng ngày và không th thay th , vì rau có v trí quan tr ng đ i v i s c kho con ng i Rau cung c p cho c th nh ng ch t quan tr ng nh protein, lipit, vitamin, mu i khoáng, axit h u c , v.v… [5]
Các lo i vitamin có trong rau nh : vitamin A, B1, B2, C, E, PP, v.v chúng có tác d ng quan tr ng trong quá trình phát tri n c a c th , thi u vitamin s gây ra nhi u b nh t t Ch t khoáng trong rau ch y u là Ca, P, Fe, v.v là nh ng ch t c n thi t c u t o nên máu và x ng, các ch t khoáng có tác d ng đi u hoà, cân b ng ki m trong máu, làm t ng kh n ng đ ng hoá protein Trong rau có kh i l ng x l n tuy không có giá tr dinh d ng
nh ng do có th tích l n, x p vì v y ch t x có tác d ng nhu n tràng và t ng
kh n ng tiêu hoá [4]
S n xu t rau đ cung c p thêm các ch t dinh d ng quý nh protein, lipit, các lo i vitamin, v.v… cho con ng i là m t yêu c u đang đ c đ t ra ngày càng rõ r t Thêm vào đó các lo i rau là ngu n hàng xu t kh u có nhi u tri n v ng c a n c ta [6]
Trong các lo i rau thì rau n c nh c i c có th ch bi n và d tr
đ c lâu đ n d n, h n n a c i c còn có tác d ng làm thu c nh h t c i c dùng làm thu c ch a ho, hen, b ng tr ng [3]
N ng su t c a c i c ph thu c vào nhi u y u t và đ nâng cao n ng
su t, bên c nh y u t gi ng thì bi n pháp bón phân c ng r t quan tr ng Trong
Trang 7Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
c ng có ý ngh a l n đ n quá trình sinh tr ng và phát tri n c a cây rau [2] Vì
v y, làm th nào đ có th bón phân h p lí h n, đem l i hi u qu kinh t cao
h n là nh ng v n đ còn ít tài li u bàn đ n T các lý do trên, tôi đã ch n đ tài: “Nghiên c u m t s ch tiêu sinh lí và n ng su t hai gi ng c c i ảà
N i và Trung Qu c d i nh h ng c a công th c bón phân 2”
2 M c đích nghiên c u
Nghiên c u kh n ng sinh tr ng và n ng su t c a hai gi ng c c i Hà
N i và Trung Qu c d i tác đ ng c a công th c bón phân 2 (CTBP2)
Trang 8Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
C có th tròn ho c dài, b lá t ng đ i phát tri n Các r dinh d ng c a c i
c kém phát tri n nên cây kém ch u h n, ch u úng, vì v y c i c a đ t cát pha, đ t phù sa và đ t thoát n c nhanh C i c là cây a khí h u mát l nh, nhi t đ thích h p là 18 - 250C, nhi t đ trên 300C quá trình hình thành c b
c ch , vì th c c i v chiêm có c không to, lá c ng nháp, n h ng và không ngon [6]
Hi n nay, c i c đ c tr ng kh p n i trong n c ta đ l y c và lá làm rau n, h t đ làm thu c ch a ho, hen, b ng tr ng [3]
Thành ph n hoá h c c a c i c và giá tr dinh d ng c a c i c đ c trình bày b ng 1.1 và b ng 1.2 [6]
Trang 9Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
cm (m t đ kho ng 80 cây/m2
)
Trang 10Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
1.2.3 K thu t ch m sóc
* Cách t i: ph r sau khi gieo r i t i n c gi m, trung bình 2
ngày t i m t l n cho đ n khi cây m c, ch t i nh đ gi m ch không c n
t i đ m n c [6]
* K thu t t a cơy vƠ ch m sóc: khi cây có 2 - 3 lá th t thì t a l n
th nh t r i bón thúc l n đ u b ng n c phân loãng Sau t 3 - 5 ngày t a l n
th hai và k t h p v i nh t c Kho ng cách gi a các cây h p lí là 15 - 20
cm N u đ t bí c n x i phá váng và vun, nh ng không đ c x i sâu và sát g c
cây làm đ t r , long g c, ch t cây [6]
