Bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh: Chương 2 - ThS. Lê Thị Ngọc Hoa

Bài giảng "Tư tưởng Hồ Chí Minh - Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc" gồm 2 phần trình bày tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

ĐẠI HỌC KINH TẾ

KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ

BỘ MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đà Nẵng_2018

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC VÀ

CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂNTỘC

Giảng viên: LÊ THỊ NGỌC HOA Chương II:

KẾT CẤU BÀI GIẢNG

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC

II

I TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

VẤN ĐỀ DÂN TỘC

I.Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc

* Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc

.Lênin nêu hai xu hướng phát triển của vấn

đề dân tộc trong điều kiện của CNTB:

quốc gia dân tộc

Xu hướng liên hiệp là việc

tăng cường, phát triển mối quan hệ giữa các dân tộc

sẽ dẫn tới vịêc phá huỷ hàng rào ngăn cách dân tộc, thiết lập sự thống nhất quốc tế của CNTB, của

đời sống kinh tế, chính trị, khoa học … nói chung

Cương lĩnh dân tộc của Đảng cộng sản:

Các dân tộc

có quyền tự quyết

Liên hiệp côngnhân các dân tộc

Các dân

tộc hoàn

toàn bình

đẳng

Nội dung luận cương của Lênin:

Thứ nhất, con đường cách mạng vô sản là con đường duy nhất

giải phóng các dân tộc thuộc địa.

Thứ 2, chủ trương giải phóng toàn thể các dân tộc thuộc địa thoát khỏi ách áp bức của CNĐQ và địa chủ phong kiến thực hiện quyền bình đẳng thực sự giũa các dân tộc.

Thứ 3, trách nhiệm của các đảng cộng sản ở các nước chính quốc là phải giúp đỡ phong trào giải phóng dân tộc và làm cho các phong trào này phát triển theo con đường cách mạng vô sản.

Thứ 4, Lênin cũng chỉ ra bộ mặt giả dối của chế độ dân chủ tư sản

về quyền bình đẳng

1 Vấn đề dân tộc thuộc địa

a Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

Vấn đề dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là vấn đề dân tộc nói chung

Mà là vấn đề dân tộc thuộc địa

- Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa:+ Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân,giải phóng dân tộc, thành lập quốc giadân tộc độc lập

+ Lựa chọn con đường phát triển củadân tộc mình

Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp 1791

b Độc lập dõn tộc – nội dung cốt lừi của vấn đề dõn tộc thuộc địa

Tuyên ngôn độc lập của Mỹ 1776

- Cỏch tiếp cận của Hồ Chớ Minh

- Tuyên ngôn độc lập,

Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3, tr.555 -

Độc lập trong hòa bình chân

chính

Độc lập dân tộc gắn liền với

ấm no, tự do, hạnh phúc củanhân dân

Lại

Không có gì quý hơn độc lập, tự do

Là tư tưởng,

là lẽ sống,

là học thuyết của Hồ Chí Minh

Đó là lý do chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của nhân dân Việt Nam, đồng thời cũng là nguồn động viên đối với các dân tộc bị áp bức trên

thế giới

-a.Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp

có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

- Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan

tên ở

Âu – Mỹ

Nôngdân gầnnhư chẳng

có gì,địa chủkhông cóvốn lớn

Thợthuyềnkhông cócông đoàn

Chủ không cótơrớt

b Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

- Độc lập dân tộc là mục tiêu trước mắt, là tiền đề để tiến lên thực hiện mục tiêu xã hội chủ nghĩa

- Xây dựng chủ nghĩa xã hội là bước phát

triển tất yếu, là điều kiện vững chắc để

bảo về và củng cố nền độc lập dân tộc

Bác khẳng định rõ hơn:

Chỉ có CNXH, CNCS mới giải phóng

được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới

khỏi ách nô lệ

Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do, thì độc lập

cũng chẳng có ý nghĩa gì

c Giải phóng dân tộc tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp

“Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia dân tộc Trong lúc này nếu không

giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những

toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, của giai cấp đến vạn năm

cũng không đòi lại được”

quyền tự do”

Là một chiến sĩ quốc tế chân chính, Người còn đấu tranh cho độc lập của tất

cả các dân tộc bị áp bức

II Tư tưởng Hồ Chí Minh về

cách mạng giải phóng dân tộc

Bao gồm một hệ thống gồm 6 luận điểm

được thể hiện trong các văn kiện:

Bản án chế độ thực dân Pháp

Đường cách mệnh Cương lĩnh chính trị

1 Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc

a) Tính chất và nhiệm vụ của CM ở thuộc địa

- Hồ Chí Minh chỉ ra mâu thuẫn chủ yếu xã hộiphương Tây khác phương Đông:

+ P.Tây: GCVS >< GCTS+ P.Đông: DT >< CNTD

=>Đối tượng của cách mạng ở thuộc địa là chủ nghĩathực dân và tay sai phản động

=>Yêu cầu bức thiết của nhân dân các nước thuộc địa

là độc lập dân tộc

- Tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạngthuộc địa là giải phóng dân tộc

Mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở các nước thuộc địa chưa phải là giành quyền lợi riêng biệt cho mỗi giai cấp ,

mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc.

