Luận văn sư phạm Chất dân gian trong truyện đồng thoại của Tô Hoài

Nh năxétăv ă nhăh ngătoăl năc aăv nă h cădơnăgianăđ iăv iăv năh căthƠnhăv năVi tăNam,ăt ngăcóăỦăki nănh năđ nh nh ăsau:ă“V năh cădơnăgianălƠăc iăngu n,ălƠăb uăs aăm ănuôiăd ngăn năv nă h

TR NG I H C S PH M HÀ N I 2

KHOA GIÁO D C TI U H C

LÂM TH L CH

CH T DÂN GIAN TRONG TRUY N

NG THO I C A TÔ HOÀI

KHÓA LU N T T NGHI P I H C

Chuyên ngƠnh: V n h c thi u nhi

HÀ N I- 2017

TR NG I H C S PH M HÀ N I 2

KHOA GIÁO D C TI U H C

LÂM TH L CH

CH T DÂN GIAN TRONG TRUY N

NG THO I C A TÔ HOÀI

L I C M N

i h căS ăph m Hà N i 2

đ c bi tălƠăcôăgiáoă Th Huy n Trang - ng iăđưătr c ti păh ng d n, ch

ch năđ tài c a em s không tránh kh i nh ng thi u sót Em kính mong nh n

đ c s góp ý c a quý th y cô và các b năđ đ tài c a em th c s hoàn ch nh

L I CAM OAN

đ c s h ng d n, ch b o t n tình c a cô giáo - Th.S Th Huy n Trang

qu nghiên c u không trùng v i k t qu c a tác gi nào

Sinh viên

Lâm Th L ch

M C L C

M U 1

1 Lí do ch năđ tài 1

2 L ch s nghiên c u v n đ 2

3 M căđíchănghiênăc u 7

4 Nhi m v nghiên c u 7

5.ă iăt ng và ph m vi ngiên c u 7

6.ăPh ngăphápănghiênăc u 7

7 C u trúc khóa lu n 8

N I DUNG 9

CH NGă1: NH NG V Nă CHUNG 9

1.1 Gi i thi u v nhƠăv năTôăHoƠiăvƠătruy năđ ng tho i c a Tô Hoài 9

1.1.1 S ăl c v ti u s c aănhƠăv năTôăHoƠi 9

1.1.2 Quan ni m c aănhƠăv năTôăHoƠiăv truy năđ ng tho i 10

1.2 nhăh ng c aăv năh cădơnăgianăđ i v iăv năxuôiăhi năđ i Vi t Nam 15

CH NGă2:ăBI U HI N C A CH T DÂN GIAN TRONG TRUY N NG THO I C A TÔ HOÀI 19

2.1.ăVayăm năvƠăsángăt oăl iăc tătruy nădơnăgian 19

2.2 Sáng t o d a theo phong cách dân gian 33

2.3 K th a và sáng t o các mô típ dân gian 38

2.3.1 Mô típ sinh n th n kì 38

2.3.2 M t s mô típ dân gian khác 40

2.4 S d ng ngôn ng dân gian 42

2.4.1 S d ng ca dao, thành ng , t c ng 43

2.4.2 S d ng v n t dơnăgian,ăph ngăng 50

K T LU N 57

TÀI LI U THAM KH O 59

M U

1 Lí do ch n đ tài

1.1 Trongădòngăv năh c Vi t Nam hi năđ i, Tô Hoài đ c coi là m t cơyăđ i

bútăđ ngăth i, Tô Hoài có l lƠănhƠăv năgiƠuăch t chuyên nghi p b c nh t

S ngăđ năđơuăvi tăđ năđ y Vi c vi tăláchăđ i v i ông là m t th laoăđ ng

h ngăngƠy” Qu th t, chúng ta có th th yăTôăHoƠiăđưămi t mài sáng tác su t

h nă70ăn mănayăvƠăđưăchoăraăđ iăh n 170 tác ph m l n nh Ông thành công

s giúpăchúngătaăđánhăgiáăđ căđ yăđ h nănh ngăđóngăgópăc a ông v i n n

v năh căn c nhà Trong s nghi p sáng tác c a Tô Hoài có m t b ph n

luônăquanătơmăđ n b năđ c nh tu i vƠăđ căcoiălƠăng iăcóăcôngăđ t viên

g chăđ u tiên cho n năv năh c thi u nhi Vi t Nam hi năđ i

1.2 Truy năđ ng tho i đ c coi là th lo iăđ c bi t c aăv năh c thi uănhiăđưă

đ v t vô triăvôăgiácăđưăđ cănhơnăcáchăhóaăđ t o nên m t th gi i v aăh ă

đ u tiên vi t truy năđ ng tho i Vi t Nam Trong các s nghi păv năch ngă

d năđ i v i tr em mà ngay nh ngăng i l n tu i, nh ngăng iăđưălƠmăchaă

HoƠiăđưăsángăt o nên nhi u tác ph m sinh đ ng h p d năđ i v i bao th h

b năđ cănh :ăD Mèn phi u l u ký, Võ s b ng a, ám c i chu t, Chim

chích l c r ng Chính vì v yăTôăHoƠiăđ căxemălƠăng iăđiătiênăphongăvƠă

t oăđ căđ nh cao trong th lo i truy năđ ng tho i

1.3 Trong s hình thành và phát tri n n năv năh c c a m t dân t c, các sáng tácădơnăgianăluônălƠăc ăs n n t ng, v ng ch c c aăv năh c vi t.ăCácănhƠăv nă

v năh c Vi t Nam hi năđ i có r t nhi u tác gi tên tu iăđưăv n d ng sáng t o

ph ngăn iăôngăđưăt ngăđ tăchơnăđ n nên các sáng tác c a ông luôn mang

đ m ch t dân gian, đ c bi t là m ng sáng tác v truy n đ ng tho i dành cho

đ ng tho i c aăTôăHoƠiăđóălƠăcác tác ph m thu c th lo i này c a ông ch u

nƠoăđ kh ngăđ nhătƠiăn ngăvƠănh ngăđóngăgópătoăl n c aănhƠăv năTôăHoƠiă

2 L ch s nghiên c u v n đ

truy năđ ng tho i là m ng sáng tác khá thành công c a ông Nét n i b t trong

v đ i s ng c a các loài v t phongăphú,ăđaăd ng,ăđ c bi t có khá nhi u tác

choăđ n vi c s d ng ngôn t trong t ng câu chuy nầ Tr iăquaăcácăgiaiăđo n

phát tri n c aăv năh c Vi t Nam TôăHoƠiăđưăkh ngăđ nhăđ c v trí c a mình

C ngănh ănhi u th lo i sáng tác khác, truy năđ ng tho i c a Tô Hoài luônăđ c nhi u th h b năđ căđónănh n,ăyêuăthíchăvƠăđ c nhi u nhà nghiên

c u,ăphêăbìnhăv năh căđưăquanătơm,ătìmăhi u

NhƠăphêăbìnhăv năh c V ăNg c Phan trong cu n Nhà v n Vi t Nam

nh ănh ng truy n ng ngôn,ănh ngăth t không có tính ng ngôn chút nào: ông

c aăTôăHoƠiăth ng ph n chi u c nh s ng c aădơnănghèoăthônăquêầăNh ng

taănênăđ c theo con m t riêng, không nên phân bi tăng i v i v t, vì đó,ăv t

c ngălƠăng i,ăcóăng i, thì ng iăc ngăg nănh ăv tầăTôăHoƠiăcònăvi t nhi u

truy nănhiăđ ng, nh ng truy nănhiăđ ng c aăôngăcóăcáiăđ c s c là r t sinh

đ ng và dí d mầ”ă[26, tr 34]

Tr nă ìnhăNam đưănêuănh ng nh n xét r tăxácăđángăv m ng truy n

tu i 20ầăTôăHoƠiăcóăm t xê - ri sách vi t v các con v t: d , chu t, chim,

- Giáoăs ăHƠăMinhă c trong i tìm chân lý ngh thu t (NXB H i nhà

v n, 2014) có nh n xét: “TôăHoƠiăr t thu c tính n t c a m i loài, nh ngăđ ng

sungăs ngầăôngăc ngăquanăsátăgi i,ăk ăđ n t ng chi ti t, phân bi t chính xác

[6, tr.332]