1.2.4 Phòng tr sâu b nh h i c i c
* Các lo i sơu h i chính
C i c nói riêng và các lo i rau nói chung là cây tr ng th ng b nhi u loài sâu b nh gây h i Sâu b nh h i rau nhi u v ch ng lo i và th ng sinh ra v i m t s l ng l n, m t đ cao, sâu b nh gây h i cho rau h u nh quanh n m và phát tri n kh p m i vùng tr ng rau v i m c đ gây h i l n [6]
C i c c ng nh các lo i cây trong h C i th ng b các lo i sâu gây h i: sâu t , sâu xám, r p rau, b nh y Sâu xám th ng phá ho i khi cây còn nh Các lo i sâu khác gây h i trong su t th i gian sinh tr ng Nh ng
Trang 11Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
1.2.5 Ch n c i c làm gi ng
ch n c i c làm gi ng, c n tìm nh ng cây r lá vào bu i tr a,
ch n cây có c to, đ u đ n, dáng đ p, không sâu b nh C t b phía đuôi ch
l y 1/3 c và 15 - 18 cm lá Ch m m t c t vào tro b p, ch cho lát c t se l i, sau đó đem ra tr ng t tr ng c i c gi ng c n đ c chu n b k Trên
ru ng, các cây gi ng đ c tr ng theo hàng v i kho ng cách 30 x 40 cm ho c
40 x 50 cm, n ch t đ t xung quanh g c và th ng xuyên t i gi m cho cây
ra r m i Sau khi tr ng n a tháng, t i thúc b ng n c phân loãng, khi cây
tr ng ng thì b m ng n đ ng ng phát nhánh, thu nhi u qu và h t T khi tr
ng ng đ n khi ra qu c n t i n c phân cho cây 3 - 4 l n Khi qu chuy n t màu xanh sang màu vàng l c thì thu ho ch, c t cành đem v bó l i đ ch thoáng mát 5 - 7 ngày, đem ph i khô l y h t M t ha c i c có th thu đ c
600 - 1.000 kg h t gi ng N u đ gi ng b ng cách tr ng th ng thì gieo vào tháng 10 đ n đ u tháng tháng 3 thu qu , có th gieo vào tháng 11 đ thu
ho ch vào cu i tháng 3 ho c đ u tháng 4, nh ng v gieo này ít qu và h t
có ch t l ng kém (h t không có kh n ng n y m m) [6]
1.3 Vai trò c a nguyên t khoáng đ n đ i s ng c a cơy
1.3.1 Vai trò chung c a các nguyên t khoáng
Thu t ng “ Nguyên t khoáng c n thi t” hay “Dinh d ng khoáng”
đ c Arnon và Stout đ a ra m t ph n đã nói nên đ c ch c n ng quan tr ng
c a nó, m i nguyên t đ u có m t ch c n ng riêng bi t mà không nguyên t nào có th thay th đ c[1] Các nguyên t khoáng có 2 ch c n ng chính là
ch c n ng c u trúc và ch c n ng đi u ti t
Trang 12Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
* Ch c n ng c u trúc
Các nguyên t C, H, O, N, S, P tham gia tr c ti p vào c u t o nên các ch t h u c c b n c a ch t nguyên sinh, ví d : nit c u t o nên enzim, axit nucleic (ADN, ARN)
* Ch c n ng đi u ti t
Các nguyên t khoáng có kh n ng đi u ti t quá trình trao đ i
ch t thông qua vi c tham gia c u trúc và xúc tác các enzim khác nhau
Các nguyên t khoáng còn nh h ng đ n tính ch t lý, hoá c a h
keo nguyên sinh ch t (đ nh t, đ a n c, đ phân tán, đ b n)
1.3.2 Vai trò c a nguyên t kali trong đ i s ng cây tr ng
Hàm l ng K trong đ t khá cao kho ng 0,2 đ n 0,3%, đ t sét giàu K
h n đ t đ bazan, đ t b c màu, đ t tr s i đá nghèo K [7] Theo k t qu nghiên c u c a Schachts chabel (1939) thì đ t cát ch a kho ng 20 t K2O/ha,
Theo Evan và Sorger (1968) K xúc tác kho ng 40 lo i enzim khác nhau nh các enzim tham gia vào chu i v n chuy n đi n t trong quang h p (Harlt, 1972), enzim xúc tác quá trình t ng h p polisacarit, protein, axit nucleic, v.v…
Theo các k t qu nghiên c u c a Koch và Mengan, K có nh
