Bài giảng Tư tưởng Hồ Chí Minh: Chương 1 - ThS. Lê Thị Ngọc Hoa

Bài giảng "Tư tưởng Hồ Chí Minh - Chương 1: Cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh" giới thiệu cơ sở hình thành, quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh, giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh. Mời các bạn cùng tham khảo.

ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐÀ NẴNG

KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ

BỘ MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đà Nẵng_2018

CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Giảng viên: ThS LÊ THỊ NGỌC HOA Chương I

KẾT CẤU BÀI GIẢNG

Cơ sở hình thành

1 Cơ sở

khách quan

2 Nhân tố chủ quan

Cơ sở hình

thành TTHCM

Cơ sở Khách quan

Nhân tố Chủ quan

Bối cảnh lịch sử

(cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20)

Tiền đề lý luận

Bối cảnh lịch sử Việt Nam

Bối cảnh lịch sử Thế giới

Giá trị truyền thống của Dân tộc VN

Tinh hoa văn hóa nhân loại

Chủ nghĩa Mác- lênin Tài năng, trí tuệ

Nhân cách Đạo đức

a Bối cảnh lịch sử hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

* Bối cảnh lịch sử Việt Nam

Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp

Nhà Nguyễn ký với Pháp

hiệp ước Patơnốt 1884

- Thực dân pháp tiến hành xâm lược và đặt ách

đô hộ trên đất nước ta

Triều đình nhà Nguyễn đầu hàng thực dân Pháp

- Các phong trào yêu nước phát triển mạnh mẽ, nhưng đều thất bại

Chiếu Cần Vương Phan Bội Châu Phan Châu Trinh Vua Hàm Nghi

Thực tiễn đất nước đã giúp Nguyễn Tất Thành có những bài học kinh nghiệm quý báu, làm hành trang cho Người trước khi ra đi tìm

đường cứu nước

Bến cảng Nhà Rồng – Nơi Nguyễn Tất Thành

ra đi tìm đường cứu nước (6/1911)

* Bối cảnh thời đại

- Chủ nghĩa tư bản độc quyền đã xác lập được sự thống trị của chúng trên phạm vi toàn thế giới + Thế giới xuất hiện thêm mâu thuẫn mới:

THUỘC ĐỊA ĐẾ QUỐC

+ Vấn đề thuộc địa trở thành vấn đề quốc tế lớn

Các nhà khai sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin

+ Chủ nghĩa Mác – Lênin ra đời, phát triển sâu rộng và thâm nhập vào phong trào cách mạng thế giới

=> Trở thành hệ tư tưởng tiên tiến của thời đại

- Năm 1917, cách mạng Tháng Mười Nga thắng lợi

Hồ Chí Minh: Nhân dân An Nam mu ố n làm cách m ạ ng ph ả i đi theo

Cách m ạ ng Tháng Mư ờ i Nga

b) Những tiền đề tư tưởng – lý luận

Tiền đề

tư tưởng - lý luận

Giá trị Truyền thống

Dân tộc

Tinh hoa Văn hóa Nhân loại

Chủ nghĩa Mác - Lênin

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy

lại sôi nổi, nó kết thành một làn

sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”

(Hồ Chí Minh toàn tập – Tập 6, tr.171)

- Thứ nhất, Chủ nghĩa yêu nước

* Giá trị truyền thống dân tộc

- Thứ hai, Tinh thần đoàn kết nhân nghĩa thủy chung, tương thân tương ái

Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng

Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

Văn miếu Quốc Tử Giám

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

- Thứ ba, Truyền thống lạc quan yêu đời, cần cù dũng cảm thông minh,

ham học hỏi, quý trọng hiền tài

Khổng Tử

- Thứ nhất, Văn hóa phương Đông

* Tinh hoa văn hóa nhân loại

Nho giáo

ƯU ĐIỂM: Triết lý hành động,

tư tưởng nhập thế, hànhđạo, giúp đời, mong muốnmột xã hội bình trị (một xãhội không sợ thiếu chỉ sợkhông công bằng), tư tưởngtrọng dân, đề cao văn hóa,

lễ giáo, đã tạo nên truyềnthống hiếu học, tu thândưỡng tính

• HẠN CHẾ: Phân chia

xã hội thành đẳng

cấp, yêu cầu sự phục

tùng tuyệt đối của kẻ

dưới đối với người

trọng nam khinh nữ,

coi khinh lao động

chân tay.

Chân gót sen

Phật giáo

- ƯU ĐIỂM: Tư tưởng vị tha, từ bi hỉ xả, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân; tinh thần dân chủ bình đẳng chất phác chống phân chia xã hội thành đẳng cấp, chủ trương sống có đạo đức, trong sạch, giản dị chăm làm điều thiện; đề cao lao động, chống lười biếng; chủ trương sống gắn bó với dân với nước

mà theo đạo thì ngày càng bớt, bớt rồi lại bớt, bớt đến mức

vô vi”

Theo Hồ Chí Minh: Học thuyết Tam dân có những điểm phù hợp với điều kiện của nước ta

HỌC THUYẾT TAM DÂN CỦA TÔN TRUNG SƠN

Bìa bản tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ

Tượng nữ thần tự do – biểu tượng cho cuộc

chiến tranh giành đôc lập của nhân dân Mỹ năm

1776

* Văn hóa phương Tây

* Chủ nghĩa Mác - Lênin

F.Engels

Chủ nghĩa Mác - Lênin cơ sở thế giới quan và phương pháp luận

của tư tưởng Hồ Chí Minh

Phương pháp duy vật biện chứng

Tư tưởng

Hồ Chí Minh phát triển

về chất

Tư tưởng

Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng

Mác - Lênin

Tính khoa học sâu sắc

Tính cách mạng triệt để

2 Nhân tố chủ quan

Phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh

Nghị lực phi thường

Có mục đích, lẽ sống cao thượng

Các giai đoạn trong quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

1945 - 1969

Tiếp tục phát triển và hoàn thiện

1930 - 1945

Giữ vững quan điểm, kiên trì

con đường đã xác định cho

Sông Lam – Núi Hồng

Người về thăm quê

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước

và chí hướng cứu nước.