đ căđáoătrongăvi c miêu t th gi i loài v t c a Tô Hoài: “Vi t v loài v t, Tô

th ănh ăChóăSói,ăCáo,ăTh r ng, Voi, H ầăÔngăchúăỦăđ n nh ng con v t

c aăconăng i.” [5, tr 43]

HƠă Minhă c c ngăb c l lòng m n ph căđ iă v iănhƠă v năcóănhi u

đóngăgópăchoăn năv năh c thi uănhiăn cănhƠ:ă“Ôngăc ngălƠănhƠăv năl n c a

thi uănhi.ăÔngăđ n v i các em b ng tâm h năng i ngh s ăÔngăđemăđ n cho

cu căđ i s còn dành cho tu iăth ,ăôngăcònălƠăng i k chuy n h ng thú và

- Vân Thanh đưăt ng có ý ki n nh n xét v ngôn ng trongăv năxuôiă

chíăv năh c s 9ăn mă2004)ăđưăcóănh ng nh năđ nh h t s c s cănét:ă“Cóăm t

l nhăv c mà m i khi nh căđ n Tô Hoài ta không th không nh căđ n là nh ng

tƠiănƠy,ăTôăHoƠiăđư đ t n t i v iăt ăcáchălà m t tác gi đángăn Ngoài D

chim gáy, Con mèo l i, Chuy n ông Gióng, o hoangầăY u t quan tr ng

đemăvƠoăch t du kí khi n b năđ c nh tu i v a h i h p theo dõi, v a thích thú

- Trong cu n Phong cách ngh thu t Tô Hoài, tác gi Mai Th Nhung

đưăđ aăraănh n xét v th gi i loài v t trong truy n c aăTôăHoƠiă“Trongăconă

đ ng”,ăcóă“phongăt c”ăvƠă“t p quán”ănh ăconăng i V y nên vi t v loài v t,

[24, tr 33]

- N mă2007,ăcu n Truy n ng n Vi t Nam l ch s - thi pháp - chân dung

Trongăđó,ăTôăHoƠiăđ c nh căđ n cùng v i các tác gi tên tu iănh ăNguy n

tr ngăngh thu t truy n ng năTôăHoƠiănh :ă“l i vi t thông minh, hóm h nh,

nétăgìăđóăgi ngăng i, quen thu c v iăng i Tô Hoài b t r t nhanh nh ng nét

đ cătr ngătrongătínhăcáchăc a chúng” “Truy n ng n Tô Hoài ch u nhi u nh

h ng c aăv năh cădơnăgian.ăNh ngăl i d n truy n, k t c u truy n, gi ngăđi u

ChíăPhèo,ăTôăHoƠiăđưăs d ng ngôn ng v năxuôiăđaăthanh,ăgi ngăđi u c a

ng i k hòa l n gi ngăđi u c a nhân v t.” [3, tr 232]

đ c păđ n đ n nhi u khía c nh khác nhau, song v n còn nh ng v năđ ch aă

đ c nghiên c u sơu.ă c bi t là vi c tìm hi u bi u hi n c a ch t dân gian

lu năv nănƠoănghiênăc u sâu v v năđ nƠy.ăDùăđơyălƠăl năđ u tiên ngiên c u

3 M c đích nghiên c u

cho thi u nhi

4 Nhi m v nghiên c u

c a Tô Hoài

5 i t ng và ph m vi ngiên c u

- iăt ng nghiên c u c aăđ tài là: Bi u hi n c a y u t dân gian

TôăHoƠiănh :

+) M t s truy n trong cu n Nh ng truy n hay vi t cho thi u nhi c a Tô

7 C u trúc khóa lu n

Ch ng 1 Nh ng v n đ chung

Ch ng 2 Bi u hi n c a ch t dân gian trong truy n đ ng tho i c a Tô Hoài

m tănhƠăv năVi t Nam n i ti ng Tên khai sinh c a ông là Nguy n Sen, ông

HƠă ôngă(nay là Hà N i) trong m tăgiaăđìnhăth th công nghèo, tuy nhiên

c, t nhăHƠă ôngă(nay thu căph ngăNgh aă ô,ăqu n C u Gi y, Hà N i)

nh tă(đơyălƠătênăghépăc aăhaiăđ a danh c aăquêăh ngăôngălƠăsôngăTôăL ch và

ph HoƠiă c.)

ôngăl năl n ki m s ng và h cătrongătr ngăđ i.ăB c vào tu i thanh niên ông đưăph iăb năch i v i r t nhi u ngh đ ki m s ngănh :ăD y tr , bán hàng, k

kh n,ăv t v ăKhiăđ n v iăv năch ng,ăôngănhanhăchóngăđ căng iăđ c chú

Ủ,ăđ c bi t là qua truy n D Mèn phiêu l u ký

ôngăđưăchoăraăđ i tác ph măđ u tay c aămình.ăN mă1943, Tô Hoài ra nh p

H iăv năhóaăc u qu c

Sau Cách m ng tháng Tám, Tô Hoài làm ch nhi m báo C u qu c Ông là

d m t s chi n d ch m t tr n phía Nam (Tây Nguyên, Nha Trangầ) N mă1946,ăôngăđ c k t n păvƠoă ng Ông t ng có kho ng th i gian dài lên s ng

trungă ng,ăth ăkíătòaăso n T p chí C u qu c Ông là m tăng i t ng tr i,ăđiă

chi năđ u và cu c s ng c a nh ngăng i dân khu v c mi n núi phía B c T

n mă1950,ăôngăv công tác t i H iănhƠăv năVi tăNam.ăTrongă i h i H i Nhà

v năVi tăNamăn mă1957,ăTôăHoƠiăđ c b u làm T ngăth ăkíăc a H i T n mă1958ăđ năn mă1980ăôngăti p t c tham gia Ban ch p hành, Phó T ngăth ăkíă

H iăNhƠăv năVi t Nam T N mă1966ăđ năn mă1996ăôngălƠăCh t ch H iăV nă

ng n v iăconăđ ng ngh thu t t cu i nh ngăn măbaăm iăchoăđ n nay,ăTôăHoƠiăđưăsángătácăđ c m t s l ng tác ph măđ s (h nă170ăđ u

h căn c nhà,ăvƠoăn mă1996,ăôngăđ cănhƠăn c trao t ng gi iăth ng H

v năvƠăs m tham gia các ho tăđ ng cách m ng Ông vi t nhi u th lo i và th

lo iănƠoăc ngăcóănh ng thành công nh tăđ nh

1.1.2 Quan ni m c a nhà v n Tô Hoài v truy n đ ng tho i

đóăđ n khi d ngăbút,ăôngăđưăcóăm t kh iăl ng tác ph m l n, v i nhi u th

lo iăkhácănhauănh :ăti u thuy t, truy n ng n, bút kí, h i kí, ti u lu n và kinh

tr emăchoăđ năng i l n

ng iăluônăquanătơmăđ năcácăđ c gi nh tu iăvƠăc ngălƠăcơyăbútăđ u tiên vi t

truy năđ ng tho i Theo ông, truy năđ ng tho i là m t th lo iăv năh c dành

n ngădi năđ t nh ng v năđ c aăđ i s ng m tăcáchăhìnhăt ng, ý v Trong tôi

vi tăđ ng tho i: D Mèn, Chim Gáy, B Nông, nhƠăv năchoăbi t lí do ông xây

đưăt o nên nh ngăthayăđ i kì di uăchoănôngăthônăvƠăđ ng ru ng mi n B c

nh ngăn mă60ăc a th k tr c Nh ăv y, ch đ c a Ơnăchim gáy là thành

vi c,ăcóăỦăngh ,ăphùăh p v i kh n ngăti p nh n c a các em Khi phát bi u

đi uănƠyăTôăHoƠiăđưăcó s quan sát, n m b tăk ăđ căđi m tâm lí c a các b n

đ c nh tu i Theo ông, l a tu i các em là l u tu iă“ng i trò chuy n v i cái

Th c ra, theo Tô Hoài, hình th c nhân hóa v i s v t trong ngh thu t có

hóa ph iăđ t t iătrìnhăđ điêuăluy n thì chuy n cái gh bi tăc i, con mèo th

đ n sâu xa cho b t c ng iăđ c nào

em.ăNh ngăđi uăđóăkhôngăcóăngh aălƠătruy năđ ng tho i xa l v i b năđ c

ng i l n M i l a tu iăđ u tìm th y đ ng tho i nh ng l i ích tinh th n khácănhau.ăChúngătôiăngh ,ăquanăđi m này c aăTôăHoƠiălƠăcóăc ăs , cho th y nhƠăv năđưăth uăđ c cái l t n t i c a v năch ng.ăRõărƠng,ăkhôngăth t o ra