h ng đ n quá trình h p th và v n chuy n nit [7]
Trang 13Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
Ktrong đ t còn có vai trò n đ nh t l 32
Fe Fe
, n u thi u K+
thì Fe3+
Fe2+ gây đ c cho cây
cây xanh giai đo n t ng sinh kh i nhu c u K là l n nh t, do K
c n cho s hình thành t bào m i, nâng cao c ng đ quang h p do t ng hàm
l ng di p l c trong lá (Frommnold và Hoàng Hà, 1970) H n n a, K có tác
d ng thúc đ y quá trình tích lu các ch t t o đ c do quá trình quang h p c a cây vào các b ph n d tr nh c , qu , hoa, h t… vì v y, K r t c n đ i v i các lo i rau n c , qu , c r [4]
1.3.3 Vai trò c a nguyên t N đ n đ i s ng cây tr ng
Trong t t c các nguyên t đ i l ng và vi l ng, tuy m i nguyên t
có vai trò riêng nh ng nguyên t N đóng vai trò quan tr ng nh t đ i v i đ i
s ng c a cây, có th tóm t t vai trò c a N nh sau:
N tham gia vào c u trúc c a t t c các ch t h u c có ho t tính sinh h c cao nh prôtein, axit nucleic, photpholipit, các lo i vitamin, các phytohoocmon và kháng sinh th c v t Vì v y, có th kh ng đ nh N tham gia vào c u trúc c a toàn b t bào và c th cây tr ng [9]
N tham gia vào c u trúc c a t t c các enzim, vì v y có vai trò
đi u ti t, xúc tác quá trình trao đ i ch t và n ng l ng [9]
N là thành ph n c u trúc b t bu c c a di p l c và h s c t , có vai trò quan tr ng trong quang h p [9]
N tham gia vào c u trúc b t bu c c a các phytohoocmon, các lo i vitamin có vai trò đi u khi n quá trình sinh tr ng và phát tri n c a cây [9]
N r t c n cho các lo i rau n lá nh c i b p, c i xanh, m ng t i, rau đay, … i v i các lo i rau này, l ng phân đ m c n đ c bón nhi u h n
so v i các lo i rau khác Tuy v y, không nên bón đ m quá m c c n thi t, vì
Trang 14Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
nhi u đ m cây s sinh tr ng quá m nh, v ng l p, d b sâu b nh gây h i, nh
h ng đ n n ng su t và ph m ch t [4]
Trang 15Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
2.1 i t ng
* i t ng th c v t: trong đ tài này chúng tôi s d ng 2 gi ng c
c i Hà N i và Trung Qu c, các gi ng này do Công ty gi ng rau qu TW cung
c p
Gi ng Hà N i (HN): C dài, to đ u, v m ng, tr ng, c n n i trên m t
đ t, lá th a, th t c ch c, không x p, ph m ch t t t [5]
Gi ng Trung Qu c (TQ): Lá gi ng c i c lá ng n, m c th ng, c tròn, dài, nh n bóng, n giòn, ng t, ít x [5]
* Công th c bón phơn 2: s d ng phâm đ m 40 g/m2
, phân kali 57 g/m2 t ng đ ng v i phân đ m 400 kg/ha, phân kali 570 kg/ha
Trang 16Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
công th c nh c l i 3 l n Chúng tôi ti n hành ch m sóc theo ph ng pháp thông th ng cho t t c các gi ng và các công th c
M i gi ng tôi b trí 2 công th c t i phân: t ng l ng phân đ m và phân kali đ c chia làm 5 ph n b ng nhau dùng đ t i cho các gi ng c i c ,
kí hi u (CTa); chia làm 7 ph n b ng nhau dùng đ t i cho các gi ng c i c ,
kí hi u (CTb)
2.2.2 Ph ng pháp xác đ nh các ch tiêu
V i các ch tiêu, m i công th c xác đ nh 10 cây vào các th i đi m
15 ngày (03/12/07), 20 ngày (08/12/07), 25 ngày (13/12/07), 30 ngày (18/12/07) và 35 ngày (23/12/07) k t khi tr ng Riêng kích th c và tr ng
l ng c , m i công th c xác đ nh 10 c ng u nhiên vào th i đi m thu
ho ch
Ch s hàm l ng di p l c t ng s đ c xác đ nh b ng máy
