cho xư h i là m t yêu c u c p thi t
S nghi p giáo d c v i m c tiêu “Nâng cao dân trí, đào t o nhân l c và
b i d ng nhân tài” cho đ t n c, luôn đ c s quan tâm c a ng, Nhà
n c và toàn xư h i Giáo d c đ c coi là qu c sách hàng đ u, kh ng đ nh
đ u t cho giáo d c là đ u t cho phát tri n, toàn xư h i đ t nhi u k v ng vào s phát tri n c a s nghi p giáo d c, vào vi c đào t o ngu n nhân l c trí
tu cho s phát tri n m nh m c a đ t n c Vi c đ i m i trong h th ng giáo
d c các c p hi n nay n c ta đang là m c tiêu c a chi n l c phát tri n đ t
n c, trong đó giáo d c ti u h c m t b c h c n n t ng c a giáo d c ph thông trong h th ng giáo d c qu c dân có ý ngh a r t quan tr ng
S phát tri n hình thái c th , sinh lý nói chung và phát tri n trí tu nói riêng c a tr là n n t ng cho s phát tri n n ng l c trí tu sau này c a chúng
Do đó l nh v c này c n đ c quan tâm nghiên c u m t cách c b n đ quá trình phát tri n c a nó đ t t i u Vì v y, vi c đ i m i giáo d c ph thông nói chung và giáo d c b c ti u h c nói riêng không ch là quan tâm đ i m i v
n i dung, ch ng trình, sách giáo khoa, đ i m i ph ng pháp, trang thi t b
d y h c hi n đ i mà còn quan tâm đ n vi c nghiên c u nh ng đ c đi m sinh
h c theo l a tu i và n ng l c trí tu c a h c sinh, nh m thích ng v i nh ng
đ nh h ng đ i m i k trên
Trang 2Th c t trong nh ng n m g n đây, đư có nhi u công trình nghiên c u các ch s hình thái và sinh lý c a tr em Vi t Nam, ch y u là trên đ i t ng
h c sinh và đư tr thành v n đ đ c nhi u ng i quan tâm, không ch đ i v i các nhà sinh h c mà còn đ i v i các nhà y h c, tâm lý h c - giáo d c h c, xư
h i h c và vi c nghiên c u đ c ti n hành theo các góc đ , ph ng pháp nghiên c u khác nhau K t qu các nghiên c u đư cho ra m t ph thông tin khá đa d ng v các l nh v c tâm lý- giáo d c, sinh lý trí tu , th l c,… M c
dù v y, n c ta vi c nghiên c u v các ch s sinh h c và trí tu c a h c sinh ti u h c các vùng mi n khác nhau, đ c bi t là các đ a ph ng vùng sâu, vùng xa còn phi n di n và thi u tính h th ng i u này đư có nh ng nh
h ng nh t đ nh đ n s phát tri n đ ng đ u v giáo d c ti u h c gi a các vùng mi n trong toàn qu c
tìm hi u th c tr ng, hình thái và các giá trí sinh lý ch c n ng m t s
h c quan trong c th ng i h c sinh ti u h c, nh m th c hi n t t vi c đ i
m i giáo d c hi n nay chúng tôi th c hi n đ tài nghiên c u " M t s đ c
đi m v hình thái và sinh lý c a h c sinh Tr ng Ti u h c Xuân Hòa- th
xã Phúc Yên - t nh V nh Phúc "
2 M c tiêu c a đ tài
- ánh giá th c tr ng m t s ch tiêu v hình thái, sinh lý và quy lu t
t ng tr ng c th c a h c sinh tr ng ti u h c Xuân Hòa- Phúc Yên- V nh
Phúc
- Các s li u thu đ c qua nghiên c u có th s d ng làm d li u tham chi u trong gi ng d y y, sinh h c trong nhà tr ng
- Cung c p các s li u v m t s ch s hình thái, sinh lý c b n, góp
ph n xây d ng các ch s sinh h c ng i Vi t Nam trong giai đo n hi n nay
3 Nhi m v c a đ tài
- Nghiên c u s t ng tr ng m t s ch s v hình thái và th l c c a