đ đ c gi c a th lo i Ông vi tănh ăsau:ă“ ưăđƠnh,ătácăph m hay s tr nên

cácăem”.ăTrênătinh th năđó,ăôngăch ra nh ng yêu c u mà m t tác ph m dành

giƠuăt ngăt ng, giàu ch tăth , ăTôăHoài k t lu n:ă“Nh ăv y,ăđ ng tho i là

D Mèn, Chim Gáy, B Nông)

luônă“d a vào tâm lí thi u nhi và s quen bi tăthôngăth ngăx aănayăc a các

conăng i, m t giai c p Khi miêu t , ông c g ngăđ cho nhân v t hi n ra

l ,ămƠă“mu năđemăvƠoăđ ng tho i m t n i dung xã h i”.ăụăki n này cho th y,

th c, xa l v i l i vi t vi n vông giang h kì hi p v n khá ph bi n th i b y

t ăt ng và hoàn c nh c aăchínhătôiăđưăvƠoăc trong nh ng sáng tác c a tôi Ý ngh ăt nhiên c a tôi b y gi là vi t nh ng s x y ra trong nhà, trong làng quanhămình”.ăSauănƠy,ăkhiăđưătr thƠnhănhƠăv năcáchăm ng, ngòi bút Tô Hoài cƠngăcóăđi u ki năh năđ g n bó v i hi n th căđ i s ng T nh ngăgìăđưătr i

nghi m,ăđưăthơnăthi t, ông tái hi n lên trang vi t c a mình; hình th c dù có v hoangăđ ngă(nh ăđ ng tho i) v n l p lánh hình bóng cu căđ i v i t t c m i

bu năvui,ăđ c m t c a cõi nhân sinh

nh mătránhăl i kéo ki m duy t c a ch đ đ ngăth i, bóng gió g i g m

nh ngăt ăt ngăyêuăn c, yêu t do V đi u này, ông vi tănh ăsau:ă“Tr c

đóăv aăđápă ngăđ c nhu c u c a b năđ c nh tu i, v aăv năt iăđ c m t

đ i s ngăv năhóaătinhăth n c ngăđ ng Giá tr c a quan ni m, suy cho cùng

chínhălƠăđưăgópăph n t o nên nh ng tác ph m hay làm r ng danh tên tu i Tô HoƠi,ălƠmăsayămêăđ c gi x aănay

sángătácăv năh c.ăÔngăc ngălƠăm t trong nh ng ng iăcóăcôngăđ t viên g ch

đ u tiên xây d ng n năv năh c thi u nhi Vi tăNam;ălƠăng i m đ u cho s

đ nh th lo i truy năđ ng tho i có vai trò và v tríăđ c bi t quan tr ng trong

các sáng tác cho thi u nhi c a Tô Hoài

ký.ăKhiăđ n v i tác ph m ng iăđ căđ c ti p xúc v i m t th gi i côn trùng

vô cùng phong phú v i muôn hình muôn v và nh ng tính cách khác nhau

ngh aăs ng ch tăcóănhauălƠăMènăvƠăTr i.ăBácăxi n tóc tr m l ng lúc thì yêu

đ i,ăvìăngh aăl n lúc l iăchánăđ i b m c t t c Chú B Ng aăkiêuăc ng,ăng o

chínhăđángăc aăng iădơnălaoăđ ng, v cu c s ng bình yên, v lòngăth ngăvƠă

s đoƠnăk t B i th câu chuy n v chú D Mèn không ch cóăỦăngh aădƠnhă

Nhìn chung các sáng tác c a Tô Hoài thu c th lo i này có th chia làm

haiăgiaiăđo n:

Các tác ph m tiêu bi u c a ông trong th i gian này ph i k đ n: D Mèn

phiêu l u kí, ám c i chu t, Trê và Cóc, O chu t, Võ s b ng a, M t cu c

b dâu, M Ngan, Mèo già hóa cáo, Hai con ng ng, Ba anh em, B n con gà,

Sau Cách m ng Tháng Tám:

1.2 nh h ng c a v n h c dơn gian đ i v i v n xuôi hi n đ i Vi t Nam

dơnăgianăđóngăvaiătròăr t quan tr ng Nh năxétăv ă nhăh ngătoăl năc aăv nă

h cădơnăgianăđ iăv iăv năh căthƠnhăv năVi tăNam,ăt ngăcóăỦăki nănh năđ nh

nh ăsau:ă“V năh cădơnăgianălƠăc iăngu n,ălƠăb uăs aăm ănuôiăd ngăn năv nă

h cădơnăt căVi tăNam.ăNhi uăth ălo iăv năh căvi tăđ căxơyăd ngăvƠăphát tri năd aătrênăs ăk ăth aăcácăth ălo iăv năh cădơnăgian.ăNhi uătácăph m,ănhi uăhìnhăt ngădoăv năh cădơnăgianăt oănênălƠăngu năc măh ng,ălƠăthiăli u,ăv nă

li uăc aăv năh căvi t.ăNhi uănhƠăth ,ănhƠăv năl năc aădơnăt cănh ăNguy nă

dơnăgianăđ ăsángăt oănênănh ngătácăph măv năch ngă uătú.”

T ănh năđ nhănƠyăchúngătaăcóăth ănh năth yăv năh cădơnăgian chính là

n năt ngăc aăv năh căvi t,ălƠăngu năt ăli uăvƠăngu năc măh ngăsángăt oăvôă

h năchoăcácănhƠăv n, nhƠăth

V năh căvi tăch uă nhăh ngăc aăv năh cădơnăgianăv ănhi uăph ngă

di năt ăn iădungăt ăt ngăchoăđ năhìnhăth căngh ăthu t

V ăph ngădi năn iădung:ăV năh cădơnăgianăcungăc păchoăcácănhƠăv nă

c aăm iăth iăđ iănh ngăquanăni măxưăh i,ăđ oăđ căc aănhơnădơnălaoăđ ng,ăc aăcácădơnăt c.ăNgoƠiăra,ănóăcònăcungăc pănh ngătriăth căh uăíchăv ăt ănhiên,ăxưă

h i,ăgópăph năquanătr ngăv ăs ăhình thƠnhănhơnăcáchăconăng i.ăNóăb oăt n,ăphátăhuyănh ngătruy năth ngăt tăđ păc aădơnăt cănh : truy năth ngăyêuăn c,ătinhăth năh ngăthi n,ătr ngănhơnăngh a,ăgiƠuătìnhăth ngầ

V ăph ngădi năngh ăthu t:ăV năh cădơnăgianăcungăc păchoăcácănhƠă

v năm tăkhoătƠng cácătruy năth ngăngh ăthu tădơnăt c,ăt ăngônăng ăđ năcácăhìnhăth căth ăca,ăcácăph ngăphápăxơyăd ngănhơnăv t,ăhìnhă nh,ăcáchănói,ăcácă

bi năphápătuăt ,ăth ălo i,ăch tăli uădơnăgianầ

Chúngătaăcóăth ănh năth yăs ătácăđ ngătoăl năc aăv năh cădơnăgianăđ iă

v iăv năh căthƠnhăv nătrongăsu tăquáătrìnhăt ăkhiăv năh căhìnhăthƠnhăchoăđ nă

nay trênănhi uăph ngădi năkhácănhau Th iăkìăđ uăv năh cădơnăgianălƠăch tă

li uăch ăy uăvƠălƠăngu năc măh ngăt ănhiênăc aăcácănhƠăv n,ănhƠăth ăNh ngă

d năv ăsauăđóăcácătácăgi ăkhôngăcònăph ăthu căquáănhi uăvƠoăcácăsángătácădơnăgianămƠăh ăđưătìmătòi,ăch tăl cănh ngăkinhănghi m,ăngh ăthu tăphongăphúăc aă

v năh cădơnăgianăđ ăs ăd ngăvƠoăm căđíchăvƠăỦăđ ăngh ăthu tăriêngăc aămìnhă

đ ăsángăt oănênănh ngătácăph măđ căs căcóăgiáătr ăv ăn iădung,ăngh ăthu tăvƠămangăd uă năriêngăc aăm iătácăgi