chuyên d ng OPTI - SCIENCER model CCM - 200 (do M cung c p)
Di n tích lá đ c xác đ nh b ng máy chuyên d ng Area Meter
X X
n i i
X X n
Trang 17Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
Trang 18Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
3.1 nh h ng c a CTBP2 đ n chi u cao hai gi ng c i c HN vƠ TQ
Chi u cao là m t ch tiêu đ đánh giá s sinh tr ng c a cây Sinh
tr ng là quá trình t ng không thu n ngh ch v kích th c, tr ng l ng kèm theo s đ i m i các c quan Vi c đi u khi n sinh tr ng và phát tri n c a cây sao cho thu đ c n ng su t cao nh t là m t vi c r t khó kh n nh ng c ng
r t quan tr ng Mu n đi u khi n đ c sinh tr ng và phát tri n c a cây tr ng thì ph i hi u bi t sâu s c v các nhân t n i t i và ngo i c nh đi u ch nh các quá trình phát sinh hình thái riêng bi t c ng nh toàn cây, trên c s đó có
Hình 3.1 ng thái t ng tr ng chi u cao c a 2 gi ng c c i
ngày
cm
Trang 19Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
Trang 20Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
Phân tích k t qu b ng 3.1 và hình 3.1 ta th y:
c 2 gi ng, chi u cao cây t ng d n k t khi tr ng đ n 30 ngày và
t 30 ngày đ n 35 ngày thì chi u cao cây có h ng n đ nh
các th i đi m nghiên c u, chi u cao cây gi a các gi ng có s khác nhau rõ r t Gi ng TQ có đ ng thái t ng tr ng chi u cao nhanh h n gi ng
s l n t i phân khác nhau, nh h ng đ n sinh tr ng chi u cao cây là khác nhau
lá
Trang 21Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
ảình 3.2 ng thái phát sinh s lá th t c a 2 gi ng c i c
Trang 22Tr- êng §HSP Hµ Néi 2 Khoa Sinh - KTNN
Phân tích b ng 3.2 và hình 3.2 ta th y:
S lá th t c a c 2 gi ng t ng d n t th i đi m 15 ngày đ n 35 ngày sau khi tr ng
S lá th t c a gi ng TQ cao h n gi ng HN t t c các th i đi m nghiên c u
So sánh nh h ng c a s l n t i phân đ n s l ng lá th t c a c 2
gi ng chúng tôi th y không có s khác bi t gi a CTa và CTb (tr giai đo n
15 ngày c a gi ng TQ và giai đo n 35 ngày c a gi ng HN) i u này ch ng
t s l ng lá c a cây mang tính đ c tr ng c a gi ng, ít ch u nh h ng c a cách bón phân cho cây
3.3 nh h ng c a CTBP2 đ n di n tích lá hai gi ng c i c HN vƠ TQ
Di n tích lá là m t ch tiêu quan tr ng nh h ng đ n n ng su t cây
tr ng Ch s di n tích lá kí hi u là LAI, đ c Watson đ a ra n m 1952 Di n tích lá có quan h m t thi t đ n kh n ng s d ng n ng l ng ánh sáng
M i m t lo i cây tr ng đ u có kh n ng t ng di n tích lá b ng các cách khác nhau Cây l y g , dây leo t ng di n tích lá b ng cách kéo dài t g c so
v i ph n khác Ch tiêu di n tích lá c a cây ph thu c nhi u vào đ c đi m di truy n c a gi ng, k thu t ch m sóc, phân bón, trong đó quan tr ng nh t là công tác bón phân đúng lúc đ cây t ng di n tích lá đ t c c đ i vào th i gian
ra hoa, k t qu Tuy nhiên, di n tích lá không ph i là y u t quy t đ nh nh t
mà di n tích lá n đ nh l i đóng vai trò quan tr ng h n, đ c bi t là giai đo n cây ra hoa, t o qu Di n tích lá n đ nh kí hi u LAD Theo quan đi m c a
dinh d ng khoáng: “ Ảiai đo n đ u c n ph i b sung đ m trong đó cân đ i
gi a đ m, lân, kali thì ch s LAD s đ t c c đ i”
Nghiên c u di n tích lá hai gi ng c i c HN và TQ d i nh h ng c a công th c bón phân 2 đ c trình bày b ng 3.3 và hình 3.3