Trang 3tr em đ tu i 6-10 Tr ng ti u h c Xuân Hòa- Phúc Yên- V nh Phúc
- So sánh m t s ch s hình thái và th l c c a HS nam và HS n
Tr ng ti u h c Xuân Hòa- Phúc Yên- V nh Phúc
- Nghiên c u s thay đ i th i gian c m giác – v n đ ng c a h c sinh
- a ra m t s ý ki n đóng góp cho s phát tri n n ng l c trí tu đ i
v i h c sinh ti u h c và đ ra các ph ng pháp d y h c m i phù h p v i trí
tu c a các em
Trang 4N I DUNG
CH NG 1 T NG QUAN TÀI LI U
1.1 Hì nh thái vƠ các ch tiêu đánh giá
Hình thái và th l c là khái ni m ph n ánh đ c đi m, c u trúc t ng h p
c a c th , có liên quan ch t ch t i s c lao đ ng và th m m c a con ng i
S phát tri n hình thái g n li n v i s v n đ ng các ho t đ ng c a con ng i
Ph n ánh m c đ phát tri n t ng h p c a h th ng c quan trong m t c th
hoàn ch nh th ng nh t
Các ch tiêu v hình thái th l c mang tính đ c thù v m t gi i tính,
ch ng t c, l a tu i, ngh nghi p trong môi tr ng s ng nh t đ nh Trong m i quan h gi a môi tr ng và s c kho các thông s hình thái th l c đ c coi
là th c đo s c kho , kh n ng lao đ ng và h c t p c a m i con ng i Nghiên c u và ng d ng các ch s hình thái, th l c đ c ph bi n r ng rưi
trong các l nh v c nh y h c, th thao, giáo d c
Vi c nghiên c u hình thái th l c ngày càng phát tri n đánh giá th
l c ng i ta dùng các ch tiêu khác nhau, tùy vào m c đích nghiên c u mà l a
ch n các ch tiêu riêng Các ch tiêu v hình thái, th l c đ c l a ch n trong
đ tài này là: chi u cao, tr ng l ng, vòng ng c, BMI, Pignet
1.1.1 L c s nghiên c u v hình thái th l c c a tr em trên th gi i
M t trong nh ng v n đ đ c nhi u ng i quan tâm khi nghiên c u con ng i là hình thái T th k th XIII Tenon đư coi cân n ng là m t ch s quan tr ng đ đánh giá th l c [22] Sau này các nhà gi i ph u h c kiêm h c
s th i ph c h ng Leonard De Vinci, Mikenlangielo, Raphael đư tìm hi u r t
k c u trúc và m i t ng quan gi a các b ph n trong c th ng i đ đ a lên tác ph m h i h a M i quan h gi a hình thái và môi tr ng c ng đư đ c nghiên c u t ng đ i s m mà đ i di n là nhà nhân tr c h c Ludman, Nold và
Volanski [5]
Trang 5Nh ng nghiên c u v s t ng tr ng và phát tri n c a tr em đ u tiên vào kho ng gi a th k XVIII Quy n sách đ u tiên v s t ng tr ng chi u dài ng i “Wachstum der ménchen in die Lange” c a J.A.Stoeller đ c
xu t b n Magdeburg ( c) vào n m 1729, tr c khi có sách giáo khoa b nh
h c tr em c a Rosen von Rosenstein (1753) Tuy nhiên, các nghiên c u này
ch a có s li u đo đ c c th
Nghiên c u đ u tiên v s t ng tr ng c a tr em đ c trình bày trong
lu n án ti n s c a Christian Friedrich Jumpert Halle ( c) n m 1754 Trong đó đư trình bày các s li u đo đ c v cân n ng, chi u cao và các đ i
l ng khác c a m t lo t tr trai và tr gái t 1-25 tu i t i các tr i m côi hoàng gia Berlin và m t s n i khác c ây là công trình đ c nghiên
c u theo ph ng pháp c t ngang (Cross- Sectional Study), là ph ng pháp
đ c dùng ph bi n do có u đi m là r ti n, nhanh và th c hi n đ c trên nhi u đ i t ng cùng m t lúc [5]