Nh ngă nhăh ngăc aăv năh cădơnăgianăv iăv năh căvi tăđôiăkhiăđ că

th ăhi năkháărõătrongăcácătácăph m.ăNh ngăd uăhi uăđó chúng ta cóăth ănhìnă

th yăđ c,ăc mănh năđ c,ăch ngăh năcácăy uăt ăhìnhăth c,ăt ăt ngăxưăh iăvƠă

quanăđi măth măm ăho căngu năcaădao,ăt căng ,ăhayămôăph ngăcácăơmăđi uătruy năc ,ăs d ngăc uătrúc,ămôătípăc aăcácăth ălo iătruy năk ădơnăgianăđ ăsángă

t oăraăcácătácăph măm i,ăho căb tătr căphongăcáchădơnăgian

Trongăsu tăti nătrìnhăphátătri năc aăn năv năh căVi tăNam,ăt ăkhiăm iăhìnhăthƠnhăchúngătaăđưănh năth yăs ă nhăh ngăc aăv năh cădơnăgianăđ iăv iăcácătácăph măv năh căc aăcácănhƠăv n, nhƠăth ăl nănh :ăNguy năTrưi,ăNguy năDu,ăNguy năB nhăKhiêm,ăH ăXuơnăH ng,ăNguy nă ìnhăChi u ăH ăđưăv năd ngăngu năcaădao,ăt căng ăvƠăthiăphápăc aăv năh cădơnăgianăđ ăsángătácănênănh ngăbƠiăth ăđ măđƠăch tădơnăgian.ăCònătrongăv năh căVi tăNamăhi năđ i,ăcácătácăgi ălƠănh ngănhƠăv nătênătu iănh :ăTôăHoƠi,ăPh măH ,ăV ăTúăNam,ăNguy năHuyă

T ng,ăNguyênăNg c,ă ƠoăV ,ăNguy năThi ăc ngăluônăkh ngăđ nhăvaiătròătoă

l năc aăv năh cădơnăgianăđ iăv iăcácăsángătác v năh c.ăH ăluônătìmătòi,ăkhámăpháăvƠăđ aănh ngăch tăli uădơnăgianăvƠoătrongăcácătácăph măc a mình

Tómăl i,ătrongăh năm iăth ăk ăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri n,ăb ăph năv nă

h căthƠnhăv năVi tăNamăđưăg năbó,ăsongăhƠnhăvƠăch uă nhăh ngăsơuăs căc aă

v nă h că dơnă giană Vi tă Namă trênă nhi uă c pă đ ă vƠă ph ngă di nă khácă nhau.ăngăth iăchínhăcácănhƠăv nănhƠăth ăđưăgópăph năkhôngănh ăvƠoăvi cănơngăcaoăch tăl ngăc aăcácăsángătácădơnăgian.ăNh ăv yăchúngătaăcóăth ănh năth yă

m iăquanăh ăvƠătácăđ ngăquaăl iăgi aăhaiăb ăph năv năh călƠăm iăquanăh ăr tă

kh ngăkhítăvƠăb nălơu

Ti u k t ch ng 1:

đóngăgópăquanătr ngăchoăn năv năh căVi tăNamăhi năđ i.ăSángătácăc aăôngă ă

c ăhaiăth iăkìătr căvƠăsauăCáchăm ngăthángăTámăđưăph năánhăđ cănhi uăs ă

ki năl chăs ăquanătr ngăc aăđ tăn c,ăđiăsơuăvƠoănhi uăv năđ ăc aăcu căs ngăvƠăt oăđ cănhi uăgiáătr ăth măm ăV năxuôiăTôăHoƠiăh păd năng iăđ că ă

nhi uăth ăh ăkhôngăch ătrongăn cămƠăc ăcácăđ căgi ăn căngoƠiă c ngăyêuăthíchăcácăsángătácăc aăôngăb iăm tăb năs cădơnăt cărõănétăvƠăđ măs căthái

đ cănhơnăcáchăhóa đ ăt oănênăm tăth ăgi iăth năkì,ăthíchăh păv iătríăt ngă

t ngăc aăcácăem TôăHoƠiălƠăm tătrongăs ănh ngănhƠăv năth căs ătơmăhuy tăkhiăvi tătruy năph căv ăcácăb năđ cănh ătu i.ăÔngălƠănhƠăv năcóăs ătr ngăkhi

vi tăv ăth ăgi iăloƠiăv t.ăNh ngăloƠiăv tăg năg iăv iăcu căs ngăc aăconăng i

nh :ăchó,ămèo,ăl n,ăngan,ăchu t,ăd ămènầătrongăsángătácăc aăTôăHoƠiăđ uă

hi nă lênă chơnă th c,ă sinhă đ ngă vôă cùng.ă Truy nă đ ngă tho iă c aă Tôă HoƠiă

th ngăg iăchoăng iăđ cănh ngăliênăt ngăkínăđáoămƠăsơuăs căv ănhi uăv nă

đ ăc aăth ăgi iăconăng i.ăCácătácăph măc aăôngăthu căth ălo iănƠyăluôn có giáătr ăngh ăthu tăđ căđáoăvƠăgiáătr ăgiáoăd căth măthíaăđưăt oănênăs căh păd nă

đ iăv i baoăth ăh đ căgi

CH NG 2: BI U HI N C A CH T DỂN GIAN

TRONG TRUY N NG THO I C A TỌ HOÀI

2.1 Vay m n vƠ sáng t o l i c t truy n dân gian

TheoăLêăTi năD ng:ă“C tătruy nălƠăhìnhăth căt ăch căc ăb nănh tăc aătruy nă baoă g mă cácă giaiă đo nă phátă tri nă chính,ă cácă s ă ki nă chínhă vƠă hƠnhă

đ ng chínhătrongătácăph m.” [1, tr.30] Hay chúngătaăcóăth ăhi uăc tătruy nă

đ căcóăth ăk ăl i.ăC tătruy nălƠăy uăt ăquanătr ngăb cănh t,ăkhôngăth ăthi uătrongăb tăkìălo iăhìnhăt ăs ănƠo

CácănhƠăv năkhiăsángăt oăcácătácăph măc aămìnhăth ngăs ăt ăt oăraă

nh ngăc tătruy năm i.ăD aăvƠoăv năhi uăbi tălỦălu năvƠăđ iăs ngăk tăh păv iă

s ăt ngăt ng,ăh ăc uănhƠăv năs ăxơyăd ngănênăm tăc tătruy nă m iătheoăquanăni măc aămình.ăTuyăv yăv năcóănh ngănhƠăv năs ăd aăvƠoănh ngăc tătruy n, hìnhăt ngănhơnăv tăcóăs nătrongăcácăsángătácădơnăgianăđ ăphátătri nă

v iăth ăhi uăđ căgi ăc aăth iăđ iăngƠyănay Cóăth ănóiăđơyălƠăm tăho tăđ ngăsángăt oăđ yăkhóăkh năvƠăth ăthách, b iănh ngătruy nădơnăgianămƠăđ căcácănhƠăv năl aăch năkhaiăthácăđ ăvi tăl iăbaoăgi ăc ngăhay,ăc ngăđ căs c,ănhƠăv nă

ph iăkhéoăléoăl aăch năvƠăsángăt oăl iătácăph măm tăcáchăhoƠnăh oăh n

Trongăl chăs ăv năh căVi tăNam,ăvi căvi tăl iătruy nădơnăgianăđưădi năraă

t ăth iătrungăđ i.ăTruy n Ng i con gái Nam X ng c aăNguy năD hay các truy năth ănômănh :ăTrê Cóc, Th ch Sanh, Chàng Chu i ăchúngătaăđ uănh nă