Tức là: Mục tiêu là GPDT khỏi ách áp bức, bóc lột của CNĐQTD giành ĐLDT và thiết lập

chính quyền CM của ND

b Mục tiêu của cách mạng giải phóng

dân tộc

Những nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải

phóng dân tộc

2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản

a Rút bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó

Vua Hàm Nghi

Hoàng Hoa Thám Tôn Thất Thuyết

Vua Hàm Nghi

Chiếu Cần Vương

Hồ Chí Minh đánh giá về con đường cứu nước của:

+Phan Bội Châu: “Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.

+Phan Chu Trinh: “Chẳng khác gì xin giặc rủ lòng thương”

+Hoàng Hoa Thám: “ Vẫn nặng về cốt cách phong kiến”

Phan Bội Châu Phan Chu Trinh Nguyễn Thái Học

Khuynh hướng cứu nước theo hệ tư tưởng tư sản

b Đánh giá về cách mạng tư sản

Bìa bản tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ

“Cách mệnh thành công đã hơn 150 năm nay, nhưng công nông vẫn cứ cực khổ, vẫn

cứ lo tính làm cách mệnh lần thứ hai”

“Ấy là vì cách mệnh Mỹ là cách mệnh tư bản, mà cách mệnh tư bản là chưa phải cách mệnh đến nơi”

Cuộc tấn công phá ngục Baxti

“Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, sáng

tỏ và tin tưởng biết bao”

“ Chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”

( Hồ Chí Minh toàn tập, t 10, tr 128)

3 Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo

a Cách mạng trước hết phải có Đảng

Toàn cảnh Hội Nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (2/1930)

b Đảng Cộng sản Việt Nam là người lãnh đạo duy nhất đưa cách mạng nước ta đến thắng lợi

4 Lực lượng của cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc

Quan điểm của QTCS

Mét sè thµnh viªn cña Quèc tÕ céng s¶n Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, 2006.

5 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc

a.Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo

-GIỮA CÁCH MẠNG GiẢI PHÓNG DÂN TỘC

Ở THUỘC ĐỊA VÀ CÁCH MẠNG VÔ SẢN Ở CHÍNH QUỐC CÓ MỐI QUAN HỆ GẮN BÓ

HỮU CƠ, BÌNH ĐẲNG VỚI NHAU.

Theo Hồ Chí Minh:

- SỰ NGHIỆP GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở THUỘC ĐỊA LÀ

SỰ NGHIỆP CỦA CHÍNH NHÂN DÂN THUỘC ĐỊA,

ĐÓ LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH THẮNG LỢI CÁCH MẠNG

GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở THUỘC ĐỊA.

- CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở THUỘC ĐỊA KHÔNG NHỮNG

KHÔNG PHỤ THUỘC CÁCH MẠNG VÔ SẢN Ở CHÍNH QUỐC, MÀ NÓ

CÓ THỂ GIÀNH THẮNG LỢI TRƯỚC VÀ CÓ THỂ GIÚP ĐỠ

CÁCH MẠNG VÔ SẢN Ở CHÍNH QUỐC.

- Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, hà Nội,

Hỡnh ảnh con đỉa hai vòi đợc Nguyễn Aí Quốc sử dụng để chỉ mối quan hệ giữa CMGPDT ở thuộc địa với CMVS ở chính

quốc.

6 Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành bằng con đường cách mạng bạo lực

a Tính tất yếu của cách mạng bạo lực

“Trong cuộc đấu tranh gian khổ chông kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và bảo vệ chính

quyền”

b Tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tưởng nhân đạo và hoà bình

Yêu thương con người, yêu chuộng hoà bình, tự do, công lý, tranh thủ mọi khả năng hoà bình để giải quyết

xung đột, nhưng một khi không thể tránh khỏi chiến tranh, kiên quyết dùng bạo lực cách mạng, dùng khởi nghĩa và chiến tranh cách mạng để giành, giữ và bảo vệ hoà bình, vì độc

lập tự do

c Hình thái bạo lực cách mạng

Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến là nét đặc sắc,

là tư tưởng xuyên suốt và nhất quán của chủ tịch HCM về chiến tranh cách mạng

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.4, tr 480 -

1 2 3 4 5

Qu©n sù

ChÝnh trÞ

Kinh tÕ

V ăn hãa Ngo¹i giao

mới mẻ, sáng tạo, bao

gồm cả đường lối chiến

lược, sách lược và phương

pháp cách mạng

Thắng lợi của CM Tháng 8 và hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ

đã chứng minh

tính khoa học, sáng tạo của tư

tưởng Hồ Chí Minh về CM giải phóng dân tộc ở

Việt Nam

KẾT LUẬN

Làm phong phú học thuyết Mác – Lênin về cách mạng thuộc địa

Về lý luận cách mạng giải phóng dân tộc

Về phương pháp tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc

Làm chuyển hóa phong trào yêu nước, tạo điều kiện cho sự ra đời của