Nghiên c u d c đ u tiên v chi u cao đ c th c hi n b i Philibert Guéneau de Montbeilard con trai c a mình t n m 1759-1777 Trong 18
n m liên t c, m i n m đ c đo 2 l n cách nhau 6 tháng ây là m t ph ng pháp t t nh t đư đ c ng d ng cho đ n nay T đó Thompson đư đ a ra khái
ni m t c đ t ng tr ng (growth velocity) vào trong nghiên c u v t ng
tr ng(Auxology), cùng v i 2 đ i l ng khác c a t ng tr ng là chi u cao và cân n ng nh là nh ng ch tiêu v s c kh e, đư đ c s d ng trong các nghiên c u v t ng tr ng tr c đó
N m 1892 Louis- Réné villermé (1782-1863) ng i sáng l p ra ngành
y t c ng đ ng Pháp đư đ a ra quan ni m t ng tr ng “T ng tr ng là t m
g ng ph n chi u c a đi u ki n xư h i” M t nghiên c u t ng t theo
h ng s c kh e công c ng đư đ c Edewin Chadwick th c hi n Anh n m
1883, trong đó ông đư trình bày t m vóc nh bé tr em đang làm vi c trong
Trang 6các nhà máy d t mi n B c n c Anh và nêu lên c n ph i c i cách xư h i,
c i thi n đi u ki n và th i gian làm vi c cho t t h n H ng nghiên c u này
v n đ c ti p t c cho đ n nay và ng i ta s d ng chi u cao c a tr em và
ng i tr ng thành nh m t ch s đ đánh giá tình tr ng dinh d ng và xư
h i T đó nêu lên quy lu t t ng tr ng theo th i gian
Nghiên c u t ng tr ng c ng đ c s d ng trong y t h c đ ng Nghiên c u đ u tiên th c hi n Carlschule( c) t 1772 -1794 S l ng
h c sinh đ c đo là 92 8 tu i, t ng lên 442 15 tu i và gi m xu ng 155
21 tu i ây là m t nghiên c u d c khá l n
1.1.2 Các nghiên c u v hình thái và th l c c a tr em Vi t Nam
L ch s n c ta b th c dân Pháp xâm l c và đô h nhi u n m nên y t
và giáo d c h n ch , vi c quan tâm ch m sóc s c kho cho nhân dân còn g p nhi u khó kh n
Nh ng nghiên c u đ u tiên v ch s sinh h c tr em đ c b t đ u t
nh ng n m 1930 t i ban nhân tr c h c thu c vi n Vi n ông Bác C
Nh ng k t qu nghiên c u Vi t Nam th i k này đ c ti n hành h u
đi u tra đ c đi m hình thái sinh lý con ng i m i có đi u ki n phát tri n, làm
c s cho gi ng d y và nghiên c u b môn gi i ph u trong l nh v c y h c ,s
ph m…Nh ng n m 60 tr đi các công trình đi u tra c b n đ c t ng c ng
Trang 7v s l ng, quy mô và đ t đ c các k t qu đáng k trên các đ i t ng khác nhau v l a tu i, gi i tính và thành ph n dân t c [5]
Nh ng n m 1967 và 1972 ti n hành hai h i ngh v nhân tr c h c Vi t Nam là nh ng s ki n l n trong ngành nhân tr c h c T i đây, nhi u công trình nghiên c u đ c báo cáo th ng kê và đư có nhi u k t lu n quan tr ng
c n thi t v ch s ng i Vi t Nam lúc b y gi Các công trình nghiên c u đư
đ c ghi nh n và t p h p l i trong cu n sách “H ng s sinh h c Vi t Nam” làm c s so sánh, đánh giá cho nhi u ngành nghiên c u khác nhau Cùng v i
đó Nguy n Quang Quy n cho xu t b n cu n “Nhân tr c h c và nh ng ng
d ng nghiên c u trên c th ng i Vi t Nam”, đ c coi là cu n sách đ u tay cho nh ng ng i nghiên c u nhân tr c h c Vi t Nam [21]
T sau 1975 thì các công trình nghiên c u v hình thái sinh lý ng i