th yăcóăngu năg căt ădơnăgian năth iăhi năđ i,ăho tăđ ngănƠyădi năra tích

c căh n, cóăr tănhi uănhƠăv năđiătheoăphong cách sángătácănƠy,ătrongăđóăph iă

k ăđ năcácătácăgi ătênătu iănh :ăTôăHoƠi,ăV ăTúăNam,ăNguy năHuyăT ng,ăVõăQu ngầ

Nóiăriêngăv ătruy năđ ngătho i,ănh ngătácăph măđ căvi tătrênăc ăs ă

c tă truy nă dơnă giană chi mă s ă l ngă không nhi u,ă nh ngă đơyă lƠă nh ng tác

ph măcóăgiáătr NhƠăv năVõăQu ngăvi tă21ătruy năđ ngătho iăđ căinătrongă

haiăt păNh ng chi c áo m và Bài h c t t Trongă21ătruy năđóăcóăđ năm tăn aă

s ătruy năd aăvƠoăc tătruy nădơnăgiană(l yăt ăngu nătruy năc ătíchăloƠiăv t).ăNhƠăv năVõăQu ngăc ngăđiăvƠoăgi iăthíchăđ căđi măc aăloƠiăv tănh :ăv tăr nătrênămaiărùa,ănh ngăv tăv nătrênăl ngăh ,ămèoăt măkhô,ăm tăcáăgi căđ hoe, quáătrìnhăti năhóaăt ănòngăn căthƠnhăconănháiăbénầăM cădùăm năc tătruy nădơnăgianănh ngănhƠăv năđưăsángăt oăl iăcácăcơuăchuy n,ălƠmăchoăcácănhơnăv tătrongătruy năđ ngătho iăhi nălênăcó tính cách Ch ngăh nănh ătácăph măBài

h c t t l yăc tătruy năt S tích v t r n trên mai rùa,ăk ăv ănhơn v tăRùaăđ nă

nhƠăKh ă năgi ,ăb ătaiăn n.ăDoănhƠăKh ă ătrênăcaoănênăRùaăph iăng măvƠoăđuôiă

Kh ,ăđ ăKh ăkéoă lên.ăNh ngăkhiăg nălênăđ năn i,ăth yăh ăhƠngănhƠăKh ăraăchƠo,ăRùaăli năm ămi ngăraăđ ăđápăl iănênăb ăr iăxu ng đ t,ăk tăqu ălƠăRùaăb ă

v ă mai.ă Cònă truy nă c aă Võă Qu ng,ă tuyă v nă d aă vƠoă c tă truy nă dơnă giană

nh ngă ôngă đưă xơyă d ngă m tă tìnhă hu ngă khác,ă m tă hìnhă nhă khácă v ă Rùa.ăTheoătruy năc aănhƠăv n,ăchúăRùaăthíchăđiăđơyăđiăđó đ ăng măxemăphongă

c nhăđ tăn c,ănh ngădoăcáiătínhăng iăđi,ănênăc uătaăvi năh tălíădoănƠyăđ nălíădoăn ,ă nƠoălƠă mùaă hèă thìănóngă b c,ă mùaă đôngăthìă l nhăl oầ khôngă th ăđiă

đ c.ăNh ngăkhiăt iămùaăthu,ătr iăxanhăgióămát,ăRùaăkhôngăcònălíădoăgìăn aănênăđƠnhăph iălênăđ ng.ăSauăn măngƠyăh ngăháiănh ăcóăaiăxôăđ y,ăRùaăl iă

c mă th yă m tă m iă nênă nh ă Ng aă điă h ă Nh ngă th tă khôngă mayă choă Rùa,ă

Ng aăch yănhanhăquáănênăRùaăb ăcƠnhăcơyăqu ngăqu tăraăxa,ălƠmăchoămaiăb ă

v ầă V ă n iă dung,ă c ă haiă truy nă đ uă gi iă thíchă ngu nă g că nh ngă v tă d căngangătrênămaiărùa,ăđ uăgi i thíchăr ngăđóălƠăd uăv tăc aătaiăn n.ăNhƠăv năxơyă

d ngăhìnhăt ngănhơnăv tăRùaăcóăcáătính,ăcóăn iătơmăvƠăđ căbi tălƠănóăcònăcóă

dángăd păc aăm tăđ aătr ăhi uăđ ng,ăthíchăđiăđơyăđiăđó,ănh ngăl iăcóătínhăhayă

ng iăđi.ăHayănh ănhƠăv năV ăTúăNam c ngăcóănhi uătácăph măd aăvƠoăc tă

truy nădơnăgianăđ ăsángăt oănênănh ătruy nă G u n tr ng.ăNh ngătrongăs ă

nh ngătácăgi ăvi tătheoăxuăh ngănƠy đángăchúăỦănh tăph iăk ăđ nănhƠăv năTôă

th cămƠăb ngăkinhănghi măvƠătƠiăn ngăc aămìnhăôngăđưăkhaiăthácăcácăgiáătr ădơnăgianătrongăđóăđ ăvi tănh ngătácăph măm iămangăd uă năc aăriêngămình.ă

Cácătácăph măc aăôngăđ căvi tătheo c tătruy nădơnăgianănh : Ông Tr ng

Chu i, Trê và Cóc, Cái ki n c a lão Trê, Cái Cò cái V cầ

Tr căh tălƠătácăph măÔng tr ng Chu i,ăTôăHoƠiăvi tătruy nănƠyăvƠoă kho ngăn mă1940 - 1941.ăVi tăÔng tr ng Chu i,ănhƠăv năđưăs ăd ngăk tăh p

n iădungăc aăhaiătruy nădân gian n iăti ngălà truy nătruy năthuy t S n Tinh

Th y Tinh vƠătruy năth ănômăkhuy tădanhăChàng Chu i NgoƠiăcácăs ăki năvƠă

di năbi năquenăthu căc aăcơuăchuy năS năTinhăchi năth ngăTh yăTinhăđưăcóă

t ă r tă xa x a trong dân gian, Tô Hoài còn d aă vƠoă c tă truy nă c aă truy năChƠngăChu iăvi tăti p m t câuăchuy năliăkìăh păd năv ăconătraiăTh yăTinh

Khiă ngheă tină vuaă Hùngă kénă r ,ă S nă Tinhă vƠă Th yă Tinhă đ uăđ nă xină

đ căh iăM ăN ngăv ălƠmăv ăVìăđ nătr căv iăđ yăđ ăl ăv tănênăS năTinhăđưăgiƠnhăph năth ngăc iăđ căM ăN ng,ăcònăTh yăTinhăđ năsauăkhôngăl yă

đ căv ănênăđưăđemălòngăc măh năS năTinh.ăTh yăTinhănênăk ăho chătr ăthùă

nh ngăl iăb ăth tăb iăth măh i.ăSauăkhiăb iătr nătr căS năTinh,ăTh yăTinhăb ă

S năTinhăchoăcácăth năs m,ăth năsétăr tăđu iăkìăđ căv ăvuaăc aăTh yăcungănƠy.ăTh yăTinhătrênăđ ngăch yătr năThiênăLôi,ăđưăb ăl căvƠo cánhăđ ngăxa vƠăg păđ căm tăcôăgái.ăTh yăTinhăđ yăc aăch yăvƠoăômăch tăl yănƠngăđ ăchoăThiênăLôiăs ăđánhănh măng iămƠăthaăcho.ăNh ăs ăc uămangăcheăch ăc aăcôă

gáiă yămƠăTh yăTinhăđưăthoátăn n,ăchƠngăđ nă năb ngăcáchăt ngănƠng m tăviênăng căquỦ.ăNh ngăc ngăt ăsauăđêmăm aăgióă y,ănƠngămangăthaiăvƠăh ăsinhăđ căm tăconăcáăChu iăxinhăx n,ăbi tănóiăti ngăng i

Lúcăđ uătuyăcóăs ăhưi,ănh ngăv ăsauăngh ăđơyălƠăconămìnhănênănƠngăkhôngăcònăth yăs ăn a,ănƠngăđ aăcáăchu iăvƠoăch uăn căvƠănuôiăChu iăkhônă

l n.ă“Chu iăngƠyăm tăl n,ăm tăđ p.ă uăchu iăn iăvơnăhoaălên.ăKh pămìnhă

v yăv nănh ămơyăbay.ăCáiăđuôiătrònăxòeăra,ătoănh ăchi căláăv ,ăinăhìnhăt ngănanăx ngănh ăt aăcáiăqu tăđi uăv y.”