Hoàng Trù quê mẹ

và làng Sen quê cha

QUÊ HƯƠNG NGHĨA TRỌNG TÌNH CAO NĂM MƯƠI NĂM ẤY BIẾT BAO NHIÊU TÌNH

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cứu nước.

Quê hương và gia đình

là cái nôi nuôi dưỡng

tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng của Hồ Chí Minh

Nguyễn Sinh Cung lúc còn nhỏ

thường được nghe cha và các

bạn của ông bàn về thế sự

Nguyễn Tất Thành khi học tại trường Quốc học Huế

Nguyễn Tất Thành tham gia phong trào chống thuế Trung Kỳ (1908)

1 Thời kỳ trước năm 1911: Hình thành tư tưởng

yêu nước và chí hướng cứu nước.

Ngày 5/6/1911, tại bến cảng

Nhà Rồng, người thanh niên

yêu nước Nguyễn Tất Thành

đã lên chiếc tàu buôn của

Pháp (Latusơ Têrơvin)

sang phương Tây

tìm đường cứu nước

2 Thời kỳ từ năm 1911 – 1920: Tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc

Pháp

(1911, 1917-1923) (1913)Mỹ (1913 - 1917)Anh (1923 - 1924)Liên Xô Trung Quốc(1924 –1927, 1929 - 1933)

Hội nghị Véc-xây của các nước đồng minh thắng trận

1919 Bản yêu sách 8 điểm của Nguyễn Ái

Quốc gửi tới Hội nghị Véc-xây

Bản sơ thảo lần thứ nhất

NHỮNG LUẬN CƯƠNG

VỀ CÁC VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ THUỘC ĐỊA

V.I LấNIN

Lênin và tác phẩm thông qua tại đại hội II của Qu ốc tế Cộng sản (1920)

đã tác động mạnh mẽ đến t tởng của Nguyễn Ái Quốc

Nguy ễn Ái Quốc tại đại hội Tua

tháng 12 n ăm 1920

6/1911 1917 1919 7/1920 12/1920 Thời gian

Mức độ

CHUẨN BỊ

VỀ TƯ TƯỞNG VÀ CHÍNH TRỊ

TRIỆU TẬP HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG

3 Thời kỳ từ năm 1921 – 1930: Hình thành cơ bản tư tưởng

về cách mạng Việt Nam

Báo “Người cùng khổ” (1922) Bìa cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)

* TRUYỀN BÁ LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

C ộng sản đoàn (2/1925) Tâm tâm xã (1923) Hội Việt Nam cách mạng thanh niên (6/1925)

“Là quả trứng mà ở

đó sẽ nở ra con chim non cộng

sản”

N g

* CHUẨN BỊ VỀ TỔ CHỨC VÀ CÁN BỘ

Bìa cuốn Đường

kách mệnh

Ngưêi më c¸c líp huÊn luyÖn chÝnh trÞ t¹i Qu¶ng Ch©u

(Trung Quèc)

NguyÔn Ái Quèc Lª Hång S¬n Hå Tïng MËu

Bià cuốn Đường

CN Mác – Lênin đã thâm nhập vào VN

Đường kách mệnh Bản án chế độ TD Pháp Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT Trưởng tiểu ban NC TĐịa

Báo Người cùng khổ

1920 1921 1922 1923 1925 1927 1929 Thời gian

Đường kách mệnh Bản án chế độ TD Pháp Viết cho báo Sự thật, TC thư tín QT Trưởng tiểu ban NC TĐịa

Báo Người cùng khổ

1920 1921 1922 1923 1925 1927 1929 Thời gian

Nhµ ngôc Victoria ë Hång K«ng, n¬i Ngêi bÞ giam (1931 – 1933) vµ

NguyÔn ¸i Quèc khi võa ra khái nhµ tï

4 Thời kỳ từ 1930 – 1945: Thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng

28.1.1941, Nguyễn ái Quốc đặt chân tới biên giới n ước ta

ở cột mốc 108 tại Hà Quảng, Cao Bằng sau 30 năm xa cách

Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập sáng ngày 2/9/1945 tại quảng trường Ba Đình, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.4, tr 480 -

5 Thời kỳ từ 1945 – 1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện.

5 Thời kỳ từ 1945 – 1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện.

Lớp bình dân học vụ Tổng tuyển cử

“Hũ gạo tiết kiệm”

5 Thời kỳ từ 1945 – 1969: Tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn thiện.

Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (19/12/1946)

- Hå ChÝ Minh toµn tËp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2000, t.4, tr 480 -

III Giá trị của Tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường

giải phóng và phát triển dân tộc

- Là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam

- Là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của

cách mạng Việt Nam

- Phản ánh khát vọng thời đại

- Tìm ra các giải pháp đấu tranh giải phóng loài người

- Cổ vũ các dân tộc đấu tranh vì mục tiêu cao cả