Vi t Nam đ c tri n khai r ng rưi trên toàn qu c v i nh ng quy mô công trình nghiên c u khác nhau: 1975-1978 Tr n V n D n, Nguy n Xuân Côn, nghiên c u trên h c sinh 15-18 tu i m t s vùng Hà N i, H i Phòng Phan H ng Minh và c ng s nghiên c u trên h c sinh 7-17 tu i Hoàng Liên
S n, B c Thái, V nh Phú, H u Giang
N m 1980 oàn Yên và các c ng s nghiên c u ch s v chi u cao, cân
n ng ng i Vi t Nam và đ a ra các nh n xét so sánh v i các ch s khác
Nh ng n m 1986 V H ng và c ng s biên so n cu n Atlat nhân tr c
h c ng i Vi t Nam trong l a tu i lao đ ng
N m 1980-1990 Th m Th Hoàng i p ti n hành nghiên c u d c trên
101 h c sinh Hà N i t 16-17 tu i và có nh n xét: chi u cao phát tri n m nh
nh t là lúc 11-12 tu i n và 13-15 tu i nam Cân n ng phát tri n m nh
nh t lúc 13 tu i n và 15 tu i nam
D án đi u tra c b n v k t qu b c đ u nghiên c u m t s ch tiêu sinh h c c a ng i Vi t Nam ư th ng kê đ c nhi u nghiên c u và so sánh
Trang 8v i H ng s sinh h c Vi t Nam 1975 v các ch tiêu hình thái, sinh lý c a nhi u vùng khác nhau trong nh ng n m 1990
Trong nh ng n m g n đây có nhi u nghiên c u v hình thái th l c c a
ng i Vi t Nam và đ c bi t là l a tu i h c sinh Các nghiên c u nh : Nghiên c u lu n án th c s c a Phó Th Bích H ng, nghiên c u s hi u bi t
m t s ki n th c s c kho sinh s n v thành niên c a h c sinh dân t c m t s
tr ng n i trú t nh S n La Lu n án th c s c a Nguy n Th Lan: nghiên c u
m t s ch tiêu v th l c sinh lý tu i d y thì c a các em gái, trai thu c m t
s dân t c ít ng i t i V nh Phúc-Phú Th …Các nghiên c u cho th y các em thành ph , th xư có t m vóc th l c phát tri n h n các em vùng nông thôn
ng th i tu i d y thì c a các em ngày càng đ n s m h n n c ta trong
th i kì đ i m i, kinh t có nh ng b c phát tri n nh y v t, đ i s ng nhân dân ngày càng đ c nâng cao đ ng th i d n đ n s khác bi t các ch s hình thái sinh lý gi a nam và n , gi a thành th và nông thôn, gi a đ ng b ng và mi n núi là t ng đ i rõ r t Nh ng nghiên c u v các em l a tu i h c sinh, nh ng
ch nhân t ng lai c a đ t n c c n đ c th ng xuyên và ti n hành sâu r ng
h n Chính nh ng nghiên c u này s đóng góp cho y t , giáo d c và đ t yêu
c u c th cho vi c ch m sóc s c kho ph c v và nâng cao đ i s ng cho nhân dân Nh ng công trình nghiên c u s là ngu n thông tin cho vi c nâng cao t m vóc th l c c a h c sinh, sinh viên, ngu n l c t ng lai c a đ t n c
1.2 Sinh lý và các ch tiêu đánh giá
1.2.1 c đi m tâm, sinh lý c a h c sinh ti u h c
Th gi i tâm lý c a các em r t phong phú và đa d ng Không th coi tr
em là ng i l n thu nh , càng không th coi chúng nh t gi y tr ng, m t t m
b ng s ch mà nhà s ph m mu n v lên đó cái gì c ng đ c Tr em là tr
em, nó đư có nh ng ti n đ xác đ nh nào đó cho s phát tri n và có nhi u bí
n đang ch s phát hi n c a các ho t đ ng t duy s ph m, các tác đ ng giáo
Trang 9d c - đào t o Các ho t đ ng này làm b c l nh ng cái bí n đ c i t o chúng
theo m c đích c a mình [1]
Theo nguyên lý phát tri n, s hình thành- phát tri n bao gi c ng đi theo qui lu t t th p đ n cao, t đ n gi n đ n ph c t p, có s thay đ i v