BƠăm ăluônăgi ăkínăchuy năv ăđ aăconăkìăl ăc aămình.ăNh ngăch ngăbaoălơu,ătinăt căv ăconăcáăChu iăbi tănói,ăkhônăngoan,ălanătruy năđiăkh păn i.ă

Ng iăhi uăkìăkh păch n đ ăv đ ăxem,ătrongăđóăcóăbaăch ăemăgáiăxinhăđ păconănhƠăôngăquanăt ăt ngăh ăTri u.ăSauăcu căg păg ,ăchƠngăcáăChu iăph iă

lòngă ng iă emă útă xinh đ pă hi nă lƠnhă tênă Hoa,ă chƠngă đêm ngƠyă t ngă t ănhungănh ăvƠăđưăquy tătơmănh ăm ăsangănhƠănƠngăxinăh iăc i.ăÔngăTri uăngheăxongăl yălƠmăl ,ănh ngăvìăth ngăbƠăc ăl năl iăđ ngăxáăxaăxôiănênăv nă

g iăbaăng iăconăđ năh iăỦ.ăHaiăcôăch ăđ uăt ăỦădèăb u,ăchêăbai,ăriêngăch ăcóăcôăemăútăg tăđ uă ngăthu n.ăM cădùăr tăgi năcon,ănh ngăôngăTri uăv năkhôngă

mu năépăbu căcon,ăôngăraăđi uăki n:ă “Ph iăđemăđ năđ yăđ ăđ ăsínhăl ,ăbaă

m iăl ngăvƠngăc căt tăcùngăv iăn măm iăviênăng cătraiămòă ăr năb ă ông”

Ng iă m ă thìă loă s vìă nhƠă nghèoă tìmă đơuă raă nh ngă th ă quỦă giáă y,

nh ngăv ăph năChu i thì l iăh tăs c bìnhăth năvƠ đưăb oăm ăl yăviênăng că

n măx aăchaăt ngăra,ănh ănóăđ aăđ ngăv ăTh yăcung.ăCh ăm tăngƠyăsau,ăChu iăđưăcóăđ ăsínhăl ătheoăyêuăc uăc aăquan t ăt ngăvƠăđónănƠngăHoaăv ălƠmăv ăChínhăđêmăhômăc i,ăChu iăđưăhóaăthơnăthƠnhăm tăchƠngătraiăkhôiăngôătu nătúătr căs ăng ăngƠngăvƠăvuiăm ngăkhônăxi tăc aăm ăvƠăv ăChu i.ănăngƠyăgi ăm ăv ,ăChu iăd năv ăc ăv ănhƠăm tămìnhăr iăchƠngăs ătheoăv ă

ng i.ăKhiăquanăkháchăđ n t ăt uăđôngăđ ,ăChu iăb căvƠoă “mìnhăv năáoălam,ăđ uăđ iăm ăđínhăt ngătrƠngăh tăng căquỦ,ănétăm tătu nătú,ărõăraăđ i gia côngăt ” Tri uăt ăt ngăvôăcùngăng cănhiênăvƠăm ngăr ,ăsauăđóăôngăm iăth yă

đ ă v ă d yă h că choă Chu i.ă V iă s ă thôngă minhă tr iă phú,ă ch ngă baoă lơuă sauăChu iăthiăđ ătr ngănguyên.ăV ăph năhaiăcôăch ăđưăkhôngăm ngăchoăh nhăphúcă

c aăemăgáiămƠ l iăđemălòngăghenăt ăv iăem,ănhơnălúcăChu iăđiăđánhăgi căđưăhòngăl păm uăhưmăh iănƠngăHoa.ăB năh ăr ănƠngăđiăđónăChu iătr ăv ,ăkhiăquaăsông,ănhơnălúcăHoaăkhôngăđ ăỦăhaiă ăđưăr pătơmăđ yăemăxu ngăgi aădòng sông

ch yăsi t.ăV ănhƠăh ăb oăr ngănƠngăb ăn nămà ch t.ăTr ngăChu iătr ăv ătho tă

đ uăvôăcùngăchoángăváng,ăho ng h t,ănh ngăth yăđi uăb ăhaiăch ăcóăph năkh ănghi,ăchƠngăđưăkínăđáoăđi uătra.ăChƠngăChu iănu tăng c,ăr ăn c,ăb căxu ngălòngăsông.ăG păl iăv ă ăTh yăcung,ăChu iănh năraădưătơmăc aăhaiăch ăv ,ăli nă

đ tăv ăvƠoătrongăchi căr ngăl năđemăv ăt ngăhaiăconăng i gian ác kia Hai

ng iăch ăv aăm ngăr ,ăhíăh ngăm ăr ngăra,ănƠngăHoaăli năb căra,ă t iă

c iăchƠoăh i.ăHaiăng iăch ăđ căácăv aănhìnăth yăemăđưă“b năr n,ăcúiăg mă

m t,ăr iăngưăs păxu ng.”ă căv ăch ngăChu iănhơnăh uăgiúpăđ ănênăh ăđưăthoátăđ căt iăch t, h ăh iăh nănh ngăđưăquáămu nă“H iăh năđêmăngƠyăđưădƠyăvòăconăng iănhamăhi m.ăR iăch ngăbaoălơu,ăc ăhaiăcùngăch t.”

Truy n Ông tr ng chu i đ căxơyăd ngăch ăy uăt ăc tătruy năS n Tinh

Th y Tinh.ăV iăc tătruy năc ăb năc aătruy năthuy tălƠăcu cătranhătƠiăkénăr ă

c aăS năTinhăvƠăTh yăTinhăv năđưăr tăquenăthu căv iăm iăng iăvìăth ăTôăHoƠiăkhôngăđ ăc pănhi uăđ ăkhôngălƠmăm tăđiănh ngăhìnhă nhăđ pătrongătơmă

th căc aăng iăđ c.ăNh ngăch ăaiăc ngăbi tăr iăthì khôngăc năthi tăph iăvi tă

l iăn a.ă ăđơy,ăTôăHoƠiăđưăsángăt oăb ngăcáchăthayăđ iăvƠăthêmăvƠoăcácătìnhă

ti tăm i,ăh năn aătácăgi ăcònăkéoădƠiăc tătruy năđ năđ iăconătraiăc aăTh yă

quanăt ăt ngăh ăTri uăvƠăbaăcôăconăgái xinhăđ p.ăKhiănghiênăc uătácăph mătaă

th yăcóăr tănhiêuăchiăti t,ătìnhăti tăm i.ăCh ngăh năcácăl ăv tămƠăVuaăHùngăyêuăc uăhaiăchƠngătraiăđưăcóăs ăthayăđ iăkhôngăcònălƠă“voi chín ngà, gà chín

c a,ăng aăchín h ngămao”, mƠălƠănh ngăng căngƠ,ăchơuăbáuăc ăhaiăv ăth năđ uă

d ădƠngăcóăđ c.ăN uătr căđơyăcácăl ăv tătháchăc iăc aănhƠăvuaăđ uălƠăcácă

s năv tăc aăr ngănúi,ăỦănhƠăvuaăđưă uăáiăS năTinhăh n,ănh ngă ătrong tác

ph mănƠyăchiăti tănƠyăđưăđ căthayăđ i,ănóăđưăth ăhi năs côngăb ngăv iăc ăđôiăbên.ăNh ngăTh yăTinh v năđ năch m, v năômăh năvƠăti năhƠnhăgiaoăchi nă

v iăS năTinhăđ ătr ăthù.ăN uănh ătrongătruy năthuy tăcu căchi năgi aăhaiăv ă

th nălƠăs ăhôăphongăhoánăv ăb ngănh ngăphépăthu tăphiăth ng,ăthìă ăđơyătácă

gi ăđưămiêuăt ăkháăchiăti tăv ăcu căchi năvƠăsángăt oăthêmănh ngătìnhăti tăm i.ă

Th yăTinhăngoƠiăvi căhóaăphépădơngăn călênăcaoăcònăhuyăđ ngăc ăđ iăquơnătinhănhu ăc aăTh yăcungănƠoălƠăcáăs u,ăcáăvoi,ărùa,ăl n,ăch chầ đ ăcácăv ăanhăhùngăd ngăt ngănh ngăt tăc ăđ uăb ăS năTinhăđánhăb i.ăVƠăđi uăđ căbi tăăđơyălƠăkhiăc ăđoƠnăquơnăb ăđánhătanătácăthìăchínhăv ăth ăl nhăTh yăTinhăl iăb ă

k tăl iătrênăđ tăli năđ năc ăs ăb ăS năTinhăsaiăth năs m, th năsétătruyălùngăđ ă

di tăh uăh a.ăVƠăr iătrongălúcătínhăm ngăb ăđeăd a,ăt ngătr ngănh ăkhôngăthoátăkh iăl iăbúaăc aăThiênăLôi thìăTh yăTinhăđưăg păđ căcôăgáiănghèoăvƠă