l ng d n đ n ch t thay đ i, có s đ t bi n đ t o ra ch t m i b ng s đ u tranh gi a các m t đ i l p S phát tri n đó di n ra theo quy lu t nh sau [1]:
Tr càng nh , c ng đ phát tri n càng l n, t c đ phát tri n
càng nhanh, sau đó y u đi và ch m d n
Có s phát tri n không cân đ i và không đ ng đ u gi a các y u
t trong c u t o tâm - sinh lý
S phát tri n th ch t c a h c sinh ti u h c có nh ng đ c đi m sau:
- Th l c c a các em phát tri n t ng đ i êm , đ ng đ u Chi u cao
m i n m t ng trên d i 4cm, tr ng l ng c th t ng m i n m t ng trên d i 2kg B x ng đang giai đo n c ng d n nh ng còn nhi u mô s n Vì th ,
c n quan tâm đ n th đi, đ ng, ng i, ch y, nh y c a các em đ đ phòng cong, v o, g y x ng tr Tránh đ các em mang, xách nh ng v t quá n ng, tránh đ các em vi t lâu, làm nh ng vi c quá t m gây m t m i cho các em
Trang 10đ c gi l i trong su t đ i ng i [7] Kh n ng kìm hưm (kh n ng c ch )
c a h th n kinh còn y u, trong khi đó b nưo và h th n kinh c a các em đang phát tri n đi d n đ n hoàn thi n nên các em d b kích thích
- Tim c a các em đ p nhanh (8590 l n/phút) [7], m ch máu t ng
đ i m r ng, huy t áp đ ng m ch th p, h tu n hoàn ch a hoàn ch nh, vì v y
c n tránh gây cho các em nh ng xúc đ ng m nh tiêu c c làm nh h ng đ n
tr c ti p tác đ ng vào giác quan c a ta con ng i, c m giác là m c đ đ nh
h ng s khai, đ n gi n nh t mang b n ch t xư h i- l ch s , đ c phát tri n
nh ho t đ ng - giao ti p Trong c ch sinh lý c a nó, ngoài h th ng tín
hi u th nh t ra, còn có c c ch thu c h th ng tín hi u th hai C m giác đóng vai trò là c s cho m i ho t đ ng nh n th c c a con ng i C m giác
có các đ c đi m c b n nh mang tính xã h i - l ch s , có tính quá trình, ph n ánh m t cách tr c ti p t ng thu c tính riêng r c a s v t, hi n t ng Ngôn
ng có tác d ng làm t ng hay gi m c m giác [1]
- Tri giác
Tri giác là m t quá trình tâm lý ph n ánh m t cách tr n v n các thu c tính b ngoài c a s v t và hi n t ng trong th c t i khách quan khi chúng đang tr c ti p tác đ ng vào giác quan c a ta c hình thành trên c s các
c m giác, tri giác có nh ng đ c đi m c b n nh : tính tr n v n, tính k t c u,
tính tích c c Tri giác có vai trò tích c c trong vi c đi u ch nh hành đ ng c a
con ng i Có th coi tri giác nh m t quá trình, m t hành đ ng hay m t ho t
đ ng nh n th c [1]
Trang 11Tri giác c a h c sinh ti u h c mang tính ch t đ i th , ít đi sâu vào chi
ti t mang tính không ch đ ng Do đó, các em phân bi t nh ng đ i t ng còn
ch a chính xác, d m c sai l m, có khi còn l n l n Thí d , không nên ngh
r ng h c sinh ti u h c (l p 1, l p 2) ch a có kh n ng phân tích, tách các d u
hi u, các chi ti t nh c a đ i t ng nào đó V n đ là ch khi tri giác, s phân tích m t cách có t ch c, và sâu s c h c sinh các l p đ u b c Ti u h c còn y u Nh v y là h c sinh th ng “thâu tóm” s v t v toàn b , v đ i th
đ tri giác Thí d : ng i ta cho các em xem m t b c tranh v con sóc r t đ p, sau khi c t b c tranh, yêu c u các em v l i thì các em không nh n th y r t nhi u chi ti t, các em h i nhau: con sóc lông màu gì? Có ria mép hay không?