đ căcôăgiúpăđ nênăđưătaiăquaăn năkh i.ă ơyăchínhălƠăđi măm uăch tătrongă

s ăsángăt oăc aăTôăHoƠi,ăn uănh ătrongătruy năthuy tăch ăcóăchuy năTh yă

Tinhăthuaăcu cărútăch y,ăthìă ăđơyătácăgi ăđưăt oăraăm tăcu căg păg ăđ yăb tă

ng ăthúăv ăvƠăđơyăc ngăchínhălƠănguyênădoăđ ătácăgi ăti păt căsángăt oăkéoădƠiăcơuăchuy nămưiăv ăsau ăph năsauăc aătácăph măl iăkhôngăh ănh căđ năcơuăchuy năthùăh năc aăđ iătr cămƠălƠăm tăcơuăchuy năhoƠnătoƠnăm iăv ăcu că

đ iăc aăconătraiăTh yăTinh vƠăc ngălƠăph nătr ngătơmătrongătácăph măc aănhƠă

v n.ăNh ăv y,ătaăcóăth th yăđ căhƠngălo tăs ăki năđ cătôăđ m,ăđ cămiêuă

t ăk ăl ng,ăhƠngălo tăs ăki năm iăđ căđ aăvƠoălƠmăchoăn iădungătácăph măphongăphú,ăsinhăđ ng h năh năsoăv iăngu năg căbanăđ uăc aănó.ăC tătruy n,ădungăl ngătácăph măphìnhăraăđ ăs ă

Cònăkhiăvi tătruy n Trê và Cóc,ăôngăl iăd aăvƠoăn iădungăc aătruy nănômă cùngă tênă v nă l uă hƠnhă ph ă bi nă trongă dơnă giană mƠă vi tă l i.ă K ă th aă

truy năth ănômăkhuy tădanhăTrê và Cóc,ăv năraăđ iăt ătrongădơnăgianăxaăx a,ănhƠăv năTôăHoƠiăđưădi năđ tăl iăcơuăchuy năb ngăngônăng ăv năxuôiăgi năd ,ă

d ăhi u,ăg năg iăv iăcu căs ngăhi năđ iăngƠyănayăc aăcácăemănh ăT ătruy nă

liênăt ngăthôngăminhăc aămình,ăTôăHoƠi đưălíăgi iăm tăcáchăh tăs cătƠiătình,ăkhéoă léoă v ă v nă đ ă t ngă tr ngă nh ă khôă khană nƠy.ă Ôngă gi iă thíchă l iă cơuăchuy nănƠyănh ăsau:ăV ăch ngănhƠăCócăhi mămu n,ăsauăbaoăn măc uăt ăm iăcóăcon,ăhaiăv ăch ngăvôăcùngăvuiăs ngăvƠămongăngóngăt ngăngƠyănh ngăđ aăconăyêuăquỦăc aăh ăchƠoăđ i.ă năngƠyătr ăd ,ăv ăCócăsinhăđ căm tăb că

tr ng,ă“đ căn măhômăsauătr ngăn ăraăm tăđƠnănòngăn c”.ăGi aălúcăhaiăv ă

ch ngănhƠăCócăđangăs ngătrongăs ăvuiăm ngăkhônăxi tăthìăb ngăm tăhômăra

th măcon thì “ch ngăth yăm tăm ngănƠo” Thìăraăv ăch ngănhƠăcáăTrêăs ngăngayă ăh ă yăc ngăhi mămu năconăcái,ătìnhăc ătrôngăth yăđƠnănòngăn căconăbéătíăt oăvƠă“gi ngăh tănh ngăconătrêănh ” đưăđ ngălòngătham,ămu năchi mă

l yăđƠnănòngăn cămangăv ălƠmăconăc aămình.ăTh ălƠăkhôngăaiăb oăai,ăch ngă

tr c,ăv ăsau,ăhaiăv ăch ngănhƠăTrêăd năc ăb nă“Trêăcon” quỦăgiáă yăv ănhƠămình.ăTrêăcƠngăng măcƠngăthíchăvìă“H tăquáăđiăm t.ăC ngăcáiăđ uătoămƠăbènă

b t C ngăcáiăđ uăthonăthonăvƠăchi căđuôiănh ăxíu.ăC ngăhaiăng nhănh nănh năăhaiăbênăs n.ăVƠăcáiănƠyăm iăcƠngăđúngănòiăTrê:ălƠnădaăb ăhóngăđenănh y.ă

Th tăqu ădaăTrê,ămƠăl iădaăh căTrêăchínhătông” V ăph năgiaăđìnhănhƠăCóc,ăCócăbi tăTrêăb tătr măm tăconămìnhăli năhíăhoáyălƠm đ năđiăki n.ăNh ngănhaăhuy nă Ch chălúcă b yă gi ă l iănh nă h iă l ă c aăv ă ch ngă nhƠăTrêă nênă ch ngă

nh ngăkhôngăminhăxétămƠăcònălôiăCócăvƠoăng căcùmăhaiăchơnăl i.ăMưiăđ năkhiăv ăCócănh ăôngătr ngăChu iăx ăki năthìăgiaăđìnhănhƠăCócăm iăđ căđoƠnă

t

Trongătácăph mănƠy,ăTôăHoƠiăv năgi ăl iănh ngăs ăki n,ăchiăti tăthenă

ch tăc aătruy nădơnăgian.ăNhƠăv năđưăvi tăl iătruy nănômănƠyăd iăm tăánhă

sángăm iăb ngăcáchăgiaăt ngănh ngăchiăti tămiêuăt ăđ căđi măvƠăl iătho iăc aănhơnăv tănh mă m căđíchăxơyăd ngă tínhăcách,ănh ngăki uăng iăkhácănhauă

trongăxưăh i.ăCùngăv iăđó,ănhƠăv năxơyăd ngăthêmăcácănhơnăv tăm iăvƠăsángă

t oăraăcácătìnhăti tăm iăchoăcơuăchuy n

M ăđ uătácăph m,ătácăgi ăxơyăd ngăkhungăc nhălƠngăquêăyênăbìnhătrongă

m tăđêmăm aăđ uămùa h ,ăm yăbƠăcháuăđangăng iăquơyăqu nătròăchuy n.ăT ă

vi că ngheă th yă ti ngă nhă ngă kêuă ngoƠiă b ă ao, bƠă k ă choă cácă cháuă ngheăchuy năconănòngăn căđ tăđuôi.ăT ăđơyătácăgi ăm iăd năvƠoăn iădung chính

c aăcơuăchuy n.ăCácănhơnăv tăchínhătrongătruy năv năđ căgi ănguyên,ăbênă

c nhăđóăhƠngălo tănh ngăcáiătênăm iăđ căxu tăhi n nh :ă nhă ng,ăcá Kình, ôngătr ngăChu i,ăvuaăTh y ăKhôngăch ăv yăcácănhơnăv tă ăđơyăđ cătácăgi ăquanăsátăt ăm ăvƠămiêuăt ăk ăl ngătrênăc ăhaiăph ngădi nălƠămiêuăt ăt ăngo iăhìnhăđ n miêuăt ăhƠnhăđ ngănhơnăv tăgiúpăcácănhơnăv tăc aăôngăhi nălênăth tăsinhăđ ngăcóătơmălí,ătínhăcáchărõăràng ơyăcóăth ăcoiălƠăđi măkhácăbi tăl nă

nh tăgi aătácăph măc aănhƠăv năv iăcácăsángătácădơnăgian.ăTr cătiênăvi căv ă

ch ngăCócăcóăcon,ăđơyăkhôngăph iălƠăm tăvi căng uănhiênămƠănh ăs ăthƠnhătơmăc uăcúngăvƠăch yăch aăkh păn iăc aăhaiăv ăch ng,ăhayănh ănhƠăTrêătu iăđưăcaoămƠăc ngăhi măhoiălƠăvìăv ăch ngănhƠănƠyăx aănayăcóăthóiăh ngăhách,ăíchăk ,ănênă“bơyăgi ătr ăconăkhôngădámăv ănhƠă yăn a” Trongătácăph m, tác

gi ăxơyăd ngănhi uăđo năh iătho iăkhácănhauănh măm căđíchăđ ăcácănhơnăv tă

th ăhi nărõăđ căđi mătínhăcáchăc aăriêngămình.ăAnhăchƠngăCócălƠăng iăbi tăyêuăth ngăch măloăchoăv ăcon,ăv ăđiăxu ngăaoăđ iăngƠyăsinhăn ,ăkhiăsinhăxongăđangătínhălênăb ăđ nhăv nhƠăbáoătinăchoăch ngăthìăanhăchƠngăCócăvìăs tă

ru tăloăchoăv ăconăđưăđ ngăđ iăv ătrênăb ăt ăbaoăgi ăHayăkhiăbi tătinăm tăconă

“ch ngăCócăx năcaoă ngăqu n,ăl iăquanhăkh păb ăao.ăB iănƠoăc ngădò,ămôănƠoăc ngăt iầăCh ngăCócăv aăl iăbìăbõmăv aărao: Chi ngălƠngăchi ngăn c,ă cóăaiăb tăđ căl ăconătôiălácăthìăchoătôiăxinầăChi ngălƠngăchi ngăn cầ”