1.2.4 M t s nghiên c u ch s sinh h c ph n x c m giác- v n đ ng
Ng i đ u tiên khai sinh ra khái ni m ph n x là ecac nhà tri t h c kiêm t nhiên h c ng i Pháp (1640) [18] Theo ông, ph n x là ph n ng
Trang 12c a c th đ i v i tác nhân kích thích tác đ ng vào nó và do “linh khí” c a
đ ng v t gây ra, ph n x là s ph n ánh c a c m giác thành v n đ ng
Cabanit (th k XVIII) c ng xác đ nh vai trò c a nưo đ i v i ho t đ ng
t duy, nh ng quan ni m c a ông r t đ n gi n Theo ông thì nưo tiêu hoá
c m giác và bài ti t t duy m t cách h u c T ng t nh v y, Vóc (th k
XVIII) cho r ng nưo ti t ra t duy đ i lo i nh gan ti t ra m t, th n ti t ra n
-c ti u [14]
Nh v y tr c th k XIX các tác gi tuy đư có nh ng quan đi m duy
v t v th n kinh c p cao nh ng quan đi m c a h còn mang tính ch t ch quan và đ n gi n
Sechenov (1829-1905) [18] cho r ng vi c hình thành ph n x không ch
có s tham gia c a h ng ph n mà còn có s tham gia c a c ch Trong tác
v i c s c a các th c nghi m sâu s c Ông là ng i khai sinh ra khái ni m
“Ph n x có đi u ki n” và coi nó là đ n v c b n c a ho t đ ng th n kinh c p cao đ ng v t và ng i [18]
Nghiên c u v ph n x c m giác - v n đ ng trên ng i Vi t Nam đư
đ c các nhà sinh lý h c, y h c và tâm lý h c quan tâm [18] Tuy nhiên do
ph ng pháp nghiên c u không gi ng nhau nên k t qu thu đ c có s khác
nhau [18]
Công Hu nh và c ng s đư nghiên c u th i gian ph n x c m giác -
v n đ ng c a thanh thi u niên t 6 đ n 18 tu i khu v c Nam, B c sân bay Biên Hòa và xư V n Phúc Hà ông Ông cho th y th i gian ph n x c m giác
Trang 13- v n đ ng gi m d n theo tu i, càng l n (không quá 18 tu i) th i gian ph n x càng ng n i u này, ch ng t qui trình x lý thông tin ngày càng t t h n theo l a tu i Ph ng pháp đo c a Công Hu nh do d a vào k thu t x lý
trên máy vi tính, cho phép xác đ nh chính xác th i gian ph n x th giác và
thính giác - v n đ ng đư đ c nhi u tác gi s d ng [17]
Nghiên c u c a T Thuý Lan và c ng s v th i gian ph n x th giác -
v n đ ng và thính giác- v n đ ng c a h c sinh- sinh viên t 15 đ n 21 tu i cho th y, th i gian ph n x th giác- v n đ ng và thính giác- v n đ ng t ng
d n theo l a tu i và có liên quan đ n gi i tính, trong đó th i gian ph n x
n dài h n so v i nam [13]
Tr n Th Loan [17] đư nghiên c u th i gian ph n x c m giác- v n
đ ng c a h c sinh ph thông K t qu cho th y th i gian ph n x c m giác-
v n đ ng c a nam và n bi n đ ng theo th i gian, gi m d n t 6 đ n 14 tu i
K t qu này phù h p v i nghiên c u c a T Thuý Lan [13]
Trang 14CH NG 2: I T NG VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U
2.1 i t ng nghiên c u
H c sinh đ tu i t 6 (h c sinh l p 1) đ n 10 (h c sinh l p 5) có tr ng
thái tâm lý và s c kho bình th ng, không có các d t t v tai, m t
T ng s đ i t ng nghiên c u là 300 h c sinh, trong đó có 150 h c
sinh nam và 150 h c sinh n S phân b đ i t ng nghiên c u có th th y
Trang 15Phòng thí nghi m nhân h c, Trung tâm nhân h c và phát tri n trí tu , HQGHN
h c Xuân Hòa, Th xư Phúc Yên Các ch s đ c nghiên c u
* Các ch s hình thái th l c: Chi u cao, cân n ng, vòng ng c, BMI,
n n ph ng, hai gót chân ch m vào nhau, hai tay buông th ng, sao cho 4 đi m
ch m, l ng, mông, gót chân ch m vào th c đo
- Chi u cao đ ng đ c tính theo đ n v là (cm)
*Ph ng pháp đo tr ng l ng:
- D ng cõn Laica c a Thu s , đ chính xác v i các cân chu n khác chia
v ch đ n 0,01kg t cân trên m t ph ng, yêu c u h c sinh b gi y dép, m c
Trang 16qu n áo m ng, đ ng th ng sao cho tr ng tâm c th r i vào đi m gi a c a
cân n v tr ng l ng là (kg)
* Ph ng pháp đo vòng ng c trung bình:
D ng c là th c dây Hàn Qu c o t th th ng đ ng, vòng th c
dây quanh ng c, vuông góc v i c t s ng đi qua x ng b vai phía sau và
m i c phía tr c o 2 k hít vào và th ra h t s c sau đó l y trung bình
c ng n v đo là (cm)
2.3.2.2 Ch s th l c
* BMI:
Tr ng l ng k t h p v i chi u cao đ ng, vòng ng c trung bình
s cho ta nh ng BMI, Pignet là c s quan tr ng đ đánh giá v t m vóc và
th l c BMI là ch s cho phép đánh giá th l c t ng đ i c a nh ng ng i
có chi u cao khác nhau BMI đ c đo b ng th ng s gi a tr ng l ng c th
Trang 17c a bàn phím M t nhìn lên màn hình Khi th y trên màn hình xu t hi n h
th ng đèn đ (đèn báo hi u) sáng lên thì dùng ngón tay đ t s n n xu ng phím Enter v i t c đ nhanh nh t đ t t đèn Thao tác này đ c l p l i 5 l n theo
th t đư đ c l p trình trên máy
- Ph ng pháp đo th i gian ph n x thính giác-v n đ ng: c th c
hi n ngay sau khi đo th i gian ph n x th giác-v n đ ng, các thao tác t ng
t nh nhau, nh ng ch khác là th y tín hi u đèn đ sáng lên b ng ti ng kêu
“tít” trên máy vi tính
Các k t qu c a hai th c nghi m trên đ c tính riêng cho m i l n đo và
trung bình c a c 5 l n cho m i th c nghi m
2.3.3 X lý s li u
X lỦ s li u b ng ph ng pháp th ng kê trong sinh h c
Các s li u sau khi thu th p đ t yêu c u, đ c nh p k t qu vào máy vi tính b ng ch ng trình Excel trong quá trình nh p, các s li u luôn đ c ki m tra đ đ m b o tính chính xác
Các s li u nh p đ y đ h t, đ c máy vi tính x lý theo các ch s sau:
s l ng, t l %, giá tr trung bình (X), sai s c a s trung bình (SD), h s
bi n thiên CV
Trang 18- Tính giá tr trung bình (X) : X =
n
Xix 1 i
Trang 19
CH NG 3 K T QU NGHIểN C U VÀ BÀN LU N
3.1 K T QU NGHIểN C U V HỊNH THÁI VÀ TH L C C TH H C
SINH
3.1.1 K t qu nghiên c u chi u cao c th c a h c sinh
Chi u cao đ c nghiên c u là chi u cao đ ng c a h c sinh, đây
là ch tiêu c b n trong vi c nh n xét đánh giá s phát tri n c th
3.1.1.1 K t qu nghiên c u v chi u cao đ ng c a h c sinh nam
K t qu nghiên c u v chi u cao đ ng c a nam đ c th hi n trong b ng 2
B ng 2 S bi n đ i chi u cao đ ng c a h c sinh nam theo tu i (cm)
Trang 20
Bi u đ 1 S bi n đ i chi u cao đ ng (cm) c a h c sinh nam theo tu i
Qua k t qu b ng 2 và các bi u đ 1 v chi u cao đ ng cho th y:
Nam HS 5 l a tu i trên có chi u cao TB là 126.1± 0.8 (cm) Chi u cao c a HS nam t ng d n theo l a tu i Lúc 6 tu i chi u cao trung bình