Khiăphátăhi năraăl ăconămìnhăđưăr iăvƠoătayăv ăch ngălưoăTrê,ăch ngă

Cóc c ngăquy tăcưiănhauătayăđôiăv iălưoăTrêăđ căácăđ ăđòiăl iăconă“Cócăc ătruăl n,ătréoăl nă ăđ y.ăCócăg iăconă mă ”.ăNh ngăanhătaălƠăm tăng iăkhônăkhéo,ăli uăđ cătìnhăhìnhăn uăc ă ăđơyă năv ăthìăch ăb tăl iăchoămìnhănênăđưă

v ălƠmăđ năki nănhƠăTrêălênăquanăhuy n L iănóiăđ năquanăhuy n,ăn uănh ătrongătruy nădơnăgianălƠăm tăôngăquanăhuy năchungăchungăthìă ăđơyătaăth yăquanăhuy năcóătênătu iărõărƠngăđóălƠăquanăhuy năCh ch Cácănhơnăv tăthamăgiaăvƠoăv ăki năt ngănƠyăc ngăcóăs ăthayăđ iăđángăk ăTr cătiênăv ăph nănhƠăTrê,ăn uănh ătrong dơnăgianăTrêăbƠăph iăđiăch yăch tăđútălótăquaănhi uăc aă i khácănhauăm iăđ năđ cătayăquan: bao nhiêuăbánhăk o,ăr uăngonăchoălưoă

ChánhăQu ,ăr iăl iăđ nălưoăLỦăNg nhăl iăph iăđôiăconăgƠăthìăb năchúngăm iă

d năTrêăbƠălênăbi uăquanăhuy năc ămơmăl ăh uăh nh.ăCònătrongăsángătácăc aă

cònălƠăr u,ăbánh,ăxôiăgƠăgìăn aămƠălƠănh ngăth că năquenăthu căc aănh ng loƠiăv tăs ngăd iăn căđóălƠ n măl ngăgiunăđ t.ăCáăKìnhălƠăm tătayăkhônălõiă

đ i,ăh năđòiănhƠăTrêăn măl ngăgiunăđ ălưoăđútălótăquanătrênăchoănh ngăth că

ch tălưoăđưăt ăth ngăchoămìnhăđ năqúaăn aăch ăl căđó,ăch ămangăbi uăquanătrênăph năcònăth aăl i,ăv yămƠălưoăquanăthamăđưăv iălóaăm tăvìămónăl ăh u

V yălƠă ăđơyăkhôngăcònăChánhăQu ăv iăLỦăNg nhăn aămƠăthayăvƠoăđóălƠăcáăKìnhăm tănhơnăv tăkhônăngoan,ăgi iălu năláchăc aăquan.ăCònăv ăph nănhƠăCóc,ătácăgi ăxơyăd ngălênăhìnhă nhăm tăch ăCócăđ măđangătháoăvátăvƠăkhôngăkémăph năthôngăminh.ăTrongăc nhănhƠăc aătanănát,ăconăm tăch ngăb ăl ăthamăquanăgiamăhưm,ăch ăv ăkhôngăch uăđ ăyênăm iăchuy nă“V ăCócăgi m chân

xu ngăđ t,ăr iăkêuăkhóc,ănghi năr ngăkènăk t”,ăr iăv ăCócăqu ăquy tăđ ngăd yăraăv ăxoayăs ,ăloătoanăm iăvi c.ăCh ătaăth căkhôngăph iălƠăm tăng iăđƠnăbƠă

t măth ng,ăn uănh ăv ăCócătrongădơnăgianăch ăbi tăkh năgóiăđiăkh păn iăkêuăkhócămongăng iăth ngătìnhăgiúpăđ ,ăthìăch ăCócăc aănhƠăv năTôăHoƠiălƠă

ng iăcóăđ uăóc,ăcóăs ătínhătoán, ch ătaă“điăkh păcácăhangăcùngăngõăh m,ăch ănƠoăcóăh ănhƠă“haiăchơnăhaiătayămƠănh yăch măch m” lƠăch ăc ngămòăvƠo”

G păCh uăChu căvƠă nhă ngăch ăđánhăgiáăngayă“b nănƠyăvôătíchăs ,ăch ă

đ căcáiă năloăr iăkêuălaăthìătoăm măl m” khôngăgiúpăíchăđ căgìăchoămình,ă

r iăch ăg păđ căbácă ch,ătuyăt ănh nămìnhăkhôngăcóătƠiăcánăgìăgiúpăđ cănhƠăCóc,ănh ngă chăđưăch ăgiúpăch ăCócătìmăđ nănh ăv anhăNháiăBén.ăN uănh ă

c ăNháiăBén,ăv yălƠăôngăc ăBénăđưăgiúpăv ăch ngănhƠăCócăgi iăđ căn iăoan,ăthìă ăđơyătácăgi ăxơyăd ngăm tălo tăcácăđo năh iătho iăgi aăCócăv ăv iă chăvƠă

chƠngăNháiăBénăc aăTôăHoƠiă“c ngăđưăn iăti ngăgi iătayăth yăcòăth yăki n”ă

nh ngă tácă gi ă khôngă đ ă Nháiă Bénă gi iă quy tă luônă m iă chuy nă nh ă trongătruy nădơnăgian,ăNháiăBénăch ăđ ngăchoăch ăCócăđ nătìmăôngătr ngăChu i.ă

“Ôngătr ngăChu iălƠăm tăng iădanhăti ng.ăÔngălƠăm tăv ăquanăminhăm n,ăcôngăb ngăvƠăgi iăx ăki n” Chínhăôngătr ngăChu iăđưătr ăl iăs ăcôngăb ngăchoăgiaăđìnhănhƠăCócăđ căđoƠnăt ăvƠăgiúpăch Cóc hi uărõăquyălu tăc aăcu că

s ng,ălƠmăt tăc ăm iăng iăđ uăph iătr mătr ăthánăph c:ă “NhƠăch ăkia!ăCh ă

c ngăquênăc ălu tăl ăx aănayă ăh ănhƠăch ,ăkhiăsinhăn ăph iăxu ngăđ ăd iă

n c,ămƠătr ngăcócăn ăraăconănòngăn căƠ.”

ThamăgiaăvƠoăvi călƠmăm iăcácătruy năc ăb ngăcáchăthay đ iăcácătìnhă

ti t,ăTôăHoƠiăcònăđ aăraăcáchăk tăthúcătruy năm i.ăNg iăvôăt iăs ăđ cătr ăl iă

s ăcôngăb ng,ăđ căh ngăcu căs ngă măno,ăh nhăphúcăbênănhau.ăCònănh ngă

k ăthamălam,ăgianăx o,ăd iătrá,ăđ căácăs ăb ătr ngătr ănghiêmă minh.ă ăđơyăkhôngăch ăcóăv ăch ngănhƠăTrêăđángăb ăx ăt iămƠăc ăm tăl ăquanătham vôăl iă

c ngă khôngă thoátă kh iă vòngă luơnă lí.ă N uă nh ă theoă c tă truy nă c ă tênă quanăhuy năbi tămìnhăsaiănh ngăch ătr ăconăchoănhƠăCócăvƠăb tăph tăv ăch ngăTrêăthìă ă đơyăchínhătênăquanăs ngăs ă yăc ngăb ăquanătrên lƠăôngătr ngăChu iă