là 116.9± 0.8 (cm), đ n n m 10 tu i chi u cao trung bình là 138.4 ± 0.9 (cm) Trong vòng 5 n m chi u cao c a HS nam t ng thêm 21.5 (cm), trung bình
m i n m t ng thêm 4.3±0.1 (cm) Chi u cao c a các em nam t ng nhanh nh t
l a tu i 9 sang 10 đ t đ n 7.4 cm/n m
Trong t ng giai đo n phát tri n c a c th t c đ t ng chi u cao
c a HS không gi ng nhau i u này đ c th hi n trong bi u đ 1 và b ng 2
3.1.1.2 K t qu nghiên c u v chi u cao đ ng c a h c sinh n
K t qu nghiên c u v chi u cao đ ng c a n đ c th hi n trong b ng 3
Trang 21cm
Trang 22N HS 5 l a tu i có chi u cao TB là 123.5±0.8 (cm) Chi u cao c a HS n t ng d n theo l a tu i Lúc 6 tu i chi u cao trung bình là
115.1±0.6 (cm), đ n n m 10 tu i chi u cao trung bình là 136.8±0.8 (cm) Trong vòng 5 n m chi u cao c a các em t ng thêm 21.7 (cm), trung bình m i
n m t ng thêm 4.3± 0.2 (cm) Chi u cao c a HS n t ng nhanh nh t l a tu i
9 sang 10 đ t đ n 9.9± 0.1 cm/n m Nh v y, trong t ng giai đo n phát tri n
c a c th t c đ t ng chi u cao c a HS không gi ng nhau
3.1.1.3 So sánh chi u cao đ ng c a nam và n h c sinh
K t qu nghiên c u đ c trình bày trong b ng 4 và bi u đ 3
B ng 4 So sánh chi u cao đ ng c a nam và n h c sinh (cm)
Trang 230 20 40 60 80 100 120 140 160
nam nu
Bi u đ 3 S bi n đ i gi a chi u cao đ ng(cm) theo l a tu i và gi i tính
cm
0 2 4 6 8 10 12
nam nu
Bi u đ 4 M c t ng chi u cao đ ng(cm) c a HS theo l a tu i và gi i tính
Qua b ng 4 và bi u đ so sánh 3 và 4 cho th y:
Trong cùng đ tu i chi u cao trung bình c a nam cao h n n t
1.6cm 4.1 (cm) TB chung c a 5 l a tu i nam cao h n n là 2.6± 0.15 (cm)
đ
Trang 24Nguyên nhân là do HS nam hi u đ ng h n, chính vì v y ho t đ ng trao đ i
ch t nhanh d n t i s sinh tr ng s nhanh h n so v i HS n
Chi u cao HS nam t ng qua các n m là 2.97.4(cm) còn HS n chi u cao qua các n m t ng 2.19.9 (cm) Có nh ng đi u trên là do m t s
em n có bi u hi n d y thì đ n s m h n, giai đo n chi u cao t ng m nh là 9-
10 tu i các em nam giai đo n chi u cao t ng m nh c ng vào tu i 9-10 tu i,
nh ng th p h n so v i n Sau đó chi u cao c a các em còn ti p t c t ng cho
đ n 25 tu i nam và 21 tu i n
Chi u cao ph n ánh s l n lên c th trong đó y u t quy t đ nh
là s kéo dài x ng đùi và x ng ng chân Chi u cao c a c th đ c quy
đ nh b i các y u t di truy n, hocmon và ch u nh h ng c a đi u ki n môi
tr ng
3.1.2 K t qu nghiên c u tr ng l ng (cơn n ng) c th c a h c sinh
Tr ng l ng c th là ch tiêu th 2 không th thi u đ c trong
vi c đánh giá t m vóc và th l c c a ng i Vi t Nam nói chung và c a các
em h c sinh nói riêng Tr ng l ng là đ c đi m t ng h p bi u th m c đ , t
l h p th và tiêu hao n ng l ng So v i chi u cao, cân n ng ít ph thu c vào
y u t di truy n mà nó liên quan ch y u đ n đi u ki n dinh d ng M c dù cân n ng không nói lên t m vóc, nh ng s phát tri n c a nó liên quan đ n nhi u kích th c khác nhau c a c th do đó th ng đ c kh o sát nh m đánh giá th l c
3.1.2.1 K t qu nghiên c u tr ng l ng trung bình c a h c sinh nam
B ng 5 S bi n đ i tr ng l ng (kg) c a h c sinh nam theo tu i